NV9(co anh,chuanKTKN)T9,10,11,12

- Che dấu tội ác GV bình: Có thể nói Trịnh Hâm là hiện thân của cái ác đang hoành hành trong XH lúc bấy giờ,cái ác từ trong bản chất .Động cơ gây tội ác chỉ do lòng đố kị chứ không thù o

Trang 1

NV 9 kì 1 Lê Duy Thanh -Thanh Lơng- Văn Chấn- Yên Bái 2010-2011

Ngày soạn : Ngày giảng :

Tuần 9 Tiết 41 Bài 9 Văn bản :

* Học xong bài này, HS có đợc:

1.Kiến thức: - Nắm đợc ND và đặc điểm NT của một đoạn thơ trong TP

- Hiểu đợc sự đối lập thiện - ác và niềm tin của tác giả vào những điều tốt đẹp ở đời -Tìm hiểu đánh giá nghệ thuật kết cấu và nghệ thuật ngôn từ của đoạn thơ này

2 Kĩ năng: - Đọc-hiểu 1 đoạn trích truyện thơ trong VH TĐ

-Nắm đợc sự việc trong đoạn

-Phân tích sự đối lập thiện - ác và niềm tin của tác giả vào những điều tốt đẹp ở đời

3 Thái độ:- Giáo dục HS sống có nhân nghĩa, căm ghét cái xấu xa, độc ác.

B Chuẩn bị của thầy và trò

1 Thầy: Soạn bài chi tiết

2 Kiểm tra bài cũ :

* Hãy phân tích những phẩm chất đáng quí của nhân vật Lục Vân Tiên qua văn bản "

Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga" ?

Hoạt động 1 3 Bài mới.

* Giới thiệu bài.

LVT sau khi đánh cớp cứu KNN đã tiếp tục lên kinh đô ứng thi,chàng ghé thăm gia đình Võ Thái Loan,gặp những ngời bạn tốt nh Hớn Minh,Vơng Tử Trực,và những ngời bạn xấu nh Trịnh Hâm,Bùi Kiệm.Nghe tin mẹ mất chàng quay về chịu tang bị ốm bị mù 2 mắt, bọn lang băm lừa gạt lấy hết tiền.Trịnh Hâm sau đi thi đỗ cử nhân ,hắn lừa trói tiểu đồng vào rừng cho hổ ăn thịt,lừa VT xuống thuyền rắp tâm hãm hại

H: Hãy nêu vị trí đoạn trích? - Giới thiệu (dựa vào sgk ) - Đoạn trích thuộc

phần 2 của “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )TruyệnLục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )

- GV hớng dẫn HS nghiên cứu

các chú thích trong sgk - Tự nghiên cứu.

H: Nêu tóm tắt nội dung đợc

đẩy V.Tiên xuống sông sâu

Nhờ giao long và ông chài,

Trang 2

V Tiên thoát nạn Ông chàimuốn Lục Vân Tiên ở lạicùng vui cuộc sống chài lới

H: Từ đó, hãy nêu chủ đề của

đoạn trích ? - Phát hiện.-> Sự đối lập giữa cái thiện

và cái ác

-Chủ đề: Sự đối lậpgiữa cái thiện và cái

ác

H: Đoạn trích có kết cấu nh thế

nào ? * Chia làm hai phần:- Phần 1 (8 câu thơ đầu):

Hành động tội ác TrịnhHâm

- Phần 2 (còn lại) : Việc làmnhân đức của Ng ông

1 Hành động và tâm địa của Trịnh Hâm.

H: Hãy tìm những chi tiết kể về

hành động tội ác của Trịnh

Hâm ?

- Phát hiện

- Đêm khuya lặng lẽ nh tờTrinh Hâm ra tay

…Trinh Hâm…ra tay …Trinh Hâm…ra tayVân Tiên bị ngã xô ngayxuống vời

Trịnh Hâm giả tiếng kêu trờilấy lời phui pha

…Trinh Hâm…ra tay …Trinh Hâm…ra tayH: Phân tích tâm địa độc ác

-Tính toán: kêu trờiH: Tại sao Trịnh Hâm chọn

thời điểm đêm khuya để hãm

hại Vân Tiên ?

-> Tính toán, có âm mu, kếhoạch, sắp đặt khá kĩ lỡng:

+ Không bị bại lộ

+ Không có ngời cứu

-Là hành động cótính toán,có âm m-u,có kế hoạch

H: Trịnh Hâm quyết tình hãm

hại Vân Tiên là vì sao?

-> Chỉ vì tính đố kị, ganhghét tài năng, lo cho con đ-ờng tiến thân tơng lai củamình Đến lúc này khi mối

lo không còn (Vân Tiên đã

bị mù) mà hắn vẫn hãm hại -> Sự độc ác dờng nh thấmvào máu thịt của hắn

-> trở thành bản chất

-Là ngời có tính đốkị

H: Hãy nhận xét về hành động

tội ác của Trịnh Hâm? * Đánh giá:- Độc ác, bất nhân vì hắn

đang tâm hãm hại một conngời tội nghiệp, đang cơnhoạn nạn, không nới nơngtựa, không có gì để chống

đỡ

- Bất nghĩa: Vì Vân Tiên vàhắn từng là bạn của nhau(Vân Tiên từng có lời “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )tìnhtrớc ngãi sau” – Nguyễn Đình Chiểu ), hắn cũngtừng hứa “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )Ngời lành nỡ bỏngời đau sao đành” – Nguyễn Đình Chiểu ))

- Hành động độc ácbất nhân, bất nghĩa

Trang 3

NV 9 kì 1 Lê Duy Thanh -Thanh Lơng- Văn Chấn- Yên Bái 2010-2011H: Đẩy Lục Vân Tiên xuống

sông, tại sao Trịnh Hâm lại kêu

trời? Qua đó có thể thấy hắn là

kẻ ntn?

- Thảo luận -> trả lời

, đánh lừa mọi ngời -> kẻ tộiphạm, gian ngoan sảo quyệt,phủi sạch tay, không mảymay cắn rứt lơng tâm

- Che dấu tội ác

GV bình: Có thể nói Trịnh Hâm là hiện thân của cái ác đang hoành hành trong XH lúc bấy giờ,cái ác từ trong bản chất Động cơ gây tội ác chỉ do lòng đố kị chứ không thù oán gì:

Trịnh Hâm là đứa so đo “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )

Thấy Tiên dờng ấy âu lo trong lòng

Khoa này Tiên ắt đầu công

Hâm dầu có đậu cũng không xong rồi

Hắn giết ngời cũng chỉ để thoả mãn tâm địa xấu xa độc ác thản nhiên nh bọn Võ Công,Thái s vậy – Nguyễn Đình Chiểu )nh nv Lí Thông

H: Từ hành động gây tội ác của

sự việc nhanh gọn,lờithơ mộc mạc giản dị

->Trịnh Hâm là hiện thân của cái ác

Lệnh: đọc đoạn còn lại

?Đọc chú thích về con giao

long?Chi tiết này gợi em liên

t-ởng đến con vật nào có nghĩa

trong truyện trung đại?

-1 em đọc-cả lớp theo dõi-1 em đọc chú thích-Con hổ có nghĩa

2 Việc làm của Ng

ông.

?Việc đa cá sấu cứu ngời,thần

tiên giúp đỡ,cho cọp bắt mẹ

con Thể Loan bỏ hoang,ông

Ng,ông Chài cứu có gì giống

H: Tìm những chi tiết nói về

việc làm của Ng ông và gia

H: Hãy phân tích hai câu thơ:

Hối con ông hơ bụng dạ

“Hối con…ông hơ bụng dạ… …ông hơ bụng dạ… …ông hơ bụng dạ…

mặt mày” – Nguyễn Đình Chiểu ) để thấy rõ hành

động của ông Ng và gia đình ?

Chỉ ra những từ địa phơng đợc

dùng?Giọng thơ em đọc ntn?

- GV: Hành động của gia đình

Ng ông hoàn toàn đối lập với

mu toan thấp hèn nhằm hại

ng-ời của Trịnh Hâm.

* Thảo luận -> Phân tích

- Nhịp thơ nhanh, câu thơ

mộc mạc, không đẽo gọt,trau chuốt -> gợi tả mốichân tình của ông Ng vớingời bị nạn : Cả nhà

dờng nh nhốn nháo, hối hả

lo chạy chữa cứu sống VânTiên bằng mọi cách

- Nhịp thơ nhanh, câuthơ mộc mạc, không

…Trinh Hâm…ra tay ời ở cùng taHôm mai hẩm hút với giàcho vui

Lòng lão chẳng mơ

Dốc lòng nhân nghĩa há

Trang 4

chờ trả ơnH: Lời nói đó giúp em hiểu gì

về ông Ng ? * Đánh giá.-> Tấm lòng nhân nghĩa

bao dung, hào hiệp của Ng

ông

-> Lòng độ lợng, baodung, nhân ái, khôngtính toán

GV: Trong tp không chỉ một lần NĐC nói đến tấm lòng hào hiệp trọng nhân nghĩa

không vụ lợi cá nhân Khi VT đánh tan bọn cớp cứu NN cũng khảng khái Làm ơn“Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )

há dễ trông ngời trả ơn và ông Tiều sau này khi cứu VT ra khỏi hang Th” – Nguyễn Đình Chiểu ) ợng Tòng

cũng đáp lời Trông ng“Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu ) ời sao hay” – Nguyễn Đình Chiểu )

H: Ng ông giãi bày quan điểm

của ông về cuộc sống của ông

động tự do, tự làm chủ mình.

(Môi tr ờng trong sạch …) )

-Sống một cuộc sốngtrong sạch, ngoàivòng danh lợi, tự do

->Ông Ng chính là hiện thân của cái thiện

H: Qua hình ảnh Ng ông, NĐC

biểu hiện cách nhìn với nhân

dân ntn?

* Thảo luận -> trả lời

->Gửi gắm niềm tin về cáithiện, về ngời lao động bìnhthờng

-> Cái nhìn tiến bộ

- GV: Từng trải cuộc đời NĐC hiểu rất rõ cái ác cái xấu thờng lẩn khuất sau những

mũ cao, áo dài của bọn ngời có địa vị cao sang Nhng vẫn còn có những cái tốt đẹp,

đáng kính trọng, đáng khát khao, tồn tại nơi những con ngời nghèo khổ mà nhân hậu,

vị tha, trọng nghĩa khinh tài.-nhà thơ không chỉ muốn nói lên một sự thực ở đời mà

còn nhân đó bộc lộ quan điểm sống những điều mong ớc thiết tha nhất ở đáy lòng

H: Qua đó tác giả thể hiện nội

Hoạt động 5

4/Củng cố :

Nhận định nào sau đây không phù hợp với ý nghĩa của đoạn trích ?

A Nói lên sự đối lập giữa cái thiện và cái ác

B Ca ngợi những con ngời trọng nghĩa khinh tài

C Nói lên sự đối lập giữa nhân cách cao cả và những toan tính thấp hèn

D Thể hiện thái độ thấp hèn và niềm tin vào nhân dân lao động của tác giả.

