chuyện chức phán sự đền Tản Viên

Cuối đời Hồ, có tên giặc tử trận vào đền ốn khẳng đời đất Lạng Giang, vốn khẳng ồ, có tên giặc tử trận vào đền ặc tử trận vào đền ử Văn người đất Lạng Giang, vốn khẳng ận vào đền à thì k

(TrÝch TruyÒn kú m¹n lôc )

NguyÔn D÷

Gi¸o viªn thùc hiÖn: Vi Xu©n H¶i-THPT Chi L¨ng

Ngµy so¹n : 17/2, tiÕt 68-69, TuÇn häc : 27

CÊu tróc bµi gi¶ng :

IT×m hiÓu chung:

I.Tìm hiểu chung :

1.Tác giả:

- Nguyễn Dữ sống vào khoảng thế kỉ XVI.

- Quê:Hải D ơng

-Xuất thân: gia đình khoa bảng

-Bản thân : từng đi thi , ra làm sai khi lui về ở ẩn.

-Viết bằng chữ Hán gần 20 truyện.

-Ra đời nửa đầu thế kỉ XVI.

- Truyện có sự kết hợp yếu tố hoang đ ờng và hiện thực xã hội phong kiến, đồng thời với đầy rẫy những tỉ tệ trạng

§Òn thê ThÇn T¶n Viªn

-Qua tác phẩm :thấy đ ợc số phận bi thảm của những con ng ời

bé nhỏ trong xã hội, những bi kịch tình yêu mà thiệt thòi th ờng rơi vào ng ời phụ nữ Tác phẩm thể hiện tinh thần dân tộc bộc

lộ niềm tự hào về nhân tài, văn hoá n ớc Việt, đề cao đạo đức nhân hậu, thuỷ chung, đồng thời khẳng định quan điểm sống “

lánh đục về trong” của lớp tri thức ẩn dật đ ơng thời

Tác phẩm vừa có giá trị hiện thực, vừa có giá trị nhân đạo

4.Thể loại :

-Thể loại văn xuôi tự sự thời kỳ trung đại phản ánh hiện thực

qua những yếu tố kì lạ hoang đ ờng

-Kể chuyện bằng văn xuôi chữ Hán có xen thơ ca ở cuối mỗi

truyện

Qua đó phản ánh khát vọng phá bỏ những bất công ngang trái v ơn lên tìm hạnh phúc của ng ời Việt Nam đ ơng thời

c.Tử Văn bị bắt và cuộc đối chấtở Minh Ti tr ớc Diêm V ơng

d.Tử Văn thắng lợi trở về, nhận lời tiến cử phán sự đền Tản Viên.

*Kết truyện:

a.Cuộc gặp gỡ tình cờ giữa quan phán sự đền Tản Viên và ng ời

quen cũ;

b-Lời bình

Tóm t t truy n: ắt truyện: ện:

Ngô T V n ng ử Văn người đất Lạng Giang, vốn khẳng ăn người đất Lạng Giang, vốn khẳng ười đất Lạng Giang, vốn khẳng đất Lạng Giang, vốn khẳng ạng Giang, vốn khẳng i t L ng Giang, v n kh ng ốn khẳng ẳng

khoái, nóng n y, th y s giang t thì không ch u ảy, thấy sự giang tà thì không chịu ất Lạng Giang, vốn khẳng ự giang tà thì không chịu à thì không chịu ịu

c Cu i i H , có tên gi c t tr n v o n

được Cuối đời Hồ, có tên giặc tử trận vào đền ốn khẳng đời đất Lạng Giang, vốn khẳng ồ, có tên giặc tử trận vào đền ặc tử trận vào đền ử Văn người đất Lạng Giang, vốn khẳng ận vào đền à thì không chịu đền

T n Viên r i tác yêu tác quái trong dân gian T ảy, thấy sự giang tà thì không chịu ồ, có tên giặc tử trận vào đền ử Văn người đất Lạng Giang, vốn khẳng

