TAI LIEU DAY HOC DU AN

Nó giúp phát triển kiến thức và các kỹ năng liên quan thông qua những nhiệm vụ mang tính mở, khuyến khích học sinh tìm tòi, hiện thực hoá những kiến thức đã học trong quá trình thực hiện

A PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO DỰ ÁN.

Dạy học theo dự án là một mô hình dạy học lấy học sinh làm trung tâm Nó giúp phát triển kiến thức và các kỹ năng liên quan thông qua những nhiệm vụ mang tính mở, khuyến khích học sinh tìm tòi, hiện thực hoá những kiến thức đã học trong quá trình thực hiện và tạo

ra những sản phẩm của chính mình

Bài học thiết kế theo dự án chứa đựng nhiều kỹ thuật dạy học khác nhau, có thể lôi cuốn được mọi đối tượng học sinh không phụ thuộc vào cách học của các em Thông thường học sinh sẽ được làm việc với các chuyên gia và những thành viên trong cộng đồng để giải quyết vấn đề, hiểu sâu nội dung hơn Các phương tiện kỹ thuật cũng được sử dụng để hỗ trợ việc học Trong quá trình thực hiện dự án có thể vận dụng nhiều cách đánh giá khác nhau để giúp học sinh tạo ra những sản phẩm có chất lượng

I Khái niệm dạy học dự án:

1 Khái niệm:

Dạy học theo dự án là một hình thức dạy học, trong đó HS dưới sự điều khiển và giúp đỡ của GV tự lực giải quyết một nhiệm vụ học tập mang tính phức hợp không chỉ

về mặt lý thuyết mà đặc biệt về mặt thực hành, thông qua đó tạo ra các sản phẩm thực hành có thể giới thiệu, công bố được

2 Mục tiêu:

- Tạo cơ hội cho HS tổng hợp kiến thức từ nhiều lĩnh vực học tập, và áp dụng một cách sáng tạo tạo ra sản phẩm ứng dụng vào cuộc sống

- Thực hành nghiên cứu nhằm giúp học sinh củng cố kiến thức và xây dựng các kỹ n ăng hợp tác, giao tiếp và học tập độc lập

- Học sinh tìm ra cách giải quyết vấn đề theo hướng phù hợp với mình

3 Đặc điểm:

- Định hướng thực tiễn: chủ đề của dự án xuất phát từ những tình huống của thực tiễn

xã hội, thực tiễn nghề nghiệp cũng như thực tiễn đời sống Các dự án học tập có ý nghĩa thực tiễn xã hội, góp phần gắn việc học tập trong nhà trường với thực tiễn đời sống, xã hội Trong những trường hợp lí tưởng, việc thực hiện các dự án có thể mang lại những tác động xã hội tích cực

- Định hướng hứng thú người học: HS được tham gia chọn đề tài, nội dung học tập

phù hợp với khả năng và hứng thú cá nhân Ngoài ra, hứng thú của người học cần được tiếp tục phát triển trong quá trình thực hiện dự án

- Mang tính phức hợp, liên môn: nội dung dự án có sự kết hợp tri thức của nhiều lĩnh

vực hoặc nhiều môn học khác nhau nhằm giải quyết một nhiệm vụ, vấn đề mang tính phức hợp

- Định hướng hành động: trong quá trình thực hiện dự án có sự kết hợp giữa nghiên

cứu lý thuyết và vận dụng lý thuyết vào trong hoạt động thực tiễn, thực hành Thông qua

đó, kiểm tra, củng cố, mở rộng hiểu biết lý thuyết cũng như rèn luyện kỹ năng hành động, kinh nghiệm thực tiễn của người học

- Tính tự lực của người học: trong dạy học theo dự án, người học cần tham gia tích

cực, tự lực vào các giai đoạn của quá trình dạy học Điều đó cũng đòi hỏi và khuyến khích tính trách nhiệm, sự sáng tạo của người học GV chủ yếu đóng vai trò tư vấn, hướng dẫn, giúp đỡ Tuy nhiên, mức độ tự lực cần phù hợp với kinh nghiệm, khả năng của học sin và mức độ khó khăn của nhiệm vụ