5 H ớng dẫn HS học và làm bài tập ở nhà :

- Học thuộc lòng đoạn trích, hiểu nội dung, nghệ thuật

- BTVN : Từ đoạn trích “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )Lục Vân Tiên gặp nạn” – Nguyễn Đình Chiểu ) hãy xây dựng một văn bản tự sự

- Chuẩn bị "Chơng trình địa phơng" : Đọc và soạn văn bản " Kỉ vật cuối cùng" của tác giả

Hà Lâm Kì ( Trong quyển Ngữ văn địa phơng Yên Bái ) -> trả lời câu hỏi theo hớng

Trang 5

* Học xong tiết này, HS :

1 Bổ sung vào vốn hiểu biết về văn học địa phơng bằng việc nắm đợc những thông tin cơ bản về đội ngũ tác giả và 1 số tác phẩm từ sau năm 1975 viết về địa phơng mình.2.Bớc đầu biết cách su tầm, tìm hiểu về tác giả, tác phẩm văn học địa phơng

3.Hình thành sự quan tâm và yêu mến đối với văn học địa phơng, giáo dục niềm tự hoà

và tình yêu quê hơng

4 Với văn bản “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )Kỉ vật cuối cùng” – Nguyễn Đình Chiểu )

- Tái hiện đợc những năm tháng chiến tranh chống TDP diễn ra ở quê hơng Đại Lịch với

sự chiến đấu hi sinh dũng cảm của anh hùng thiếu niên Hoàng Văn Thọ

-Hiểu đợc ND+NT của một tp văn xuôi viết về cảnh vật con ngời YB

- Tình yêu và niềm tự hào của tác giả đối với mảnh đất quê hơng ông và những con ngời thân yêu

B

Chuẩn bị của thầy và trò

1 Thầy : Su tầm tài liệu về t.g ,TP

2 Trò :soạn bài theo hớng dẫn

2 Kiểm tra: Sách, vở, bài soạn của HS.

Hoạt động 1 3 Bài mới.

Múa xoè-đặc sản văn hoá Nghĩa Lộ Cô gái Mờng Lò

“Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )Trời mùa thu nắng vàng nh mật

Khi nhắc tên Đèo Ach ,Cầu Nhì

Ai đã từng nghe rừng gió hút

Anh có vào Nghĩa Lộ với em không?” – Nguyễn Đình Chiểu )

Câu hát thiết tha chuyển từ lời thơ của chị Hoàng Hạnh – Nguyễn Đình Chiểu )ngời con của quê hơng Đại Văn Chấn khiến mỗi chúng ta đều tự hào về mảnh đất Nghĩa Lộ-Mờng Lò thân yêu.Đónggóp vào những thành tựu của văn học nớc nhà là những nhà văn,nhà thơ của chính quê hơngYên Bái chúng ta ca ngợi cảnh đẹp quê hơng,con ngời nơi đây

Lịch-Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung

về văn xuôi Yên

Trang 6

-các tổ trao đổi chéo

– Nguyễn Đình Chiểu )hs đối chiếu

- GVđọc mục 1/I về tác giả

1/Đội ngũ Tác giả

-Có khoảng 25 tg– Nguyễn Đình Chiểu )làm nhiều nghềkhác nhau,ở nhiềuvùng miền trongtỉnh

Gọi hs đọc mục 2/I

?Hãy nêu nx về tác phẩm văn xuôi

YB?

Cánh đồng Mờng Lò

-hs đọc -Dựa vào tài liệu nx

2/Các tác phẩm văn xuôi

-Đa dạng về thểloại

-ND: Bám sát đề tàichiến đấu ,lao

động,sản xuất

->Phát triển mạnh

mẽ góp tiếng nóigiàu bản sắc dântộc miền núi vào sựphát triển chungcủa văn xuôi VN

II/TP “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu ) Kỉ vật cuối cùng” – Nguyễn Đình Chiểu )

?Dựa vào chú thích * nêu những nét

-Quê : xã Đại Văn Chấn-Yên Bái -DT: Tày

Lịch Nghề nghiệp: -Phógiám đốc Sở Vănhóa – Nguyễn Đình Chiểu )Thông tintỉnh /Hiệu trởng Tr-ờng CĐ VH-NT-Dulịch tỉnh YB/Hộiviên hội nhà vănVN,Hội nhà báoVN,Hội văn nghệ

Trang 7

vũ trang nhândân(ngày

31/7/1998)H: TP đợc làm theo thể loại nào ?

Hãy tóm tắt nội dung toàn truyện?

H: Kết cấu truyện này nh thế nào ?

- HS trả lời

-hs tóm tắt-Chia 10 phần

- Thể loại: Truyệnvừa

đoạn?Nội dung từng đoạn? -Chia 2 phần: Trớc

trận đánh đèo Pha Din

và trong trận đánh *Hoàng Văn Thọ

trớc tình huống đội

du kích xã tổ chứctrận đánh đèo PhaDin

?Các em hãy phân tích diễn biến

hành động,tâm lí của HVT trong

thời điểm này?

?Em có nhận xét gì về hành động

của HVT khi mong muốn đợc tham

gia chiến đấu?

-hs phân tích+/Gĩ tay ngời chỉ huynì nèo

+Khi bị từ chối :thấybuồn

+/Khi đợc giaon/v :mừng rơn có ý

định trốn ở lại chiến

đấu-hs nêu

-Mong muốn đợctham gia chiến đấu

?Tờng thuật ngắn gọn trận đánh đèo

=>Là ngời sống có

-Lòng căm thù cao

độ khi nghĩ đếnnhững hi sinh mấtmát của đồngbào,ngời thân

=>Là ngời sống có

Trang 8

tình cảm,yêu quê

h-ơng,yêu những ngờithân-căm thù giặc

tình cảm,yêu quê

h-ơng,yêu những ngờithân-căm thù giặc

-Dũng cảm lao ragiằng súng củagiặc,bất chấp hiểmnguy

-Là ngời có tinh

cảm,quên mình hisinh vì nghĩa lớn

?Em đã biết, đợc đọc về những tấm

gơng anh dũng hi sinh vì TQ ở tuổi

thiếu niên nào? -hs nêu: -Võ Thị Sáu

-Lí Tự Trọng -Kim Đồng -Vừ A Dính

?Em có nhận xét gì về cách kể

chuyện của t/g? -Cách kể kháchquan,cụ thể,gần gũi -Lối viết dung dịtheo lối kể truyền

thống

?Qua phân tích hành động,tâm lí

của HVT trên em hãy khái quát

những phẩm chất của anh?

-hs khái quát

->Giàu tìnhcảm,căm thù giặccao độ,dũng cảm hisinh->phẩm chấtcủa ngời chiến sĩcách mạng tuổi trẻ

?Em học tập đợc điều gì từ tấm

g-ơng HVT? -Học tập tinh thần gandạ dũng cảm

-Quyết tâm học tậplao động để xây dựngquê hơng Yên Báingày càng giàu đẹp

Hoạt động 3 4/Củng cố :

?Gọi hs đọc ghi nhớ trang 113

GV: Ngày nay xã Đại Lịch-quê hơng HVT cũng đã đợc Đảng-Nhà nớc phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lợng vũ trang nd.HVT hi sinh đã gây tiếng vang lớn với tỉnh YB lúc

đó,các phong trào c “Hối con…ông hơ bụng dạ… ớp súng giặc giết giặc đ ” – Nguyễn Đình Chiểu ) ợc phát động .Tháng 10/1998 ,tỉnh đoàn

Hoàng Liên Sơn(cũ)đã tổ chức hội thảo về đội du kích Đại Lịch,các đại biểu đều nhất trí coi HVT là Kim Đồng của tỉnh HLS.Tỉnh đoàn đã lập nhiều giải thởng mang tên HVT,Trờng TH,THCS xã Đại Lịch nay đổi tên là Trờng TH-THCS Hoàng Văn Thọ

5 H ớng dẫn HS học và làm bài ở nhà :

- Đọc và tìm hiểu thêm ND văn bản : Bến ngòi “Hối con…ông hơ bụng dạ… ”trong sách Ngữ văn địa phơng.

- BT : Viết bài thuyết minh ngắn về Yên Bái

-Tìm hiểu trớc tiết 2 :Thơ ca Yên Bái sau 1975

Trang 9

1.Kiến thức: - Củng cố kiến thức về từ vựng đã học từ lớp 6 đến lớp 9 ( từ đơn, từ phức,thành ngữ, nghĩa của từ, từ nhiều nghĩa và hiện tợng chuyển nghĩa của từ )

-Một số khái niệm liên quan từ vựng

2 Kĩ năng: -Rèn kĩ năng dùng từ đúng, chính xác, linh hoạt và hiệu quả

-Cách sử dụng từ hiệu quả trong nói, viết, đọc-hiểu văn bản và tạo lập vb

3 Thái độ:- Giáo dục HS ý thức giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt.

B

Chuẩn bị của thầy và trò

1 Thầy: Bảng phụ.Chuẩn bị ngữ liệu bổ sung

2 Trò: Học bài cũ, chuẩn bị bài mới

* Hoạt động 1* Giới thiệu bài Với lợng kiến thức về từ vựng từ lớp 6 đến lớp

9 là rất lớn chúng ta sẽ cùng đi ôn tập lại về lí thuyết và vận dụng làm bài tập tổng hợp các kiến thức đó trong 5 tiết học

đón, nhờng nhịn, rơirụng, mong muốn

* Từ láy: nho nhỏ, gật

gù, lạnh lùng, xa xôi, lấplánh

* Đọc yêu cầu bài tập 3/123 Bài tập 3/123.

H: Trong các từ láy

sau đây, từ láy nào có

sự “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )giảm nghĩa” – Nguyễn Đình Chiểu ) và từ

láy nào có sự “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )tăng

nghĩa” – Nguyễn Đình Chiểu ) so với nghĩa

- Từ láy “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )tăng nghĩa” – Nguyễn Đình Chiểu ):

sạch sành sanh, sát sànsạt, nhấp nhô

Trang 10

NV 9 kì 1 Lê Duy Thanh -Thanh Lơng- Văn Chấn- Yên Bái 2010-2011H: Nhắc lại thành ngữ

là gì ? * Nhắc lại khái niệm thành ngữ. 1 Khái niệm: Là loạicụm từ có cấu tạo cố,

biểu thị một ý nghĩa hoànchỉnh

- Tục ngữ thờng là mộtcâu biểu thị phán đoán,nhận định

A.Cháy nhà mới ra mặt chuột B.Êch ngồi đáy giếng

C.Nuôi ong tay áo D.Mỡ để miệng mèo

Bài 2: Hãy tìm trong các đoạn trích của Truyện Kiều vừa học các thành ngữ ?Giảinghĩa?

