Nguời lái đò Sông Đà(đã súa)

Hoàn cảnh sáng tác - Được viết sau chuyến đi thực tế Tây Bắc và sông Đà để tìm hiểu những con người ở đây mà ông gọi “Thứ vàng mười” của CM của kháng chiến.. Tuỳ bút người lái đò sông Đà

Trang 1

Nguyễn Tuân (Trích) “Đẹp vậy thay tiếng hát trên dòng sông” ( Wlađyslaw Broniewski )

“Chúng thuỷ giai đông tẩu – Đà giang độc bắc lưu”

Trang 2

I Tiểu dẫn

1 Hoàn cảnh sáng tác

- Được viết sau chuyến đi thực tế Tây Bắc và sông Đà để tìm hiểu những con người ở đây mà ông gọi “Thứ vàng

mười” của CM của kháng chiến

2 Thiên tuỳ bút ấy đã kế thừa nét riêng biệt đặc sắc về đề tài nguồn cảm hứng trong phong cách của Nguyễn Tuân là cảm hứng trước cái dữ dội, tài hoa

Nguyễn Tuân đã sử dụng ngôn ngữ như thế nào trong tác

phẩm này?

Trang 3

I Tiểu dẫn

4 Tuỳ bút người lái đò sông Đà đã cho thấy diện mạo của một Nguyễn Tuân đã căn bản đổi thay để trở thành một nhà văn mới trong thời đại mới

- Trước CM: Ông là bậc du tử tìm đến những “cơ hội giang hồ” mong để khoả lấp nỗi sầu mênh mông của cảm giác

“thiếu quê hương”

-Sau CM: Ông không quản khó khăn cực nhọc, lặn lội dọc ngang khắp miền Tây Bắc heo hút xa xôi với mục đích “Đi tìm cái thứ vàng của màu sắc sông núi Tây Bắc và nhất là cái thứ vàng mười mang sẵn trong tâm trí tất cả những con

người ngày nay ”

Nguyễn Tuân

Trang 4

II Đọc hiểu văn bản

Trang 5

1 Bố cục (3 phần)

- Hình tượng người lái đò sông Đà

•Thượng nguồn: Nhiều thác,

đá → Hung dữ

• Đoạn chảy qua chợ Bờ: Trữ

tình

+ Để chắc chắn dòng sông Đà không hề đen, ông đã mấy lần bay tạt ngang trên con sông ấy

để quan sát, tìm hiểu → sự

làm việc cẩn thận của Ông

Trang 6

2 Tìm hiểu văn bản

a Hình tượng sông Đà

Phim

* Sông Đà – con sông

“hung bạo” ở miền Tây Bắc của tổ quốc

Trang 7

? Sông Đà hung bạo đã được tác giả miêu tả ntn? Bằng những biện pháp nghệ thuật nào?

- Sự hùng vĩ và hung bạo của sông Đà:

Trang 8

trời”→giúp người đọc hình dung được

độ cao của cảnh đá hai bên bờ sông và

cái lạnh lẽo, âm u của những khúc sông

có đá dựng vách thành

Trang 9

bộ phận nhỏ hẹp ở cổ họng con người→lưu tốc dòng chảy rất lớn đi vào những khúc sông như vậy vào mùa nước lũ rất nguy hiểm…

Trang 10

+ Ngoài ra, Ông còn tiếp tục khắc sâu độ cao của những vách đá Sự lạnh lẽo u tối của đoạn sông và sự nhỏ hẹp của dòng chảy bằng hàng loạt những hình ảnh, những liên tưởng độc đáo như: “Ngồi trong khoang đò qua quãng ấy đang mùa hè cũng thấy lạnh…vừa tắt phụt đèn điện”

Trang 11

- So sánh cảm giác của con người giữa thiên nhiên

hoang sơ, hùng vĩ với một khoảnh khắc của đời sống

hiện đại giữa chốn thị thành

Trang 12

Nhóm 2:

- Sự hùng vĩ và dữ dội của sông Đà ở quãng mặt

ghềnhHát Loóng qua biện pháp nhân hoá: Con sông như một kẻ chuyên đi đòi nợ dữ dằn (dc)

- Điệp từ, điệp ngữ, điệp cấu trúc… “Nước xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió”

- Có sự hỗ trợ bởi các thanh trắc liên tiếp tạo nên âm

hưởng dữ dội→sự đe doạ bất cứ người lái đò nào đi qua quãng sông này

Trang 13

+ Bằng so sánh và nhân hoá, bằng kể và tả…Nguyễn

Tuân đã khiến cho những cái hút nước ấy hiện hình nhiều góc độ khác nhau, giúp người đọc cảm nhận được sự ghê gớm độc ác của chúng

→ “Nước ở đây thở và kêu như cửa cống cái bị sặc”

→ “Nước ặc ặc lên như vừa rót dầu sôi vào”

Các từ, các cụm từ: Thở, kêu, sặc, ặc…nói lên cường lực ghê gớm của những cái hút nước nhằm tô đậm mức độ

khủng khiếp

Trang 14

+ Tác giả nhân cách hoá con sông, biến nó thành một

sinh thể dữ dằn, gào thét trong những âm thanh ghê sợ

như: “Lúc nghe như là oán trách” “van xin”

+ Khi thì “khiêu kích, giọng gằn mà chế nhạo”

+ Có lúc nó rống lên như tiếng một ngàn con trâu mộng đang lồng lộn giữa rừng vầu, rừng tre nứa nổ lửa

Trang 15

+ Mỗi hòn đá là một tên lính thuỷ hung tơn…

+ Cả một trận địa đá với những âm mưu thủ đoạn nham hiểm đã được bày ra để sẵn sàng dìm chết con thuyền…

? Em có nhận xét gì về ngòi bút của người

nghệ sĩ sử dụng ngôn từ ở đoạn này?

