KÍNH THIÊN VĂN

Đối với môn Vật lý chưa có ebook thống nhất như đối với môn Toán và môn Hóa học trong 1 quyển sổ tay mà được tách ra theo từng năm.

Tiết : _ _ _ _

Bài 12 :

KÍNH THIÊN VĂN

Mục tiêu :

- Nắm được tác dụng của kính thiên văn , cấu tạo của kính thiên văn khúc xạ và của kính thiên văn phản xạ , cách ngắm chừng ở vô cực và cách sử dụng kính thiên văn khúc xạ

- Tham gia vào việc đề xuất nguyên tắc cấu tạo kính thiên văn cũng như mô hình cấu tạo kính thiên văn

- Tham gia vào việc xây dựng được biểu thức độ bội giác của kính thiên văn trong trường hợp ngắm chứng ở vô cực

- Rèn luyện kỷ năng vẽ vật qua thấu kính thiên văn và kĩ năng tính toán xác định các đại lượng liên quan đến việc sử dụng hính thiên văn khúc xạ

II Phương Pháp Giảng Dạy : Phương pháp thực nghiệm và niêu vấn đề

III Thiết bị , đồ dùng dạy học Tranh vẽ SGK

IV Tiến Trình Giảng dạy

Phân phối

thời gian

Phần làm việc của Giáo Viên

Hoạt đông của học sinh Ghi chú

1 Kiểm tra

bài cũ và

kiến thức cũ

liên quan

với bài mới

(3’)

1 Trả lời câu hỏi SGk

Làm bài tập 1,2,3,4,5 SGK

Kiểm tra và đánh giá

2 Nghiên

cứu bài

mới(20’)

1 Nguyên tắc cấu tạo kính thiên văn

Muốn tăng góc trông của kính để nhìn rõ các thiên thể ở

xa trước hết phải tạo được một ảnh thật của thiên thể ở

- Đặt vấn đề như trong SGK

- Gợi ý cách giải quất vấn đề :’muốn tăng góc trông …trước hết …sau đó’ (SGK)

- Trong các loại linh kiện đã học, linh kiện

Yù thức được nhiệm vụ nhận thức

Yêu cầu

HS trả lời câu hỏi H2

GV : ĐỖ HIẾU THẢO  VẬT LÝ PB 11: 12-1 /4

Kí hiệu gương cầu lõm

0

Kí hiệu gương cầu lồi 0

gần nhờ linh kiện quan học thứ nhất Sau đó nhìn ảnh

này qua linh kiện quang học thứ hai để lấy ảnh cuối cùng

dưới góc trông lớn hơn

Định nghĩa và mô hình cấu tạo của môi trường kính thiên

văn: SGK

a Kính TV khúc xạ

- Định nghĩa:

- Mô hình kính thiên văn khúc xạ (sơ đồ và hình vẽ)

b Kính thiên văn phản xạ

- Định nghĩa:

- Mô hình kính thiên văn phản xạ (sơ đồ và hình vẽ)

Cấu tạo và cách ngắm chừng

Kính TV khúc xạ

Cấu tạo : kính thiên văn khúc xạ chủ yếu gồm hai thấu

kính hội tụ Vậ kính có tiêu cự dài, thị kính có tiêu cự

ngắn Hai kính được lắp đồng trục ở hai đầu của một ống

nào có thể tạo ảnh thật của các vật ở rất

xa ta? …v v…

- Linh kiện nào tạo được ảnh của ảnh thật này dưới một góc lớn hơn?

Tổ chức thảo luận nhóm xác định linh kiện nào là linh kiện 1, linh kiện nào là linh kiện 2

Tổ chức tranh luận giữa các nhóm trên phạm vi lớp để thống nhất đưa ra các mô hính cấu tạo kính hiên văn

Sử dụng hình vẽ mẫu hay phần mềm mô hình trực quan) các mô hình do HS đưa ra Lắp đặt và giới thiệu các mô hình vật chất chức năng của các loại kính đó để kiểm tra tính đúng đắn của các mô hình HS đã thống nhất chọn

