24 đề 24 (thảo 15) image marked

PHẦN II: LÀM VĂN 7.0 điểm Câu 1 2,0 điểm Qua đoạn trích phần Đọc hiểu, anh chị hãy viết đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ về tác hại của lối sống hưởng thụ, ỷ lại, thụ động.. II

ĐỀ THI THỬ THPT SỐ 24 – (THẢO 15) THEO CẤU TRÚC ĐỀ MINH HỌA NĂM 2020

PHẦN I: ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)

Đọc đoạn trích dưới đây:

Con mèo nằm thản nhiên trong mảnh thảm nhung góc nhà

Nó bị xích như xích chó Thức ăn phục vụ tại chỗ

Thấy chuột tôi thả mèo ra Mèo nhìn chuột dửng dung, lạnh lùng Rồi lại nằm khoèo trên mảnh thảm nhung gối đầu lên cái xích…

(Trích Con mèo – Trần Nhuận Minh)

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1 Chỉ ra phương thức biểu đạt chính của văn bản trên.

Câu 2 Các từ dửng dưng, lạnh lùng, nằm khoèo thể hiện điều gì?

Câu 3 Nêu nội dung của đoạn thơ trên.

Câu 4 Có ý kiến cho rằng: Bài thơ Con mèo của Trần Nhuận Minh đã lên tiếng cảnh

báo về một thế hệ thích sống hưởng thụ, ỷ lại, thụ động Anh/chị có đồng tình với ý kiến

trên không? Vì sao?

PHẦN II: LÀM VĂN (7.0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm)

Qua đoạn trích phần Đọc hiểu, anh (chị) hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về tác hại của lối sống hưởng thụ, ỷ lại, thụ động

Câu 2 (5,0 điểm)

Cảm nhận về đoạn trích sau:

“Mình đi, có nhớ những ngày

Mưa nguồn suối lũ, những mây cùng mù

Mình về có nhớ chiến khu Miếng cơm chấm muối mối thù nặng vai ?

Mình về, rừng núi nhớ ai Trám bùi đê rụng, măng mai để già.

Mình đi, có nhớ những nhà Hắt hiu lau xám, đậm đà lòng son Mình về, có nhớ núi non Nhớ khi kháng Nhật, thuở còn Việt Minh

Mình đi, mình có nhớ mình Tân Trào, Hồng Thái, mái đình, cây đa?

(Trích “Việt Bắc” – Tố Hữu – SGK Ngữ văn 12 – tập 1 – NXB Giáo dục)

ĐỊNH HƯỚNG RA ĐỀ:

- Mức độ: Trung bình

- Nhận xét: Đề đảm bảo kiến thức cơ bản, và không có kiến thức trong nội dung tinh

giản mà Bộ mới công bố ngày 31.3.2020 Đề không khó, vừa sức với học sinh, học sinh trung bình không khó để đạt mức điểm 5 - 6; học sinh khá đạt 7 - 8 Tuy nhiên để đạt mức điểm 9-10 đòi hỏi học sinh phải phát huy được tư duy phản biện, các trình bày vấn đề nghị luận sắc bén, thể hiện quan điểm cá nhân mang tính sáng tạo

Phần Đọc hiểu trong đề thi minh hoạ THPT quốc gia năm 2020 sử dụng ngữ liệu nằm ngoài sách giáo khoa, gồm một đoạn trích dẫn cho trước và 4 câu hỏi Đặc biệt ở câu 3, 4 đòi hỏi người làm bài phải hiểu sâu sắc đoạn văn, câu trích dẫn thì bài làm mới hay, hiểu đúng vấn đề mà đoạn trích truyền tải

Ở câu nghị luận văn học, nội dung câu hỏi nằm ở phần kiến thức chương trình lớp 12, không ra vào phần nội dung tinh giản của Bộ GDĐT

MA TRẬN CẤP ĐỘ NHẬN THỨC

Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Vận dụng cao

Đọc hiểu

Làm văn

HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT

2 Cách dùng các từ dửng dưng, lạnh lùng, nằm khoèo thể

hiện:

+ Thái độ không quan tâm của con mèo đối với loại thức ăn

tự nhiên (là chuột) mà chúng yêu thích

+ Đây là hành động trái với bản năng động vật của chúng + Gây sự tò mò cho người đọc, khiến độc giả đi tìm lí do cho thái độ ấy

1,0

3 Nội dung:

- Miêu tả hình ảnh con mèo được nuôi đầy đủ về vật chất nên lâu ngày đánh mất bản năng sinh tồn của động vật, thấy chuột cũng không muốn bắt

- Từ đó, muốn nói tới lối sống hưởng thụ, ỷ lại, bị phụ thuộc và không biết đấu tranh, phản kháng

