Tổng quan về Kiểm định chất lượng CSGD

 Hiểu đầy đủ về chất lượng giáo dục và quy trình, phương pháp, kĩ thuật đánh giá chất lượng giáo dục một cách khoa học, phù hợp với thực tiễn phát triển của xã hội, của giáo dục trong m

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO Trường cán bộ quản lý giáo dục Tp Hồ Chí Minh

Cơ sở lý luận của quản lý chất lượng

và kiểm định chất lượng giáo dục

Ths Lê Bá Lộc

ĐẶT VẤN ĐỀ

 Phát triển giáo dục và đào tạo là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người - yếu tố cơ bản để phát triển

xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững

 Chất lượng giáo dục luôn được xã hội quan tâm vì tầm quan trọng của nó đối với sự nghiệp phát triển đất nước nói chung, sự nghiệp phát triển giáo dục nói riêng Mọi hoạt động giáo dục được thực hiện đều hướng tới mục đích góp phần đảm bảo, nâng cao chất lượng giáo dục.

 Hiểu đầy đủ về chất lượng giáo dục và quy trình, phương pháp, kĩ thuật đánh giá chất lượng giáo dục một cách khoa học, phù hợp với thực tiễn phát triển của xã hội, của giáo dục trong một hoàn cảnh cụ thể là một yêu cầu cấp bách của nền giáo dục nước nhà.

 Kiểm định chất lượng giáo dục là một giải pháp quản lí chất lượng nhằm đánh giá hiện trạng các cơ sở giáo dục theo tiêu chuẩn đề ra, xác định chính xác các điểm mạnh, điểm yếu của mình, từ đó xây dựng kế hoạch phát huy điểm mạnh, khắc phục điểm yếu để đảm bảo chất lượng và không ngừng phát triển

 Kiểm định chất lượng giáo dục được triển khai

áp dụng vào Việt Nam từ đầu những năm

2000, bắt đầu với hệ thống giáo dục Đại học, Cao đẳng và Trung cấp chuyên nghiệp

 Năm học 2009 - 2010, Bộ GD&ĐT quyết định triển khai công tác Kiểm định chất lượng đối với tất cả các cơ sở giáo dục phổ thông

 Phối hợp với công tác tập huấn của Cục KT&KĐCLGD dành cho các Sở GD&ĐT theo kế hoạch của Bộ GD&ĐT, Trường CBQLGD TPHCM

tổ chức các lớp bồi dưỡng về KĐCL cơ sở giáo dục phổ thông

CHẤT LƯỢNG TRONG GIÁO DỤC PHỔ THÔNG

1. Khái niệm chất lượng

 Chất lượng luôn đi liền với sản phẩm

Một sản phẩm có chất lượng là sản phẩm được làm ra một cách hoàn thiện bằng các vật liệu quý hiếm và đắt tiền, làm cho người sở hữu sản phẩm đó được tôn vinh và nổi tiếng

 Chất lượng là sự phù hợp với các tiêu chuẩn ( thông số kỹ

 Chất lượng là sự phù hợp với

mục đích ( Fitness for purpose )

Chất lượng = mức độ mà

sản phẩm, dịch vụ đáp ứng được mục đích đã tuyên bố

 “Chất lượng… đơn giản là đáp ứng được các yêu cầu của khách hàng” (Anh)

Tổ chức Quốc tế về Tiêu chuẩn hóa

ISO đã đưa ra định nghĩa sau:

” Chất lượng là khả năng của tập hợp các đặc tính của một sản phẩm,

hệ thống hay qúa trình để đáp ứng các yêu cầu của khách hàng và các bên có liên quan"

mong đợi được công bố, ngụ ý hay bắt buộc theo tập quán

Từ định nghĩa trên ta rút ra một số đặc điểm sau đây của khái niệm chất lượng:

(1) Chất lượng được đo bởi sự thỏa

mãn nhu cầu Nếu một sản phẩm vì lý do nào đó mà không được nhu cầu chấp nhận thì phải bị coi là có chất lượng kém, cho

dù trình độ công nghệ để chế tạo ra sản

phẩm đó có thể rất hiện đại Đây là một

kết luận then chốt và là cơ sở để các nhà chất lượng định ra chính sách, chiến lược phát triển của mình

(2) Do chất lượng được đo bởi sự thỏa mãn nhu cầu, mà nhu cầu luôn luôn biến động nên chất lượng cũng luôn luôn biến động theo thời gian, không gian, điều kiện sử dụng

(3) Khi đánh giá chất lượng của một đối tượng, ta phải xét và chỉ xét đến mọi đặc tính của đối tượng có liên

quan đến sự thỏa mãn những nhu

cầu cụ thể Các nhu cầu này không

chỉ từ phía khách hàng mà còn từ các bên có liên quan, ví dụ như các yêu

cầu mang tính pháp chế, nhu cầu của cộng đồng xã hội

(4) Nhu cầu có thể được công bố rõ ràng dưới dạng các qui định, tiêu

chuẩn nhưng cũng có những nhu cầu không thể miêu tả rõ ràng, người sử dụng chỉ có thể cảm nhận chúng,

hoặc có khi chỉ phát hiện được chúng trong quá trình sử dụng

(5) Chất lượng không phải chỉ là thuộc tính của sản phẩm, hàng hóa

mà ta vẫn hiểu hàng ngày Chất

lượng có thể áp dụng cho một hệ

thống, một quá trình

Cách hiểu hiện nay

mục tiêu

là thích hợp và thông dụng nhất khi xem xét các vấn đề của giáo dục.

2 Chất lượng giáo dục

2.1 Từ góc độ lí luận dạy học, chất lượng giáo dục được hiểu là mức độ kết quả học tập đạt được so với mục đích phát triển cá nhân và tạo nguồn nhân lực cho xã hội Nói cách khác, chất lượng giáo dục là những lợi ích, giá trị mà kết quả học tập đem lại cho cá nhân, xã hội trước mắt và lâu dài, theo mục đích cuối cùng của giáo dục

2.2 Từ góc độ tâm lí – giáo dục, chất lượng giáo dục là chất lượng của nhân cách được đào tạo và cũng là chất lượng của quá trình đào tạo nhân cách

2.3 Từ góc độ quản lí giáo dục, chất lượng giáo dục liên quan đến tất cả các yếu tố cơ bản của hệ thống giáo dục; do vậy chất lượng của một hệ thống giáo dục là chất lượng của những thành phần cơ bản tạo nên hệ thống giáo dục đó , bao gồm:

 Chất lượng đầu vào – I (Input)

 Chất lượng quá trình quản lí – M (Management)

 Chất lượng đầu ra – O (Outcome)

 Ba thành phần chất lượng trên cần được xem xét trên nền một hoàn cảnh cụ thể - C (Context).

Trong hệ thống giáo dục, mỗi cơ sở giáo dục là một tiểu hệ thống cũng bao gồm các yếu tố tương tự:

 Đánh giá chất lượng một cơ sở giáo dục là đánh giá xem cơ sở giáo dục đó thực hiện

3 Chất lượng giáo dục phổ thông

sự đáp ứng mục tiêu giáo dục, có thể hiểu:

 Chất lượng giáo dục phổ thông là sự đáp ứng mục tiêu giáo dục phổ thông;

 Chất lượng cơ sở giáo dục phổ thông là sự đáp ứng của cơ sở giáo dục phổ thông đối với các yêu cầu về mục tiêu giáo dục phổ thông được quy định theo Luật giáo dục

4 Mục tiêu giáo dục phổ thông

Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân; chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

4.1 Mục tiêu của giáo dục Tiểu học

thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học Trung học cơ sở

4.2 Mục tiêu của giáo dục THCS

sinh củng cố và phát triển những kết quả của giáo dục Tiểu học; có học vấn phổ thông ở trình

