Sơ đồ tư duy thể hiện các bước đi kế tiếp nhau, giúp chúng ta phát triển từ lối tư duy hàng dọc một chiều đến tư duy hàng ngang hai chiều và tư duy mở rộng nhiều chiều Trong hoạt động
Trang 1Mind Manager 8.0
I Phần I – Giới thiệu 4
I.1 Sơ đồ Tư duy 4
I.2 Sơ đồ tư duy với làm việc theo nhóm 6
I.2.1 Làm việc theo nhóm ( Team work) 6
I.2.2 Các phương thức làm việc theo nhóm 8
I.3 Sơ đồ tư duy với kế hoạch 11
I.4 Sơ đồ tư duy với hội họp 11
I.5 Sở đồ tư duy với ghi chép 12
I.6 Sơ đồ tư duy với sáng tạo 13
I.7 Phần mềm Mind Manager 8.0 13
Trang 2II Phần 2- Hệ thống Menu 14
II.1 Home 14
II.2 Insert 16
II.3 Format 17
II.4 Review 17
II.5 View 18
II.6 Export 19
II.7 Tools 19
III Phần 3 - Tạo Map 19
III.1 Insert Topict con 20
III.2 Relationship 21
IV Phần 4 - Insert các đối tượng 22
IV.1 Alert 22
IV.2 Label 23
IV.3 Date&Time 23
IV.4 Ghi chú ( Notes) 24
IV.5 Hình ảnh ( Image ) 24
V Phần 5- Add các đối tượng vào 1 topic 25
V.1 Tập tin đính kèm ( Attache) 25
V.2 Siêu liên kết ( Hyperlink) 25
V.3 Đánh dấu bằng biểu tượng ( Icon Markers) 25
V.4 Đánh dấu bằng đoạn văn ( Text Markers) 26
VI Phần 6- Format 26
VI.1 Menue Format 26
VI.1.1 Topics 26
Trang 3VI.1.3 Layout 29
VI.1.3.1 Kiểu thứ tự 29
VI.1.4 Formatting 29
VI.1.4.1 Font 29
VI.1.4.2 Màu nền 31
VI.1.4.3 Màu nhánh 31
VI.1.5 Topic Style 31
VI.2 Nút chuột phải 33
VI.2.1 Font 33
VI.2.2 Format Topic 33
VI.2.3 Topic Shape 33
VI.3 Background 33
VI.3.1 Vị trí làm việc là nền 33
VII Phần 7 - View 35
VII.1 Document View 35
VII.1.1 Map View 35
VII.1.2 Outline View 35
VII.1.3 Multimap View 36
VII.1.4 Presentation Mode 36
VII.2 Filter 37
VII.2.1 Filter 37
VII.2.2 Show Branch Alone 37
VII.2.3 Show Other Branches 38
VII.3 Detail 38
VII.3.1 Detail 38
VII.3.2 Show/ Hide 39
VII.4 Zoom 40
VII.4.1 Zoom in 40
VII.4.2 Zoom Out 40
VII.4.3 Fit Map 40
VII.5 Window 40
VII.5.1 Split 40
Trang 4VII.5.2 Switch 42
VIII Phần 8 - Export 42
VIII.1 M.Office Export 42
VIII.1.1 Export to Word 42
VIII.1.2 Export to Power Point 43
VIII.2 General Export 44
VIII.2.1 Export as Mindjet Player 44
VIII.2.2 Export as Image 44
VIII.2.3 Pack and Go 45
VIII.2.4 Export to Web Pages 45
VIII.3 Save As 48
VIII.3.1 Other Formats 48
IX Phần 9 - Import 49
IX.1 Từ Menu chính 49
IX.1.1 Open / All Files 49
IX.1.2 Import 49
X Phần 10 - Công dụng 50
X.1 Lập bài soạn 50
X.2 Lập kế hoạch 50
X.3 Lập dàn ý trình bày 50
X.4 Theo dõi việc thực hiện 50
X.5 Xây dựng ý tưởng mới 50
X.6 Làm việc theo nhóm 51
Trang 5không kết nối trực tiếp nhau mà được xây dựng bằng nối quan hệ
(relationship).
