Bài giảng Bài thơ Từ ấy

Nguyễn Kim Thành (19202002) Làng Phù Lai, xã Quảng Thọ, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế. Sinh ra trong một gia đình nhà nho. Năm 1938, được kết nạp vào Đảng cộng sản Đông Dương. Sự nghiệp thơ gắn liền với chặng đường cách mang. Xuất xứ: 71938, là bài thơ mở đầu phần “Máu lửa” của tập “Từ ấy” Hoàn cảnh ra đời: khi được đứng trong hàng ngũ của Đảng. Thể thơ: 7 chữ Bố cục: 3 phần: + Đoạn 1: Niềm vui lớn + Đoạn 2: Lẽ sống lớn + Đoạn 3: Tình cảm lớn

TỪ ẤY

Tố Hữu

I TÌM HIỂU CHUNG

- Nguyễn Kim Thành (1920-2002)

- Làng Phù Lai, xã Quảng Thọ, huyện Quảng

Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế

- Sinh ra trong một gia đình nhà nho

- Năm 1938, được kết nạp vào Đảng cộng sản

Đông Dương

- Sự nghiệp thơ gắn liền với chặng đường cách

mang

- Nguyễn Kim Thành (1920-2002)

- Làng Phù Lai, xã Quảng Thọ, huyện Quảng

Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế

- Sinh ra trong một gia đình nhà nho

- Năm 1938, được kết nạp vào Đảng cộng sản

Đông Dương

- Sự nghiệp thơ gắn liền với chặng đường cách

mang

- Xuất xứ: 7/1938, là bài thơ mở đầu phần

“Máu lửa” của tập “Từ ấy”

- Hoàn cảnh ra đời: khi được đứng trong hàng ngũ của Đảng

- Thể thơ: 7 chữ

- Bố cục: 3 phần:

+ Đoạn 1: Niềm vui lớn + Đoạn 2: Lẽ sống lớn + Đoạn 3: Tình cảm lớn

Tố Hữu thời trai trẻ Tố Hữu và vợ

1 NIỀM VUI LỚN

“Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ

Mặt trời chân lí chói qua tim

Hồn tôi là một vườn hoa lá

Rất đậm hương và rộn tiếng chim…”

“Từ ấy” là thời điểm

nào trong cuộc đời n hà

thơ Tố Hữu?

“Từ ấy” là thời điểm

thơ Tố Hữu?

“Từ ấy” là trạng từ chỉ mốc thời gian, đánh dấu một thời điểm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong cuộc đời của người thanh niên

Tố Hữu, đó là thời điểm nhà thơ giác ngộ lý tưởng của Đảng và được đứng trong hàng

ngũ Cách mạng

“Từ ấy” là trạng từ chỉ mốc thời gian, đánh dấu một thời điểm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong cuộc đời của người thanh niên

Tố Hữu, đó là thời điểm nhà thơ giác ngộ lý tưởng của Đảng và được đứng trong hàng

ngũ Cách mạng

Em có nhận xét gì về hai động từ “bừng,

chói”? Ý nghĩa của việc sử dụng 2 động từ

này

Em có nhận xét gì về hai động từ “bừng,

chói”? Ý nghĩa của việc sử dụng 2 động từ

này

Đều là hai động từ mạnh

- Từ “bừng”: sự bừng tỉnh dữ dội, mạnh mẽ

- Từ “chói”: miêu tả thứ ánh sáng mạnh mẽ như mõi nhọn xuyên thấu qua trái tim người trai trẻ

- Từ “bừng”: sự bừng tỉnh dữ dội, mạnh mẽ

- Từ “chói”: miêu tả thứ ánh sáng mạnh mẽ như mõi nhọn xuyên thấu qua trái tim người trai trẻ

1 NIỀM VUI LỚN

“Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ

Mặt trời chân lí chói qua tim

Hồn tôi là một vườn hoa lá

Rất đậm hương và rộn tiếng chim…”

Hình ảnh ẩn

dụ

Biện pháp so

sánh

Biện pháp nghệ thuật

“Mặt trời chân lí”

Sự liên kết giữa hình ảnh và ngữ nghĩa: mặt trời đời thường toả hơi ấm thì Đảng cũng là ánh sáng diệu kì toả ra những tư tưởng đúng đắn,mới mẻ.

