MỘT SỐ TRÒ CHƠI DÂN GIAN DÂN DÃ.doc

ở trò chơi “bắt chạch trong chum” mang ý nghĩa tín ngưỡng phồn thực, người kinh kỳ đã thay vì động tác bóp ngực, xoa lưng bằng cách bạn nam nắm cổ tay bạn nữ không để cho giằng ra, nhưng

Trò chơi, trò diễn dân gian là một bộ phận quan trọng không thể thiếu trong lễ hội truyền thống, một mảng của kho tàng văn hóa dân tộc cần được bảo tồn

Vùng Hà Nội giữ vai trò trung tâm đất nước, với Thăng Long đang vào tuổi nghìn năm, là nơi hội tụ tinh hoa của mọi miền tổ quốc, của các dân tộc anh em sống trong cộng đồng Việt Nam Cho nên, trong các hội làng, ngoài phần vui chơi, trình diễn những trò đặc thù, riêng biệt, gắn liền với tục thờ thành hoàng của làng, còn có những trò chung tiếp thụ từ bốn phương

Cái làm nổi đình đám của hội làng chính là các trò chơi, trò diễn Vui chơi, múa hát, thi tài là những sinh hoạt văn hóa đại chúng có sức hút mạnh mẽ đông đảo mọi người cả ở hai phía: tham gia và tham dự, nhập cuộc và hưởng thụ

Bởi nội dung và hình thức phong phú của các trò chơi, trò diễn dân gian đã khơi gợi hứng thú không

chỉ giải trí, mà còn đáp ứng nhu cầu về rèn luyện tinh thần và thể lực của con người

Những trò chơi, trò diễn “trai thi mạnh, gái thi mềm” đã góp phần vào việc hoàn thiện tính cách “chân, thiện, mỹ” và xã hội hóa cá nhân, gắn bó họ mật thiết với nhau trong tình đoàn kết, sự kỷ luật và ý chí chiến đấu chung

Trò chơi, trò diễn dân gian nào cũng mang dấu ấn sâu sắc của lịch sử, của thời đại và xuất phát từ thực tiễn lao động sản xuất và bảo vệ giang sơn

Lễ hội chính là miếng đất để con người bộc lộ tài năng và giao lưu tình cảm Sự được thua trong các cuộc thi đấu không đem lại lòng ghen tị, đố kỵ và hận thù; chỉ có ganh đua lành mạnh, vì giải thưởng rất nhỏ, mang ý nghĩa tượng trưng hơn là vật chất

Nói đến trò chơi, trò diễn dân gian vùng Hà Nội cũng là nói đến nhiều trò chơi, trò diễn chung của cả nước Tuy nhiên, tìm hiểu kỹ ta vẫn thấy có những chỗ cải biên, ứng dụng sáng tạo cả trong nội dung và hình thức cho phù hợp với chất thanh lịch của người Thăng Long - Hà Nội

ở trò chơi “bắt chạch trong chum” mang ý nghĩa tín ngưỡng phồn thực, người kinh kỳ đã thay vì động tác bóp ngực, xoa lưng bằng cách bạn nam nắm cổ tay bạn nữ không để cho giằng ra, nhưng lại phải nắm nhẹ nhàng, mềm mại không được làm hằn đỏ cổ tay nhau

Ném còn đâu chỉ là trò chơi của các dân tộc miền núi Thăng Long bảy, tám thế kỷ trước

đã có hội tung còn Họ đứng thành vòng tròn hoặc hai hàng nam nữ cách nhau một dải nước Quả còn là vật giao duyên giữa đôi lứa có tình ý với nhau Họ tìm cách ném cho nhau và bắt còn của nhau Không cần có cột còn với chiếc vòng âm dương treo trên đỉnh cao

RỒNG RẮN LÊN MÂY

Một người đứng ra làm thầy thuốc, những người còn lại sắp hàng một, tay người sau nắm vạt áo người trước hoặc đặt trên vai của người phía trước Sau

đó tất cả bắt đầu đi lượn qua lượn lại như con rắn, vừa đi vừa hát:

Rồng rắn lên mây

Có cây lúc lắc

Hỏi thăm thầy thuốc

Có nhà hay không?

