Bao cao thuc tap

Vì vậy trong quá trình thực tập tốt nghiệp tôi đã lựa chọn đề tài “ Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng đối với hộ sản xuất tại NHNo&PTNT huyện Lục Nam - Tỉnh Bắc Giang”.. Với khả năn

LỜi NÓI ĐẦU

Nâng cao chất lượng tín dụng luôn là vấn đề đặc biệt quan tâm của các Ngân hàng thương mại Nó quyết định sự tồn tại và phát triển của mỗi Ngân hàng Song, phải làm thế nào để quy mô tín dụng Ngân hàng mở rộng nhưng phải đảm bảo được chất lượng hoạt động đó là một công việc không dễ dàng đối với các Ngân hàng thương mại nói chung và Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn(NHNo&PTNT) huyện Lục Nam nói riêng Khi mà khách hàng chủ yếu là hộ sản xuất-đối tượng vay vốn chứa đựng nhiều nguy cơ rủi ro Cho đến nay, hoạt động tín dụng đối với cho vay hộ sản xuất của NHNo&PTNT huyện Lục Nam đã từng bước đi lên, gặt hái được những thành công đáng kể Tuy nhiên do các nguyên nhân chủ quan, khách quan chất lượng tín dụng đối với khách hàng là hộ sản xuất vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề bất cập, chưa thực hiện tốt Cũng bởi đây là nhiệm vụ phức tạp, khó khăn đòi hỏi nhiều công sức về kiến thức, kinh nghiệm của các nhà nghiên cứu kinh tế Vì vậy trong quá trình thực tập tốt nghiệp tôi đã lựa chọn đề tài “ Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng đối với hộ sản xuất tại NHNo&PTNT huyện Lục Nam - Tỉnh Bắc Giang” Với khả năng và trình độ của mình, tôi chỉ xin đưa ra một vài ý kiến nhỏ trong khối giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng đối với hộ sản xuất mà các nhà kinh tế, các cán bộ Ngân hàng ít nhiều đang đề cập đến

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Để phát triển kinh tế hộ theo hướng sản xuất hàng hoá cần huy động các yếu tố như: Lao động, đất đai, công nghệ, vốn,… Trong đó nguồn vốn vay của các Ngân hàng và các tổ chức tín dụng là yếu tố quan trọng góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế hộ Với tư cách là người bạn đồng hành của Nông nghiệp và nông thôn Việt Nam, trong những năm qua Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn(NHNo&PTNT) Việt Nam với các chi nhánh của mình đã và đang là kênh chuyển tải vốn chủ yếu đến hộ sản xuất, góp phần tạo công ăn việc làm giúp người dân làm giàu chính đáng bằng sức lao động của mình Tuy nhiên công tác cho vay hộ sản xuất có tính chất phức tạp như món vay nhỏ lẻ, chi phí nghiệp vụ cao, địa bàn hoạt động rộng, chế độ tín dụng ban hành còn chưa đồng bộ, chưa

ăn khớp với các chính sách Nông nghiệp-Nông thôn, các thủ tục hành chính tuy đã bước đầu thực hiện cải cách nhưng vẫn còn rườm rà, chồng chéo, việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất còn chậm,…nên việc cho vay hộ sản xuất còn gặp nhiều khó khăn Chính vì các lý do đó nên hiện nay nhiều chi nhánh NHNo&PTNT còn gặp nhiều khó khăn trong hoạt động tín dụng NHNo&PTNT huyện Lục Nam - tỉnh Bắc Giang tuy đã đạt được những thành tựu hết sức khả quan về vấn đề chất lượng tín dụng nhưng cũng không tránh khỏi một số khó khăn khi mà khách hàng có quan hệ với Ngân hàng đa số là hộ nông dân(chiếm tỉ lệ trên 90% trong tổng dư nợ)

Xuất phát từ vai trò của nguồn vốn tín dụng đối với sản xuất của các hộ và thực trạng của kinh tế hộ nên tôi chọn đề tài “ Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng đối hộ sản xuất tại NHNo&PTNT huyện Lục Nam - tỉnh Bắc Giang” làm chuyên đề tốt nghiệp

2 Mục đích nghiên cứu của đề tài

- Nghiên cứu những vấn đề cơ bản về đầu tư tín dụng đối với hộ sản xuất và chất lượng tín dụng, đánh giá vai trò của tín dung đối với sự phát triển kinh tế hộ sản xuất

- Phân tích, đánh giá chất lượng tín dụng đối với hộ sản xuất của NHNo&PTNT huyện Lục Nam trong thời gian qua

- Trên cơ sở lý luận và thực tiễn đề xuất những giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng tín dụng tại NHNo&PTNT huyện Lục Nam - tỉnh Bắc Giang

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Nghiên cứu những vấn đề lý luận về chất lượng tín dụng đối với hộ sản xuất, những nhân

tố ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng đối với hộ sản xuất

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Tập trung vào một số vấn đề lý luận về chất lượng tín dụng đối với hộ sản xuất và thực tiễn hoạt động tín dụng đối với hộ sản xuất tại NHNo&PTNT huyện Lục Nam qua các năm ( 2007-2009) Từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng tín dụng của NHNo&PTNT huyện Lục Nam đối với hộ sản xuất

4 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình viết chuyên đề tôi đã sử dụng một số phương pháp sau: Phương pháp thống kê, phương pháp so sánh, phương pháp phân tích tổng hợp và phương pháp suy luận