Sơ đồ tư duy thể hiện các bước đi kế tiếp nhau, giúp chúng ta phát triển
từ lối tư duy hàng dọc ( một chiều) đến tư duy hàng ngang ( hai chiều) và
tư duy mở rộng ( nhiều chiều)
Trong hoạt động trí tuệ, việc phát huy năng lực tư duy để kích thích
sáng tạo, sơ đồ tư duy sẽ giúp chúng ta kết nối những ý tưởng một
Trang 6cách chặt chẻ và hài hòa Dùng sơ đồ tư duy để học sinh phát huy sáng tạo là một việc làm hết sức hiệu quả.
Tony Buzan người sáng chế ra sơ đồ tư duy khuyên chúng ta sử dụng
sơ đồ tư duy trong những tình huống sau:
· Lên kế hoạch cho một buổi thuyết trình, báo cáo.
· Đưa ra được những ý tưởng sáng tạo nổi bật.
· Phát triển khả năng thuyết phục và đàm phán.
· Ghi nhớ mọi việc.
· Lên kế hoạch cho những mục tiêu cá nhân.
· Đạt được sự chủ động trong cuộc sống.
Để có thể thiết lập bản đồ tư duy, bạn có thể bắt đầu với cây bút chì
và tờ giấy trắng, thế nhưng để có thể trình bày sản phẩm của mình cho mọi người cùng tham khảo thì với cây bút chì và tờ giấy trắng, e rằng
sẽ làm cho bạn lúng túng khi trình bày vì kích thước tờ giấy, vì nét chữ nghuệch ngoạc sẽ làm cho người xem không thoải mái và chính bạn cũng vậy.
I.2 Sơ đồ tư duy với làm việc theo nhóm
I.2.1 Làm việc theo nhóm ( Team work)
Làm việc theo nhóm là sự hợp tác, chung sức của một tập thể cùng thực hiện chung một nhiệm vụ Một nhóm có tổ chức hoạt động tốt (
có nhóm trưởng, thư ký và các thành viên cùng nhìn về một hướng
mà hành động) và có phương thức làm việc khoa học sẽ nâng cao
Trang 8I.2.2 Các phương thức làm việc theo nhóm
i) Phương thức tập trung trí tuệ ( Brainstorming):
Các thành viên trong nhóm cùng đưa ra những sáng kiến, ý kiến của mình để cùng nhìn về một hướng để thực hiện thành công nhiệm vụ của nhóm.
ii) Phương thức sáu chiếc mũ tư duy ( Six thinking hats ):
Trang 9Mỗi thành viên khi cùng bàn vạc một vấn đề, một nhiệm vụ sẽ cùng nhau đội lần lượt một trong sáu chiếc mũ tưởng tượng với các màu : trắng, vàng, xanh lục, xanh lơ, đỏ và đen Qui ước:
Màu trắng : Thông tin khách quan: các số liệu, các thông báo, các
tin tức
· Chú ý : Không phán xét, không bình luận, không đưa quan điểm cá nhân
Màu vàng: Viễn cảnh tươi sáng : ich lợi phía trước, những cơ hội,
những triển vọng
Màu xanh lục: Giải pháp, sáng kiến, cải tiến
Trang 10Màu xanh lơ: Tổng thể, quá trình, vận động, hệ thống
Màu đỏ: Cảm nhận cá nhân, tình cảm, cảm xúc, trạng thái.
· Chú ý: Không phân tích, phán xét, không cần giải thích
Màu đen: Cảnh báo, nguy cơ, hiểm họa, điểm yếu, thách thức
· iii) Phương thức sơ đồ tư duy ( Mind Mapping):
Các thành viên của nhóm cùng đưa ra những sáng kiến, ý kiến nhưng sẽ được
Trang 11I.3 Sơ đồ tư duy với kế hoạch
Trong công tác cá nhân, chúng ta thường lập kế hoạch Nếu sử dụng sơ đồ tư duy để vạch kế hoạch với từng chi tiết của công việc sẽ giúp chúng ta có cái nhìn tổng thể kế hoạch, những mãng công việc liên kết nhau từ đó có cách thực hiện và kiểm tra kết quả một cách hiệu quả.
