Khái niệm Thị trường trái phiếu TTTP là thị trường phát hành và lưu hành các loại TP do Chính phủ và DN cùng các TCKT phát hành nhằm mục tiêu huy động vốn trung và dài hạn với phương thứ
Trang 2I Tên đề tài: Đánh giá thị trường trái phiếu Việt Nam
ĐỀ TÀI THUYẾT TRÌNH
Trang 4KẾT CẤU BÀI THUYẾT TRÌNH
Trang 5PHẦN I
TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU
THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU
Trang 6I Thị trường trái phiếu (bonds market)
1 Khái niệm
Thị trường trái phiếu (TTTP) là thị trường phát hành và lưu hành các loại TP do Chính phủ và DN cùng các TCKT phát hành nhằm mục tiêu huy động vốn trung và dài hạn với phương thức có trả lãi và hoàn vốn trong 01 kỳ hạn nhất định cho chủ thể đầu tư.
Thị trường trái phiếu bao gồm:
- Thị trường sơ cấp;
- Thị trường thứ cấp.
TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU
Trang 7I Thị trường Trái phiếu (bonds market)
1 Vai trò của Thị phường Trái phiếu
Thị trường trái phiếu là kênh huy động vốn nhanh chóng và hiệu quả Thị trường trái phiếu là một bộ phận của thị trường vốn dài hạn, thực hiện chức năng của thị trường tài chính là cung cấp nguồn vốn trung, dài hạn cho nền kinh tế Đây là thị trường có khả năng huy động các nguồn vốn phân tán, tạm thời nhàn rỗi trong toàn xã hội vào công cuộc đầu tư
TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU
Trang 8I Thị trường Trái phiếu (bonds market)
1 Vai trò của Thị phường Trái phiếu
a) Đối với nền kinh tế
– Thị trường TPCP phát triển giúp Chính phủ thực hiện chính sách tiền tệ
– Trái phiếu do Chính phủ phát hành thu hút một khối lượng vốn tiền mặt trong lưu thông từ các tầng lớp dân cư, tổ chức kinh tế và định chế tài chính trung gian
– Thị trường trái phiếu phát triển làm cho thị trường vốn hoàn thiện
Trang 9I Thị trường Trái phiếu (bonds market)
1 Vai trò của Thị phường Trái phiếu
b) Đối với doanh nghiệp
- Phát hành trái phiếu đảm bảo cho doanh nghiệp được sử dụng một nguồn vốn ổn định và dài hạn
- Biện pháp tối ưu khi Doanh nghiệp không muốn lợi nhuận của mình bị chia đều cho các nhà đầu tư khi phải trả cổ tức (phát hành cổ phiếu) cao theo hiệu quả kinh doanh…
- Chi phí sử dụng vốn khi phát hành trái phiếu thấp
TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU
Trang 10I Thị trường Trái phiếu (bonds market)
1 Vai trò của Thị phường Trái phiếu
c) Đối với nhà đầu tư
– Trái phiếu có tính ổn định và chứa đựng ít rủi ro hơn cổ phiếu Trái phiếu luôn có một thời hạn nhất định và khi đáo hạn trái chủ được nhận lại vốn góp ban đầu của mình Thu nhập chủ yếu của trái phiếu là tiền lãi, đây là khoản thu cố định
TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU
Trang 11II Trái phiếu
1 Định nghĩa
Trái phiếu là loại chứng khoán xác nhận quyền và lợi ích hợp pháp của người sở hữu đối với một phần vốn nợ của tổ chức phát hành (theo Luật Chứng khoán số 70/2006/QH11 ngày 29/06/2006).
Hoặc có nghĩa định nghĩa như sau: TP là một hợp đồng
nợ dài hạn được ký kết giữa chủ thể phát hành (chính phủ hay doanh nghiệp) và người cho vay, đảm bảo 01 sự chi trả lợi tức định kỳ ở thời điểm đáo hạn Trên giấy chứng
nợ này có ghi mệnh giá của TP và tỷ suất lãi TP.
TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU
Trang 12II Trái phiếu
2 Đặc trưng của Trái phiếu
Trái phiếu có các đặc trưng sau:
- Mệnh giá (Par value);
- Tỷ suất lãi trái phiếu;
- Giá mua;
- Kỳ hạn;
- Quyền mua lại.
TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU
Trang 13III Phân loại trái phiếu
1 Theo chủ thể phát hành
- Trái phiếu chính phủ: Do ngân sách Nhà nước hay địa phương phát hành nhằm mục đích bù đắp các khoản chi đầu tư của NSNN, quản lý lạm phát, hoặc tài trợ cho các công trình, dự án của Nhà nước
- Trái phiếu doanh nghiệp: Do các doanh nghiệp phát hành nhằm mục đích đầu tư dài hạn cho doanh nghiệp, mở rộng quy mô phát triển kinh doanh
- Trái phiếu chính quyền địa phương: Là loại TP đầu tư có kỳ hạn từ
01 năm trở lên, doa CQĐP ủy quyền cho KBNN hoặc pháp nhân do CQĐP lập ra, phát hành với mục đích huy động vốn để đầu tư xây dựng các công trình mang tính công cộng như đường xã, bệnh viện, trường học
TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU
Trang 14III Phân loại trái phiếu
2 Theo hình thức phát hành
- Trái phiếu vô danh: Là loại trái phiếu không ghi tên của người mua và trong sổ sách của người phát hành Trái chủ là người được hưởng quyền lợi.
- Trái phiếu ghi danh: Là loại trái phiếu có ghi tên của người mua và trong sổ sách của người phát hành.
TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU
Trang 15III Phân loại trái phiếu
3 Phân loại lợi tức trái phiếu
- Trái phiếu có lãi suất cố định: Là loại TP mà lợi tức được xác định theo một tỷ lệ phần trăm (%) cố định tính theo mệnh giá
- Trái phiếu có lãi suất biến đổi (lãi suất thả nổi): Là loại trái phiếu
mà lợi tức được trả trong các kỳ có sự khác nhau và được tính theo một lãi suất có sự biến đổi theo một lãi suất tham chiếu
- Trái phiếu có lãi suất bằng không: Là loại TP mà người mua không nhận được lãi, nhưng được mua với giá thấp hơn mệnh giá (mua chiết khấu) và được hoàn trả bằng mệnh giá khi trái phiếu đó đáo hạn
4 Các cách phân loại TP khác: Phân loại theo mức độ đảm bảo
thanh toán của người phát hành; Phân loại dựa vào tính chất trái phiếu
TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU
Trang 16IV Định giá trái phiếu
Việc định giá trái phiếu giúp cho DN cũng như nhà đầu
tư tính toán được giá trị nội tại của TP ở thời điểm mua bán Giá trị này ở thời điểm hiện tại còn được gọi là hiện giá trái phiếu được tính theo phương pháp chiết khấu dòng tiền (PCF) phát sinh ra từ trái phiếu trong tương lai.
Hiện tại có 04 cách định giá trái phiếu như sau:
TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU
Trang 17IV Định giá trái phiếu
TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU
Trang 18V Lợi tức và rủi ro trái phiếu:
1 Lợi tức: Là điều quan trọng nhất vì đó là điều mà nhà đầu tư vào TP mong đợi, có nhiều loại tỷ suất sinh lợi được dùng để đánh giá và so sánh các loại TP với nhau.
- Tiền lãi định kỳ;
- Lợi tức từ lãi suất TP;
- Tỷ suất sinh lợi đáo hạn;
- Tỷ suất sinh lợi chuộc lại;
- Thước đo lợi suất chênh lệch giá;
- Lãi trên lãi.
TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU
Trang 19V.1 Lợi tức
TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU
Trang 20V Lợi tức và rủi ro trái phiếu:
2 Rủi ro của trái phiếu:
- Rủi ro lãi suất;
- Rủi ro tái đầu tư;
- Rủi ro thanh toán;
- Rủi ro lạm phát;
- Rủi ro tỷ giá hối đoái;
- Rủi ro thanh khoản.
TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU
Trang 21VI Các nhân tố ảnh hưởng đến trái phiếu
Bao gồm 05 nhân tố:
- Khả năng tài chính của người cung cấp TP;
- Thời gian đáo hạn;
- Dự kiến về lạm phát;
- Biến động về lãi suất thị trường (*);
- Thay đổi của tỷ giá hối đoái.
TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU
Trang 22PHẦN II
THỰC TRẠNG VỀ THỊ TRƯỜNG
TRÁI PHIẾU THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU
Trang 23Để đánh giá thực trạng TTTP tại Việt Nam, chúng ta tập trung vào các chủ thể sau đây:
1 Trái phiếu Chính phủ;
2 Trái phiếu Doanh nghiệp.
THỰC TRẠNG VỀ THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU
Trang 24Về quy mô huy động, trong giai đoạn 2009 - 2019, kênh phát hành TPCP đã huy động được 1,96 triệu tỷ đồng cho NSNN, bình quân đạt khoảng 175 nghìn tỷ đồng/năm.
Quy mô thị trường TPCP đến hết tháng 11/2019 bằng 25,1%GDP kế hoạch năm 2019, tăng 2,5% so với cuối năm 2018 và gấp 12 lần so với năm
2009 Khối lượng giao dịch bình quân phiên trong 11 tháng đầu năm 2019 đạt 9.000 tỷ đồng/phiên, tăng 24 lần so với năm 2009, bằng 0,9% dư nợ trái phiếu niêm yết.