- Cộng tác làm việc: các dự án học tập thường được thực hiện theo nhóm, trong đó có

sự cộng tác làm việc và sự phân công công việc giữa các thành viên trong nhóm Dạy học theo dự án đòi hỏi và rèn luyện tính sẵn sàng và kỹ năng công tác làm việc giữa các thành viên tham gia, giữa HS và GV cũng như với các lực lượng xã hội khác tham gia trong dự

án Đặc điểm này còn được gọi là học tập mang tính xã hội

- Định hướng sản phẩm: trong quá trình thực hiện dự án, các sản phẩm được tạo ra

không chỉ giới hạn trong những thu hoạch lí thuyết, mà trong đa số trường hợp các dự án học tập tạo ra những sản phẩm vật chất của hoạt động thực tiễn, thực hành Những sản phẩm này có thể sử dụng, công bố, giới thiệu

4 Vai trò :

Đối với học sinh, những ích lợi từ dạy học theo dự án gồm:

 Tăng tính chuyên cần, nâng cao tính tự lực và thái độ học tập

 Kiến thức thu được tương đương hoặc nhiều hơn so với những mô hình dạy học khác do khi được tham gia vào dự án học sinh sẽ trách nhiệm hơn trong học tập

so với các hoạt động truyền thống khác trong lớp học

 Có cơ hội phát triển những kỹ năng phức hợp, như tư duy bậc cao, giải quyết vấn đề, hợp tác và giao tiếp

 Có được cơ hội rộng mở hơn trong lớp học, tạo ra chiến lược thu hút những học sinh thuộc các nền văn hóa khác nhau

Đối với giáo viên, những ích lợi mang lại là việc nâng cao tính chuyên nghiệp và

sự hợp tác với đồng nghiệp, cơ hội xây dựng các mối quan hệ với học sinh Bên cạnh đó, nhiều giáo viên cảm thấy hài lòng với việc tìm ra được một mô hình triển khai, cho phép

hỗ trợ các đối tượng học sinh đa dạng bằng việc tạo ra nhiều cơ hội học tập hơn trong lớp học Giáo viên cũng nhận thấy rằng người được hưởng lợi nhiều nhất từ dạy học theo dự

án là những học sinh không học tốt được theo cách dạy học truyền thống

5 Cơ hội :

- Thực hiện nghiên cứu.

- Khám phá các ý tưởng theo sở thích

- Tìm hiểu và xây dựng kiến thức

- Học liên môn

- Giải quyết vấn đề

- Tạo ra sản phẩm

- Cộng tác với các thành viên trong nhóm

- Giao tiếp

- Phát triển các kỹ năng, thái độ và sự đam mê

- …

II Ba bước dạy học theo dự án:

1 Lập kế hoạch

- Lựa chọn chủ đề

- Xây dựng tiểu chủ đề

- Khơi gợi hứng thú

- Lập kế hoạch các nhiệm vụ học

- Thu thập thông tin.

- Xử lý thông tin

- Thảo luận với thành viên khác

- Trao đổi và xin ý kiến giáo viên hướng dẫn

3 Tổng hợp kết quả

- Xây dựng sản phẩm.

- Trình bày sản phẩm

- Bài học kinh nghiệm sau khi thực

hiện dự án

1 Lập kế hoạch

dự án:

 Xây dựng

ý tưởng,

 Lựa chọn

chủ đề, tiểu

chủ đề

 Lập kế

hoạch các

nhiệm vụ học

tập

 Xây dựng bộ câu hỏi định hướng: xuất phát từ nội dung học và mục tiêu cần đạt được

 Thiết kế dự án: xác định lĩnh vực thực tiễn ứng dụng nội dung học, ai cần, ý tưởng và tên

dự án

 Thiết kế các nhiệm vụ cho HS: làm thế nào để HS thực hiện xong thì bộ câu hỏi được giải quyết và các mục tiêu đồng thời cũng đạt được