Người đóng vai thầy thuốc trả lời:

- Thấy thuốc đi chơi ! (hay đi chợ, đi câu cá , đi vắng nhà tùy ý mà chế ra) Đoàn người lại đi và hát tiếp cho đến khi thầy thuốc trả lời:

- Có !

Và bắt đầu đối thoại như sau : Thầy thuốc hỏi:

- Rồng rắn đi đâu?

Người đứng làm đầu của rồng rắn trả lời:

- Rồng rắn đi lấy thuốc để chữa bệnh cho con

- Con lên mấy ?

- Con lên một

- Thuốc chẳng hay

- Con lên hai

- Thuốc chẳng hay

Cứ thế cho đến khi:

- Con lên mười

- Thuốc hay vậy

Kế đó, thì thầy thuốc đòi hỏi:

+ Xin khúc đầu

- Những xương cùng xẩu

+ Xin khúc giữa

- Những máu cùng me

+ Xin khúc đuôi

- Tha hồ mà đuổi

Lúc đó thầy thuốc phải tìm cách làm sao mà bắt cho được người cuối cùng trong hàng

Ngược lại thì người đứng đầu phải dang tay chạy, cố ngăn cản không cho người

thầy thuốc bắt được cái đuôi của mình, trong lúc đó cái đuôi phải chạy và tìm cách né tránh thầy thuốc Nếu thầy thuốc bắt được người cuối cùng thì người

đó phải ra thay làm thầy thuốc

Nếu đang chơi dằng co giữa chừng, mà rồng rắn bị đứt ngang thì tạm ngừng

để nối lại và tiếp tục trò chơi

(sưu tầm)

NU NA NU NỐNG

Nu na nu nống

Cái cóng nằm trong

Cái ong nằm ngoài

Củ khoai chấm mật

Bụt ngồi bụt khóc

Con cóc nhảy ra

Ông già ú ụ

Bà mụ thổi xôi

Nhà tôi nấu chè

Tè he chân rụt

Ðám trẻ ngồi thành hàng ngang, duỗi hai chân ra trước Một đứa ngồi đối diện, lấy tay đập vào từng bàn chân theo nhịp từng từ một của bài hát trên Dứt bài,

từ "rụt" đúng vào chân em nào thì phải rụt nhanh Nếu bị tay của cái đập vào chân thì em đó thua cuộc: ra làm cái ván chơi kế tiếp, hoặc chịu hình phạt (nhảy lò cò một vòng, trồng chuối ) hay phải đứng ra làm cái cho một trò chơi khác (bịt mắt bắt dê, ú tìm, cá sấu lên bờ )

(sưu tầm)

THẢ ĐỈA BA BA

Trò chơi thể hiện việc qua sông, qua bưng, ruộng ngập nước Ở dưới nước có đỉa Cả nhóm làm sao xuống nước mà đỉa không bắt chước Trước hết vẽ hai đường song song cách nhau độ 2m (hay qui định khoảng trống nào đó) giả định là sông nước Một em ra giữa vòng vừa hát vừa lấy tay ra đập nhịp vào vai các bạn:

Thả đỉa / ba ba

Chớ bắt / đàn bà

Tha tội / đàn ông

Cơm trắng / gạo trắng

Gạo thuyền như nước

Ðổ mắm / đổ muối

Ðổ chuối / hạt tiêu

Ðổ niêu / nước chè

Ðổ phải nhà nào

Nhà ấy chịu

Từ "chịu" trúng em nào thì em ấy xuống sông làm "đỉa" Bọn trẻ đứa chạy đầu này, đứa băng qua sông góc nọ "Ðỉa" rượt để bắt Bọn trẻ lại hát bài hát ghẹo