VD:Kiến bò miệng chén( chỉ chạy quanh quẩn không thoát đợc)

Kẻ cắp gặp bà già (kẻ tinh ranh quỷ quyệt gặp phải đối thủ xứng đáng)

?Em hãy cho biết ý nghĩa của

việc sử dụng thành ngữ trong

văn chơng và trong giao tiếp? -hs nêu

->Làm cho lời nói sinh

động,gây ấn tợng mạnh tăng hiệu quả giao tiếp trong văn chơng làm cho lời văn hàm súc,có tính hình tợng

III Nghĩa của từ

H: Nghĩa của từ là gì? - Nêu lại khái niệm 1 Khái niệm:

- Nghĩa của từ là nộidung ( sự vật, tính chất,hoạt động, quan hệ…Trinh Hâm…ra tay)

mà từ biểu thị

- Đọc yêu cầu bài 2/123 2 Bài tập 2.

H: Chọn cách hiểu đúng trong

những cách hiểu sau? - Suy nghĩ -> trả lời - Chọn cách hiểu (a)

- Đọc yêu cầu bài tập

Trang 11

H: Cách hiểu nào trong hai

cách sau là đúng ? Vì sao ? - Suy nghĩ - Cách giải thích (b) làđúng Vì cách giải thích

(a) vi phạm một nguyêntắc quan trọng phải tuânthủ nguyên tắc khi giảinghĩa từ, vì dùng các từ

có nghĩa thực thể, để giảithích cho một từ chỉ đặc

điểm, tính chất

: Hớng dẫn học sinh ôn lại

kiến thức về từ nhiều nghĩa và

hiện tợng chuyển nghĩa của

từ

- Nêu lại khái niệm IV/ Từ nhiều nghĩa,

Hiện t ợng chuyển nghĩa của từ

- Đọc yêu cầu bài 2/124 2 Bài tập 2:

H: Từ hoa trong thềm hoa, lệ

hoa đợc dùng theo nghĩa gốc

hay nghĩa chuyển ?

* Thảo luận -> Trả lời - Từ hoa trong : Thềm

hoa, lệ hoa đợc dùng

theo nghĩa chuyển

H: Có thể coi đây là hiện

tợng chuyển nghĩa làm xuất

hiện từ nhiều nghĩa đợc

không ? Vì sao ?

- HS trả lời - Không thể coi đây là

hiện tợng chuyển nghĩacủa từ Vì nghĩa chuyển

này của từ hoa chỉ là

nghĩa chuyển lâm thời,

nó cha làm thay đổinghĩa của từ, cha thể đavào từ điển

Hoạt động 3 4/Củng cố:

GV khái quát lại các kiến thức vừa ôn

5 H ớng dẫn học và làm bài ở nhà :

- Ôn lại các kiến thức đã học

- Chuẩn bị” – Nguyễn Đình Chiểu ) Tổng kết về từ vựng” – Nguyễn Đình Chiểu ) ( tiếp)

- Viết đoạn văn bình đoạn trích “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )Mã Giám Sinh mua Kiều” – Nguyễn Đình Chiểu )có sử dụng thành ngữ

đồng nghĩa, từ trái nghĩa, cấp độ khía quát của từ ngữ, trờng từ vựng )

-Một số khái niệm liên quan từ vựng

2 Kĩ năng: -Rèn kĩ năng dùng từ đúng, chính xác, linh hoạt và hiệu quả

-Cách sử dụng từ hiệu quả trong nói, viết, đọc-hiểu văn bản và tạo lập vb

3 Thái độ:- Giáo dục HS ý thức giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt

B Chuẩn bị của thầy và trò.

1 Thầy: Bảng phụ

2 Trò: học bài cũ, chuẩn bị bài mới

Trang 12

C Các b ớc lên lớp

1

ổ n định tổ chức.

2 Kiểm tra bài cũ.

* Phân biệt sự khác nhau giữa từ đơn và từ phức? Ví dụ?

* Thành ngữ “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )kẻ cắp bà già gặp nhau” – Nguyễn Đình Chiểu ) trong câu “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )Phen này kẻ cắp bà giầ gặp nhau” – Nguyễn Đình Chiểu ) có nghĩa là gì ?

A Đã lấy không của ngời khác mà còn chê bai

B Kẻ tinh ranh, quỷ quyệt gặp phải đối thủ xứng đáng

C Ngời làm việc xấu xa khiến mọi ngời chê bai

D Sự hợp tác của những ngời làm thuê trong xã hội cũ

- Từ “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )kẻ cắp” – Nguyễn Đình Chiểu ) và “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )bà già” – Nguyễn Đình Chiểu ) trong thành ngữ trên đợc hiểu theo nghĩa gốc hay nghĩa chuyển?

* Giới thiệu bài:Tiếp tiết 43

H: Nhắc lại khái niệm từ

đồng âm ? * Nêu khái niệm. 1 Khái niệm: Từ đồng âm lànhững từ giống nhau về âm

thanh nhng nghĩa khác xanhau

H: Phân biệt sự khác nhau

giữa hiện tợng từ nhiều

nghĩa với hiện tợng từ

đồng âm ?

* HS phân biệt

H: Trong hai trờng hợp (a)

và (b) đó trờng hợp nào có

hiện tợng từ nhiều nghĩa,

trờng hợp nào có hiện

“Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )lá xa cành” – Nguyễn Đình Chiểu )

b Có hiện tợng đồng âm, vìhai từ có vỏ ngữ âm giốngnhau “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )đờng” – Nguyễn Đình Chiểu ) những nghĩakhác nhau

VI Từ đồng nghĩa.

H: Từ đồng nghĩa là gì ? * Nhắc lại khái niệm

từ đồng nghĩa

1 Khái niệm: Là những từ cónghĩa giống nhau hoặc gầngiống nhau

* Đọc yêu cầu bài tập

d Các từ đồng nghĩa với nhau

có thể không thay thế đợc chonhau trong nhiều trờng hợp sửdụng

H: Dựa trên cơ sở nào, từ

“Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )xuân” – Nguyễn Đình Chiểu ) có thể thay thế

cho từ “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )tuổi” – Nguyễn Đình Chiểu ) Việc thay

thế cho từ trong câu nói

trên có tác dụng diễn đạt

nh thế nào?

* Thảo luận

-> Trình bày-> Nhận xét

- Xuân: từ chỉ một mùa trongnăm, thời gian tơng ứng vớimột tuổi

-Trong vd : từ “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )xuân” – Nguyễn Đình Chiểu ) thể hiệntinh thần lạc quan của tác giả

và dùng từ tránh lặp với từ

“Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )tuổi tác” – Nguyễn Đình Chiểu )

VII Từ trái nghĩa.

Trang 13

NV 9 kì 1 Lê Duy Thanh -Thanh Lơng- Văn Chấn- Yên Bái 2010-2011H: Thế nào là từ trái

nghĩa? * Nhắc lại khái niệmtừ trái nghĩa 1 Khái niệm: Từ trái nghĩa làtừ có nghĩa trái ngợc nhau

H: Hãy cho biết mỗi cặp

từ trái nghĩa còn lại thuộc

: Hớng dẫn HS ôn tập lại kiến thức về cấp độ

khái quát của nghĩa từ ngữ. VIII Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ.

H: Thế nào là cấp độ khái

quát của nghĩa từ ngữ ? * Nhắc lại khái niệm. 1 Khái niệm : Là nghĩa của 1từ ngữ có thể rộng hơn ( khái

quát hơn ) hoặc hẹp hơn ( ítkhía quát hơn ) nghĩa của từngữ khác ( nghĩa rộng, hẹp )

Nớc nói chung

Nơi chứa Công dụng Hình thức Tính chất

bể,ao,hồ tắm

,t-ới,uống xanh,trong. mềm,mát

Trang 14

4/ Củng cố:

1 Từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa, cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ là những khái niệm thuộc

về loại quan hệ nào giữa các từ ?

A Quan hệ về ngữ nghĩa.

B Quan hệ về ngữ pháp

5 H ớng dẫn HS học và làm bài tập ở nhà :

- Nắm vững nội dung kiến thức vừa ôn tập

- Bài tập : Viết một đoạn văn (chủ đề tự chọn) trong đoạn văn em có sử dụng từ trái

1.Kiến thức: - Củng cố kĩ năng làm bài văn tự sự kết hợp với yếu tố miêu tả.

2 Kĩ năng: - Nhận ra những u, khuyết trong bài làm, biết sửa lỗi về diễn đạt và chính tả.

3 Thái độ:- Giáo dục HS biết sáng tạo khi làm văn.

- Giáo dục HS ý thức tự giác

B Chuẩn bị của thầy và trò :

1 Thầy : Chấm bài chi tiết,nhận xét u nhợc ,lu ý những yêu cầu sgk

2 Trò : Học bài cũ (ôn lại kiến thức về văn Tự sự, vai trò của yếu tố miêu tả trong văn tự

sự)

C Các b ớc lên lớp

1 ổn định tổ chức.

2 Kiểm tra bai cũ:

* Kiểm tra việc lập dàn bài ở nhà của hs?

* Giới thiệu bài: GV nêu mục đích y/c tiết trả bài

* Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học

* Hoạt động 2: Hớng dẫn HS tìm hiểu đề và lập

- GV: chép đề bài lên bảng - Đọc đề văn Đề bài: Tởng tợng 20 năm sau, vào

một ngày hè, em về thăm lại trờng

cũ Hãy viết th cho một bạn học hồi

ấy kể lại buổi thăm trờng đầy xúc

động đó

1 Tìm hiểu yêu cầu của đề.

H: Nêu những yêu cầu của

đề bài ? * Nội dung : Câuchuyện kể về buổi

thăm trờng cũ sau 20năm kể từ ngày xa tr-ờng vào một ngày hè

Trang 15

- Quang cảnh trờng và những ngờigặp lại gợi cho em những kỉ niệm,cảm xúc gì về ngôi trờng xa, vềtuổi ấu thơ trong sáng, đẹp đẽ

- Tâm trạng, cảm xúc của em trớccảnh trờng hiện tại

c Phần cuối

- Khẳng định tình cảm, trách nhiệmcủa bản thân với ngôi trờng

-Có bố cục 3 phần ND đảm bảo tính liên kết

- Một số bài viết giàu cảm xúc:

-Một số bài viết còn sơ sài ,cha kể tả kĩ các chi tiết về sự thay đổi của trờng

2/Diễn đạt :

Một số HS viết còn lan man, dài dòng, mắc lỗi diễn đạt và lỗi chính tả

-Bố cục cha cụ thể,các phần trong một bức th cha rõ ràng

-Có 3 bài diễn đạt tốt,câu văn mạch lạc ,dùng từ sáng tạo (đa lời bài hát vào để nói lêntâm trạng phù hợp “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )Hôm nay tôi trở về thăm trờng cũ )

- GV trả bài * Xem lại bài viết, đối chiếu

với dàn ý xem đã đủ ý chanếu thiếu (ý nào cần bổ sung)

-Xem trong bài em đã vặndụng yếu tố miêu tả nh thếnào

II/Chữa lỗi điển hình

H: Trong bài em mắc lỗi

diễn đạt nào, sửa ? - Phát hiện lỗi -> sửa lỗiVD:Dờng nh là chủ nhật

Trờng còn đang non nớt

- Ôn lại văn tự sự ( yếu tố miêu tả trong văn Tự sự )

- Soạn văn bản " Đồng chí" : trả lời câu hỏi phần Đọc- hiểu văn bản.