V n t c gi n bèn châm l a ăn người đất Lạng Giang, vốn khẳng ức giận bèn châm lửa đốt đền Về nhà, ận vào đền ử Văn người đất Lạng Giang, vốn khẳng đốn khẳng đền t n V nh , ền à thì không chịu

ch ng lên c n s t r i m th y tên gi c kia à thì không chịu ơn sốt rồi mơ thấy tên giặc kia đến ốn khẳng ồ, có tên giặc tử trận vào đền ơn sốt rồi mơ thấy tên giặc kia đến ất Lạng Giang, vốn khẳng ặc tử trận vào đền đến n

d a nh ng m c k , c ng i th n nhiên Chi u ọa nhưng mặc kệ, cứ ngồi thản nhiên Chiều ư ặc tử trận vào đền ện: ức giận bèn châm lửa đốt đền Về nhà, ồ, có tên giặc tử trận vào đền ảy, thấy sự giang tà thì không chịu ền

t i l i có ông gi ốn khẳng ạng Giang, vốn khẳng à thì không chịu đến n, t x ng l Th Công Ông ự giang tà thì không chịu ư à thì không chịu ổ Công Ông

gi k cho T V n rõ m i s tình r i b y cho à thì không chịu ể cho Tử Văn rõ mọi sự tình rồi bày cho ử Văn người đất Lạng Giang, vốn khẳng ăn người đất Lạng Giang, vốn khẳng ọa nhưng mặc kệ, cứ ngồi thản nhiên Chiều ự giang tà thì không chịu ồ, có tên giặc tử trận vào đền à thì không chịu

ch ng cách ng x khi b b t xu ng âm ph à thì không chịu ức giận bèn châm lửa đốt đền Về nhà, ử Văn người đất Lạng Giang, vốn khẳng ịu ắt truyện: ốn khẳng ủ

T V n b qu s b t đi Tr c m t Diêm ử Văn người đất Lạng Giang, vốn khẳng ăn người đất Lạng Giang, vốn khẳng ịu ỷ sứ bắt đi Trước mặt Diêm ức giận bèn châm lửa đốt đền Về nhà, ắt truyện: ước mặt Diêm ặc tử trận vào đền

V ng tâu rõ đ u đuôi s vi c, l i l r t c ng ươn sốt rồi mơ thấy tên giặc kia đến ầu đuôi sự việc, lời lẽ rất cứng ự giang tà thì không chịu ện: ời đất Lạng Giang, vốn khẳng ẽ rất cứng ất Lạng Giang, vốn khẳng ức giận bèn châm lửa đốt đền Về nhà, cái, không ch u nhúng nh ng chút nào Diêm V ng ịu ười đất Lạng Giang, vốn khẳng ươn sốt rồi mơ thấy tên giặc kia đến sinh nghi bèn cho ng i đ n đ n T n Viên đ l y ười đất Lạng Giang, vốn khẳng ến ền ảy, thấy sự giang tà thì không chịu ể cho Tử Văn rõ mọi sự tình rồi bày cho ất Lạng Giang, vốn khẳng

ch ng th c Quân lính v tâu, nh t nh t đúng l i ức giận bèn châm lửa đốt đền Về nhà, ự giang tà thì không chịu ền ất Lạng Giang, vốn khẳng ất Lạng Giang, vốn khẳng ời đất Lạng Giang, vốn khẳng

T V n Diêm V ng t c gi n li n sai tên lính ử Văn người đất Lạng Giang, vốn khẳng ăn người đất Lạng Giang, vốn khẳng ươn sốt rồi mơ thấy tên giặc kia đến ức giận bèn châm lửa đốt đền Về nhà, ận vào đền ền

đ y tên gi c gi danh kia xu ng ng c C u U ầu đuôi sự việc, lời lẽ rất cứng ặc tử trận vào đền ảy, thấy sự giang tà thì không chịu ốn khẳng ục Cửu U ử Văn người đất Lạng Giang, vốn khẳng