Sang sông / về sông / trồng cây / ăn quả / nhả hạt "Ðỉa" rượt bên này thì bên kia xuống sông "Ðỉa" quay lại bên kia thì lũ bên nọ lại réo lên: "ăn quả / nhả hạt" rồi ào xuống Chẳng may ai bị "đỉa" vớ phải thì trở thành "đỉa"

(sưu tầm)

CHƠI CHUYỀN

Trò chơi của con gái Số người chơi 2-5 người Đồ chơi gồm có 10 que nhỏ và một quả tròn nặng (quả cà) Cầm quả cà ở tay phải tung lên không trung và nhặt từng que Lặp lại cho đến khi quả cà rơi xuống đất là mất lượt Chơi từ bàn 1 (lấy một que một lần tung cà) bàn 2 (lấy hai que một lần) cho đến 10, vừa nhặt quả chuyền vừa hát những câu thơ phù hợp với từng bàn Một mốt, một mai, con trai, con hến,… Đôi tôi, đôi chị… Ba lá đa, ba lá đề v.v Hết bàn mười thì chuyền bằng hai tay: chuyền một vòng, hai vòng hoặc ba vòng và hát: “Đầu quạ, quá giang, sang sông, trồng cây,

ăn quả, nhả hột…” khoảng 10 lần là hết một bàn chuyền, đi liền mấy ván sau và tính điểm được thua theo ván.

KÉO CO

Tục kéo co ở mỗi nơi có những lối chơi khác nhau, nhưng bao giờ số người chơi cũng chia làm hai phe, mỗi phe cùng dùng sức mạnh để kéo cho được bên kia ngã về phía mình Có khi cả hai bên đều là nam, có khi bên nam, bên nữ Trong trường hợp bên nam bên nữ, dân làng thường chọn những trai gái chưa

vợ chưa chồng

Một cột trụ để ở giữa sân chơi, có dây thừng buộc dài hay dây song, dây tre hoặc cây tre, thường dài khoảng 20m căng đều ra hai phía, hai bên xúm nhau nắm lấy dây thừng để kéo Một vị chức sắc hay bô lão cầm trịch ra hiệu lệnh

Hai bên ra sức kéo, sao cho cột trụ kéo về bên mình là thắng Bên ngoài dân làng cổ vũ hai bên bằng tiếng "dô ta", "cố lên"

Có nơi người ta lấy tay người, sức người trực tiếp kéo co Hai người đứng đầu hai bên nắm lấy tay nhau, còn các người sau ôm bụng người trước mà kéo Ðang giữa cuộc, một người bên nào bị đứt dây là thua bên kia Kéo co cũng kéo ba keo, bên nào thắng liền ba keo là bên ấy được

MÈO ĐUỔI CHUỘT

Trò chơi gồm từ 7 đến 10 người Tất cả đứng thành vòng tròn, tay nắm tay, giơ cao lên qua đầu Rồi bắt đầu hát

Mèo đuổi chuột

Mời bạn ra đây

Tay nắm chặt tay

Đứng thành vòng rộng

Chuột luồn lỗ hổng

Mèo chạy đằng sau

Thế rồi chú chuột lại đóng vai mèo

Co cẳng chạy theo, bác mèo hóa chuột

Một người được chọn làm mèo và một người được chọn làm chuột Hai người này đứng vào giữa vòng tròn, quay lưng vào nhau Khi mọi người hát đến câu cuối thì chuột bắt đầu chạy, mèo phải chạy đằng sau Tuy nhiên mèo phải chạy đúng chỗ chuột đã chạy Mèo thắng khi mèo bắt được chuột Rồi hai người đổi vai trò mèo chuột cho nhau Trò chơi lại được tiếp tục

BỊT MẮT BẮT DÊ

Trẻ con từ 6 đến 15 tuổi hay chơi trò bịt mắt bắt dê Một người xung phong để mọi người bịt mắt lại bằng một chiếc khăn để không nhìn thấy, những người còn lại đứng thành vòng tròn quanh người bị bịt mắt

