TIẾT 32 MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

- Thõy chất ………… -> thể hiện hỡnh ảnh vua Quang Trung, sự thất bại của quõn Thanh và thắng lợi của quõn ta Haừy noỏi caực sửù vieọc sau thaứnh moọt ủoaùn vaờn: - Vua Quang Trung cho ghép

KÍNH CHÀO CÁC THẦY CÔ GIÁO CÙNG TOÀN THỂ CÁC EM HỌC SINH.

Miªu t¶

trong v¨n b¶n tù sù

TIẾT 33: MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

I Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn

bản tự sự: :

1 Bài tập : sgk/91

Đoạn trích kể về trận đánh nào? Trong trận đánh đó, nhân vật vua Quang Trung làm gì? Xuất hiện

như thế nào ?

* Sự việc : Vua Quang Trung đánh vào đồn

Ngọc Hồi

Trong trận đánh đó Quang Trung

cho ghép ván lại, cứ mười người

kiêng một bức rồi tiến sát đồn Ngọc

Hồi Quang Trung cưỡi voi, đầu đội

khăn vàng đi đốc thúc, chỉ huy ba

quân trong khói lửa mù trời Hình

ảnh nhà vua thật oai phong lẫm liệt

Chỉ ra các chi tiết miêu tả trong đoạn trích ? Các chi tiết ấy nhằm thể hiện những đối tượng nào ?

Vua Quang Trung lại truyền lấy sáu chục tấm ván, cứ ghép liền ba tấm làm một bức, bên ngoài lấy rơm dấp n ớc phủ kín, tất cả là hai m ơi bức Đoạn kén hạng lính khoẻ mạnh, cứ m ời ng ời khênh một bức, l ng giắt dao ngắn, hai m

ơi ng ời khác đều cầm binh khí theo sau, dàn thành trận chữ nhất , vua Quang “nhất”, vua Quang ”, vua Quang

Trung c ỡi voi đi đốc thúc, mờ sáng ngày mùng 5 tiến sát đồn Ngọc Hồi Quân Thanh nổ súng bắn ra, chẳng trúng ng ời nào cả Nhân có gió bắc, quân Thanh bèn dùng ống phun khói lửa ra, khói toả mù trời, cách gang tấc không thấy gì, hòng làm cho quân Nam rối loạn Không ngờ trong chốc lát trời bỗng trở gió nam, thành ra quân Thanh lại tự làm hại mình

Vua Quang Trung liền gấp rút sai đội khiêng ván vừa che vừa xông thẳng lên tr ớc Khi g ơm giáo của hai bên đã chạm nhau thì quăng ván xuống

đất, ai nấy cầm dao ngắn chém bừa, những ng ời cầm binh khí theo sau cũng nhất tề xông tới mà đánh

Quân Thanh chống không nổi, bỏ chạy tán loạn giày xéo lên nhau mà chết Tên Thái thú Điền Châu là Sầm Nghi Đống tự thắt cổ chết Quân Tây Sơn thừa thế chém giết lung tung thây nằm đầy đồng, máu chảy thành suối, quân Thanh đại bại

(Ngô gia văn phái, Hoàng Lê nhất thống chí)

TIẾT 33: MIấU TẢ TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

I Tỡm hiểu yếu tố miờu tả trong văn

bản tự sự: :

1 Đoạn trớch : sgk/91

* Sự việc : Vua Quang Trung đỏnh vào đồn

Ngọc Hồi

*Yếu tố miờu tả :

- Truyền lấy sỏu…….phủ kớn

- Hạng lớnh… chữ nhất

- Dựng ống phun…….hai mỡnh

- Khi gươm…… đỏnh

- Thõy chất …………

-> thể hiện hỡnh ảnh vua Quang Trung, sự

thất bại của quõn Thanh và thắng lợi của

quõn ta

Haừy noỏi caực sửù vieọc sau thaứnh moọt ủoaùn vaờn:

- Vua Quang Trung cho ghép ván lại, cứ m ời ng ời khiêng một bức, rồi tiến sát đến đồn Ngọc Hồi.

