thiết kế bài soạn xmc

Giúp cho cán bộ chỉ đạo và giáo viên dạy xoá mù chữ XMC biết đợc một số yêu cầu chung cấu trúc của một bài dạy, học Toán 1, 2, 3 XMC và thiết kế đợc bài dạy học theo phơng pháp phát huy

+Bài 3

thiết kế bài dạy môn toán XMC lớp 1, 2, 3

A Mục tiêu.

Giúp cho cán bộ chỉ đạo và giáo viên dạy xoá mù chữ (XMC) biết đợc một số yêu cầu chung cấu trúc của một bài dạy, học Toán 1, 2, 3 XMC và thiết

kế đợc bài dạy học theo phơng pháp phát huy tính tích cực của ngời học, trên cơ

sở đó thực hiện tốt quá trình dạy, học XMC ở địa phơng

B Nội dung

I Cấu trúc một bài soạn (giáo án)

1 Yêu cầu chung

Không nên đồng nhất SGK với bài giảng của giáo viên (GV) SGK chỉ là cơ sở về nội dung và yêu cầu kiến thức để giáo viên soạn giáo án Thứ tự trình bày nội dung và cách tiếp cận trong bài dạy của giáo viên có thể khác với bài trong SGK Giáo viên chủ động biên soạn, sắp xếp bài giảng của mình sao cho hợp lí, miễn là truyền tải đủ nội dung đã viết trong SGK Tuy nhiên, việc soạn giáo án cũng có một số yêu cầu chung cần thống nhất

Khi tiến hành soạn giáo án giáo viên phải căn cứ vào:

- Kế hoạch dạy học (phân phối chơng trình), Chơng trình, Chuẩn kiến thức – kĩ năng, sách giáo khoa và các tài liệu tham khảo cho bài học

- Điều kiện lớp học, cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học (bàn, ghế, bảng, )

- Đặc điểm nội dung bài học, thực trạng nhận thức, kiến thức, kĩ năng của học viên (HV)

- Trình độ tiếp thu của HV

Có nhiều cách trình bày giáo án, tuy nhiên một giáo án cần bao gồm các nội dung sau:

a) Mục tiêu và yêu cầu của tiết học về kiến thức, kĩ năng, thái độ (nếu có) b) Nêu các phơng tiện dạy học (bảng phụ, phiếu học tập, các biểu mẫu, sơ

đồ, mô hình, hình vẽ, tranh minh hoạ, máy tính, bàn tính, máy chiếu, ) c) Những điểm cần lu ý khi dạy bài học, những điểm cần nhấn mạnh cho

d) Trình bày nội dung theo dàn bài chi tiết.

- Trình bày phơng pháp tiến hành và các hoạt động của GV, HV trên lớp, nêu dự kiến phân bổ thời gian tơng ứng

- Củng cố và đánh giá sự tiếp thu của HV sau giờ học

e) Hớng dẫn bài tập về nhà, giao nhiệm vụ cho HV chuẩn bị cho tiết học sau

2 Các bớc soạn giáo án

2.1 Xác định mục tiêu bài học

• Mục tiêu xác định cho ngời học: Sau khi học xong học viên phải đạt

đợc kiến thức, kĩ năng, thái độ gì?

• Cần căn cứ vào Chuẩn kiến thức, kĩ năng, SGK, để xác định mục tiêu cụ thể của bài học

• Tránh dùng những cụm từ chung chung, nh “ nắm vững, biết, .”

Cần nêu mục tiêu cụ thể, có tính định lợng, nh : “ tính đợc, viết đợc, thực hiện đợc, giải đợc, ”

2.2 Xác định và chuẩn bị đồ dùng dạy học

- Cần xác định các thiết bị dạy học cần thiết cho tiết học Các thiết bị dạy học có thể là: bảng phụ, phiếu học tập, các bảng biểu mẫu có sẵn, sơ đồ, mô hình, hình vẽ, tranh minh hoạ, máy tính, bàn tính, máy chiếu, )

Cần phân biệt ở đây bảng có sẵn và bảng phụ

+ Bảng có sẵn là các bảng biểu đã ghi sẵn các công thức, quy tắc, số liệu

thống kê (nh bảng nhân 2, bảng chia 2, bảng cộng trừ trong phạm vi

10, ) Các bảng này là cố định, không đợc chỉnh sửa gì về nội dung Th-ờng dùng các bảng có sẵn trong các tiết luyện tập, ôn tập