Mọi người chạy xung quanh người bị bịt mắt đến khi nào người đó hô “bắt đầu” hoặc “đứng lại” thì tất cả mọi người phải đứng lại, không được di chuyển nữa Lúc này người bị bịt mắt bắt đầu lần đi xung quanh để bắt được ai đó, mọi người thì cố tránh để không bị bắt và tạo ra nhiều tiếng động để đánh lạc hướng Đến khi ai đó bị bắt và người bị bịt mắt đoán đúng tên thì người đó sẽ phải ra “bắt dê”, nếu đoán sai lại bị bịt mắt lại và làm tiếp

Có ai đó muốn ra chơi cùng thì phải vào làm luôn, người đang bị bịt mắt lúc này được ra ngoài hoặc là phải oẳn tù tì xem ai thắng

KÉO CƯA LỪA XẺ

Hai người ngồi đối diện nhau, cầm chặt tay nhau Vừa hát vừa kéo tay và đẩy qua đẩy trông như đang cưa một khúc gỗ ở giữa hai người

Mỗi lần hát một từ thì lại đẩy hoặc kéo về một lần Bài hát có thể là:

Kéo cưa lừa xẻ

Ông thợ nào khỏe

Về ăn cơm vua Ông thợ nào thua

Về bú tí mẹ Hoặc:

Kéo cưa lừa xẻ

Làm ít ăn nhiều

Nằm đâu ngủ đấy

Nó lấy mất của

Lấy gì mà kéo

(sưu tầm)

Mèo đuổi chuột Mời bạn ra đây Tay nắm chặt tay Đứng thành vòng rộng Chuột luồn lỗ hổng Mèo chạy đằng sau Thế rồi chú chuột lại đóng vai mèo

Co cẳng chạy theo, bác mèo hóa chuột Một người được chọn làm mèo và một người được chọn làm chuột Hai người này đứng vào giữa vòng tròn, quay lưng vào nhau Khi mọi người hát đến câu cuối thì chuột bắt đầu chạy, mèo phải chạy đằng sau Tuy nhiên mèo phải chạy đúng chỗ chuột đã chạy Mèo thắng khi mèo bắt được chuột Rồi hai người đổi vai trò mèo chuột cho nhau Trò chơi lại được tiếp tục

Vẽ một hình chữ nhật được chia đôi theo chiều dài và ngăn thành 5 hàng dọc cách khoảng đều nhau, ta có được 10 ô vuông nhỏ Hai đầu hình chữ nhật được vẽ thành 2 hình vòng cung, đó là 2 ô quan lớn đặc trưng cho mỗi bên, đặt vào đó một viên sỏi lớn có hình thể và màu sắc khác nhau để dễ phân biệt hai bên, mỗi ô vuông được đặt 5 viên sỏi nhỏ, mỗi bên có 5 ô.

.

Hai người hai bên, người thứ nhất đi quan với nắm sỏi trong ô vuông nhỏ tùy vào người chơi chọn

ô, sỏi được rãi đều chung quanh từng viên một trong những ô vuông cả phần của ô quan lớn, khi đến hòn sỏi cuối cùng ta vẫn bắt lấy ô bên cạnh và cứ thế tiếp tục đi quan (bỏ những viên sỏi nhỏ vào từng ô liên tục) Cho đến lúc nào viên sỏi cuối cùng được dừng cách khoảng là một ô trống, như thế là ta chặp ô trống bắt lấy phần sỏi trong ô bên cạnh để nhặt ra ngoài Vậy là những viên sỏi

đó đã thuộc về người chơi, và người đối diện mới được bắt đầu

Đến lượt đối phương đi quan cũng như người đầu tiên, cả hai thay phiên nhau đi quan cho đến khi nào nhặt được phần ô quan lớn và lấy được hết phần của đối phương Như thế người đối diện đã thua hết quan