- Dưới ngòi bút của Nguyễn Tuân sự hùng vĩ và hung bạo của Sông Đà thể hiện ở nhiều dạng vẻ, toát lên sự

hoang dại, toát lên sức mạnh thiên nhiên kì vĩ

Trang 16

? Nguyễn Tuân đến với Sông Đà, trước tiên là

tìm chất vàng của Tây Bắc “Thứ vàng của

màu sắc sông núi Tây Bắc.” Theo em nhà văn

đã tìm thấy thứ vàng này chưa?

Trang 17

Trang 18

* Sông Đà – con sông “trữ tình” của miền Tây Bắc

? Tác giả đã miêu tả tính trữ tình của dòng sông Đà ntn?

- Tác giả viết ra những câu văn mang dáng dấp mềm mại, yên ả trải dài như dòng nước:

+ Bằng những hình ảnh thơ mộng của áng tóc ẩn hiện trong mây sông Đà như một phụ nữ kiều diễm “tuôn dài như

một áng tóc trữ tình đầu tóc, chân tóc ẩn hiện trong mây

trời Tây Bắc bung nở hoa ban, hoa gạo tháng 2 ”

+ Bằng âm điệu của những câu văn êm đềm cứ tuôn dài

tuôn dài như không thể dứt… “Mùa xuân dòng xanh ngọc bích…mùa thu nước Sông Đà lừ lừ chín đỏ như da mặt

một người bầm đi vì rượu bữa ”

Trang 19

- Ông còn dụng công tạo ra một không khí mơ màng qua biện pháp miêu tả khiến người đọc như lạc vào thế giới kì ảo

+ Con sông giống như một cố nhân lâu ngày gặp lại

+ Nắng cũng “giòn tan” và cứ hoe hoe vàng mãi cái sắc Đường thi “yên hoa tam nguyệt”

Trang 20

+ Mũi thuyền thì lặng lẽ trôi trên dòng nước lững lờ như thương như nhớ

Trang 21

+ Con hươu thơ ngộ ngĩnh trên áng cỏ sương

Trang 22

+ Đàn cá dầm xanh trông như những thoi bạc trắng rơi rơi

Trang 23

+ Bờ sông hoang dại và hồn nhiên như một bờ tiền sử

Trang 24

b Hình tượng người lái đò

?Người lái đò được tác giả khắc hoạ ntn?

+ Là một người lao động bình thường, hiền lành, âm thầm, giản dị, thân hình còn in hằn những dấu vết khắc nghiệt của công việc chèo thuyền gian nan, cực nhọc,

hiểm nguy “Tay ông lêu nghêu như một cái sào dài, chân ông lúc nào cũng khuỳnh khuỳnh gò lại”

- Vẻ đẹp ngoại hình

Trang 25

- Vẻ đẹp trí dũng

Là người nắm rất chắc quy luật của dòng nước sông Đà

và nhờ đó làm chủ được nó, chinh phục nó: “Ông lái đã nắm chắc binh pháp của thần sông, thần đá Ông đã thuộc quy luật phục kích của lũ đá nơi ải nước hiểm trở này”

Trang 26

- Vẻ đẹp tài hoa

Ông lái đò như một viên tướng, dũng cảm tài ba điêu luyện trong khi vượt thác “Ông đò vì cương lái bám chắc lấy luồng nước đúng mà phóng nhanh vào cửa sinh, mà lái miết một đường chéo về phía cửa đá ấy”

Trang 27

→ Nguyễn Tuân đã ca ngợi vẻ đẹp và chủ nghĩa anh

hùng thể hiện trong con người bình thường làm công việc bình thường là chở đò trên sông

?Em có nhận xét gì về cuộc chiến vượt thác của người lái

đò với thác nước?

- Là cuộc chiến đấu không cân sức vì:

+ Một bên là thiên nhiên lớn lao, dữ dội, hiểm độc, một bên là con người bé nhỏ, phương tiện thô sơ (mái chèo và chiếc đò đơn độc)

Trang 28

?Theo em nguyên nhân nào đã làm nên chiến thắng của con người?

- Sự ngoan cường và ý chí quyết tâm

- Kinh nghiệm đò giang sông nước (trí tuệ tài hoa của ông đò)

Trang 29

TỔNG KẾT

- …Ca ngợi lao động vinh quang đã đưa con người tới

thắng lợi huy hoàng trước sức mạnh tựa thánh thần của dòng sông hung dữ qua tài năng, nghệ thuật và sự lao

động nghiêm túc miệt mài của Nguyễn Tuân

- Tác phẩm Người lái đò sông Đà là khúc hùng ca ca ngợi thiên nhiên, ca ngợi ý chí của con người

Trang 30

CỦNG CỐ

- Qua tác phẩm ta thấy cảm hứng chủ đạo của ông là gì?

- Hình tượng con sông Đà được Nguyễn Tuân miêu tả ntn? Bằng những biện pháp nghệ thuật gì?

HƯỚNG DẪN:

- Đọc thêm về Nguyễn Tuân

- Chuẩn bị bài: Chữa lỗi lập luận trong văn nghị luận

Tiêu đề	Người lái đò Sông Đà
Tác giả	Nguyễn Tuân
Chuyên ngành	Văn học Việt Nam
Thể loại	Phân tích văn bản

Định dạng
Số trang	30
Dung lượng	0,9 MB

Ng­uời lái đò Sông Đà(đã s­úa)

Nguời lái đò Sông Đà(đã súa)