T V n s ng l i, cùng dân làng mua g d ng l i ừ Văn sống lại, cùng dân làng mua gỗ dựng lại ăn người đất Lạng Giang, vốn khẳng ốn khẳng ạng Giang, vốn khẳng ỗ dựng lại ự giang tà thì không chịu ạng Giang, vốn khẳng tòa đ n Viên Th Công c m kích bèn m i T ền ổ Công Ông ảy, thấy sự giang tà thì không chịu ời đất Lạng Giang, vốn khẳng ử Văn người đất Lạng Giang, vốn khẳng

V n v làm Phán s cho ăn người đất Lạng Giang, vốn khẳng ền ự giang tà thì không chịu Đức giận bèn châm lửa đốt đền Về nhà, c Thánh T n ảy, thấy sự giang tà thì không chịu ở

đ n T n Viên T V n nghe nói, vui v nh n ền ảy, thấy sự giang tà thì không chịu ử Văn người đất Lạng Giang, vốn khẳng ăn người đất Lạng Giang, vốn khẳng ẻ nhận ận vào đền

l i, bèn thu x p vi c nhà r i không b nh mà ời đất Lạng Giang, vốn khẳng ến ện: ồ, có tên giặc tử trận vào đền ện:

m t ngay sau đó ất Lạng Giang, vốn khẳng

Đền n th Thánh T n ời đất Lạng Giang, vốn khẳng ảy, thấy sự giang tà thì không chịu Viên

§ êng lªn nói T¶n Viªn

+ Thể hiện tính khảng khái, c ơng trực, dũng cảm của kẻ

sĩ muốn vì dân trừ hại , muốn đả phá sự mê tín thần

linh của quần chúng nhân dân

( C¸c h×nh ¶nh nµy chØ mang tÝnh minh ho¹ )

+ Chàng đã làm việc ghê gớm này một cách cẩn trọng,

công khai, đàng hoàng, quyết liệt,

+ Đốt xong , trong khi mọi ng ời lắc đầu lè l ỡi, lo sợ thay cho chàng, thì chính TV vung tay không cần gì cả

+ Hồn ma c sĩ bách họ Thôi bị mất chỗ n ơng náu

TV hết sức sốt nóng rồi sốt rét, ác lại nhân danh thiện cao giọng giảng giải đạo đức.Bởi lẽ: lúc sống, tên t ớng bách họ Thôi này đã theo chân Mộc Thạch xâm l ợc n ớc ta Bị bỏ xác nơi chiến tr ờng , y lại tiếp tục cậy mạnh, đánh đuổi,

chiếm đền Thổ Thần lừa dối, bị đốt nên đền đuổi đi là

đúng

+ Thái độ của TV : biết rõ sự thật, tự tin việc mình làm ,

-Vốn tính tình c ơng trực , chàng coi th ờng , vẫn cứ ngồi

tự nhiên ngất ng ởng, không coi những lời đe doạ của tên đội mũ trụ kia là gì

+ Đoạn truyện tiếp theo đ ợc kể khá kĩ, có tác dụng sau:Thổ công ( nạn nhân yếu đuối vì già cả) đ ợc giúp đỡ bất ngờ , cảm kích đến mừng , nỗi tâm sự thật, cung cấp chứng cứ, mong Tử Văn quyết tâm làm việc nghĩa đến cùng

Đó là lô gíc duy nhất tạo ra sự phát triển của câu

chuyện

-Mặt khác, đoạn truyện phản ánh một hiện thực-đã đ ợc kì

ảo hoá-hiện t ợng thần thánh ở các đền miếu gần xung quanh, cũng tham của đút lót, nên đều bêng vực cho

tên họ Thôi, khiến Thổ công đành cam chịu thất bại

-Ng ời làm việc tốt, việc nghĩa sẽ đ ợc đồng tình ủng hộ.-Tử Văn điềm nhiên , không hề khiếp sợ tr ớc cảnh địa ngục rùng rợn, quỷ sứ đe doạ