I.4 Sơ đồ tư duy với hội họp
Trong hội họp, nếu chúng ta sử dụng sở đồ tư duy để chuẩn bị nội dung và ghi nhận những thông tin có trong buổi họp thì kế quả vô cùng tốt đẹp Nhiều đơn vị kinh doanh đã tiết kiệm thời gian và tiền bạc trong hội họp thông qua
sử dụng sơ đồ tư duy để tổ chức hội họp.
Trang 12I.5 Sở đồ tư duy với ghi chép
Trong học tập hay công tác, sơ đồ tư duy giúp chúng ta ghi chép rất hiệu quả, vừa đầy đủ, ngắn gọn lại có hệ thống Nhìn vào sơ đồ tư duy chúng ta dễ dàng nhìn thấy toàn cục nội dung ghi chép Nếu cần diễn đạt lại nôi dung đã được ghi chép chắc chắn chúng ta sẽ dễ dàng thành công hơn cách ghi chép bình thường.
Trang 13I.6 Sơ đồ tư duy với sáng tạo
Trong hoạt động trí tuệ, việc phát huy năng lực tư duy để kích thích sáng tạo,
sơ đồ tư duy sẽ giúp chúng ta kết nối những ý tưởng một cách chặt chẻ và hài hòa Dùng sơ đồ tư duy để học sinh phát huy sáng tạo là một việc làm hết sức hiệu quả.
Tony Buzan người sáng chế ra sơ đồ tư duy khuyên chúng ta sử dụng sơ đồ tư
duy trong những tình huống sau:
· Lên kế hoạch cho một buổi thuyết trình, báo cáo.
· Đưa ra được những ý tưởng sáng tạo nổi bật.
· Phát triển khả năng thuyết phục và đàm phán.
· Ghi nhớ mọi việc.
· Lên kế hoạch cho những mục tiêu cá nhân.
· Đạt được sự chủ động trong cuộc sống.
Để có thể thiết lập bản đồ tư duy, bạn có thể bắt đầu với cây bút chì và tờ giấy trắng, thế nhưng để có thể trình bày sản phẩm của mình cho mọi người cùng tham khảo thì với cây bút chì và tờ giấy trắng, e rằng sẽ làm cho bạn lúng túng khi trình bày vì kích thước tờ giấy, vì nét chữ nghuệch ngoạc sẽ làm cho người xem không thoải mái và chính bạn cũng vậy.
I.7 Phần mềm Mind Manager 8.0
Xin giới thiệu với bạn một phần mềm có thể thay thế tờ giấy trắng và cây bút chì giúp cho bạn phóng tác ý tưởng một cách thoải mái, tạo nên các sản phẩm
tư duy một cách hoàn hảo và khi trình bày sản phẩm của mình thì không còn
điều gì có thể chê trách được: Mind Manager Pro 8.0.
Trang 14
Với nhiều tính năng vượt trội, Mind Manager 8.0 cho phép bạn trình bày ý tưởng có đính kèm các chú thích, hình ảnh, sơ đồ, bảng tính… với nhiều công
cụ biểu mẫu phong phú.
II Phần 2- Hệ thống Menu
II.1 Home
Menu Home cho ta hầu hết các chức năng cơ bản của Mind manager 8.0.
+ Clipboard : Có các chức năng Copy, Cut, Paste và Format Painter
+ Insert : Topic, Subtopic, Ralationship, Callout và Boundary
+ Map Markers : Icon Markers, Text Markers, Task Info.
Trang 15Lệnh Text Markers cho ta xây dựng những ký hiệu để ta đánh dấu những nguồn lực mà ta có để xây dựng kế hoạch.
Lưu ý: ngoài nguồn lực Resources mà Mind Manager 8.0 đã xây dựng, ta có thể đưa thêm nhiều nguồn lực khác bằng cách xây dựng các Group với tên mình đặt Với Resource hay goup mới, ta có thể thêm vào những thành phần của chúng.
Trang 16Task Info giúp ta phân công các nguồn lực, theo dõi tiến độ và đánh giá kết quả.