Hết quan tàn dân, thu quân kéo về Hết ván, bày lại như cũ, ai thiếu phải vay của bên kia Tính thắng thua theo nợ các viên sỏi Quan ăn 10 viên sỏi

Cách chơi ô ăn quan được nói lên rất đơn giản nhưng người chơi ô ăn quan đã giỏi thì việc tính toán rất tài tình mà người đối diện phải thua cuộc vì không còn quan (sỏi) bên phần mình để tiếp tục cuộc chơi

Nguồn: Tổng cục du lịch

Là trò chơi luyện tập sự nhịp nhàng Giống như trò tập tầm vông, song bài ca lại là bài vè Con gái hư - chê tật xấu của các cô gái lười.

.

Thìa la thìa lảy, Con gái bảy "tài"

Ngồi lê là một, Dựa cột là hai.

Thày lay là ba

Ăn quả là bốn Trốn việc là năm Hay nằm là sáu Láu táu là bảy

Ném giỏ

Giỏ tre đan mắt cáo, đường kính hai - ba gang tay, buộc vào đầu cây tre cao cỡ 3m, chôn chặt ở sân đình làm cột Trồng một hoặc hai cột cùng chơi

Quả ném bằng bưởi

Người chơi đứng xếp hàng dọc trước cột Từng người ném tung quả bưởi vào giỏ Mỗi người được ném ba đến năm lần theo quy định Rơi xuống đất được nhặt ném tiếp cho đến hết số lượt Khi quả bưởi lọt vào giỏ là thắng Không vào giỏ, hết lượt ra cho người đứng sau lên chơi

Nếu chơi hai cột, lập hai đội số người ngang nhau Đội nào ném bưởi vào giỏ trước là được cuộc

Trò chơi ném giỏ xưa tổ chức ở hội làng Phù Ninh (nay là xã Ninh Hiệp) huyện Gia Lâm

Đấu gậy bảy

Gọi gậy bảy vì độ dài của cây gậy trong trò chơi bằng tre hoặc bằng gỗ bào tròn sơn son, đều có độ dài bảy thước ta, tương đương 2,8m

Cứ hai người đương sức nhau thành một cặp chơi Một người dùng gậy đánh, một người tay không đỡ Cả hai mặc áo võ sĩ, thắt lưng gọn ghẽ, đầu chít khăn buộc múi phía sau

Vạch vôi một vòng tròn đường kính 5 - 6m làm sàn đấu

Vào cuộc, võ sĩ cầm gậy bằng hai tay, nhúng 2 đầu gậy vào vôi bột, để nếu đánh trúng đối phương còn dấu tích trên áo họ, rồi múa gậy vài lượt giống như xe đài khi đấu vật

Trống ngũ liên nổi lên Võ sĩ cầm gậy lúc đánh dứ, lúc tạt ngang gậy, tìm cách đưa đầu gậy chạm vào mình võ sĩ đỡ

Người đỡ có thể túm lấy gậy, đẩy lùi đối phương ra ngoài vòng Người đánh tìm cách không để bị túm gậy, lừa đánh trúng hoặc tạt gậy làm đối phương phải nhảy tránh bắn ra ngoài vòng

Ai bị gậy đánh trúng người để lại vết vôi hoặc ra ngoài vòng là thua Trọng tài gõ một tiếng cắc vào tang trống báo hết hiệp

Cuộc chơi có thể nhiêuù hiệp do từng nơi quy định Hiệp sau đổi lại vị trí người chơi Đấu gậy có ở nhiều hội làng như Đại Lan (Thanh Trì), Lệ Chi (Gia Lâm)

Đi cầu tre

Một cây tre bương to, dài 5m, phạt hết cành, đánh sạch mấu, chôn gốc sâu vào bờ, lèn chặt, để thân cây tre nhô ra ao, nằm trên mặt nước một hai gang tay Gần đầu ngọn tre cắm một cây cọc, trên buộc một quả pháo