H×nh ¶nh minh ho¹ cho Diªm V ¬ng-thÇn chÕt

- Tử Văn vẫn mộtmực kêu oan, đòi đ ợc phán xét minh bạch, công khai

Tử Văn- Vòng tròn Âm d ơng- Tử thần ( ảnh minh hoạ giữa Thiện >< ác )

-Bị kết tội b ớng bỉnh, ngoan cố, bị Diêm V ơng mắng chửi -Chàng tự tin vào chính nghĩa trong hành động của mìnhm lời lẽ cứng cỏi, không chịu nhún nh ờng chút nào, dám quyết đấu cho chân lí, cho lẽ phải

-Tranh biện trực tiếp với tên đội mũ trụ

ác-gian tà.Tên họ Thôi đã bị trừng trị đích đáng; dân gian

đ ợc bình yên, Thổ công đ ợc trả lại đền

Việc TV đ ợc tiến cử làm chân phán sự ở đền Thánh Tản

Viên là một phần th ởng xứng đáng

2.Những ngụ ý phê phán và bài học rút ra qua câu chuyện :

-Hồn ma t ớng giả mạo Thổ Thần.Sống, chết đều hung

ácm xảo quyệt tham lam,hại dân, hại thần và đã bị

Diêm V ơng-đại diện công lí trừng trị đích đáng

-Truyện phơi bày những bất công ở cõi trần và coi âm: tệ tham nhũng đã che khuất tội ác của kẻ xấu gây nên bao nỗi khổ đau cho con ng ời l ơng thịên

3.Nghệ thuật kể chuyện :

- Nghệ thuật kể chuyện rất hấp dẫn Yếu tố kì ảo dày đặc, xen lẫn chuyện ng ời,chuyện thần, thế giới thực ảo, trần thế, địa ngục, Kì ảo chỉ là ph ơng thức đặc biệt để

chuyên chở nội dung và cảm hứng hiện thực

- Cách kể chuyện từng đoạn, từng đoạn theo lời gian li kì, biến hoá linh hoạt mà vẫn tự nhiên lô gíc: thắt nút dẫn

với những xung đột ngày càng căng thẳng đến cao trào, cuối cùng đ ợc giải quyết hợp lí

- Truyện đ ợc xây dựng đầy kịch tính với kết cấu chặt chẽ lô gíc lôi cuốn ng ời đọc cùng chia sẻ những tình cảm, quan

điểm với ng ời viết

III.Tổng kết :

1.Nghệ thuật :

- Bằng nghệ thuật kể chuyện lôi cuốn, nhân vật

đ ợc xây dựng sinh động, sắc nét,tình tiết và diễn biến truyện giầu kịch tính, truyện để lại ấnt ợng sâu sắc.

2.Nội dung :

-Truyện đề cao tinh thần ,c ơng trực dám đấu

tranh chống lại cái ác trừ hại cho dân của Ngô

Tử Văn một trí thức đất Việt , đồng thời thể hiện niềm tự tin vào công lí, chính nghĩa nhất định

thắng gian tà

IV.Luyện tập :

Viết đoạn văn kết thúc :

- Tử Văn (TV) đ ợc Diêm V ơng cho làm phán quan ngay tại triều đình của ông nh ng Tử Văn không nhận, chỉ xin sông đến 80 tuổi ở quê nhà

-TV đ ợc mời làm cố vấn cho Diêm V ơng, tiếp tục điều tra bọn tham nhũng ngay d ới âm ti địa ngục.TV không

nhận vì trần giancòn nhiều việc ác, kẻ xấu cần đấu

tranh hơn.Diêm V ơng đành y lời

Xin trân trọng cảm

ơn các thầy, cô và các em đã chú ý

theo dõi !