II.2 Insert
Trang 17Menu Insert cho ta những thao tác trên topic Như thêm vào các topic nhánh, đường liên kết các mối quan hệ, hình bao, bảng tính Excel, báo giơ, nhãn, ngày giờ,
II.3 Format
Menu Format cho ta định dạng các thành phần của map:
+ Topics
- Hình dạng topic (Topic shape)
- Growth Direction ( Kiểu phân nhánh của map)
- Topic Line Style ( kiểu đường nhánh )
- Image Placement ( vị trí của ảnh trong topic)
+ Objects
- Kiểu đường nối quan hệ ( Relationship Shape)
- Hình dáng hình bao ( Boundary Shape)
Trang 18· Proofing
+ Splelling : Kiểm tra lỗi chính tả và chỉnh tự động
+ Map Stats: Thông tin về sơ đồ Thông tin nay sẽ giúp chúng ta lưu tác quyền của tác giả khi lưu chuyển công cộng.
Menu View cho ta những thao tác để trình bày sơ đồ.
Những thao các cơ bản và quan trọng chúng ta cần lưu ý :
+ Presentation Mode : trình bày như một kiểu trình chiếu của Power Point + Filter: Chọn lọc những đối tượng cần trình bày
+ Show Branch Alone : Hiện chỉ một topic nhánh của topic chính
+ Detail: Trình bày số nhánh của những mức theo ý
+ Show/ Hide : Hiện hoặc ẩn những đối tượng của tất cả topic.
+ Zoom: Phóng đại hoặc thu nhỏ
Trang 19+ Chuyển sang Web
+ Chuyển sang Word
+ Chuyển sang Power Point
và một số kiểu khác chưa phổ biến
III Phần 3 - Tạo Map
Click vào biểu tượng nhỏ ở góc trái màn hình ta sẽ tạo một tập tin map mới Thông thường ta chọn Dafault Map
Trang 20Hoặc cách khác sau: Click chuột vào góc trái có chữ M đỏ.
Giao diện sẽ cho ta một tập tin chỉ có một chủ đề trung tâm
Itếp theo chúng ta sẽ đưa thêm vào các chủ đề chính ( MainTopic), các chủ đề nhánh (SubTopic)
III.1 Insert Topict con
Dùng phím Insert và Enter một cách nhịp nhàng ta được các topic nhánh một cách nhanh chóng.
Trang 22IV Phần 4 - Insert các đối tượng
Sau khi tạo được một sơ đồ đơn giản với chủ đề trung tâm, các chủ đề chính, chủ đề nhánh cùng với các đường liên hệ chúng, chúng ta có nhu cầu đưa vào các chủ đề một số thông tin cần thiết khác.
IV.1 Alert
Nút lệnh Alert sẽ cho ta thêm " báo " thời gian định trước
Chọn thời điểm và thời gian báo trước.
Trang 24IV.4 Ghi chú ( Notes)
Bằng tổ hợp phím Ctrl + T ta sẽ có khung cửa sổ để nhập ghi chú cho một topic
Cũng bằng cặp phím Ctrl + T ta dấu khung Note.
IV.5 Hình ảnh ( Image )
Click chuột phải Chọn Image ta có thể đưa một ảnh vào trong topic hiện hành.
Trang 25V Phần 5- Add các đối tượng vào 1 topic
Để tăng thêm giá trị của sơ đồ và liên kết với những sơ đồ khác chúng ta có thêm nhu cầu tạo các siêu liên kết, đính kèm các tập tin, đánh dấu các công việc.
V.1 Tập tin đính kèm ( Attache)
Click nút phải chuột, ta chọn tiếp Add Attachement ta sẽ kèm một tập tin vào một topic hiện hành
V.2 Siêu liên kết ( Hyperlink)
Add Hyperlink sẽ cho ta liên kết một topic đến với 1 tập tin khác ( không nhất thiết phải là map)
Mind manager 8.0 cho ta liên kết với nhiều loại tập tin khác ( mỗi topic chỉ liên kết được 1 tập tin duy nhất) Khi click vào biểu tượng liên kết thì tập tin liên kết sẽ được mở.
V.3 Đánh dấu bằng biểu tượng ( Icon Markers)
Bằng cách click chuột phải, ta sẽ đưa một biểu tượng để đánh dấu một nôi dung nào đó ( mà ta qui ước nghĩa ) vào 1 topic.
Trang 26V.4 Đánh dấu bằng đoạn văn ( Text Markers)
Clich chuột phải, sau đó chọn Text markers ta sẽ đưa các dòng ký tự vào 1 topic để đánh dấu.