-Yêu cầu những em điểm kém viết lại bài

************************************************

Trang 16

Học xong bài này,hs:

1.Kiến thức: -Cảm nhận đợc vẻ đẹp chân thực, giản dị của anh bộ đội thời kháng chiến

chống Pháp và lí tởng cao đẹp ,tình đồng chí, đồng đội của họ đợc thể hiện trong bài thơ-những ngời đã viết lên trang sử vn

-Hiểu biết về hiện thực những năm đầu k/c

- Nắm đợc đặc sắc về nghệ thuật của bài thơ : chi tiết và hình ảnh tự nhiên, bình dị mà cô

đọng, giàu sức biểu cảm

2.Kĩ năng: - Rèn luyện năng lực đọc diễn cảm, cảm thụ và phân tích các chi tiết nghệ

thuật, các hình ảnh trong một tác phẩm thơ hiện đại giàu cảm hứng hiện thực mà khôngthiếu sức bay bổng

-Bao quát toàn tp thấy đợc mạch cảm xúc trong bài thơ

3 Thái độ: Giáo dục HS lòng yêu quê hơng, đất nớc.

B Chuẩn bị của thầy và trò.

* Thầy: soạn bài lờn lớp,vẽ tranh minh hoạ

-Chân dung t/g khi còn trẻ và hiện tại

* Trũ: ụn bài cũ,soạn bài mới

C. Các b ớc lên lớp

1 ổ n định tổ chức

2 Kiểm tra bài cũ:

* Đọc thuộc lòng 6 câu thơ cuối trong đoạn trích “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )Lục Vân Tiên gặp nạn” – Nguyễn Đình Chiểu ), phân

tích cuộc sống của ông chài ?

Hoạt động 1 3.Bài mới

* Giới thiệu bài

Từ sau cỏch mạng thỏng Tỏm 1945, trong văn học hiện đại Việt Nam xuất hiện một đề tài mới : Tỡnh đồng chớ , đồng đội của người chiến sỹ cỏch mạng - anh bộ đội Cụ Hồ Chớnh Hữu đó là một trong những nhà thơ đầu tiờn đúng gúp vào đề tài ấy bằng bài thơ đặc sắc : Đồng chớ

1/Tác giả:

Trang 17

NV 9 kì 1 Lê Duy Thanh -Thanh Lơng- Văn Chấn- Yên Bái 2010-2011 H: Hãy giới thiệu về tác giả

- Đề tài chủ yếu viết về ngời chiến sĩ

- Trần Đỡnh đắc (19262007) quờ ở Can Lộc

Hà Tĩnh -Là nhà thơ quân

đội ,trởng thành trongcuộc k/c chống P

-Thơ ông giàuh/a,ngôn ngữ giàu cảmxúc

- Đề tài chủ yếu viết vềngời chiến sĩ

GV bổ sung thêm :Ông là một chính trị viên đại đội có giọng nói truyền cảm nên là một tuyên truyền viên suốt 2 cuộc k/c Là một trong những nhà thơ ít nói nhất,viết ít nhất hiền lành nho nhã điềm đạm nhất của thi ca VN đơng đại ,một số bài thơ đã đợc phổ nhạc nhạc: Ngọn đèn đứng gác Đồng chí Ngày 27/11/2007 Đã tắt một ngọn đèn “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu ) ” – Nguyễn Đình Chiểu ) “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu ) ” – Nguyễn Đình Chiểu ) “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )

đứng gác ông đã mất tại nhà riêng ở HN” – Nguyễn Đình Chiểu )

- GV hớng dẫn HS tự nghiên

cứu từ khó

- Đọc nhịp thơ chậm., diễn tả

tình cảm, cảm xúc lắng lại, dồn nén

- Bài thơ Đồng chớsỏng tỏc 1948 sau khitỏc giả cựng đồng dộitham gia chiến dịchViệt Bắc (1947)

GV: Đây là thời kì mà cách mạng của ta gặp rất nhiều khó khăn Ông đã kể : Vào cuối“Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )

1947 tôi tham gia chiến dịch VB – Nguyễn Đình Chiểu )Thu đông P nhảy dù ở VB,hành quân từ Bắc

Cạn->Thái Nguyên.Chúng tôi phục kích giặc từng chặng để đánh,khi đó tôi là chính trị viên

đại đội,chiến dịch vô cùng gian khổ,bản thân ngời lính chỉ có phong phanh trên mình áo cánh nâu,đầu không mũ ,chân không giày,đêm ngủ lấy lá khô trải,không chăn màn,ăn uống hết sức kham khổ,vì trên đờng truy kích địch tôi nhận n/v chăm sóc thơng binh và chôn cất tử sĩ.Sau đó tôi bị ốm nằm lại trong một nhà sàn heo hút gió ,tôi đã sáng tác bài thơ đ/c ->bài thơ ra đời là kết quả của những trải nghiệm thực và cảm xúc sâu xa của“Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu ) ” – Nguyễn Đình Chiểu )” – Nguyễn Đình Chiểu )

t/g về tình đồng đội Phần lớn các tác phẩm viết về ngời lính CM thờng khai thác cảm hứng lãng mạn anh hùng Bài thơ Đồng chí cùng một số bài khác đã mở ra khuynh h“Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu ) ” – Nguyễn Đình Chiểu ) - ớng viết về quần chúng kháng chiến.

Trang 18

NV 9 kì 1 Lê Duy Thanh -Thanh Lơng- Văn Chấn- Yên Bái 2010-2011H: Bài thơ đợc viết theo thể thơ

nào?So sánh với thể của văn

học thời kì trớc

- Phát hiện

-> Thơ tự do.(không gò bó niêm luật)

-Thể thơ:tự do

H: Bài thơ có thể chia làm mấy

phần ? Nêu nội dung chính

- Đ3: Còn lại -> Biểu tợng củatình đồng chí

Đọc lại 6 câu thơ đầu-đây là

những câu là cơ sở lí giải của

tình đ/c

H: Trong cảm nhận của nhà

thơ, tình đồng chí có liên quan

đến những con ngời với những

không gian cụ thể nào ?

TôiNớc mặn đồng chua

Đất cày lên sỏi đá

<- quê nghèo->

t-ởng,chung mục đíchchiến đấu

H: Có gì giống nhau trong

không gian và con ngời để tạo

thành tình đồng chí?Giải nghĩa

thành ngữ?

* Suy nghĩ

- Họ đều là những ngời nôngdân trên các miền quê nghèokhó -> Tình đồng chí có cộinguồn cùng chung giai cấpxuất thân

H: Vì sao những ngời xa lạ ở

khắp mọi miền tổ quốc, họ lại

trở lên thân thiết?Nói đến súng

là nói đến khía cạnh nào?đầu

sát bên đầu có nghĩa chỉ điều

- Tình đồng chí nảy nở và trởnên bền chặt trong sự chanhoà chia sẻ mọi gian lao cũng

H: Câu thơ “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )Đồng chí” – Nguyễn Đình Chiểu ) ở giữa

bài thơ có gì đặc biệt? - Phân tích: Câu thơ chỉ có haitiếng và dấu chấm than -> nốt

nhấn, vang lên nh một sự pháthiện, một lời khẳng định,

đồng thời nh một bản lề gắnkết đoạn đầu với đoạn sau

-> Tình đồng chí sâulắng, thiêng liêng

GV bình: Đồng chí ! đ“Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu ) ” – Nguyễn Đình Chiểu ) ợc lấy làm nhan đề cho bài,là tiếng gọi thiêng liêng,là biểu hiện

chủ đề, linh hồn của bài, tạo sự độc đáo,đ/c ở đây bật lên từ đáy lòng,từ t/c của những con ngời gắn bó với nhau.Hai tiếng đ/c đến đây đã đủ đứng riêng làm một câu thơ.Có ngời thắc mắc :nó liền mạch với câu thơ trên hay thuộc về những câu thơ dới->sự thắc

Trang 19

mắc này có cơ sở bởi nó là cao trào của 6 câu trớcvừa mở ra những gì ẩn chứa trong những câu sau vì khi đọc có một khoảng lặng trớc và sau nó(khoảng lặng không lời đầy ý nghĩa)

Gọi hs đọc tiếp đoạn thơ (câu

-bp nhân hoá -> Sựcảm thông sâu xanhững tâm t, nỗi lòngcủa nhau

…Trinh Hâm…ra tay…Trinh Hâm…ra tay…Trinh Hâm…ra tay…Trinh Hâm…ra tay…Trinh Hâm…ra tayThơng nhau tay nắm lấy bàntay

- Nêu cảm nhận : tình đồngchí, đồng đội còn đợc thể hiện

ở sự chia sẻ những khó khăn,thiếu thốn của cuộc đời lính

- Những câu thơ sóng đôi, đốiứng nhau -> sự gắn bó, chiasẻ…Trinh Hâm…ra tay

-Bút pháp tả thực,câuthơ sóng đôi-họ chia

sẻ những khó khăn,thiếu thốn của cuộc

đời lính

H: Phân tích hình ảnh " Thơng

nhau tay nắm lấy bàn tay" ? - Phân tích-> Hình ảnh thơ mộc mạc,

giản dị vừa nói lên tình cảmgắn bó sâu nặng giữa nhữngngời lính vừa gián tiếp thểhiện sức mạnh của tình cảmấy

-T/c gắn bó sâunặng,tình đồng chí

đồng đội thiêng liêng

Trong bài thơ Gía từng th“Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu ) ớc đất nhà thơ đã viết:” – Nguyễn Đình Chiểu )

Đồng đội ta “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )

là hớp nớc uống chung,bát cơm sẻ nửa

là chia nhau một mảnh tin nhà ,

Chia nhau cuộc đời

chia nhau cái chết ” – Nguyễn Đình Chiểu )

Nhà thơ Tố Hữu khi vẽ chân dung anh vệ quốc trong bài Cá n“Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu ) ớc cũng với h/a cụ thể” – Nguyễn Đình Chiểu )

Trang 20

Giọt giọt mồ hôi rơi/Trên má anh vàng nghệ/Anh vệ quốc quân ơi/Sao mà yêu anh thế

“Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu ) ” – Nguyễn Đình Chiểu )H: Đọc 3 câu thơ cuối

? 3 câu thơ gợi cho em suy

nghĩ gì về ngời lính và cuộc

chiến đấu ?

GV treo tranh vẽ – Nguyễn Đình Chiểu )các em

quan sát dựa vào ý thơ hãy

t-ởng tợng và dựng lại cảnh này?