“Hồn tôi- vườn hoa lá, đậm hương và rộn tiếng chim”

Tâm hồn của người chiến sĩ trẻ như một vườn hoa tràn ngập tiếng chim và rực rỡ sắc hoa Phép so sánh ấy thực sự rất tài tình và đầy ý nghĩa Một tâm hồn thực sự sinh động, tràn đầy sức sống.

Tiểu kết

Kể lại một kỉ niệm không quên là được giác ngộ lí tưởng Cách mạng và bộc lộ tâm trạng vui sướng tự hào Tất cả các hình ảnh trong khổ thơ rất sống, mới, tươi trẻ, nhưng đều là hình ảnh ẩn dụ − so sánh

=> Cách mạng đã khơi dậy một sức sống mới, đem lại một cảm hứng sáng tạo mới cho nhà thơ.

• Nhà thơ đã có những nhận thức mới về lẽ sống như thế nào? Quan niệm sống đó có gì khác với quan niệm của tầng lớp trí thức tiểu tư sản đương thời?

Phiếu1

tôi cá nhân và cái ta chung của mọi người

Phiếu2

thơ thứ 3?

Phiếu 3

ấy nói lên điều gì?

Phiếu 4

Tư s

ản, t iểu t

ư sản

co m ình

lại

thà

nh ốc đảo c

á nh ân.

Tư s

ản, t iểu t

ư sản

co m ình

lại

thà

nh ốc đảo c

á nh ân.

Tố H

ữu đặt mình giữ

a

dòng đời , trong m

ôi

trư ờng lao đ ộng rộng

lớn

Tố H

ữu đặt mình giữ

a

dòng đời , trong m

ôi

trư ờng lao đ ộng rộng

lớn

2 LẼ SỐNG LỚN

• Lẽ sống mới ở đây là nhận thức mối quan hệ giữa cá nhân, bản thân cái “tôi” của nhà thơ với mọi người, với nhân dân, quần chúng, đặc biệt là với những người lao động nghèo khổ Đó là quan hệ đoàn kết gắn bó thân thiết, chặt chẽ để làm nên sức mạnh trong đấu tranh cách mạng.

Từ “buộc”

- Tự ràng buộc, gắn bó tự giác.

-Từ ấy, cái “tôi” cá nhân của nhà thơ hoà với cái ta chung của đời sống nhân dân, xã hội,

- Tự ràng buộc, gắn bó tự giác.

-Từ ấy, cái “tôi” cá nhân của nhà thơ hoà với cái ta chung của đời sống nhân dân, xã hội,

Từ “khối

đời”

Từ “khối

đời”

Hình ảnh ẩn dụ trừu tượng hoá sức mạnh của tập thể nhân dân

đoàn kết chặt chẽ

Hình ảnh ẩn dụ trừu tượng hoá sức mạnh của tập thể nhân dân

đoàn kết chặt chẽ

3 TÌNH CẢM LỚN

Cách xưng hô

ruột thịt

Cách xưng hô

ruột thịt

pha”

“vạn kiếp phôi pha”

nhỏ”

“vạn đầu em nhỏ”

• Nếu ở khổ 2 quần chúng cách mạng còn đang là mọi người, là “bao hồn khổ” thì sang khổ 3

là quan hệ ruột thịt: là con, là em, là anh của hàng vạn nhà, vạn kiếp phôi pha, vạn em nhỏ lang thang đói khát.

• Về chủ thể, ở trên là một cố gắng có tính chất chủ động (buộc) thì đến đây đã trở thành máu thịt, tự nhiên (đã là).

• Sự chuyển biến ấy thể hiện sự trưởng thành trong nhận thức, trong tình cảm và trong hành động của nhân vật trữ tình tác giả.