- Quân Thanh bắn ra, không trúng ng ời nào, sau đó phun khói lửa.

- Quân của vua Quang Trung khiêng ván nhất tề xông lên mà

đánh.

- Quân Thanh chống đỡ không nổi, t ớng nhà Thanh là Sầm Nghi

Đống thắt cổ chết.Quân Thanh

đại bại.

Vua Quang Trung cho ghép ván, cứ m ời ng ời khiêng một bức, rồi tiến sát đến đồn Ngọc Hồi Quân Thanh bắn ra, không trúng ng ời nào sau đó phun khói lửa Quân của vua Quang Trung khiêng ván nhất tề xông lên mà đánh Quân Thanh chống đỡ không nổi, t ớng nhà Thanh là Sầm Nghi Đống thắt cổ chết Quân Thanh đại bại.

ẹoaùn vaờn:

Vua Quang Trung lại truyền lấy sáu chục tấm ván, cứ ghép liền ba tấm làm một bức, bên ngoài lấy rơm dấp n ớc phủ

kín, tất cả là hai m ơi bức Đoạn kén hạng lính khoẻ mạnh, cứ m ời

ng ời khênh một bức, l ng giắt dao ngắn, hai m ơi ng ời khác đều

cầm binh khí theo sau, dàn thành trận chữ nhất , vua Quang “nhất”, vua Quang ”, vua Quang

Trung c ỡi voi đi đốc thúc, mờ sáng ngày mùng 5 tiến sát đồn

Ngọc Hồi Quân Thanh nổ súng bắn ra, chẳng trúng ng ời nào cả

Nhân có gió bắc, quân Thanh bèn dùng ống phun khói lửa ra,

khói toả mù trời, cách gang tấc không thấy gì, hòng làm cho quân

Nam rối loạn Không ngờ trong chốc lát trời bỗng trở gió nam,

thành ra quân Thanh lại tự làm hại mình

Vua Quang Trung liền gấp rút sai đội khiêng ván vừa che vừa xông thẳng lên tr ớc Khi g ơm giáo của hai bên đã chạm

nhau thì quăng ván xuống đất, ai nấy cầm dao ngắn chém bừa,

những ng ời cầm binh khí theo sau cũng nhất tề xông tới mà đánh.

Quân Thanh chống không nổi, bỏ chạy tán loạn giày xéo lên nhau mà chết Tên Thái thú Điền Châu là Sầm Nghi

Đống tự thắt cổ chết Quân Tây Sơn thừa thế chém giết lung tung

thây nằm đầy đồng, máu chảy thành suối, quân Thanh đại bại

(Ngô gia văn phái, Hoàng Lê nhất thống chí)

Vua Quang Trung cho ghép ván, cứ m ời

ng ời khiêng một bức, rồi tiến sát đến đồn Ngọc Hồi Quân Thanh bắn ra, không trúng ng ời nào sau

đó phun khói lửa Quân của vua Quang Trung khiêng ván nhất tề xông lên mà

đánh Quân Thanh chống đỡ không nổi, t ớng nhà Thanh là Sầm Nghi Đống thắt

cổ chết Quân Thanh

đại bại

1 So sánh đoạn văn vừa tạo lập với đoạn văn trích ?

2 Rút ra nhận xét: yếu tố miêu tả có vai trò

nh thế nào đối với văn bản tự sự?

(Nếu chỉ kể sự việc diễn ra nh thế thì nhân vật vua Quang Trung có nổi bật không? Trận

đánh có sinh động không? Tại sao?)