+ Bảng phụ thờng đợc trình bày trên giấy khổ A0 hoặc các tấm bìa, bảng Fooc Nội dung của bảng phụ thờng là các câu hỏi trắc nghiệm, các bài tập nhỏ nhằm củng cố lí thuyết Bảng phụ đợc sử dụng ngay trên lớp, HV

có thể trình bày trực tiếp trên bảng phụ Nên bố trí dùng bút màu khi cần thiết

+ Phiếu học tập thờng đợc dùng bằng giấy khổ A4 GV soạn sẵn câu hỏi

và bài tập trên phiếu, phát cho HV khi cần kiểm tra kết quả lĩnh hội kiến thức của HV hoặc phát cho HV lúc cuối giờ để giao nhiệm vụ về nhà

- Tất cả các đồ vật xung quanh đời sống hàng ngày của HV cũng có thể

đ-ợc sử dụng để minh hoạ cho bài học Đối tợng học của GDTX là ngời lao

động, đã có vốn sống, vốn kinh nghiệm công tác, do đó cần tận dụng và phát huy thế mạnh này của HV, quán triệt tinh thần giảng dạy kiến thức văn hoá gắn liền với thực tiễn, từ trực quan sinh động đến t duy trừu tợng

- Đặc biệt khi dạy các bài về đại lợng, các bài có yếu tố hình học, GV

cần khai thác triệt để và chuẩn bị chu đáo các thiết bị dạy học để giờ học

đạt hiệu quả cao

2.3 Các hoạt động dạy− học

Cần xác định các hoạt động nhằm thực hiện các mục tiêu của bài học:

• Trong từng hoạt động cần làm rõ hoạt động nào của giáo viên và hoạt động nào của học viên GV là ngời tổ chức, điều khiển các hoạt

động của HV Cần ghi rõ những câu hỏi dẫn dắt, gợi ý, kích thích t duy độc lập sáng tạo của học viên Tránh những câu hỏi mang tính hình thức, tạo cơ hội cho HV “ nói đế, nói bồi” theo GV mà không

có sự động não

• Trong một tiết học số lợng hoạt động không nên quá nhiều Xác định thời gian cho mỗi hoạt động phụ thuộc vào mức độ kiến thức hoặc kĩ năng mục tiêu đề ra

• Trong từng hoạt động giáo viên nên ghi rõ các bớc:

* Mục tiêu của hoạt động: cụ thể hơn mục tiêu chung

* Cách tiến hành:

− Giáo viên áp dụng phơng pháp nào?

− Học viên làm gì?

* Hoạt động của giáo viên: Theo dõi, giúp đỡ, uốn nắn, kết luận

• Tổng kết, đánh giá cuối bài

* Tổng kết bài

Có thể dới hình thức:

- Tóm tắt bài, nhấn mạnh các điểm chính

- Có thể dùng ngay phiếu đánh giá cuối bài thay cho tổng kết

* Cải tiến cách đánh giá

- Cải tiến cách đánh giá là một nét đặc trng của quá trình dạy học tích cực Đánh giá kiểu này không chỉ thực hiện dới dạng một vài câu hỏi kiểm tra cuối bài mà bằng nhiều hình thức khác nhau Phơng pháp thông thờng

để kiểm tra - đánh giá HV là dùng phiếu học tập Việc kiểm tra - đánh giá phải đợc tiến hành một cách thờng xuyên và định kì

- Mục đích chính của đánh giá không phải chỉ để xem xét kết quả học tập của từng HV cụ thể, trong một tiết học cụ thể (bằng điểm số) mà còn để biết:

+ HV học đợc gì và làm đợc gì sau khi học xong bài

+ Bài học đã đạt các mục tiêu đề ra cha?

+ HV đã nắm đợc mối liên hệ giữa các kiến thức đã học cha ?