- HS đọc “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )Đêm nay rừng hoang sơngmuối

Đứng cạnh bên nhau chờ giặctới

Đầu súng trăng treo.” – Nguyễn Đình Chiểu )

-quan sát tranh(đêm đông gió rét các anh

đang phục kích chờ giặc vào

đêm trăng sáng,vầng trăng lêncao xuống thấp-đến thời điểmnào đó nhìn từ 1 góc độ vầngtrăng nh treo trên đầu mũisúng)

đứng cạnh nhau, truyền hơi

ấm cho nhau, giúp nhau vợtlên…Trinh Hâm…ra tay

- Hình ảnh " Đầu súng trăngtreo" là hình ảnh mang ýnghĩa biểu tợng Súng và trăng

là gần và xa, thực tại và mơ

mộng, chất chiến đấu và chấttrữ tình, chiến sĩ và thi sĩ…Trinh Hâm…ra tay

-> Là bức tranh đẹp vềtình đồng chí, đồng

đội

-> Hình ảnh cô đọng,gợi cảm, là biểu tợng

đẹp về cuộc đời ngờichiến sĩ

GV:Chiến tranh rồi sẽ qua đinăm tháng đầy gian khổ hi sinh mất mát rồi sẽ lùi dần vào

dĩ vãng nhng còn đọng lại mãi một hồn thơ Chính Hữu,một tình đ/c gắn bó keo sơn.Đẹp mãi những năm tháng không thể nào quên của DT ta.

H: Khái quát lại ND, NT của

bài ?

H: Tại sao tác giả đặt tên bài

thơ là " Đồng chí" ?

- Thảo luận-> Tình đồng chí là bản chấtcách mạng của tình đồng đội

và thể hiện sâu sắc tình đồng

đội

GV: Với nhiều h/a từ ngữ gợi cảm mà gần gũi thân thuộc với biện pháp sóng đôi đối ngữ sử dụng thành công.Chính Hữu đã viết nên một bài ca với những ngôn từ chọn lọc bình dị mà có sức ngân vang với những nhân vật là những đ/c luôn sát cánh bên nhau.Bài ca đã ca ngợi tình đ/c hết sức thiêng liêng nh ngọn lửa vẫn cháy mãi,bập bùng,không bao giờ tắt,ngọn lửa thắp sáng đêm đen của chiến tranh.Nhà thơ Huy Cận

đã có lời tặng Chính Hữu : Một đời đầu súng trăng treo/Hồn thơ đeo đẳng bay theo“Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )

chiến trờng/Tiếng lòng trong đọng hạt sơng/Cành hoa chiến địa mà gơng tâm tình/Cho hay thơ ở lòng mình/Trăng hay súng vẫn bóng hình ngời thơ” – Nguyễn Đình Chiểu )

-GV hoặc hs hát minh hoạ bài hát

H: Đọc diễn cảm lại bài thơ ?

Trang 21

5 H ớng dẫn HS học và làm bài ở nhà.

- Học thuộc bài thơ, nắm đợc ND, NT của bài thơ

* Bài tập : Viết đoạn văn trình bày cảm nhận của em về đoạn cuối bài thơ

- Soạn văn bản " Bài thơ về tiểu đội xe không kính" : đọc, trả lời câu hỏi trong sgk

1.Kiến thức: - Cảm nhận đợc vẻ đẹp hiên ngang, dũng cảm của ngời lính lái xe Trờng Sơn

thời chống Mĩ và sự độc đáo của hình ảnh, ngôn ngữ, giọng điệu trong bài thơ “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )Tiểu đội xe không kính” – Nguyễn Đình Chiểu )

-Những hiểu biết bớc đầu về nhà thơ Phạm Tiến Duật

-Nắm đợc đặc sắc về nghệ thuật của bài thơ : chi tiết và hình ảnh tự nhiên, bình dị mà cô

đọng, giàu sức biểu cảm

2 Kĩ năng: -Đọc-hiểu một bài thơ hiện đại.

-Phân tích đợc vẻ đẹp hình tợng ngời chiến sĩ lái xe TS

-Rèn luyện kĩ năng phân tích hình ảnh, ngôn ngữ thơ

3 Thái độ: Giáo dục HS lòng yêu quê hơng, đất nớc.

B

Chuẩn bị của thầy và trò.

1 Thầy: Nghiên cứu TLTK

2 Trò: Học bài cũ, chuẩn bị bài mới

“Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )Cùng mắc võng trên rừng TS/2 đứa ở 2 đầu xa thẳm…Trinh Hâm…ra tay” – Nguyễn Đình Chiểu )Nghe những câu thơ nàycủa nhà thơ Phạm Tiến Duật chắc hẳn không ai có thể quên đợc những tháng năm hào

Trang 22

hùng cả nớc ta tham gia đánh Mỹ.Những cánh rừng TS khốc liệt phải hứng chịu hàngngàn,hàng vạn tấn bom…Trinh Hâm…ra taylớp lớp thế hệ thanh niên lên đờng tòng quân trong đó PTD nổilên nh một nhà thơ-chiến sĩ của những chàng lái xe dũng cảm,những cô TNXP xinh xắntơi trẻ “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )Bài thơ về tiểu đội xe không kính” – Nguyễn Đình Chiểu )đã góp một tiếng nói NT mới mẻ về đề tài thế

hệ trẻ chống Mỹ cứu nớc

H: Hãy thuyết minh về tác giả

Phạm Tiến Duật ? - Giới thiệu về tác giả. -Phạm Tiến Duật

(1941-2007) - Là mộttrong những gươngmặt tiờu biểu của thế

hệ cỏc nhà thơ trẻ thờichống Mỹ

- Thơ Phạm Tiến Duậttập trung thể hiện hỡnhảnh người lớnh trẻtrong cuộc khỏngchiến chống Mĩ

- Giọng điệu thơ sụi nổi, trẻ trung, hồn nhiờn tinh nghịch mà sõu sắc

GV nói thêm :Phạm Tiến Duật sinh ở huyện Thanh Ba , tỉnh Phỳ Thọ Cha ụng là nhà giỏo, dạy

chữ Hỏn và tiếng Phỏp , cũn mẹ làm ruộng, khụng biết chữ ễng tốt nghiệp trường Đại học Sư phạm

Hà Nội năm 1964 , nhưng sau đú khụng tiếp tục với nghề giỏo mà quyết định lờn đường nhập ngũ

Trong thời gian này, ụng sống và chiến đấu chủ yếu trờn tuyến đường Trường Sơn Đõy cũng là

thời gian ụng sỏng tỏc rất nhiều tỏc phẩm thơ nổi tiếng Năm 1970 , sau khi đoạt giải nhất cuộc thi

thơ bỏo Văn nghệ, Phạm Tiến Duật được kết nạp vào Hội Nhà văn Việt Nam Chiến tranh kết thỳc,

ụng về làm việc tại Ban Văn nghệ, Hội Nhà văn Việt nam ễng sống ở Hà Nội , là Phú trưởng Ban

Đối ngoại Hội Nhà văn Việt Nam ễng cũng là người dẫn chương trỡnh của một chương trỡnh dành

cho người cao tuổi của kờnh VTV3, Đài Truyền hỡnh Việt Nam (Vui khoẻ có ích)

ễng là đảng viờn Đảng Cộng sản Việt Nam , được tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ

thuật năm 2001 Ngày 19 thỏng 11 năm 2007, Chủ tịch Nguyễn Minh Triết đó ký lệnh tặng thưởng

Huõn chương Lao động hạng nhỡ cho nhà thơ Phạm Tiến Duật [1]

Ngày 4 thỏng 12 năm 2007 , vào khoảng 8:50, ụng mất tại Bệnh viện Trung ương Quõn đội 108 vỡ

căn bệnh ung thư phổi [2] .ễng đúng gúp chủ yếu là tỏc phẩm thơ được sỏng tỏc trong thời kỳ ụng

tham gia quõn ngũ Thơ của ụng được cỏc nhà văn khỏc đỏnh giỏ cao và cú nột riờng như: giọng

điệu sụi nổi, trẻ trung và cú cỏi "tinh nghịch" nhưng cũng rất sõu sắc Nhiều bài thơ của ụng đó

được phổ nhạc thành bài hỏt trong đú tiờu biểu nhất là "Trường Sơn đụng, Trường Sơn tõy".Những

tập thơ chớnh:

Vầng trăng quầng lửa (thơ, 1970), nổi tiếng nhất với tỏc phẩm "Bài thơ về tiểu đội xe khụng kớnh"

Thơ một chặng đường (thơ, 1971) Ở hai đầu nỳi (thơ, 1981) Vầng trăng và những quầng lửa (thơ,

1983)Thơ một chặng đường (tập tuyển, 1994)Nhúm lửa (thơ, 1996) Tiếng bom và tiếng chuụng

chựa (trường ca, 1997) Tuyển tập Phạm Tiến Duật (in xong đợt đầu ngày 17-11-2007, khi Phạm

Trang 23

NV 9 kì 1 Lê Duy Thanh -Thanh Lơng- Văn Chấn- Yên Bái 2010-2011Tiến Duật đang ốm nặng) Ông được ca tụng là "con chim lửa của Trường Sơn huyền thoại", "cõy săng lẻ của rừng già”, "nhà thơ lớn nhất thời chống Mỹ” Thơ ụng thời chống Mỹ từng được đỏnh giỏ là "cú sức mạnh của một sư đoàn" [3]

H: Hãy nêu cách đọc văn bản? - Đọc với giọng vui tơi, sôi

nổi, thể hiện tinh thần lạcquan

- Bài thơ đợc viết vàonăm 1969, in trong tập

“Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )Vầng trăng quầng

lửa” – Nguyễn Đình Chiểu ) GV:Thời điểm này cuộc k/c chống Mỹ đang bớc vào gđ khốc liệt nhất,trên tuyến đờng mòn HCM có hệ thống những con đờng chằng chịt phần lớn sức vóc vật chất tinh thần của hậu phơng MB chuyên chở vận hành vào MN đều trên con đờng naỳ mà lực lợng chủ yếu là ô tô trong đó tiểu đoàn vận tải 61 là đv đã 2 lần đoạt danh hiệu AHLLVT PTD là một chiến sĩ trong tiểu đoàn đó đã từng ngồi trên những chiếc xe chở hàng và bài thơ ra đời trong một chuyến đi

- GV: hớng dẫn HS tự nghiên

cứu từ khó - Tự nghiên cứu từ khó.(bếp HC ,tiểu đội)

H: Bài thơ đợc viết theo thể

thơ nào ?So sánh với bài đ/

c?

- Phát hiện -> Thơ tự do -Thể loại: Thơ tự

do

H: Nhan đề bài thơ có gì

khác lạ ? - Giải thích :-> Bài thơ có nhan đề khá dài, tởng

có chỗ thừa -> nhng thu hút ngời

đọc : Nó làm nổi bật hình ảnh củatoàn bài : Những chiếc xe khôngkính Qua từ “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )bài thơ” – Nguyễn Đình Chiểu ) -> chất thơ

của hiện thực ấy, chất thơ của tuổitrẻ

II.Đọc-hiểu văn bản.