Thảo luận

* Đoạn văn bị l ợc bỏ yếu tố miêu tả trở nên thiếu sinh động, khô khan, kém hấp dẫn vì chỉ đơn giản

kể lại sự việc , nghĩa là mới trả lời câu hỏi: Sự việc gì đ xảy ra ã

* Đoạn văn trích trong Hoàng Lê nhất thống chí

nhờ có yếu tố miêu tả mà trận đánh của vua Quang Trung đ ợc tái hiện cụ thể, sinh động, hấp dẫn , nghĩa là đ trả lời đ ợc câu hỏi ã sự việc ấy diễn ra nh thế nào

Kết luận

Qua tỡm hiểu, em hóy cho biết: khi

kể chuyện, người kể cần phải làm những gỡ để cõu chuyện trở nờn

sinh động?

TIẾT 33: MIấU TẢ TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

I Tỡm hiểu yếu tố miờu tả trong văn

bản tự sự: :

1 Bài tập: sgk/91

2 Ghi nhớ sgk/92

Trong văn bản tự sự, sự miêu

tả cụ thể, chi tiết về cảnh vật,

nhân vật và sự việc có tác dụng

làm cho câu chuyện trở nên

hấp dẫn, gợi cảm, sinh động.

Vân xem trang trọng khác vời,

Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang.

Hoa c ời ngọc thốt đoan trang, Mây thua n ớc tóc tuyết nh ờng màu da.

Kiều càng sắc sảo mặn mà,

So bề tài sắc lại là phần hơn:

Làn thu thuỷ nét xuân sơn, Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh.

Chỉ ra các yếu tố miêu tả trong đoạn thơ sau và phân tích giá trị của những yếu tố đó?

L u ý:

* Khi đ ợc sử dụng trong văn bản tự sự, ph ơng thức miêu tả th ờng bị chi phối bởi mục đích kể chuyện (tả cảnh để tạo nền, tạo tình huống cho sự việc phát triển; tả ng ời là để khắc hoạ rõ nét đặc điểm, tính cách

và bản chất của nhân vật)

Tự sự đóng vai trò chủ đạo, miêu tả chỉ đóng vai trò

bổ trợ.

* Yếu tố miêu tả th ờng đ ợc thể hiện qua các từ ngữ, hình ảnh có sức gợi lớn (từ t ợng thanh, t ợng hình, nghệ thuật so sánh, nhân hoá…)

TIẾT 33: MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

I Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn

bản tự sự: :

II Luyện tập

Tìm và phân tích giá trị của yếu

tố tả cảnh và người trong 2 đoạn trích “Chị em Thúy Kiều”

và “Cảnh ngày xuân”

Bài tập 1:

CHỊ EM THÚY KIỀU

Vân xem trang trọng khác vời, Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang.

Hoa c ời ngọc thốt đoan trang, Mây thua n ớc tóc tuyết nh ờng màu da.

Kiều càng sắc sảo mặn mà,

So bề tài sắc lại là phần hơn:

Làn thu thuỷ nét xuân sơn, Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh.

(Truyện Kiều – Nguyễn Du) Nguyễn Du)

Ngày xuân con én đ a thoi,

Thiều quang chín chục đã ngoài sáu m ơi.

Cỏ non xanh tận chân trời,

Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.

Thanh minh trong tiết tháng ba,

Lễ là tảo mộ hội là đạp thanh.

Gần xa nô nức yến anh,

Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân.

Dập dìu tài tử giai nhân,

Ngựa xe nh n ớc áo quần nh nêm.

Ngổn ngang gò đống kéo lên, Thoi vàng vó rắc tro tiền giấy bay.

Tà tà bóng ngả về tây, Chị em thơ thẩn dan tay ra về.

B ớc dần theo ngọn tiểu khê, Lần xem phong cảnh có bề thanh thanh Nao nao dòng n ớc uốn quanh, Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang.