+ Thu thập sớm thông tin phản hồi để điều chỉnh quá trình dạy học cho phù hợp và hiệu quả

2.3 Giao nhiệm vụ hoặc bài tập về nhà

- Nói rõ bài tập cần làm ở nhà

- Gợi ý, hớng dẫn những bài khó

- Giới thiệu tài liệu hoặc các hình thức tham khảo cần thiết khác

3 Khung một bài soạn

Có hai cách bố trí khung bài soạn :

- Bố trí theo cột :

Phần tiến trình bài học đợc chia thành hai cột

Cột bên trái ghi các hoạt động của GV, cột bên phải ghi các hoạt động của HV Mỗi cặp hoạt động có thể ghi thêm thời lợng để GV chủ động điều khiển tiết học cho cân đối giữa nội dung của các phần

- Bố trí tuần tự theo hàng ngang :

Tiến trình bài học đợc trình bày tuần tự từ đầu tiết học đến hết tiết học Trong một tiết

bố trí trung bình 5 đến 6 cặp câu hỏi đặt vấn đề chỉ dẫn– ? - 

• Bố trí khung bài soạn theo cột

Tên Bài ……

i Mục tiêu

1 Kiến thức

2 Kĩ năng

3 Thái độ (nếu có)

II Đồ dùng dạy học

1 Chuẩn bị của giáo viên

- Bảng có sẵn

- Bảng phụ

- Phiếu học tập

- Mô hình, hình vẽ,

2 Chuẩn bị của học viên

- Đồ dùng học tập (thớc kẻ, compa, máy tính bỏ túi, )

III - một số điều cần lu ý

- Nêu những điểm cần nhấn mạnh cho HV, những sai lầm thờng mắc phải của HV mà GV cần khắc phục

- Căn cứ vào phân phối chơng trình và tình hình cụ thể của địa phơng, có thể giảm bớt một số vấn đề quá khó không phù hợp HV, hoặc bổ sung những vấn đề thiết thực, hữu ích cho HV

IV Gợi ý dạy - học

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học viên

Mở bài:

1

* Hoạt động 1:

− Mục tiêu hoạt động:

− Cách tiến hành:

− Kết luận

− Học viên tự nghiên cứu SGK

− Làm việc với phiếu học tập Bài …

* Hoạt động 2:

− Mục tiêu

− Cách tiến hành:

+ Chia lớp thành nhóm

+ Giao bài tập cho các nhóm

+ Gợi ý dẫn dắt học sinh

− Làm việc theo nhóm

− Các nhóm báo cáo kết quả quan sát, thảo luận

− Nhận xét đánh giá lẫn nhau

− Tự đánh giá

Iv tổng kết, đánh giá cuối bài

- Nhận xét, đánh giá giờ học

- Giao nhiệm vụ về nhà

* Bố trí khung bài soạn theo hàng ngang (Xem các bài soạn mẫu dới đây)

II một số bài soạn mẫu–

Bài soạn mẫu số 1

Bài 2

hình vuông hình tròn hình tam giác ( lớp 1)

i Mục tiêu

1 Nhận biết đợc các hình : Hình vuông, hình tròn, hình tam giác (qua hình vẽ) Nhận ra hình tam giác, hình vuông, hình tròn từ các đồ vật xung quanh

2 Luyện tập đếm các số từ 1 đến 5

3 Có thói quen liên hệ, so sánh các đồ vật xung quanh với những kiến thức học trên lớp

II - Thiết bị dạy học

1 Bảng, tranh vẽ

Treo các tranh ảnh có hình chiếc xe đạp, chiếc đồng hồ treo tờng (mặt tròn và mặt vuông), hình chiếc bánh trng, hình chiếc khăn quàng đỏ,

2 Phiếu học tập

Quan sát các hình vẽ và đếm xem có mấy hình?

Điền số vào ô trống :

Có  hình tam giác Có  hình tròn

Có  hình vuông

Phiếu số 1

III - một số điều cần lu ý

Khái niệm hình vuông, hình tròn, hình tam giác là rất quen thuộc đối với

HV, HV đễ nhận ra hình dạng của chúng thông qua các đồ vật xung quanh Tuy nhiên, để HV có đợc khái niệm và hình ảnh chính xác, cần cho HV quan sát và

so sánh những hình vẽ gần giống hay tơng tự các hình đã học Đối với HV yếu kém, ở phiếu số 1 có thể đa dòng lệnh vào ngay sát hình vẽ tơng ứng

Có thể vẽ một số hình vào phiếu học tập hoặc bảng phụ để HV nhận dạng :

Điền Đ (đúng) hoặc S (sai) vào ô vuông tơng ứng

Hình tròn 

Hình vuông 

Hình tròn 

Hình tam giác 

Hình tam giác 

IV- Gợi ý dạy học

Phiếu số 2

HĐ 1

? Quan sát chiếc xe đạp, cái cốc uống nớc và cho biết bánh xe đạp, miệng cái cốc có hình gì ?