THỰC TRẠNG VỀ THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU
Trang 271 Trái phiếu chính phủ
Trong 10 năm qua, thị trường TPCP Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng bình quân 27%/năm, có những bước phát triển mạnh mẽ về chất lượng và quy mô, khẳng định vai trò là kênh huy động vốn hiệu quả cho ngân sách nhà nước (NSNN), trở thành kênh đầu tư an toàn, hiệu quả cho nhà đầu tư và là một bộ phận quan trọng trong thị trường tài chính Việt Nam
Hạn chế: So với tiềm năng nền kinh tế và với các nước khác trong
khu vực, quy mô thị trường trái phiếu CP Việt Nam vẫn còn khiêm tốn, thanh khoản trên thị trường thứ cấp chưa ổn định, chịu ảnh hưởng, tác động mạnh của diễn biến trên thị trường tiền tệ Trường hợp thị trường tiền tệ, ngoại hối diễn biến bất lợi, sẽ gây khó khăn cho ngân sách nhà nước trong công tác huy động vốn TPCP
THỰC TRẠNG VỀ THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU
Trang 282 Trái phiếu doanh nghiệp
- Theo số liệu từ BTC năm 2018 có 224.000 tỷ đồng TPDN phát hành, tăng 94,5% so với năm 2017.
- Tổng quy mô TTTP doanh nghiệp đến năm 2018 là 474.500 tỷ đồng, tương đương 8,6% GDP.
- Căn cứ thông tin phát hành riêng lẻ trên HNX, báo cáo ước tính 08 tháng năm 2019 tổng lượng chào bán là 129.016 tỷ đông, và lượng phát hành là 117.142 tỷ đồng, tỷ lệ phát hành thành công toàn thị trường là 90,8% Quy mô thị trường tăng mạnh lên mức 10,2% GDP.
THỰC TRẠNG VỀ THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU
Trang 292 Trái phiếu doanh nghiệp
Số liệu một số NHTM phát hành lớn và huy động thành công nhất
Các NHTM với tổng giá trị phát hành là 56.060 tỷ đồng (chiếm 47,9%) Tiếp
đó là các doanh nghiệp bất động sản phát hành 36.946 tỷ đồng (chiếm 31,5%); các doanh nghiệp phát triển hạ tầng phát hành 9.207 tỷ đồng (chiếm 7,9%); các định chế tài chính phi ngân hàng phát hành 4.423 tỷ đồng (chiếm 3,8%); còn lại là các doanh nghiệp khác.
Ngân hàng cũng là nhóm có tỷ lệ phát hành thành công cao nhất (99,6%), ngoại trừ Seabank có 2 lô phát hành ngày 8/5 và 19/6/2019 là 1.000 tỷ đồng và 900
tỷ đồng không bán hết (lượng phát hành tương ứng 950 tỷ đồng và 700 tỷ đồng), tất cả 10 NHTM còn lại đều bán hết 100% lượng trái phiếu chào bán.
Top 5 NHTM phát hành nhiều nhất, chiếm tới 83% tổng giá trị phát hành 8 tháng 2019 của nhóm Ngân hàng là: VPB (13.860 tỷ đồng, trong đó có 300 triệu USD trái phiếu quốc tế); HDB (11.600 tỷ đồng); ACB (7.850 tỷ đồng); VIB (6.450
tỷ đồng) và LPB (6.100 tỷ đồng).
THỰC TRẠNG VỀ THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU
Trang 302 Trái phiếu doanh nghiệp
Bên cạnh Ngân hàng, các doanh nghiệp phát triển hạ tầng cũng là nhóm chào bán khá thành công Trong đó, riêng CTCP Đầu tư Hạ tầng Kỹ thuật TP HCM (CII) phát hành 3.611 tỷ đồng, chiếm 39% lượng phát hành của cả nhóm này.
Nhóm định chế tài chính bao gồm 100 tỷ đồng của F88 và
599 tỷ đồng của CTCP Đầu tư dịch vụ tài chính Hoàng Huy (TCH), còn lại là các CTCK Trong 8 tháng 2019, có 12 CTCK phát hành tổng cộng 3.724 tỷ đồng Trong đó, chỉ riêng
4 công ty VND, SHS, VCI và VDS phát hành tổng cộng 2.499
tỷ đồng (chiếm 67%) (*Nguồn: http\\thoibaonganhang.vn).