Để thực hiện điều nay, ta cần phải Add New Text Marker để có nội dung đưa vào
Thao tác nay sẽ hiệu qua hơn nếu ta chuẩn bị nguồn lực và các nhóm thực hiện ( Xem phần Menu Home)
Trang 27Bằng cách click chuột vào hình mẫu có sẵn để định dạng hình topic
VI.1.1.2 Topic Line Style
Menu nay cho ta chọn hình dáng của đường nối các topic trong 1 nhánh.
VI.1.1.3 Growth Direction
Menu này cho ta định dạng kiểu phân nhánh của sơ đồ.
VI.1.1.4 Hình ảnh trong topic
Menu này cho ta định dạng vị trí của ảnh trong topic
Trang 28VI.1.2 Objects
VI.1.2.1 Kiểu đường nối quan hệ
Menu nay cho ta định dạng kiểu đường nối quan hệ các topic( khi ta đã có đường nối quan hệ)
Trang 30Lưu ý : Mũi tên nhỏ bên phải góc dưới của menu fromatting cho ta định dạng như một kiểu ( style) cho toàn bộ sơ dồ.
Menu Font Color cho ta định dạng màu chữ
Trang 31VI.1.4.2 Màu nền
Menu Fill Color sẽ cho ta định dạng màu nền của topic hiện hành
VI.1.4.3 Màu nhánh
Menu Line Color cho ta định dạng màu nhánh
VI.1.5 Topic Style
Trong Menu Format có lệnh Topic Style
Lệnh này cho ta định dạng kiểu topic theo một topic mẫu, từ kiểu này ta có thể định dạng bất cứ topic nào theo hình dáng và các kiểu của topic chọn làm dạng mẫu.
Trang 32Sau khi chọn 1 topic làm mẫu, ta chọn nút lệnh Topic Style.
Chọn New Style From Selected Topic.
Ta có thể đổi tên của kiểu.
Giả sử ta đổi thành Kieu 1
Từ đây khi muốn có một kiểu topic nào như topic mẫu, ta chỉ cần chọn topic đó
và dùng chuột phải, sau đó chọn kiểu Kieu 1 là xong
Trang 33VI.2 Nút chuột phải
Bằng thao tác click nút phải của chuột sẽ giúp chúng ta định dạng một số nội dung.
VI.2.1 Font
Tương tự như tháo tác trên Menu
VI.2.2 Format Topic
Tương tự như tháo tác trên Menu
VI.2.3 Topic Shape
Tương tự như tháo tác trên Menu
VI.3 Background
VI.3.1 Vị trí làm việc là nền
Dùng chuột phải
Chọn Backgroun
Trang 34+ Chọn Assigne Image from library : dùng các ảnh trong thư việc làm nền
Trang 35Ta sẽ chọn tập tin lưu sẵn máy tính để làm nền.
VII Phần 7 - View
VII.1 Document View
VII.1.1 Map View
Chọn lệnh map View là ta xem map bình thường
VII.1.2 Outline View
Chọn Outline View là ta sẽ xem nội dung map như là một văn bản
Trang 36VII.1.3 Multimap View
Chọn Multimap Vieu là ta xem sơ đồ chung nhưng kích thước nhỏ Trên giao diện xuất hiện một số thao tác khác Cách view này ít sử dụng.
VII.1.4 Presentation Mode
Presentation Mode là một kiểu view rất tiện cho việc trình bày một map.
Nó cho phép ta trình bày map tương tự như một tập tin trình chiếu ( như Power Pint chẳng hạn).
Bằng các nút PgUp, PgDn chúng ta sẽ trình bày từng nội dung một của map với kích thước trọn màn hình
Trang 37VII.2 Filter
VII.2.1 Filter
Lệnh Filter cho ta Hiện hoặc ẩn Topic hiện hành
VII.2.2 Show Branch Alone
Lệnh Show Branch Alone cho phép ta chỉ xuất hiện một Topic duy nhất cùng với các nhánh con của nó
Trang 38VII.2.3 Show Other Branches
Lệnh này để bỏ lệnh Show Branch Alone
VII.3 Detail
VII.3.1 Detail
Khi topic hiện hành là Main Topic, chọn lệnh Detail ta có thể cho xuất hiện các nhánh của mức tuỳ ý.