Tiết 24 Nhôm

Độ dẫn điện của nhôm bằng 2/3 độ dẫn điện của đồng Quan sát một số mẫu vật bằng nhôm, liên hệ thực tế và nêu các tính chất vật lí của nhôm... Phản ứng của nhôm với phi kim  Phản ứng của

TiÕt 24

Nh«m (Al = 27)

Bài tập 4 (54 - SGK)

Hãy cho biết hiện tượng xảy ra khi cho :

a Kẽm vào dung dịch đồng clorua.

b Đồng vào dung dịch bạc nitrat.

c Kẽm vào dung dịch magie clorua.

d Nhôm vào dung dịch đồng clorua.

Kiểm tra bài cũ

đáp án

a Có chất rắn màu đỏ bám vào bề mặt kẽm, màu xanh của dung dịch nhạt dần

CuCl2 (dd) + Zn (r)  ZnCl2 (dd) + Cu (r)

b Có chất rắn màu xám bám vào dây Cu, dung dịch không màu chuyển dần sang màu xanh

Cu (r) + 2AgNO3 (dd)  Cu(NO3)2 (dd) + 2Ag (r)

c Không có hiện tượng xảy ra

d Có chất rắn màu đỏ bám vào bề mặt Al, màu xanh của dung dịch nhạt dần

2Al (r) + 3CuCl2 (dd)  2AlCl3 (dd) + 3Cu (r)

I/ Tính chất vật lí

Nhôm là kim loại màu

trắng bạc, dẻo, có ánh

kim, nhẹ (khối lượng

riêng là 2,7 g/cm3) dẫn

điện, dẫn nhiệt tốt,

nóng chảy ở 6600C Độ

dẫn điện của nhôm

bằng 2/3 độ dẫn điện

của đồng

Quan sát một số mẫu vật bằng nhôm, liên hệ thực tế và nêu các tính chất vật lí của nhôm

S¶n phÈm lµm ra tõ nh«m

I/ Tính chất vật lí

II/ Tính chất hoá học

1 Nhôm có tính chất hoá học

của kim loại không ?

a Phản ứng của nhôm với phi

kim

 Phản ứng của nhôm với oxi

 Thí nghiệm

Nhắc lại tính chất hoá học của kim loại

Tiến hành thí nghiệm

Rắc bột nhôm trên ngọn lửa đèn cồn (H2.10) quan sát và nêu hiện tượng thí nghiệm

H2.10 : §èt bét nh«m trong kh«ng khÝ

I/ Tính chất vật lí

II/ Tính chất hoá học

1 Nhôm có tính chất hoá học của

kim loại không ?

a Phản ứng của nhôm với phi

kim

 Phản ứng của nhôm với oxi

 Thí nghiệm

 Hiện tượng : Nhôm cháy sáng

tạo thành chất rắn màu trắng.

 Nhận xét : Al cháy trong oxi

tạo thành Al2O3

Tiến hành thí nghiệm

Rắc bột nhôm trên ngọn lửa đèn cồn (H2.10) quan sát và nêu hiện tượng thí nghiệm

Qua thí nghiệm em có nhận xét gì ?

Em hãy viết PTHH xảy ra trong thí nghiệm

4Al (r) + 3O2 (k) t0 2Al2O3 (r)

(trắng) (không màu) (trắng)

ở điều kiện thường, nhôm phản ứng với oxi tạo thành lớp Al2O3 mỏng bền vững Lớp oxit này bảo vệ đồ vật bằng nhôm, không cho nhôm tác dụng với oxi trong không khí và nư ớc

ở điều kiện thường, nhôm có phản ứng với oxi trong không

khí không ?

I/ Tính chất vật lí

II/ Tính chất hoá học

1 Nhôm có tính chất hoá học

của kim loại không ?

a Phản ứng của nhôm với

phi kim

 Phản ứng của nhôm với oxi

 Phản ứng của nhôm với phi

kim khác

2Al (r ) + 3Cl2 (k)  2AlCl3 (r)

 Nhôm phản ứng với oxi tạo

thành oxit và phản ứng với

nhiều phi kim khác như S,

Cl2 tạo thành muối

Nhôm có phản ứng với phi kim

khác không ?

Nhôm phản ứng

được với các phi kim khác như : clo, lưu huỳnh Em hãy viết các PTHH

đó

Em có kết luận gì về phản ứng của nhôm với phi kim ?

Sản phẩm của các phản ứng thuộc loại hợp chất nào ?

I/ Tính chất vật lí

II/ Tính chất hoá học

1 Nhôm có tính chất hoá học của

kim loại không ?

a Phản ứng của nhôm với phi

kim

b Phản ứng của nhôm với dung

dịch axit

2Al (r)+ 6HCl (dd)

2AlCl3 (dd)+ 3H2 (k)

 Nhôm phản ứng với một số

dung dịch axit như HCl,

H2SO4 loãng giải phóng

khí H2

Tiến hành thí nghiệm

Cho dây Al vào ống nghiệm đựng dd HCl, quan sát và nêu hiện tư ợng thí nghiệm.Qua thí

nghiệm em

có kết luận gì

?