 • Gọi vài HV trả lời

• Nhận xét, đánh giá kết quả

• Phân tích : Các vật trên có một dạng chung là hình tròn

HĐ 2

? Hãy tìm xem trong các đồ vật xung quanh, hình nào có dạng hình tròn ?

 • Gợi ý, nhận xét, đánh giá kết quả

HĐ 3

? Quan sát các viên gạch lát nền nhà, chiếc bánh chng ngày Tết và cho biết viên gạch lát nhà, chiếc bánh chng có hình gì ?

 • Gọi vài HV trả lời

• Nhận xét, đánh giá kết quả

• Phân tích : Các vật trên có một dạng chung là hình vuông

HĐ 4 : Tơng tự các HĐ 1, 2, 3 Giới thiệu hình tam giác.

HĐ 5

? Làm bài tập trên phiếu học tập số 1.

 • Gợi ý : Tìm xem đâu là nhóm các hình tròn, hình vuông, hình tam giác, sau đó đếm số các hình và điền vào ô vuông

• Gọi một HV trả lời

• Nhận xét, hoàn thiện lời giải : Có 3 hình tròn, 4 hình vuông, 5 hình tam giác

V- hớng dẫn bài tập

1 Làm các bài tập : Bài 2, 3 trang 6 SGK.

2 Gợi ý :

Bài 2 Sau khi điền các số tơng ứng vào các hình, hãy đếm xem trong hình vẽ có bao nhiêu hình vuông, bao nhiêu hình tròn, bao nhiêu hình tam giác

Bài 3 Quan sát các đồ dùng xung quanh hoặc tìm trong các quyển tranh vẽ cho thiếu nhi, các ảnh chụp phong cảnh, đồ vật trên sách báo

* Bài soạn mẫu số 2

B i 9 à

ôn tập về đại lợng, đo đại lợng (lớp 2)

I - Mục tiêu

1 Đổi đợc đơn vị đo độ dài từ mét sang xăng-ti-mét Thực hiện đợc các phép tính cộng, trừ đại lợng đo độ dài

2 Nhớ đợc 1 tuần lễ có bảy ngày và tên gọi các ngày, thứ tự các ngày trong tuần lễ

3 Đọc đợc thời gian trên đồng hồ (chẵn giờ) Chỉnh đợc kim đồng hồ theo thời gian định trớc

II - Thiết bị dạy học

1 Bảng phụ

a) Liệt kê một số ngày liên tục theo hàng dọc, bắt đầu từ thứ sáu, ngày 18, tháng 5 :

Thứ sáu, ngày 18, tháng 5

Thứ bảy, ngày , tháng 5…

, ngày , tháng

, ngày , tháng

, ngày , tháng

, ngày , tháng

b) Bảng vẽ sẵn một số mặt đồng hồ không có kim hoặc kim dài chỉ vào số 12

2 Phiếu học tập

a) Đúng ghi Đ; sai ghi S :

Cây nến hồng dài 9 cm Cây nến trắng dài hơn cây nến hồng là 7 cm Hỏi cây nến trắng dài bao nhiêu xăng-ti-mét ?

a) 16 cm  b) 2 cm 

b) Điền số thích hợp vào chỗ chấm ( )…

2m + 20cm = ……… cm ; 350cm 50cm = – …… m

b) Mảnh vải xanh dài 57 cm Mảnh vải đỏ ngắn hơn mảnh vải xanh là 20 cm Tính chiều dài mảnh vải đỏ Bài giải

III - một số điều cần lu ý

- Đại lợng đo độ dài và đại lợng đo thời gian là khái niệm quen thuộc và gần gũi với HV Tuy nhiên cần lu ý HV khi thực hiện các phép tính có đại lợng đo độ dài cần đa về cùng đơn vị đo.

- Khi cần tính thời gian diễn ra một hành động cần có đồng hồ minh hoạ để phân biệt thời gian buổi sáng và thời gian buổi chiều

IV- Gợi ý dạy học

HĐ 1

Làm bài tập số 1, trang 11 SGK

 • Gợi ý : Cộng các số đo rồi thêm đơn vị đo.