Người dự thi nam nữ đều được, ăn mặc gọn gàng, thắt lưng buông múi, tay cầm một nén hương cháy

Nghe trống hiệu, người dự thi từ bờ bước xuống cầu tre đi dần ra phía ngọn ở giữa ao Cây tre tròn, bập bềnh, càng đi ra xa càng bị chìm xuống dưới mặt nước, thân tre tròn, trơn nước dễ ngã Có ngã cũng phải cố giơ cao nén hương để không bị tắt mới có thể lội vào bờ đi lại

Ra đến múp đầu cây tre, người đã ngập nước đến đầu gối, phải dang tay giữ thăng bằng, một tay níu lấy chiếc cọc, một tay châm ngòi pháo Có khi đi được đến đích không sao, khi châm pháo nổ, lại giật mình ngã tòm xuống nước Tuy bị ướt hết, nhưng vẫn đoạt giải, có điều nếu ai châm pháo xong, người vẫn khô được giải cao h

Đáo mẹt - Đáo đĩa

Đặt vài ba chiếc mẹt tre đan, cạp tròn, đường kính khoảng hai gang, thẳng hàng nhau Mỗi mẹt giữa để một đĩa gốm to 1 gang Vạch gốc cho người chơi đứng thả cái vào đĩa,

xa hay gần tùy theo tuổi và độ cao của người chơi mà quyết định

Hòn cái thả làm bằng tiền xu đồng, mảnh gốm, mảnh chum vại hoặc mảnh ngói ta vỡ, ghè mài có hình tròn bằng miệng chén

Người chơi đồng loạt theo trống mõ làm lệnh, tung, ném, thả lia hòn cái làm sao nằm trong đĩa càng nhiều là thắng Mỗi keo chơi định lệ 5 hay 10 hòn cái

Nếu hòn cái văng ra mẹt là thua Còn nếu bắn ra ngoài mẹt thì phải phạt

Đáo mẹt, có người gọi đáo đĩa, được tổ chức trong lễ hội Cổ Loa (Đông Anh)

Nặn con giống

Cuộc thi dành cho cả làng, mỗi nhà là một đơn vị thi do người cao tuổi nhất đứng đầu, bàn định xem tạo hình con giống gì, cây cảnh hay loài vật Vùng Bưởi có trò chơi nặn con giống bằng sáp

Sáp ong nấu chảy nhuộm với các màu thiên nhiên như lá diễn, lá sấu, nghệ, hoa hiên

Đổ sáp màu ra khuôn để nguội Lúc nặn hơ sáp lên than hoa lấy vừa độ dẻo

Tác phẩm là trí tuệ và tài hoa của tập thể gia đình Phải giữ bí mật con giống dự thi cho đến khi đưa ra bày chấm giải

Sân đình được kê các dãy bàn dài Nghe trống dóng lên, các nhà đưa sản vật ra thi Nào chậu quất trĩu quả vàng ươm, nào cây mai cổ thụ gốc sù sì hoa nở trắng muốt, nào sư

tử vờn cầu, đại bàng độc lập, công múa xòe đuôi đủ màu sắc, lợn đàn, gà mẹ gà con Lại có cả Tề thiên đại thánh, Thạch Sanh Nặn con giống là cuộc thi mỹ thuật quần chúng

Trò chơi của các em thiếu niên.

Tùy số người chơi, ít người ngồi thành hàng ngang, nhiều người ngồi quanh vòng tròn, duỗi dài hai chân Tất cả cùng đọc bài đồng dao, một người ngồi giữa cầm chịch lấy tay đập vào mỗi chân ứng với một từ, đến câu cuối cùng của bài có từ “rụt” người có chân

ấy phải co nhanh chân vào, nếu để đập tay vào là bị phạt, phải ra nhảy lò cò một vòng quanh đám chơi Người cuối cùng còn cả hai chân là thắng cuộc

Bài hát như sau:

Nu na nu nống

Cái cống nằm trong

Cái ong nằm ngoài

Củ khoai chấm mật

Phật ngồi Phật khóc

Con cóc nhảy ra

Con gà ú ụ

Nhà mụ thổi xôi

Nhà tôi nấu chè

Cá bống cá mè

Tè he cống rụt!