(Trích Truyện Kiều- Nguyễn Du)

Cảnh ngày xuân

TIẾT 33: MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

I Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn

bản tự sự: :

II Luyện tập

Bài tập 1:

- Đoạn văn a: dùng hình ảnh thiên nhiên để

miêu tả nét đẹp của chị em Thúy Kiều

( Trăng, hoa, ngọc, mây, tuyết, nước, núi…)

+ Thuý Vân : Chân dung Thuý Vân với vẻ đẹp phúc hậu mà trang trọng, quí phái và tràn đầy sức sống : Khuôn mặt , đôi mày miệng tươi , giọng nói mái tóc da

+Thuý Kiều : Tác giả đặc tả đôi mắt “ Làn thu thuỷ, nét xuân sơn” đôi mắt trong như nước mùa thu, đôi mày như dãy núi mùa xuân

…-> Vẻ đẹp tuyệt thế giai nhân

- Đoạn văn b: Tả cảnh mùa xuân bằng các

chi tiết đặc sắc, cụ thể: (Ngày xuân, con én,

thiều quang cỏ non, cành lê…) -> một mùa

xuân đẹp, trong sáng đầy sức sống

Bài tập 2:

Dựa vào đoạn trích Cảnh ngày

xuân viết đoạn văn kể về việc chị

em Thuý Kiều đi chơi trong buổi chiều tiết thanh minh có sử dụng

yếu tố miêu tả?

Nhân tiết Thanh minh, chị em Thúy Kiều cùng nhau đi du xuân

Cảnh ngày xuân thật là đẹp Từng đàn chim én bay đi bay lại nhịp nhàng trên bầu trời như chiếc thoi đưa Những bãi cỏ khô héo được hồi sinh phủ lên một màu xanh tít tắp tận chân trời Những cành lê khoác trên mình một

bộ cánh trắng muốt thướt tha, kiều diễm Cỏ xanh, lê trắng hòa vào một, tạo nên bức tranh thiên nhiên trong sáng và tinh khôi Mọi người đi chơi xuân nhộn nhịp, sôi động Cô gái nào cũng sắm cho mình một bộ quần áo thật đẹp, thật sang Những trai tài, gái sắc ríu rít như chim yến chim oanh Ngựa

xe qua lại đông đúc, nhộn nhịp Chị em Thúy Kiều cùng hòa mình vào

không khí đó Đi chơi xuân nhưng mọi người không quên những đã khuất

Họ đốt vàng mã, vó rắc hi vọng rằng người đã khuất cũng sẽ được hưởng cuộc sống hạnh phúc ở thế giới bên kia…Bóng chiều đã ngã về tây, chị em Thúy Kiều thơ thẫn dang tay ra về Chân bước đi mà lòng còn luyến tiếc

buổi du xuân.

Trả lời câu hỏi bằng cách chọn đáp án đúng nhất:

Vai trò của yếu tố miêu tả trong văn bản tự sự?

A Miêu tả cũng là ph ơng thức chính quan trọng nh

tự sự.

B Miêu tả chỉ là yếu tố giúp ng ời đọc hình dung sự

việc.

C Miêu tả là yếu tố không thể bỏ đ ợc.

D Miêu tả chỉ là yếu tố bổ trợ để câu chuyện trở nên

sinh động hấp dẫn hơn.

CŨNG CỐ

* N¾m ® îc vai trß cña yÕu tè miªu t¶ trong v¨n b¶n tù sù

* Xem l i văn t s k t h p ại văn tự sự kết hợp ự sự kết hợp ự sự kết hợp ết hợp ợp các y u ết hợp

t ố miêu t đ chuÈn bÞ viÕt bµi tËp ả để chuÈn bÞ viÕt bµi tËp ể chuÈn bÞ viÕt bµi tËp lµm v¨n sè 2

H íng dÉn vÒ nhµ

A Mục tiêu cần đạt:

Giúp hs: - Thấy được vai trò của miêu tả hành động, sự việc, cảnh vật và con người trong văn tự sự

- Rèn kỹ năng vận dụng các phương thức biểu đạt trong một văn bản

B Chuẩn bị GV- HS

GV : Nghiên cứu sgk,sgv- đọc lại bài miêu tả trong văn tự sự- lớp 8 đồ dùng dạy học

HS : Học bài cũ, chuẩn bị bài mới, đồ dùng học tập

C Phương pháp : - Thảo luận nhóm, hoạt động cá nhân.

- Phương pháp đàm thoại,