 Chuẩn bị các tài liệu hỗ trợ

GV và HS cũng như các điều kiện thực hiện dự án trong thực tế

 Làm việc nhóm để lựa chọn chủ đề dự án

 Xây dựng kế hoạch dự án: xác định những công việc cần làm, thời gian dự kiến, vật liệu, kinh phí, phương pháp tiến hành và phân công công v iệc trong nhóm

 Chuẩn bị các nguồn thông tin đáng tin cậy để chuẩn bị thực hiện dự án

 Cùng GV thống nhất các tiêu chí đánh giá dự án

2 Thực hiện dự

án

 Thu thập

thông tin

 Thực hiện

điều tra

 Thảo luận

với các thành

viên khác

 Tham vấn

giáo viên

hướng dẫn

 Theo dõi, hướng dẫn, đánh giá HS trong quá trình thực hiện

dự án

 Liên hệ các cơ sở, khách mời cần thiết cho HS

 Chuẩn bị cơ sở vật chất, tạo điều kiện thuận lợi cho các em thực hiện dự án

 Bước đầu thông qua sản phẩm cuối của các nhóm HS

 Phân công nhiệm vụ các thành viên trong nhóm thực hiện dự án theo đúng kế hoạch

 Tiến hành thu thập, xử lý thông tin thu được

 Xây dựng sản phẩm hoặc bản báo cáo

 Liên hệ, tìm nguồn giúp đỡ khi cần

 Thường xuyên phản hồi, thông báo thông tin cho GV và các nhóm khác

3 Kết thúc dự

án

 Tổng hợp

các kết quả

 Xây dựng

sản phẩm

 Trình bày

kết quả

 Phản ánh

lại quá trình

học tập

 Chuẩn bị cơ sở vật chất cho buổi báo cáo dự án

 Theo dõi, đánh giá sản phẩm

dự án của các nhóm

 Tổng hợp các kết quả đạt được

 Xây dựng sản phẩm của mình

 Trình bày kết quả

 Phản ánh lại quá trình học tập

III Ưu điểm và nhược điểm của dạy học theo dự án

1.Ưu điểm

- Các đặc điểm của dạy học dự án đã thể hiện những ưu điểm của phương pháp dạy học này Có thể tóm tắt những ưu điểm cơ bản sau đây của dạy học theo dự án:

 Gắn lý thuyết với thực hành, tư duy và hành động, nhà trường và xã hội;

 Kích thích động cơ, hứng thú học tập của người học;

 Phát huy tính tự lực, tính trách nhiệm;

 Phát triển khả năng sáng tạo;

 Rèn luyện năng lực giải quyết những vấn đề phức hợp;

 Rèn luyện tính bền bỉ, kiên nhẫn;

 Rèn luyện năng lực cộng tác làm việc;

 Phát triển năng lực đánh giá

- Học theo dự án có những ưu điểm nổi bật là: Tập trung vào một câu hỏi lớn hoặc

một vấn đề quan trọng; có thể bao gồm nhiều quan điểm liên quan tới nhiều bộ môn khác

nhau; là cơ hội đưa ra sáng kiến và thực hiện nhiều hoạt động khác nhau; dựa trên các thông tin có thể tiếp cận được; đòi hỏi thực hiện trong một thời gian nhất định; phát huy

sự hợp tác

2 Hạn chế:

- Dạy học dự án không phù hợp trong việc truyền thụ tri thức lý thuyết mang tính hệ thống cũng như rèn luyện hệ thống kỹ năng cơ bản;

- Dạy học dự án đòi hỏi nhiều thời gian Vì vậy dạy học dự án không thay thế cho PP

thuyết trình và luyện tập, mà là hình thức dạy học bổ sung cần thiết cho các phương pháp

dạy học truyền thống

- Dạy học dự án đòi hỏi phương tiện vật chất và tài chính phù hợp

B TIẾT DẠY MINH HỌA:

CHỦ ĐỀ: SÁNG TẠO VỚI ĐỒ VẬT

BÀI 2

Vẽ trang trí TẠO DÁNG VÀ TRANG TRÍ CHẬU CẢNH

C KẾT LUẬN:

- Sự khác biệt của dạy học truyền thống và dạy theo dự án:

Dạy học truyền thống Dạy học theo dự án

- Giáo viên là trung tâm

- Kiến thức chỉ dừng lại ở: nhớ,

hiểu, áp dụng

- Không đề cao tínhvận dụng,

sáng tạo

- Kiến thức rời rạc không có

liên kết

- Học sinh là trung tâm

- Lĩnh hội kiến thức ở mức độ cao hơn : thêm phân tích đánh giá, sáng tạo

- Có tính sáng tạo, vận dụng cao

- Các kiến thức ở nhiều lĩnh vực được tổng hợp qua bài dạy

,,,,,,, 7

2 Thực hiện dự án

- Thu thập thông tin.

- Xử lý thông tin.

- Thảo luận với thành viên khác.

- Trao đổi và xin ý kiến giáo viên hướng dẫn.

- Dạy học dự án là một hình thức dạy học quan trọng để thực hiện quan điểm dạy

học hiện đại như: định hướng vào người học, định hướng hành động, định hướng giải

quyết vấn đề và quan điểm dạy học tích hợp

- Dạy học dự án góp phần gắn kết:

• Lý thuyết với thực hành

• Tư duy và hành động

• Nhà trường và xã hội

- Tham gia tích cực vào việc đào tạo năng lực làm việc tự lực, năng lực sáng tạo,

năng lực giải quyết các vấn đề phức hợp, tinh thần trách nhiệm và khả năng cộng

tác làm việc của người học

GIÁO ÁN

CHỦ ĐỀ: SÁNG TẠO VỚI ĐỒ VẬT

BÀI 2.

Vẽ trang trí

,,,,,,, 7

2 Thực hiện dự án

- Thu thập thông tin.

- Xử lý thông tin.

- Thảo luận với thành viên khác.

- Trao đổi và xin ý kiến giáo viên hướng dẫn.

TẠO DÁNG VÀ TRANG TRÍ CHẬU CẢNH.

A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG:

GV cho học sinh xem tranh, ảnh về chậu trong các không gian sống, các loại chậu cảnh khác nhau, yêu cầu hs đọc, xem hình 1( trang 90- SGK) và chậu cảnh các nhóm sưu tầm được

Một số chậu cảnh.

- Các nhóm thảo luận rồi thực hiện các yêu cầu và trả lời câu hỏi (gợi ý):

Câu 1:

Chậu cảnh thường đặt ở đâu? Chậu cảnh có cần thiết trong cuộc sống không ?

Câu 2:

Em liệt kê tên những chất liệu để sản xuất chậu cảnh?

Trả lời:

Câu 1:

- Chậu cảnh thưởng đặt ở trong nhà, ngoài trời, các cơ quan công ty

- Chậu cảnh rất cần thiết trong trang trí nội , ngoại thất, làm đẹp không gian sống

Câu 2:

Chậu cảnh thường làm bằng chất liệu : đất nung, sứ, xi măng

Sau khi các nhóm thảo luận và trình bày ,GV tóm tắt bổ sung để dẫn vào bài mới :

B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

1 Tạo dáng chậu cảnh:

- HS xem hình 1( trang 90-SGK) và hình 5 ( trang 92- SGK) để thực hiện yêu cầu và trả lời câu hỏi:

- Nhận xét sự đa dạng,phong phú về hình dáng của các chậu cảnh

- Chậu cảnh nằm trong hình khối cơ bản nào?

- Có thể sử dụng phương pháp vẽ theo mẫu vào tạo dáng chậu cảnh không ?

Trả lời:

Chậu cảnh có rất nhiều loại nhiều hình dáng đa dạng và phong phú

+ Chậu cảnh rất quan trọng trong trang trí nội , ngoại thất, làm đẹp không gian sống

+ Chậu cảnh phong phú và đa dạng về tạo dáng, kích thước, hình thức trang trí màu sắc

+ Các địa phương có truyền thống làm gốm sứ nỗi tiếng và được ưa thích nhất là: Bát Tràng( Hà Nội) Chu Đậu(Hải Dương), Đông Triều(Quảng Ninh),Bàu Trúc (Ninh Thuận), Đồng Nai, Bình Dương