Bài khác:

Nu na nu nống

Thằng cống, cái cạc

Chân vàng, chân bạc

Đá xỉa, đá xoi

Đá đầu con voi

Đá lên đá xuống

Đá ruộng bồ câu

Đá râu ông già

Đá ra đường cái

Gặp gái đi đường

Có phường trống quân

Có chân thì rụt!

Bài nữa:

Chồng muống, chồng cà

Mày xòa hoa khế

Khế ngâm, khế chua

Cột đình, cột chùa

Nhà vua mới làm

Cây cam, cây quít

Cây mít, cây hồng

Cành thông, lá nhãn

Ai có chân thì rụt!

Thả đỉa ba ba

Đứng hoặc ngồi, quây thành vòng tròn, số người không hạn chế Một người làm cái ở giữa đọc đồng dao, cả tốp đọc cùng, mỗi từ ứng với một đầu người Đến cuối bài, ai trúng từ chịu, phải rời chỗ, chạy một vòng trở về làm cái, thay cho người làm cái trước

để người ấy ngồi vào chỗ của mình

Bài hát:

Thả đỉa ba ba

Chớ bắt đàn bà

Phải tội đàn ông

Cơm trắng như bông

Gạo bồng như nước

Đổ mắm, đổ muối

Đổ chuối hạt tiêu

Đổ niêu cứt gà

Đổ phải nhà nào

Nhà ấy phải chịu

Bài khác:

Nam mô bồ tát

Chẻ lạt đứt tay

Đi cày trâu húc

Đi xúc phải cọc

Đi học thày đánh

Đi gánh đau vai

Nằm dài nhịn đói

Nếu đọc bài dưới, trò chơi thêm một nắm ngô rang hoặc ít lạc luộc, quả táo Ai trúng từ đói thì không được chia quà, ngồi nhìn các bạn ăn

Rồng rắn

Khoảng mươi em ôm lưng nhau, lớn đứng trước, bé đứng sau, kết chặt thành chuỗi rồng rắn, một người đứng ngoài làm thày thuốc

Hai bên đối đáp nhau bằng bài đồng dao xin thuốc, đến lúc ngã giá đòi khúc đầu thì thày

cố lôi một em ra, rồng rắn ghì nhau lượn luồn để tránh, “xin khúc giữa” rồi đến “xin khúc đuôi” cũng vậy Ai bị thày lôi ra khỏi chuỗi người là thua, phải ra làm thày thuốc cho người thày vào thay chỗ Trò chơi cứ thế tiếp tục

Bài đối đáp:

Thày thuốc: - Rồng rắn đi đâu?

Rồng rắn (đồng thanh) - Rồng rắn đi lấy thuốc cho con

Thày thuốc - Con lên mấy?

Rồng rắn - Con lên một

Thày thuốc - Thuốc chẳng ngon

Rồng rắn - Con lên hai

Thày thuốc - Thuốc chẳng ngon

Rồng rắn - Con lên ba

Thày thuốc - Thuốc chẳng ngon

Rồng rắn - Con lên bốn

Tháy thuốc - Thuốc chẳng ngon

(Đối đáp tiếp: Con lên năm, lên sáu, lên bảy, lên tám, lên chín, thày đều đáp: Thuốc chẳng ngon, cho đến)

Rồng rắn - Con lên mười

Thày thuốc - Thuốc thày ngon vậy!

(Rồng rắn uốn lượn quanh thày)

Thày thuốc - Xin khúc đầu? (lôi)

Rồng rắn - Toàn xương với xẩu

Thày thuốc - Xin khúc giữa?

Rồng rắn - Những máu cùng me

Thày thuốc - Xin khúc đuôi?