1 Hình ảnh những chiếc xe

Trang 24

Xe có kính-> vỡ ->khôngkính

H: Nguyên nhân nào khiến xe

không có kính? -> Vì bom đạn của chiến tranh.

Vào năm này tại địa bàn binh trạm 27 lộ trình vận chuyển có những nút giao thông

nh cua chữ A,Cổng trời,đờng 10,20 cứ sau vài tiếng lại có 1 tốp 3 chiếc B52 rải thảmbom với hàng trăm quả.Những con đờng quang dần vì bom đạn ĐV của PTD cónhiều chiếc xe bị cháy ,bị lật nhào xuống vực,bị vỡ hết cửa kính…Trinh Hâm…ra tay->tính chất huỷ

diệt của chiến tranh để lại di chứng a/h đến môi tr ờng ngày nay

-Bút pháp tả thựcnói lên hiện thựckhốc liệt của chiếntranh

H: Trải qua chiến tranh những

chiếc xe ấy còn bị biến dạng

- Liên tiếp một loạt các từ phủ

định -> diễn tả sự không bìnhthờng trong c/t,nhng là bình th-ờng trong h/c ác liệt của ct

-Tạo sự khác lạ

độc đáo

- GV: Xa nay h/a xe cộ đa vào thơ thờng đợc miêu tả mĩ lệ hoá mang ý nghĩa tợng

tr-ng hơn tả thực nh cỗ xe tam mã,chiếc xe trotr-ng bài ca lái xe đêm của TH,con tàu“Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu ) ’ của TH,con tàu

của CLV,đoàn thuyền của HC …ông hơ bụng dạ… Hình ảnh những chiếc xe không kính vốn không hiếm trong chiến tranh, nhng phải có hồn thơ nhạy cảm với nét ngang tàng, tinh nghịch nh Phạm Tiến Duật mới nhận ra đợc và đa nó vào thành hình tợng thơ độc

đáo của chiến tranh chống Mĩ ác liệt trên tuyến đờng Trờng Sơn đầy bom đạn.

2 Hình ảnh ng ời chiến sĩ lái xe.

H: Tại sao có những chiếc xe

H: Qua đó em hình dung nh

thế nào về t thế ngời chiến sĩ ?

- Đánh giá -> T thế ung dung,hiên ngang, oai hùng, coi thờnghiểm nguy

T thế ung dung,hiên ngang, oaihùng, coi thờnghiểm nguy

H: Từ trong những chiếc xe - Phát hiện

Trang 25

NV 9 kì 1 Lê Duy Thanh -Thanh Lơng- Văn Chấn- Yên Bái 2010-2011không kính ấy ngời chiến sĩ đã

-sao trời,cánh chim

Sảng khoái bất tận tốc độ nhanh,mạnh

đột ngột

Lòng lạc quan dũng cảm

H: Nhận xét về từ ngữ, nhịp

điệu thơ ? Tác dụng?

?Phân tích h/a ẩn dụ “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu ) con

đ-ờng” – Nguyễn Đình Chiểu )?

* Phân tích

- Điệp từ, nhịp thơ nhanh, dồndập, giọng khoẻ khoắn

-> Cảm nhận đợc tốc độ laonhanh của chiếc xe

-Con đờng: đấu tranh vì lẽsống,con đờng cm

- Điệp từ, nhịp thơnhanh ,bp ẩn dụ -

>tinh thần lạc quandũng cảm,yêu đời

Ơ đây chất hiện thực và lãng mạn đan xen thấm quyện vào nhau Bom đạn gió

m-a ,chiếc xe đầy thơng tíchnhng trong h/c ấykhông làm tâm hồn ngời chiến sĩ chm-ai sạn khô cằn mà chiếc xe không kính nh giúp họ gần hơn với thiên nhiên tự do giao cảm với TG bên ngoài

H: Vì sao ngời lái xe phải

chạy với tốc độ nhanh? - Giải thích -> Vì phải tranhthủ từng giờ, từng phút, giữa

những trận bom đạn của kẻ thù-> khẩn trơng

H: Tìm những câu thơ thể hiện

sức chịu đựng phi thờng của

ngời lính lái xe?NX cách dùng

từ

- Phát hiện

-dùng khẩu ngữ: ừ thì,cời haha,phì phèo…Trinh Hâm…ra tay

-Giọng điệu : ngang tàng,hài ớc,phớt đời,hồn nhiên

-> Nét hồn nhiên,

vẻ ngang tàng,

đậm chất lính -> ýchí và sức mạnhcủa tuổi trẻ

-Bắt tay…Trinh Hâm…ra tay ->bạn bè

=>cùng chung n/v,cùng chịugian nguy -> tình đồng độikeo sơn gắn bó

Đọc câu thơ này ta thấy không có gì khác câu thơ nói về t/c đ/c của Chính Hữu 20

-nh sa,ùa

Trang 26

năm về trớc “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )Đêm rét chung chăn…Trinh Hâm…ra tay” – Nguyễn Đình Chiểu )t/c đ/c đồng đội đã gắn kết họ lại thành 1 khối

ngân lên câu hát nâng bớc chân ngời chiến sĩ đi tiếp chặng đờng mới “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )Lại đi ,lại

đi,trời xanh thêm” – Nguyễn Đình Chiểu )

Hãy Đọc khổ thơ cuối cùng - Đọc khổ thơ cuối cùng

đèn mui ->Khó khăn

về phơng tiện

Một trái tim->Giàu ý chíniềm tin =>Đã chiến thắng

-H/A hoán dụ “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )tráitim” – Nguyễn Đình Chiểu )-> Trái timyêu nớc, lòng dũngcảm, ý chí vì sựthống nhất của dântộc

Kết thúc bài thơ là h/a trái tim ,có trái tim chiếc xe trở thành cơ thể sống để không có

1 bom đạn nào,sức mạnh QS nào,mất mát đau thơng nào có thể ngăn trở những đoàn

xe đêm ra trận.Trái tim là nhãn tự của bài hội tụ vẻ đẹp của ngời c/s.Ta lại nhớ đến

chàng Đan – Nguyễn Đình Chiểu )Kô xé toang lồng ngực móc trái tim làm ngon đuốc đ a bộ lạc thoát khỏi

đầm lầy,hay nhà thơ Lâm Thị Mĩ Dạ lấy trái tim tợng trng cho sự bất tử Phải chăng

trong các anh đã thấm nhuần CN yêu nớc đợc kết tụ và lu truyền qua các thế hệ cha

ông Một trái tim biết yêu “Hối con…ông hơ bụng dạ… …ông hơ bụng dạ…”

H: Nhận xét về ngôn ngữ,

giọng điệu của bài thơ? Những

yếu tố đó góp phần nh thế nào

trong việc khắc hoạ hình ảnh

ngời lính lái xe Trờng Sơn?

?Qua h/a thơ này em thấy t/g là ngời ntn?

A/Có sự am hiểu về hiện thực ctranh

B.Có sự gắn bó với đs cđ nơi ctrờng

C.Hồn thơ nhạy cảm trẻ trung sôi nổi

1 “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )Bài thơ về tiểu đội xe không kính” – Nguyễn Đình Chiểu ) có sự kết hợp giữa các phơng thức biểu đạt nào?

A Biểu cảm, thuyết minh, miêu tả

B Biểu cảm, tự sự và miêu tả

C Miêu tả, tự sự, thuyết minh

D Biểu cảm, miêu tả, thuyết minh

2 Hai tác phẩm “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )Đồng chí” – Nguyễn Đình Chiểu ) và “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )Bài thơ về tiểu đội xe không kính” – Nguyễn Đình Chiểu ) giống nhau ở điểm nào ?

A Cùng viết về đề tài ngời lính B Cùng viết theo thể thơ tự do

C Cùng nói lên sự hi sinh của ngời lính D Cả A và B đều đúng

5 H ớng dẫn HS học và làm bài tập ở nhà

- Hiểu nội dung nghệ thuật của văn bản.Học thuộc lòng bài thơ

- BT : Tởng tợng mình gặp lại ngời lính lái xe trong “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )Bài thơ về tiểu đội xe không kính” – Nguyễn Đình Chiểu )

Em hãy viết về cuộc gặp gỡ đó

- Chuẩn bị tiết kiểm tra văn trung đại

********************************************************

Trang 27

Ngày soạn: /10/2010 Ngày dạy: /10/2010

Tiết 48

Kiểm tra về truyện trung đại

A Mục tiờu cần đạt :

1.Kiến thức: - - Nắm được kiến thức cơ bản về truyện trung đại Việt Nam : những thể loạichủ yếu , giỏ trị nội dung và nghệ thuật của tỏc phẩm tiờu biểu

- Qua bài kiểm tra : Đỏnh giỏ được trỡnh độ của mỡnh về cỏc mặt kiến thức và năng lực diễnđạt

2 Kĩ năng: -Rèn luyện kĩ năng vận dụng các kiến thức đã học để trả lời các câu hỏi theo

2 hình thức

3 Thái độ:- Giáo dục HS ý thức học bài ở nhà

B Chuẩn bị :

- Thầy soạn bài lờn lớp,ra đề phù hợp (thang điểm 2/8) Ma trận

- Trũ ụn bài cũ (7 nội dung sgk)

Kiều, Lục Võn Tiờn

Trang 28

A.Đề bài:

Kiểm tra 1 tiết(phần trung đại)

Họ và tên điểm

A Đề bài :

I/Trắc nghiệm : (2 điểm )

Hãy khoanh tròn vào trớc chữ cái có câu trả lời đúng (1đ)

Câu 1 –Bản chất của Lục Vân Tiên đợc thể hiện trong tác phẩm là:

A –Chính trực hào hiệp C – Mong muốn đợc đền ơn

B –Ham mê danh vọng D –Luôn thích phiêu lu mạo hiểm

Cõu 2 - Dòng nào nói không đúng về phẩm chất chung giữa Vũ Nương, Thuý kiều, Kiều

Nguyệt Nga ?

A - Tài sắc ven toàn C - Kiờn trinh tiết liệt

B - Chung thuỷ sắt son D - Nhõn hậu bao dung

C õu 3-Nhận định n oào nói đúng về hình tợng ngời anh hùng Quang Trung?

A-Có kiến thức sâu rộng C-Là ngời thiếu nghị lực và can đảm

B-Có vốn sống phong phú D-Là ngời có tài dùng binh,quyết đoán

Câu 4-Nhận định nào nói đầy đủ nhất giá trị nội dung truyện Kiều?