độ cơ sở và những hiểu biết ban đầu về kĩ thuật

và hướng nghiệp để tiếp tục học Trung học phổ

4.3 Mục tiêu của giáo dục THPT

học sinh củng cố và phát triển những kết quả của giáo dục Trung học cơ sở, hoàn thiện học vấn phổ thông và có những hiểu biết thông thường về kĩ thuật và hướng nghiệp, có điều kiện phát huy năng lực cá nhân để lựa chọn hướng phát triển, tiếp tục học Đại học, Cao đẳng, Trung cấp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động

5 Các thành tố cơ bản của chất lượng giáo

dục phổ thông

Các nguyên tắc của quản lý chất lượng

hàng

Nhà trường phụ thuộc vào khách

hàng của mình và vì thế cần hiểu các nhu cầu hiện tại và tương lai của

khách hàng, không chỉ đáp ứng mà còn phấn đấu vượt cao hơn sự mong đợi của họ.

người trong việc đạt được các mục tiêu của nhà trường

Nguyên tắc 3:

Sự tham gia của mọi người

Con người là nguồn lực quan

trọng nhất của một nhà trường và

sự tham gia đầy đủ với những hiểu

biết và kinh nghiệm của họ rất có ích cho nhà trường

Nguyên tắc 4:

Quan điểm quá trình

Kết quả mong muốn sẽ đạt được một cách hiệu quả khi các nguồn và các hoạt động có liên quan được

quản lý như một quá trình.

Quản lý theo quá trình ( Managament By Process ) thực

hiện triệt để các chức năng

QLCL: Plan – Do – Check –

Action ( P – D – C – A ) đối với

mọi công việc, mọi quá trình và

mọi công đoạn bên trong của

quá trình, tạo thành một vòng

tròn QLCL nối tiếp nhau.

Plan Hoạch định và viết ra những gì sẽ làm, lưu

trữ hồ sơ hoạch định chất lượng giáo dục

đồng thời có sự linh hoạt, sáng tạo tùy theo các tình huống dạy học và QLGD

Check Kiểm tra kịp thời những việc đang làm, đã

làm trong quản lý so với những gì đã thiết kế

và lưu trữ hồ sơ Xem xét và cải tiến hệ thống QLCLGD trong

Nguyên tắc 5: Đảm bảo tính hệ thống, đồng

bộ QLCLGD trong mỗi nhà trường

Việc xác định, hiểu biết

và quản lý một hệ thống các quá trình có liên quan lẫn nhau đối với mục tiêu đề ra sẽ đem lại hiệu quả cho nhà trường.

Nhờ cách tiếp cận hệ thống, chủ thể quản lý sẽ có điều kiện tổng hợp

và sắp xếp các quá trình đạt kết

quả mong đợi, nâng cao khả năng

tập trung nỗ lực vào các quá trình

chính, đồng thời tạo nên sự tin

tưởng đối với các bên quan tâm về

sự ổn định, tính hiệu lực và hiệu

quả của tổ chức

Nguyên tắc 6: Cải tiến liên tục

Cải tiến liên tục là mục tiêu,

đồng thời cũng là phương pháp

của mọi nhà trường Muốn có được khả năng cạnh tranh và mức độ

chất lượng cao nhất, nhà trường

phải liên tục cải tiến

Nguyên tắc 7:

Quyết định dựa trên sự kiện

Mọi quyết định và hành động của hệ thống quản lý giáo dục

muốn có hiệu quả phải được xây dựng dựa trên việc phân tích dữ liệu và thông tin

Nguyên tắc 8:

Quan hệ hợp tác cùng có lợi

Nhà trường và các bên quan

tâm phụ thuộc lẫn nhau Mối quan

hệ tương hỗ cùng có lợi sẽ nâng

cao năng lực của cả các bên ( GV – HS – các bên quan tâm ) để tạo

ra giá trị

CÁC MÔ HÌNH QUẢN LÍ CHẤT LƯỢNG

Ba cấp độ quản lý chất lượng quen thuộc:

Kiểm soát chất lượng

(Quality Control)

Đảm bảo chất lượng

(Quality Assurance)

Quản lý chất lượng tổng thể