0,5

4 HS trả lời theo quan điểm cá nhân và có lí giải hợp lí

- Đồng tình/ không đồng tình

- Lí lẽ thuyết phục

0,5 0,5

I

II LÀM VĂN 7,0

Hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ

về tác hại của lối sống hưởng thụ, ỷ lại, thụ động

2,0

Yêu cầu chung

- Câu này kiểm tra năng lực viết đoạn nghị luận xã hội, đòi

hỏi thí sinh phải huy động những hiểu biết về đời sống xã hội, kĩ năng tạo lập văn bản và khả năng bày tỏ thái độ và chính kiến của mình để làm bài

-Thí sinh có thể làm bài theo nhiều cách khác nhau nhưng phải có lí lẽ và căn cứ xác đáng; được tự do bày tỏ chủ kiến của mình nhưng phải có thái độ chân thành, nghiêm túc, phù hợp với chuẩn mực đạo đức xã hội

Yêu cầu cụ thể

Hình thức:

- Viết đúng 01 đoạn văn, khoảng 200 từ

- Trình bày mạch lạc, rõ ràng, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu,

0,25

Nội dung.

a Nêu vấn đề cần nghị luận: tác hại của lối sống

hưởng thụ, ỷ lại, thụ động.

0,25

b Giải thích:

- Sống hưởng thụ,ỷ lại, thụ động là tự bản thân không

có ý thức trách nhiệm, không cố gắng trong cuộc sống mà dựa dẫm, trông chờ vào sự giúp đỡ của người khác một cách thái quá

- Lối sống này cần phê phán, có tác hại đối với mỗi cá nhân và sự phát triển của xã hội

0,5

1

c Bàn luận: đưa ra lí lẽ và dẫn chứng hợp lí, thuyết

phục Có thể tham khảo các ý sau:

- Người sống hưởng thụ ỷ lại, thụ động quen dựa dẫm thường lười lao động, suy nghĩ, tư duy, thiếu năng lực đưa

ra quyết định trong những hoàn cảnh cần thiết Từ đó, họ không làm chủ được cuộc đời, không có bản lĩnh, không có sáng tạo, dễ gặp thất bại trong mọi việc

- Họ trở thành gánh nặng cho gia đình, xã hội

- Tương lai của đất nước không thể phát triển tốt đẹp nếu những chủ nhân tương lai của đất nước đều lười biếng, ỷ lại như vậy

=> Đó là quan niệm sống lệch lạc

- HS lấy dẫn chứng xác thực

1,0

d Bài học nhận thức và hành động:

- Thế hệ trẻ cần học cách tự đứng trên đôi chân của mình, không được tự biến mình thành cây tầm gửi trong cuộc sống

- Cần tích cực rèn luyện, trau dồi kiến thức, kỹ năng sống thật tốt để luôn là người có bản lĩnh, có chính kiến và chủ động đưa ra những quyết định tỉnh táo, sáng suốt trong mọi việc

0,25

2 Cảm nhận về đoạn trích trong Việt Bắc – Tố Hữu 5,0

Yêu cầu chung:

- Câu này kiểm tra năng lực viết bài nghị luận văn học, đòi hỏi thí sinh phải huy động kiến thức về tác phẩm văn học, lí luận văn học, kĩ năng tạo lập văn bản và khả năng cảm thụ văn chương để làm bài

-Thí sinh có thể cảm nhận và kiến giải theo nhiều cách khác nhau nhưng phải có lí lẽ và căn cứ xác đáng, không được thoát li văn bản tác phẩm

Yêu cầu cụ thể

a Đầy đủ bố cục 3 phần:

- Mở bài: Nêu đúng vấn đề cần nghị luận:

- Kết bài: Khẳng định lại vấn đề

0,25 0,25

b Khái quát về tác giả, tác phẩm

 Tác giả:

- Tố Hữu là một trong nhà lá cờ đầu của nền văn nghệ cách mạng Việt Nam

- Đường đời, đường thơ Tố Hữu luôn song hành cùng con đường cách mạng của cả dân tộc

- Phong cách thơ ông chính là sự hòa quyện giữa nội dung trữ tình chính trị, khuynh hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn và nghệ thuật biểu hiện đậm đà tính dân tộc

 Tác phẩm:

- Bài thơ được sáng tác tháng 10 năm 1954 Đây là khúc giao thời của lịch sử: cuộc kháng chiến chống Pháp đã kết thúc thắng lợi, hòa bình được lập lại ở miền Bắc, các cơ quan Trung Ương của Đảng và Chính phủ rời chiến khu Việt Bắc để trở về Hà Nội

0,25

+ Đoạn thơ gợi lại những kỉ niệm sâu nặng về những ngày xây dựng chiến khu gian khổ và thắm thiết nghĩa tình,