- Loại cao – loại thấp, loại có thân hình chữ nhật, hình tròn, hình trụ , loại miệng rộng đáy thu lại

- Các khối hình cơ bản : hình trụ, hình vuông , hình chữ nhật

- Có thể sử dụng cách vẽ theo mẫu vào tạo dáng chậu cảnh

Sau khi HS trình bày ,Gv cũng cố lại:

2 Trang trí chậu cảnh:

Gv treo Đ DDH (hoặc trình chiếu băng hình), yêu cầu HS xem hình 5( trang 92-SGK) và trả lời câu hỏi:

Câu 1:

Màu sắc và họa tiết trang trí chậu cảnh có đa dạng, phong phú không? Nêu ví dụ

Câu 2:

Để trang trí chậu cảnh, cần tiến hành như thế nào?

Trả lời:

Câu 1:

- Màu sắc và họa tiết rất đa dạng và phong phú nhiều hình , nhiều vẻ

- Chậu cảnh có nhiều loại với hình dáng và kích thước khác nhau song về cơ bản vẫn nằm trong các khối hình cơ bản : đó là: hình trụ, hình vuông, hình chữ nhật do đó cách vẽ ( tạo dáng) chậu cảnh tương tự như các bài Vẽ theo mẫu

- Tạo dáng chậu cảnh có thể là vẽ hoặc cát dán Các bước vẽ gồm:

+ Phác khung hình chung của chậu

+ Vẽ trục đối xứng (để vẽ hình cho cân đối)

+ Tìm tỉ lệ các bộ phận của chậu cảnh

+ Vẽ phác hình dáng và vẽ chi tiết

- Ví dụ: Trang trí bằng những đường diềm bằng những mảng hoạ tiết hoặc

bằng các mảng màu đậm nhạt khác nhau

Câu 2: Các bước trang trí:

- Vẽ phác hình mảng trang trí.

- Lựa chọn họa tiết phù hợp với mảng của chậu cảnh.

- Vẽ chi tiết họa tiết

- Vẽ màu

Sau khi HS trả lời, GV nhận xét và nhấn mạnh :

C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP.

Gv cho học sinh tham khảo một số bài vẽ của học sinh

- Màu sắc và họa tiết trang trí chậu cảnh đa dạng, phong phú nhằm đắp ứng nhu cầu, thị hiếu của người sửa dụng

- Họa tiết trang trí thường là cỏ cây, hoa lá , chim thú

- Sau khi đã vẽ hình ( tạo dáng) chậu cảnh, cần tiến hành các bước trang trí :

+ Vẽ phác hình mảng trang trí

+ Lựa chọn họa tiết phù hợp với mảng của chậu cảnh

+ Vẽ chi tiết họa tiết + Vẽ màu

1.Thực hành : Tạo dáng và trang trí chậu cảnh

- Học sinh làm bài thực hành theo nhóm

- Chất liệu, tạo hình, trang trí theo sự sáng tạo riêng của mỗi nhóm đã thống nhất theo sự gợi mở của GV ở tiêt trước

2 Đánh giá kết quả học tập.

- Học sinh thuyết minh về sản phẩm của nhóm

- GV gợi ý để HS tự đánh giá kết quà bài làm các nhóm:

+ Tạo dáng + Hình thức trang trí ( bố cục, họạ tiết)

+ Màu sắc + Tính sáng tạo

GV nhận xét và xếp loại

D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

- Quan sát nhận xét và so sánh về hình dáng, Trang trí và màu sắc của chậu cảnh

có trong gia đình ; trao đổi nhận xét với cha mẹ học người thân xem vị trí để chậu cảnh

đã hợp lý chưa

- Sử dụng phế liệu ( hộp chai nhựa đồ cũ, ) tạo dáng và vẽ họa tiết trang trí thành một chậu cảnh nhỏ để bàn nhằm bảo vệ môi trường

E HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI VÀ MỞ RỘNG

Các em về nhà sử dụng hộp giấy, vỏ chai, bìa cứng… tạo dáng và trang trí 1 chậu cảnh Hay sử dụng chậu cảnh để tạo nên một vật trang trí cho mình