THỰC TRẠNG VỀ THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU
Trang 312 Trái phiếu doanh nghiệp
THỰC TRẠNG VỀ THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU
Trang 33I Trái phiếu chính phủ
Một là, tăng thanh khoản trên thị trường thông qua các giải pháp: (i) phát hành
TPCP chuẩn (phát hành theo lô, mệnh giá, kỳ hạn, thời gian trả lãi… phải minh bạch, chuẩn hóa) để nhà tạo lập thị trường chào giá cam kết chắc chắn (ii) hoàn thiện cơ sở hạ tầng và hệ thống giao dịch TPCP (ii) cải thiện hệ thống thông tin của thị trường, xây dựng chuyên trang trái phiếu bằng tiếng Anh (iii) phát triển hệ thống nhà tạo lập thị trường TPCP với đầy đủ quyền lợi và nghĩa vụ trên cả thị trường sơ cấp và thứ cấp (iv) rút ngắn thời gian từ khâu phát hành đến niêm yết, giao dịch TPCP.
Hai là, thực hiện các giải pháp đa dạng hóa cơ sở nhà đầu tư TPCP theo hướng
phát triển nhà đầu tư dài hạn như BHXH, các doanh nghiệp bảo hiểm, hệ thống quỹ hưu trí tự nguyện và quỹ đầu tư trái phiếu Nghiên cứu đưa TPCP Việt Nam vào một số chỉ số trái phiếu Quốc tế có uy tín để thu hút sự tham gia của nhà đầu tư nước ngoài.
Ba là, tiếp tục tái cơ cấu danh mục nợ TPCP theo hướng tập trung phát hành trái
phiếu kỳ hạn dài nhằm giảm áp lực trả nợ của NSNN trong ngắn hạn; triển khai hoán đổi để kéo dài kỳ hạn của danh mục nợ và hài hòa nghĩa vụ trả nợ giữa các năm, giảm đỉnh nợ.
GIẢI PHÁP CHO THỊ TRƯỜNG TRÁI
PHIẾU VIỆT NAM
Trang 34I Trái phiếu chính phủ
Bốn là, phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Tài chính với NHNN để điều
hành về khối lượng, kỳ hạn, lãi suất phù hợp với điều kiện thị trường, đảm bảo huy động được vốn cho NSNN với chi phí hợp lý, thúc đẩy phát triển thị trường trái phiếu
Năm là, nghiên cứu, triển khai các sản phẩm mới theo lộ trình phát
triển thị trường trái phiếu (vd: phát hành trái phiếu zero coupon, TPCP
có lãi suất thả nổi dựa vào chỉ số lạm phát)
GIẢI PHÁP CHO THỊ TRƯỜNG TRÁI
PHIẾU VIỆT NAM
Trang 35II Trái phiếu doanh nghiệp
Một là, Luật Chứng khoán 2019 đã được Quốc hội thông qua và có
hiệu lực từ ngày 01/01/2021 Qua đó, doanh nghiệp cần phải nghiêm túc nghiên cứu và áp dụng các điểm mới như: Phát hành TPDN ra công chúng phải xếp hạng tín nhiệm để nâng cao tính công khai, minh bạch; Phát hành TPDN ra công chúng với niêm yết, giao dịch trên TTCK để nâng cao tính thanh khoản của trái phiếu; TPDN phát hành riêng lẻ chỉ được phát hành, giao dịch giữa các nhà đầu tư chuyên nghiệp.
Hai là, phát triển các tổ chức xếp hạng tín nhiệm và khuyến khích các
doanh nghiệp sử dụng dịch vụ xếp hạng tín nhiệm trên thị trường TPDN.
Ba là, phát triển cơ sở nhà đầu tư trên thị trường TPDN, bao gồm các
định chế đầu tư chuyên nghiệp và cá nhân đầu tư chuyên nghiệp để đa dạng hóa cơ sở nhà đầu tư.
GIẢI PHÁP CHO THỊ TRƯỜNG TRÁI
PHIẾU VIỆT NAM
Trang 36II Trái phiếu doanh nghiệp
Bốn là, vận hành và nâng cấp chuyên trang thông tin tập trung về
TPDN tại HNX để tăng cường tính công khai, minh bạch trong quá trình huy động vốn trái phiếu
Năm là, đối với TPDN phát hành ra công chúng, rà soát để rút ngắn
quá trình chấp thuận Đối với việc niêm yết, giao dịch tại HNX, hoàn thiện cơ sở hạ tầng và hệ thống giao dịch trái phiếu để chuẩn hóa quy trình niêm yết, giao dịch, tăng tính thanh khoản của trái phiếu
GIẢI PHÁP CHO THỊ TRƯỜNG TRÁI
PHIẾU VIỆT NAM
Trang 37XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN CÔ
VÀ CÁC BẠN ĐÃ LẮNG NGHE!