A-Có giá trị nhân đạo

B-Có giá trị hiện thực

C-Có tinh thần yêu nớc

D- Có giá trị nhân đạo và giá trị hiện

Câu 5 : Sắp xếp cỏc văn bản sau cho đỳng thể loại (1 đ)

1- Quang Trung đại phỏ quõn Thanh

2- Chuyện cũ trong phủ chỳa Trịnh

Trang 29

- Thể loại, ngụn ngữ : Truyện thơ nụm lục bỏt (0,5 )

- Nghệ thuật xõy dựng nhõn vật (2,5 )

+ Với nhõn vật chớnh diện (0,5 )Nghiờng về ước lệ ( Hai Kiều , Kim Trọng, Từ hải,Lục Võn Tiờn, Kiều Nguyệt Nga, Vương Tử Trực)

+ Với nhõn vật phản diện :(0,5) Nghiờng về tả thực ( Mó Giỏm Sinh, Sở Khanh, Tỳ

bà, Trịnh Hõm, Bựi Kiệm )

+ Tớnh cỏch nhõn vật : ( 1,5 ) Được thể hiện qua ngoại hỡnhchõn dung, lời núi, cửchỉ , hành động đối thoại và mụt số độc thoại đơn giản trực tiếp

Câu 2 (5 điểm )

Yờu cầu đoạn văn :

- Khụng quỏ dài, độ khoảng trờn dưới 15 dũng

- Theo trỡnh tự : Tả chung hai chị em Thuý Kiều Thuý Võn -> tả Thuý Võn -> tả Thuý Kiều

- Bỏm sỏt lời thơ của Nguyễn Du nhưng phải biến thành lời văn của bản thõn

- Khụng phõn tớch, bỡnh luận , nờu cảm xỳc hoặc ấn tượng của người viết

4/Củng cố :

GV thu bài,đếm bài

NX tiết làm bài

5/Dặn dũ :

Về nhà học thuộc lòng các bài thơ

- Soạn bài tiết sau

****************************************************************

Ngày soạn: /10/2010 Ngày dạy: /10/2010

Tiết 49 Tiếng Việt

Tổng kết về từ vựng (Tiếp)

A.Mục tiờu cần đạt :

1.Kiến thức: - -Hs nắm vững hơn và biết vận dụng những kiến thức về từ vựng đó học từ

lớp 6-9 ( Sự phỏt triển của từ vựng, từ mượn, từ hỏn Việt, thuật ngữ biệt ngữ xó hội , cỏchỡnh thức trau dồi vốn từ )

2 Kĩ năng: - Nhận diện đợc từ mợn, từ HV, thuật ngữ, biệt ngữ xã hội

-Hiểu và sử dụng từ vựng chính xác trong giao tiếp, đọc-hiểu và tạo lập văn bản

3 Thái độ:- Giáo dục HS ý thức giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt.

- Thầy: soạn bài lờn lớp

Bảng phụ,phiếu học tập

- Trũ: ụn bài cũ ,xem bài mới

-Chuẩn bị từ điển Hán – Nguyễn Đình Chiểu )Việt

C.Tiến trình lên lớp:

1/Ôn định tổ chức:

Trang 30

2/ Kiểm tra bài cũ : * Hãy phân biệt sự khác nhau giữa từ đồng âm với từ đồng nghĩa và từ

trái nghĩa ?

* Cho biết các thành ngữ sau đây, thành ngữ nào có sử dụng các cặp từ trái nghĩa?

A Đầu voi đuôi chuột

B Sống tết chết giỗ.

C Mèo mả gà đồng

Hoạt động 1 3/Bài mới :

Hoạt động của thầy Hoạt động

* Hoạt động 2: Hớng dẫn HS hệ thống hoá

lại kiến thức về sự phát triển của từ vựng I Sự phát triển của từ vựng.

- Đọc yêu cầu bài tập 1 Bài tập 1.

* Sơ đồ

Các cách phát triển từ vựng

Phát triển nghĩa của từ

hãy còn dài ->pt AD

Chỉ cần trong xe có một trái tim ->pt HD

* Hoạt động 2: Hớng dẫn HS hệ thống lại

kiến thức về từ mợn

II Từ m ợn .

H: Hãy nhắc lại khái niệm từ

mợn? - Nêu kháiniệm 1 Khái niệm: Những từ vay mợn củatiếng nớc ngoài để biểu thị những sự

vật, hiện tợng, đặc điểm…Trinh Hâm…ra tayBài tập 2 :

- Đọc yêucầu bài tập 2

H: Chọn nhân định đúng

trong những nhận định đã

cho?

- Làm miệng-> Nhận xét -> Nhận định C.

Bài tập 3:

H: Những từ “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )săm” – Nguyễn Đình Chiểu ),

“Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )lốp” – Nguyễn Đình Chiểu ),“Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )xăng” – Nguyễn Đình Chiểu ),“Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )phanh” – Nguyễn Đình Chiểu )…Trinh Hâm…ra taycó * Thảo luận.-> Trình bày - Những từ “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )săm” – Nguyễn Đình Chiểu ), “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )lốp” – Nguyễn Đình Chiểu ) là từ m

…Trinh Hâm…ra tay ợnnay đã đợc Việt hoá hoàn toàn

Trang 31

NV 9 kì 1 Lê Duy Thanh -Thanh Lơng- Văn Chấn- Yên Bái 2010-2011khác gì so với những từ mợn

nh “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )a - xít” – Nguyễn Đình Chiểu ), “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )ra-đi-ô…Trinh Hâm…ra tay? -> Nhận xét. - Những từ “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )a-xít” – Nguyễn Đình Chiểu ), “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )ra- di- ô” – Nguyễn Đình Chiểu )đợc Việt hoá hoàn toàn …Trinh Hâm…ra tay ach: Hớng dẫn HS hệ thống lại kiến thức về từ

H: Hãy nhắc lại khái niệm từ

Hán Việt? - Nhắc lạikhái niệm 1 Khái niệm: là những từ gốc Hán đ-ợc phát âm theo cách của ngời Việt

2 Bài tập

niệm 1 Khái niệm :- Thuật ngữ là những từ ngữ biểu thị

khái niệm khoa học, công nghệ ờng đợc dùng trong các văn bản khoahọc công nghệ

th Biệt ngữ xã hội là từ đợc dùngtrong 1 tầng lớp xã hội nhất định

2 Bài tập.

H: Thảo luận về vai trò của

Thuật ngữ trong đời sống

hiện nay?

- Thảo luận

-> Trình bày Bài 2.-> Do nhu cầu giao tiếp và nhận thức

của mọi ngời về những vấn đề khoahọc, công nghệ ngày càng tăng nênthuật ngữ ngày càng trở nên quantrọng

H: Liệt kê một số từ ngữ là

biệt ngữ xã hội ? - Làm miệng.-> Nhận xét Bài 3.- ngỗng, trứng, gậy…Trinh Hâm…ra tay( cách gọi điểm

KT của tầng lớp HS, sinh viên )

…Trinh Hâm…ra tayHớng dẫn HS hệ thống lại kiến thức về trau

H: Nêu lại các hình thức trau

dồi vốn từ ? - HS trả lời. - Rèn luyện để nắm vững nghĩa củatừ; rèn luyện để biết thêm những từ

cha biết

- Đọc yêucầu bài tập 2 * Bài tập 2.

H: Hãy giải thích nghĩa của

các từ “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )bách khoa toàn th” – Nguyễn Đình Chiểu ),

“Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )hậu duệ” – Nguyễn Đình Chiểu ), “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )khẩu khí” – Nguyễn Đình Chiểu )…Trinh Hâm…ra tay?

(Hớng dẫn hs tra từ điển)

- HS giảithích - Bách khoa toàn th : từ điển báchkhoa, ghi đầy đủ tri thức của các

ngành

- Bảo hộ mậu dịch : bảo vệ sản xuấttrongnớc chống lại sự cạnh tranh củahàng hoá nớc ngoài trên thị trờngnứơc mình

- Dự thảo : thảo ra để thông qua( động từ ) ; bản dự thảo để đa thôngqua ( danh từ )

- Đại sứ quán : cơ quan đại diệnchính thức và toàn diện của nhà nớc

ở nớc ngoài do 1 đại sứ đặc mệnhtoàn quyền đứng đầu

-Hậu duệ : con cháu của ngời đãchết

- Khẩu khí : khí phách của con ngời

Trang 32

toát ra từ lời nói

- Môi sinh : môi trờng sống của sinhvật

- Đọc yêucầu bài tập 3 * Bài tập 3.

H: Sửa lỗi dùng từ trong

những câu trên? - Thảo luận.-> Sửa lỗi a Sai từ “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )béo bổ” – Nguyễn Đình Chiểu ) -> Sửa: béo bở.b Sai từ “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )đạm bạc” – Nguyễn Đình Chiểu ) -> Sửa: tệ bạc

c Sai từ “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )tấp lập” – Nguyễn Đình Chiểu ) -> Sửa: tới tấp

Hoạt động 3 4/Củng cố

- khắc sõu kiến thức của bài bằng cỏch hệ thống lại những kiến thức cơ bản

- gv ra đề kiểm tra 15p

5/Dặn dũ :

- Về nhà ụn bài , Chuẩn bị bài tiết sau

- -Hoàn thiện các bài tập vào vở

- Hiểu đợc vai trò của yếu tố nghị luận trong văn bản tự sự

-Vai trò, mục đích, t/d của yếu tố nghị luận trong văn bản tự sự.

2 Kĩ năng: - Rèn luyện kĩ năng vận dụng yếu tố nghị luận trong một văn bản tự sự.

-Phát hiện và phân tích đợc yếu tố nghị luận trong VBTS

3 Thái độ:- Giáo dục HS biếtviết văn tự sự cú yếu tố nghị luận

- Thầy soạn bài lờn lớp

- Trũ ụn bài cũ, xem bài mới

C Nghị luận là tái hiện rõ tính chất nghị luận trong đoạn trích

Văn nghị luận thờng gặp dới dạng nào?

(Dạng:ý kiến nêu ra,cácbài xã luận bình luận)

Hoạt động 1 3/Bài mới :

Có thể nói trong văn tự sự có hầu hết các PTBĐ vì TS là bức tranh gần gũi nhất với cs,mà cs thì hết sức

đa dạng phong phú với đầy đủ các tình huống,cảnh ngộ,nv,các mẫu ngời thờng gặp hàng ngày.Để tập

Trang 33

trung khắc hoạ những kiểu nv hay triết lí,suy nghĩ trăn trở về cs về yêu ghét không thể không dùng yếu tố nghị luận để tô đậm tính cách họ ở cỏc lớp trước, cỏc em đó được biết thế nào là tự sự, nghị luận Yếu tố tự sự, miờu tả cú vai trũ gỡ trong bài văn nghị luận Trong bài học này ta sẽ tỡm hiểu xem :Ngh lu n cú vai trũ v ý ngh a nh th n o trong v n b n t s ị luận cú vai trũ và ý nghĩa như thế nào trong văn bản tự sự ận cú vai trũ và ý nghĩa như thế nào trong văn bản tự sự ào ĩa như thế nào trong văn bản tự sự ư thế nào trong văn bản tự sự ế nào trong văn bản tự sự ào ăn bản tự sự ản tự sự ự sự ự sự

- Hướng dẫn tỡm hiểu phần 1 qua

hai đoạn trớch (chia lớp 2 nhóm)

Đoạn trớch thuộc văn bản " Lóo

hạc " của Nam Cao và " Truyện

Kiều - Nguyễn Du

? Trong đoạn trớch (a) lời văn bộc

lộ suy nghĩ cỏch nhỡn của ai với

ai ?