0,25

qua đó bày tỏ tình cảm tha thiết, lòng biết ơn sâu nặng đối với quê hương cách mạng, với nhân dân, với đất nước

+ Đọan thơ là sự tiếp nối cảm xúc chia ly "Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay " thật bồn chồn, da diết ở những câu thơ

đầu Trong hoàn cảnh chia ly, nỗi buồn của kẻ ở, người đi đều dâng trào nhưng người ở lại bao giờ cũng nhạy cảm hơn với hoàn cảnh đổi thay cho nên nhà thơ đã để cho người ở lại gợi nhắc kỉ niệm về những ngày xây dựng chiến khu gian khổ mà thắm thiết nghĩa tình

- Cặp đại từ nhân xưng mình-ta: mang đến âm điệu ngọt

ngào, giống như câu ca dao giao duyên ý nhị mà tình tứ của đôi trai gái yêu nhau:

Mình nhớ ta như cà nhớ muối

Ta nhớ mình như cuội nhớ trăng

-> dùng những từ ngữ nói về tình cảm riêng tư, đôi lứa để thể hiện tình cảm cách mạng, Tố Hữu đã đem đến một giá

trị mới: vẫn là mình – ta nhưng lại thể hiện tình cảm biết ơn

sâu nặng với kháng chiến, với đồng bào chiến khu, sự thủy chung son sắt của nhân dân Việt Bắc với cách mạng

- Sự lặp lại những từ ngữ mình đi – mình về ở đoạn thơ này

còn tạo nên nhạc điệu quyến luyến, quấn quýt của kẻ ở người đi với biết bao kỉ niệm nhớ thương chất chồng

0,25

 Câu 1, 2, 3, 4:

- Từ nhớ được lặp lại cũng góp phần tạo nên giai điệu

đặc biệt cho đoạn thơ so với toàn bài Trong đoạn thơ này

từ nhớ xuất hiện với mức độ đậm đặc (7/12 câu thơ) gợi nên một trời nhớ thương, hoài niệm Nỗi nhớ ấy không hề đơn điệu và được nhân lên ở nhiều cung bậc khác nhau theo sự tiến triển của dòng cảm xúc

+ Nếu như ở những câu đầu nỗi nhớ còn dàn trải theo thời

gian (nhớ những ngày), lan tỏa trong không gian (nhớ chiến khu), thì đến những câu cuối của đoạn thơ nỗi nhớ đã trở nên thân thiết, bình dị, gần gũi (nhớ những nhà) và lắng lại trong tâm hồn (mình lại nhớ mình)

+ Trong nỗi nhớ ấy nhà thơ đã giúp ta sống lại những ngày đầu xây dựng chiến khu với biết bao khó khăn, gian khổ

- Để cho người Việt Bắc hỏi: vừa là những băn khoăn, đồng thời muốn khơi gợi lại những kỉ niệm của những ngày chiến đấu gian khó

1,0

+ Những thành ngữ: mưa nguồn suối lũ, những mây cùng

mù được Tố Hữu sử dụng đã làm sống dậy những ngày đầu

gian khổ, cùng nhau chịu đựng, vượt qua bao thử thách của thiên nhiên khắc nghiệt Trong cái dữ dội của gió núi, mưa ngàn nghĩa tình của con người càng thêm bền chặt

- Những hình ảnh: miếng cơm chấm muối là một chi tiết

thực gợi về sự thiếu thốn, gian khổ của con người trong kháng chiến, trong khó khăn

- Hình ảnh hoán dụ “mối thù nặng vai” gợi liên tưởng đến mối thù sâu nặng của nhận dân ta với những kẻ cướp nước

và bán nước

-> Núi rừng Việt Bắc, con người Việt bắc đã cưu mang cán

bộ kháng chiến bằng “miếng cơm chấm muối” – hình ảnh gợi bao nghĩa tình trong lòng người kháng chiến Đồng thời, câu thơ còn là lời nhắc nhở kín đáo của người ở lại về một thời hào hùng mình và ta đã sát cánh bên nhau

 Câu 5, 6:

- Câu 5:

+ Câu thơ sáu chữ mang hình thức của một câu hỏi, nhưng không để hỏi người ra đi mà chỉ để thể hiện nỗi lòng người

ở lại

+ Rừng núi: hoán dụ cho người dân Việt Bắc,

+ Đại từ ai là người ra đi, mang tính chất phiếm chỉ khiến

hình ảnh người ra đi trở nên xa xôi trong ánh mắt nhớ nhung của người ở lại

 Nỗi nhớ nhung mang chút ngậm ngùi, xao xuyến

- Câu 6:

+ Trám bùi và măng mai là những món ăn thường nhật của

bộ đội trong những ngày gian khó, cũng là đặc sản của thiên nhiên Việt Bắc

+ Phép điệp: để rụng, để già gợi lên hình ảnh cuộc sống như

ngưng trệ, núi rừng như hoang phế sau lưng người đi cungf cảm giác hụt hẫng trong lòng người ở lại

 Người ra đi, tram bùi trên cây không ai hái, để rụng không ai nhặt, măng mai để già hoang phí giữa rừng sâu Người ra đi đã để lại một khoảng trống mênh mông trong lòng người ở lại

0,5

 Câu 7, 8:

- Cụm từ nhớ những nhà là biện pháp hoán dụ gợi cho

ta cảm nhận lo lắng: không biết cán bộ về xuôi có còn nhớ

0,5

đến những người dân Việt Bắc hay không?

- Phép tương phản trong hai tiểu đối đã trở thành nét khắc hoạc đặc trưng nhất cho cuộc sống và con người Việt Bắc

+ Hình ảnh: Hắt hiu lau xám vừa là hình ảnh thực gợi

không gian hoang vắng, tiêu sơ, buồn bã của núi rừng, vừa mang ý nghĩa ẩn dụ cho cuộc sống nghèo khổ của người dân nơi đây

+ Đậm đà lòng son: là hình ảnh ẩn dụ ca ngợi tấm lòng

trung hậu, nghĩa tình của những người dân Việt Bắc nghèo khổ

- Nghệ thuật tiểu đối kết hợp với cách ngắt nhịp 4/4:

Miếng cơm chấm muối mối thù nặng vai

Hắt hiu lau xám đâm đà lòng son

Những câu thơ nhấn vào vế trước để làm nổi bật vế sau Cuộc sống càng khó khăn thì mối thù càng trĩu nặng, sự hiểm nguy càng tăng thì niềm tin vào cách mạng càng đậm

đà hơn bao giờ hết Rõ ràng, nhà thơ không bao giờ nói gian khổ chỉ để thấy gian khổ, cái đích xa hơn là từ hiện thực màu xám làm nổi bật lên cái chí nghĩa, chí tình

 Bốn câu cuối:

- Những câu hỏi cứ liên tiếp dội lên Người Việt Bắc hỏi

cán bộ về xuôi có còn nhớ đến núi non, nhớ thiên nhiên

Việt Bắc hùng vĩ hay không? Có còn nhớ khoảng thời gian

cùng nhau “kháng Nhật”, cùng tham gia Việt Minh hay

không?

-> đó cũng là lời nhắc: Việt Bắc chính là quê hương của Cách Mạng, cội nguồn nuôi dưỡng cho Cách Mạng

- Câu thơ Mình đi, mình có nhớ mình có nhiều cách hiểu, căn cứ vào những nét nghĩa khác nhau của từ mình ở cuối

câu thơ

+ Nếu mình là người ở lại thì câu hỏi xao xuyến nỗi nhớ

nhung, day dứt niềm trăn trở -> sự hòa nhập gắn kết giữa kẻ

ở - người đi hòa quyện làm một

+ Nếu mình là người ra đi, là cán bộ về xuôi -> câu thơ là

lời nhắc nhở: đừng đánh mất chính mình chốn phồn hoa đô hội, đừng bao giờ quên đi quá khứ…

- Những địa danh: Tân Trào, Hồng Thái được gợi nhắc

khiến lòng người xúc động bởi nó chính là những gì thiêng liêng nhất Mái đình Hồng Thái – nơi họp quốc dân Đại hội,

0,75

cây đa Tân Trào – nơi chứng kiến sự ra đời của đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân, tiền thân của lực lượng

vũ trang sau này Thế mới biết, khi đã thực sự gắn bó máu thịt, khi đã hòa nhập cảm xúc lòng mình với đất nước, với

nhân dân, tố Hữu đã thật sự đưa thơ chính trị lên trình đọ là thơ rất đỗi trữ tình (Xuân Diệu)

- 12 câu thơ, Tố Hữu đã đưa ta về với thế giới của hoài niệm và kỉ niệm, vào thế giới ngọt ngào du dương của tình nghĩa Cách Mạng

- Lối điệp cấu trúc, nhịp thơ 2/2/2 – 4/4 đều đặn, khiến cho âm điệu thơ trở nên nhịp nhàng cân xứng, phù hợp với phong cách trữ tình – chính trị trong thơ Tố Hữu

- Giọng điệu ngọt ngào tha thiết, nghệ thuật biểu hiện đậm đà tính dân tộc

0,5

g - Chính tả, dùng từ, đặt câu: đảm bảo qui tắc chính tả,

dùng từ, đặt câu

0,25

h - Sáng tạo: có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ

sâu sắc, mới mẻ về vấn đề nghị luận

0,25