Thông báo cấu tạo của kính và nhấn mạnh các điểm chi tiết hơn so với mô hình

Cho học sinh xem các hình vẽ, hình chụp

Cá nhân suy nghĩ trao đổi trong nhóm, thống nhất chọn các cách giải quyết (vẽ hình vào giấy trong) Tranh luận để thống nhất đưa ra các mô hình cấu tạo kính thiên văn Mô hình kính thiên văn khúc xạ

Mô hình kính thiên văn phản xạ

Mô hình ống nhòm Đại diện học sinh quan sát vật qua kính để xác nhận tính đúng đắn của các mô hình dã thống nhất chọn

Ghi nhớ Quan sát

(SGK) Yêu cầu

HS trả lời câu hỏi H3 (SGK)

Giờ nghỉ cacù học sinh khác quan sát vật qua kính

GV : ĐỖ HIẾU THẢO  VẬT LÝ PB 11: 12-2 /4

B

A

B 2

O 1

A 2

F' 1

F' 2

B 1



Sơ đồ và sự tạo ảnh qua kính thiên văn Kê-ple

Sơ đồ của ống nhòm Galiê và sự tạo ảnh của vật qua ống nhòm Galiê.

A 2

O 1

F 2 F' 1

O 2

B

A

B 1

A 1

B 2

hình trụ Khoảng cách giữa chúng có thể thay đổi đuợc

Ngắ ém chừng : muốn ngắm chừng ảnh A2B2 trong giới

hạn nhì n rõ của mắt, cần điều chỉnh thị kính nằm gần

hay xạ vật kính sao cho ảnh này nằm trong ggiới hạn

nhìn rõ của mắt

Ngắm chừng ở vô cực khái niệm “Độ dài kính”

Kính thiên văn phản xạ

Cấu tạo : (SGK)

Ngắm chừng : (SGK)

Ưu điểm kính thiên văn phản xạ (SGK)

kính thiên văn khúc xạ

Giới thiệu cặp lăng kính phản xạ toàn phần để đổi chiều ảnh

Thông báo (hoặc mô phỏng bằng phần mềm) cách điều chỉnh kính khi ngắm chừng

Thông báo (hoặc mô phỏng bằng phần mềm)

Thông báo cấu tạo Đưa ra sơ đồ cấu tạo khác (kính TV Niutơn và Cassegrain)

Tương tự như ở kính thiên văn khúc xạ Thông báo

Ghi nhớ (hoặc quan sát hình ảnh mô phỏng)

Ghi nhớ (hoặc quan sát hình ảnh mô phỏng)

Ghi nhớ

Ghi nhớ (hoặc quan sát) Ghi nhớ

Yêu cầu học sinh trả lời câu hỏi H4 (SGK)

Yêu cầu học sinh trả lời câu hỏi H5 (SGK)

GV : ĐỖ HIẾU THẢO  VẬT LÝ PB 11: 12-3 /4

1

F 2 F' 1

O 2

F' 2

B

A



B 0

A

B 1

A 1

B 2

Sơ đồ kính thiên văn khúc xạ và sự tạo ảnh khi

ngắm chừng ở vô cực

Sơ đồ nguyên lý kính thiên văn phản xạ và

sự tạo ảnh qua kính

B

B 2

O 1

F 2

F' 2



A

Sơ đồ mặt cắt kính thiên văn Niu–Tơn

Sơ đồ mặt cắt kính thiên văn Cassegrain

F 1 F 2

Độ bội giác

2 1

f tg

tg









Yêu cầu học sinh xây dựng biểu thức độ bội giác của kính thiên văn khúc xạ và phản xạ ngắm chừng ở vô cực

Tự lực xây dựng biểu thức

Yêu cầu

HS trã lời câu hỏi H1 SGK

Củng cố bài

giảng Dặn

dò của học

sinh

(5’)

Yêu cầu học sinh trả lời câu hỏi H5 (SGK) Yêu cầu học sinh trả lời một số câu hỏi và làm bài tập (SGK)

Chuẩn bị tiết bài tập SGK

Tư lực làm việc

  

GV : ĐỖ HIẾU THẢO  VẬT LÝ PB 11: 12-4 /4