• Lu ý HV các đại lợng trong mỗi phép tính đều có cùng đơn vị đo

• Mời một vài HV lên bảng trình bày lời giải, nhận xét kết quả

HĐ 2

Giải bài tập a), b) trên phiếu học tập

 • Gợi ý : a) Chọn phép tính thích hợp (cộng hay trừ ?)

b) Đổi về cùng đơn vị đo rồi thực hiện phép tính

• Yêu cầu HV chấm bài, nhận xét lẫn nhau GV nhận xét, đánh giá và trình bày lời giải trên bảng :

a) 16 cm Đ b) 2 cm S

= 220cm

350cm 50cm = 300 cm –

= 3 m

HĐ 3

Giải bài tập số 3, trang SGK…

 • Gợi ý : Sử dụng bảng phụ (treo lên tờng), đếm cho đủ 7 ngày, điền thêm

dòng nếu cần thiết

• Mời một số HV lên bảng điền vào chỗ chấm Mời một HV nhận xét và bổ sung dòng cần thiết

• Nhận xét kết quả, nêu câu trả lời : Gia đình bác An kết thúc kì nghỉ vào ngày thứ năm, ngày 24, tháng 5

HĐ 4

Giải bài tập số 5, trang SGK…

 • Gợi ý : Hãy vẽ thêm kim chỉ giờ và đếm giờ trên đồng hồ.

• Yêu cầu HV dùng bút chì vẽ thêm kim giờ vào đồng hồ

• Mời một HV trả lời câu hỏi Nhận xét và nêu kết luận :

Thời gian chị Mai đi từ thành phố về quê là 3 giờ,

hoặc : Chị Mai đi từ thành phố về quê hết 3 giờ

HĐ 5

Hãy vẽ thêm kim giờ và kim phút vào mỗi đồng hồ trên bảng phụ để các đồng

hồ chỉ lần lợt 7 giờ, 11 giờ, 2 giờ, 4 giờ

 • Mời 2 HV lên bảng

• Mời các HV khác nhận xét kết quả.

• Lu ý : Có thể dùng bảng phụ để nêu thêm các câu hỏi tơng tự bài tập 5, chẳng hạn ghi ở dới đồng hồ chỉ 2 giờ : Cuộc họp bắt đầu, ghi dới đồng hồ chỉ 4

giờ : Cuộc họp kết thúc Sau đó hỏi HV : Cuộc họp diễn ra trong bao lâu ?

• Tóm tắt, tổng kết giờ học tuỳ theo thời gian

V- hớng dẫn bài tập

1 Làm các bài tập : bài 2, 4 trang SGK

2 Giải câu b) ở phiếu học tập

III - một số phiếu học tập (để tham khảo)

Phiếu số 3, Lớp 1, bài So sánh các số

1. Viết số và dấu <, >, = vào ô trống (theo mẫu):

2. Nối hai tranh vẽ có số con vật bằng nhau

3. Vẽ đủ số chấm tròn vào mỗi hình vuông theo số đã cho :

4 > 2

1 §iÒn sè thÝch hîp vµo chç chÊm :

PhiÕu sè 4, líp 1, luyÖn vÒ h×nh vu«ng, h×nh trßn,

h×nh tam gi¸c Céng trõ c¸c sè–

Cã h×nh vu«ng Cã h×nh tam gi¸c

Cã h×nh trßn

2 §iÒn sè thÝch hîp vµo « trèng :

PhiÕu sè 5, líp 2, phèi hîp c¸c phÐp tÝnh

a) 2 ´ 7 + 3 = 2 ´ 10 c) 4 ´ 7 – 2 = 4 ´ 5

= 20  = 20 

b) 2 ´ 7 + 3 = 14 + 3 d) 4 ´ 7 – 2 = 28 – 2 =17  = 26 

2 Tô màu 1

2 mỗi hình :

3 Tô màu 1

2 số ô vuông ở mỗi hình :

1 Điền dấu phép tính thích hợp vào ô trống :

2 Vẽ thêm kim phút vào mỗi đồng hồ ứng với đồng hồ điện tử :

1 Đúng ghi Đ ; sai ghi S :

Phiếu số 6, lớp 2

Phiếu số 7, lớp 2

a) 1m + 9dm = 10dm 

b) 1m + 9dm = 19dm 

c) 1m + 5cm = 15cm 

d) 1m + 5cm = 6cm 

e) 1m + 5cm = 105cm 

2 ViÕt sè thÝch hîp vµo « trèng :

Sè bÞ trõ 956 956 956 147 147 147

3 ViÕt tæng sè tiÒn vµo « trèng :

1. §óng ghi §, sai ghi S

PhiÕu sè 8, líp 3