Gv: Đõy là suy nghĩ nội tõm của

nhõn vật ụng giỏo trong truyện

Nú như một cụục đối thoaị ngầm,

ụng giỏo đối thoại với chớnh mỡnh

: “Vợ mỡnh

? ở đoạn văn (b) là cuộc đối thoại

giữa ai với ai ? nhận xột

- Cuộc đối thoại như ở một phiờn

toà ở đú , Thuý kiều là quan toà

buộc tội với những lời nhận định,

? Để thể hiện được ý trong những

cuộc đối thoại đú thỡ cú những

luận điểm nào , luận cứ nào ?

- Hoạt động nhúm -> trả lời

( Chia lớp làm 2 nhúm,mỗi nhúm tỡm hiểu mộtđoạn văn )

I - Tỡm hiểu cỏc yếu

tố nghị luận trong văn bản tự sự

a, Ta thấy những người xung quanh ta tàn nhẫn vỡ ta khụng cố hiểu họ

Sự nhỡn nhận của ụng giỏo về một người quanh ụng là vợ ụng

Trang 34

Họ đau chõn thỡ Họ khổ thỡ họ Cỏi tốt của họ bị

cỏi chõn đau của họ khụng nghĩ đến ai buồn đau lo lắng,

ghen là thường đối xử tốt với cụ nhường->đó

gõy giờ mong sự

dung khoan Thuý Kiều Cụng nhận tài biện minh của Hoạn thư

nờn băn khoăn khú xử

? Để đưa yếu tố nghị luận

vào văn bản tự sự ngoài

việc nờu luận điểm ta cần

sử dụng những cõu những

từ như thế nào ? Vỡ sao ?

a,Những câu mang tính NL :nếu thì,vì thế chonên,khi thì =>câu kđ ngắn gọnkhúc chiết

b,Hình thức nghị luận phù hợpphiên toà

- Lời đối thoại và độc thoại cụthể và rất thuyết phục bởinhững nhận xột, những ý kiến ,

lớ lẽ, dẫn chứng và cỏch lậpluận chặt chẽ làm cho nhậnđịnh trở nờn thành một triết lớsõu sắc

- Những cõu miờu tả khẳngđịnh

-Những từ cú tớnh chất nghịluận

-NL trong VBTS làcác cuộc đối thoại vớicác nx phán đoán,lí lẽnhằm thuyết phục ng-

ời nghe

Trang 35

- Tuy vậy nghị luận ở đõy

- Yờu cầu chỉ ra lập luận

của Hoạn Thư , túm tắt nội

dung lập luận của Hoạn

Thư

- Giỏo viờn nhận xột bổ

sung

Vỡ đú là những hỡnh thức gúpphần là sỏng tỏ những nhận xộtphỏn đoỏn của nghị luận

-hs đọc y/c đề bài( Hoạt động nhúm )+ Lời trong đoạn văn là ai ?+ Đó thuyết phục ai ?

đọc,ngời nghe

2 Bài tập 2

H: Bức tranh thể hiện nội

dung của văn bản nào? -> Văn bản “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )Trong lòng mẹ” – Nguyễn Đình Chiểu ).- Đọc yêu cầu của đề

- 2 Nhóm thực hiện

- Đọc bài và nhận xét, sửachữa

Trên đờng về mẹ conHồng trò chuyện vớinhau rất nhiều Hãy t-ởng tợng, ghi lại câuchuyện đó( trong đó

có sử dụng yêu tốnghị luận )

4 / Củng cố

Nghị luận cú vai trũ gỡ trong văn bản tự sự ?

? khi đưa yếu tố nghị luận vào văn bản tự sự ta làm như thế nào ?

- Chuẩn bị: “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )Luyện tập viết đoạn văn Tự sự có sử dụng yếu tố nghị luận” – Nguyễn Đình Chiểu )

- Chuẩn bị bài: “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )Tổng kết về từ vựng” – Nguyễn Đình Chiểu ) (tiếp) : Đọc và trả lời các câu hỏi phần I, II

Trang 36

A Mục tiờu cần đạt :

1.Kiến thức: - Thấy và hiểu được sự thống nhất của cảm hững dạt dào về thiờn nhiờn vũ trụ

và cảm hứng về lao động của tỏc giả đó tạo nờn những hỡnh ảnh đẹp , trỏng lệ giàu màu sắclóng mạn trong bài thơ trong những năm đầu xd cnxh/

-Thấy được những nột nt nổi bật về h/a bỳt phỏp nt ngụn ngữ trong 1 sỏng tỏc của nhà thơtrưởng thành trong pt thơ mới

-Những hiểu biết bước đầu về t/g Huy Cận và h/c ra đời của bài thơ

2 Kĩ năng: - Đọc –hiểu 1 tp thơ hiện đại.

-Rốn luyện khỏi niệm cảm thụ và phõn tớch cỏc yếu tố nghệ thuật ( Hỡnh ảnh, ngụn ngữ, õmđiệu ) vừa cổ điển vừa hiện đại trong thơ Cảm nhận được cảm hứng về TN và cs lđ được tg

đề cập đến trong tp

3 Thái độ:- Giáo dục HS biết sáng tạo khi làm văn miờu tả

-Bồi dỡng tình yêu quê hơng đất nớc

- Thầy :soạn bài lờn lớp

Vẽ tranh cảnh đánh cá,tập ’ của TH,con tàu’ của TH,con tàuHuy Cận-Thơ và đời’ của TH,con tàu’ của TH,con tàu

- Trũ học bài cũ ,xem ,soạn bài mới

C.Tiến trình lên lớp:

1/Ôn định tổ chức:

2/- Ki ể m tra b i c ài c ũ :

? Hóy đọc thuộc lũng và diễn cảm ‘ Bài thơ về tiểu đội xe khụng kớnh” của Phạm Tiến Duật

? Em hiểu như thế nào về hỡnh ảnh " Chỉ cần trong xe cú một trỏi tim " ?

Hoạt động 1 3/ Bài mới :

Huy C n l nh th trận cú vai trũ và ý nghĩa như thế nào trong văn bản tự sự ào ào ơ trưởng thành trong phong trào thơ mới và là một trong những ư thế nào trong văn bản tự sự ởng thành trong phong trào thơ mới và là một trong nhữngng th nh trong phong tr o th m i v l m t trong nh ngào ào ơ trưởng thành trong phong trào thơ mới và là một trong những ới và là một trong những ào ào ột trong những ữngtờn tu i sỏng giỏ c a tr o l u th ca lóng m n trào ư thế nào trong văn bản tự sự ơ trưởng thành trong phong trào thơ mới và là một trong những ạn trước 1945 Cảm hứng chớnh trong sỏng ư thế nào trong văn bản tự sự ới và là một trong nhữngc 1945 C m h ng chớnh trong sỏngản tự sự ứng chớnh trong sỏngtỏc c a ụng thư thế nào trong văn bản tự sự ng l hào ư thế nào trong văn bản tự sự ới và là một trong nhữngng v thiờn nhiờn v tr N m 1943 Huy C n tham gia phongề thiờn nhiờn vũ trụ Năm 1943 Huy Cận tham gia phong ũ trụ Năm 1943 Huy Cận tham gia phong ụ Năm 1943 Huy Cận tham gia phong ăn bản tự sự ận cú vai trũ và ý nghĩa như thế nào trong văn bản tự sự

tr o v n hoỏ c u qu c v tr th nh m t nh th cỏch m ng Tuy nhiờn s chuy nào ăn bản tự sự ứng chớnh trong sỏng ốc và trở thành một nhà thơ cỏch mạng Tuy nhiờn sự chuyển ào ởng thành trong phong trào thơ mới và là một trong những ào ột trong những ào ơ trưởng thành trong phong trào thơ mới và là một trong những ạn trước 1945 Cảm hứng chớnh trong sỏng ự sự ểnmỡnh trong c m h ng ngh thu t c a Huy C n di n ra khỏ ch m Ph i ản tự sự ứng chớnh trong sỏng ệ thuật của Huy Cận diễn ra khỏ chậm Phải đến năm 1958 ận cú vai trũ và ý nghĩa như thế nào trong văn bản tự sự ận cú vai trũ và ý nghĩa như thế nào trong văn bản tự sự ễn ra khỏ chậm Phải đến năm 1958 ận cú vai trũ và ý nghĩa như thế nào trong văn bản tự sự ản tự sự đế nào trong văn bản tự sự n n m 1958ăn bản tự sự sau nh ng chuy n i th c t , ho mỡnh v i cu c s ng m i v nh ng con ngững ế nào trong văn bản tự sự đ ự sự ế nào trong văn bản tự sự ào ới và là một trong những ột trong những ốc và trở thành một nhà thơ cỏch mạng Tuy nhiờn sự chuyển ới và là một trong những ào ững ư thế nào trong văn bản tự sự i lao

ng m i thỡ c m h ng sỏng tỏc trong ụng m i th c s chớn mu i v n r th nh chựm

đột trong những ới và là một trong những ản tự sự ứng chớnh trong sỏng ới và là một trong những ự sự ự sự ồi và nở rộ thành chựm ào ởng thành trong phong trào thơ mới và là một trong những ột trong những ào

hoa ngh thu t B i th ’ của TH,con tàu o n thuy n ỏnh cỏ” – Nguyễn Đình Chiểu ) l m t trong nh ng sỏng tỏc th hi n rừệ thuật của Huy Cận diễn ra khỏ chậm Phải đến năm 1958 ận cú vai trũ và ý nghĩa như thế nào trong văn bản tự sự ào ơ trưởng thành trong phong trào thơ mới và là một trong những Đoàn thuyền đỏnh cỏ” là một trong những sỏng tỏc thể hiện rừ ào ề thiờn nhiờn vũ trụ Năm 1943 Huy Cận tham gia phong đ ào ột trong những ững ển ệ thuật của Huy Cận diễn ra khỏ chậm Phải đến năm 1958

d u n c a s chuy n mỡnh n y ấu ấn của sự chuyển mỡnh này ấu ấn của sự chuyển mỡnh này ự sự ển ào

Tiêu đề	Lục Vân Tiên gặp nạn
Tác giả	Lê Duy Thanh
Trường học	Trường Trung Học Phổ Thông Thanh Lương
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	bài giảng
Năm xuất bản	2010-2011
Thành phố	Yên Bái

Định dạng
Số trang	73
Dung lượng	18,92 MB

NV9(co anh,chuanKTKN)T9,10,11,12

on thuy à ền đánh cá