Em hãy viết PTHH xảy ra

Nhôm không tác dụng với H2SO4 đặc, nguội và HNO3 đặc, nguội

II/ Tính chất hoá học

1 Nhôm có tính chất hoá học của

kim loại không ?

a Phản ứng của Al với phi kim

b Phản ứng của nhôm với dd axit

c Phản ứng của Al với dd muối

 Thí nghiệm

 Hiện tượng : Có chất rắn màu đỏ

bám ngoài dây Al, nhôm tan

dần, màu xanh lam của dd

CuCl2 nhạt dần.

 Nhận xét : Al đẩy Cu ra khỏi dd

CuCl2

2Al(r) +3CuCl (dd)2AlCl3 (dd)+3Cu(r)

 Nhôm phản ứng được với nhiều

dd muối của những kim loại

hoạt động hoá học yếu hơn tạo

ra muối nhôm và kim loại mới

Tiến hành thí nghiệm

Cho một dây Al vào dd CuCl2, quan sát và nêu hiện tượng thí nghiệm.

Qua thí nghiệm em

có nhận xét

gì ?

Em hãy viết PTHH xảy ra trong thí nghiệm

Nhôm còn có phản ứng tư

ơng tự với dd AgNO3

Qua thí nghiệm

em có kết luận

gì ?

Nhôm có tính chất hoá học của kim loại không ?

I/ Tính chất vật lí

II/ Tính chất hoá học

1 Nhôm có tính chất hoá học

của kim loại không ?

2 Nhôm có tính chất hoá học

nào khác ?

 Thí nghiệm

 Hiện tượng : có khí không

màu thoát ra, Al tan dần

ứng với dung dịch kiềm

Tiến hành thí nghiệm

Cho dây Al vào ống nghiệm đựng dung

(H2.13), quan sát và nêu hiện tượng thí nghiệm

Qua thí nghiệm em

có nhận xét

gì ?

Lưu ý

Không dùng các dụng cụ bằng nhôm để đựng dung dịch kiềm

I/ Tính chất vật lí

II/ Tính chất hoá học

III/ ứng dụng

 Trong công nghiệp : chế tạo

máy bay, ô tô, tàu vũ trụ từ

Đuyra – hợp kim của Al với

Cu và một số nguyên tố khác

như : Mn, Fe, Si

 Trong đời sống : đồ dùng

gia đình, dây dẫn điện, vật

liệu xây dựng

Hãy nêu các ứng dụng của nhôm ?

I/ Tính chất vật lí

II/ Tính chất hoá học

III/ ứng dụng

IV/ Sản xuất nhôm

có thành phần chủ yếu là

Al2O3

 Phương pháp sản xuất : điện

phân hỗn hợp nóng chảy

của Al2O3 và criolit trong bể

điện phân, thu được nhôm

và oxi

Nguyên liệu

để sản xuất Al

là gì ?

ở nước ta quặng bôxit có ở đâu ?

Quặng bôxit đã được phát hiện ở nhiều nơi trên đất nước ta Riêng ở vùng Cao Bằng, Lạng Sơn trữ lượng khoảng 30 triệu tấn, ở Tây Nguyên, bôxit tập trung thành mỏ lớn, tổng trữ lượng hàng

tỷ tấn Tuy nhiên nước ta chưa khai thác và sản xuất được nhôm do nhiều nguyên nhân

Sản xuất nhôm bằng phương pháp

nào ?

2Al2O3điện phân nóng chảycriolit 4Al +3O2

H2.14 Sơ đồ bể điện phân nhôm oxit nóng chảy

Tính chất của nhôm ứng dụng của nhôm

Bài tập 1 (57 - SGK) Hãy điền vào bảng sau những tính chất tương ứng với những ứng dụng của nhôm

Luyện tập - củng cố

Dẫn điện tốt

Dẻo, nhẹ, bền Dẻo, nhẹ, bền, dẫn

nhiệt tốt

Bài tập 5 (58 - SGK)

Thành phần hoá học

chính của đất sét là :

Al2O3 2SiO2 2H2O Hãy

tính phần trăm khối lư

ợng của nhôm trong

hợp chất trên

Giải

MAl2O3.2SiO2.2H2O = 258

Luyện tập - củng cố

%Al =

285 54

100% = 20,93%

Kiến thức cần nhớ

1 Nhôm là kim loại nhẹ, dẻo, dẫn điện, dẫn nhiệt tốt

2 Nhôm có những tính chất hoá học của kim loại như : tác dụng với phi kim, dung dịch axit (trừ HNO3 đặc nguội, H2SO4 đặc nguội), dung dịch muối của kim loại kém hoạt động hơn Nhôm có phản ứng với dung dịch kiềm

3 Nhôm và hợp kim nhôm có nhiều ứng dụng trong công nghiệp và trong đời sống

4 Nhôm được sản xuất bằng cách điện phân hỗn hợp nóng chảy của nhôm oxit và criolit

Học các nội dung trong bài học.

Bài tập về nhà : 2, 3, 4, 6 (58 - SGK)

Nghiên cứu trước bài

Sắt

Kết thúc bài học

Dặn dò

Chóc c¸c em häc tèt