5 Kết cấu của chuyên đề

Ngoài phần mở đầu và kết luận, chuyên đề bao gồm 3 chương:

Chương 1: Tín dụng Ngân hàng trong nền kinh tế thị trường và chất lượng tín dụng đối với

hộ sản xuất

Chương 2: Thực trạng tín dụng đối với hộ sản xuất tại NHNo&PTNT huyện Lục Nam Chương 3: Giải pháp và kiến nghị để nâng cao chất lượng tín dụng đối với hộ sản xuất tại NHNo&PTNT huyện Lục Nam

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CHẤT LƯỢNG TÍN

DỤNG ĐỐi VỚi HỘ SẢN XUẤT

1.1HỘ SẢN XUẤT VÀ VAI TRÒ TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐi VỚi PHÁT TRIỂN

KINH TẾ HỘ

1.1.1 Hộ sản xuất và vai trò của hộ sản xuất trong nền kinh tế thị trường

1.1.1.1 Khái niệm hộ sản xuất

Theo quan điểm của các nhà kinh tế học: “Hộ sản xuất là tất cả những người cùng sống chung trong mái nhà, nhóm người đó bao gồm những người cùng huyết tộc và cùng sản xuất”

Theo các nhà kinh tế học Việt Nam: “Hộ sản xuất là đơn vị kinh tế tự chủ trực tiếp hoạt động sản xuất, kinh doanh là chủ thể trong mọi quan hệ sản xuất kinh doanh”

1.1.1.2 Đặc điểm của kinh tế hộ sản xuất

Khác với những hình thức tổ chức kinh tế khác, trong kinh tế hộ sản xuất các thành viên thường có mối quan hệ với nhau về mặt hôn nhân và huyết thống do đó trong kinh tế hộ gia đình có sự thống nhất giữa quyền sở hữu và quyền sử dụng các tư liệu sản xuất, có sự thống nhất giữa quản lý và lao động trực tiếp Các thành viên trong gia đình đều tham gia vào toàn bộ các khâu của quá trình sản xuất trên cả hai cương vị kiểm tra giám sát và sản xuất chính Theo đó đã tạo ra ý thức trách nhiệm cao của từng thành viên đối với tất cả các khâu cũng như kết quả cuối cùng của quá trình lao động sản xuất

1.1.1.3 Vai trò của hộ sản xuất trong nền kinh tế thị trường

1.1.1.3.1 Hộ sản xuất góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực ở nông thôn

Việt Nam là một nước nông nghiệp với gần 80% dân số sống ở nông thôn, trình độ lao động còn hạn chế Từ khi chuyển nền kinh tế từ quản lý tập trung, quan liêu, bao cấp sang nền kinh tế thị trường, khu vực kinh tế quốc doanh vẫn giữ vai trò chủ đạo song vẫn bị co hẹp cả về quy mô và số lượng do đó lực lượng lao động trong khu vực đã giảm đáng kể 1.1.1.3.2 Nền kinh tế hộ góp phần khai thác và sử dụng có hiệu quả đất đai, tài nguyên và công cụ lao động

Từ khi chuyển đổi cơ chế quản lý trong nông nghiệp theo cơ chế thị trường, hộ sản xuất được công nhận là đơn vị kinh tế tự chủ, được Nhà nước giao quyền sử dụng quản lý đất lâu dài, đã tạo động lực thúc đẩy các hộ sản xuất khai thác có hiệu quả nguồn lực, tài nguyên thiên nhiên tại chỗ, sản xuất nông nghiệp theo hướng bền vững

Nhờ chính sách trao quyền sử dụng đất cho người sản xuất lâu năm, người nông dân nhận thấy lợi ích thiết thực nên việc sử dụng quỹ đất một cách có khoa học và tiết kiệm

1.1.1.3.3 Kinh tế hộ có khả năng thích ứng với nền kinh tế thị trường, thúc đẩy kinh tế hộ sản xuất hàng hoá

Trong cơ chế thị trường có sự tự do cạnh tranh trong sản xuất và tiêu thụ hàng hoá, dịch vụ,… Là một đơn vị kinh tế tự chủ hộ sản xuất hoàn toàn tự chủ trong việc hoạch toán kinh tế và đề ra các mục tiêu sản xuất kinh doanh, dịch vụ của mình như: Sản xuất cái gì? Sản xuất như thế nào? Và sản xuất cho ai? Nhằm mục tiêu cuối cùng là có lãi điều đó đòi hỏi sự không ngừng nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm bằng việc tăng cường đầu

tư, mạnh dạn áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật

Kinh tế hộ có quy mô nhỏ đã tạo ra ưu thế về quản lý, năng động trong việc thích ứng với những biến động của thị trường Ngoài ra còn có chính sách khuyến khích, hỗ trợ của Đảng và Nhà nước kinh tế hộ ngày càng phát triển lớn mạnh, vươn lên khẳng định vai trò

và vị trí trên thị trường

1.1.1.3.4 Kinh tế hộ thúc đẩy sự phân công lao động dẫn tới chuyên môn hoá và tạo khả năng hợp tác trên cơ sở cùng có lợi

Từ chỗ các hộ sản xuất chỉ sản xuất thuần nông, lạc hậu, manh mún,…đã không phát huy được các quan hệ sản xuất, không thúc đẩy được sản xuất hàng hoá phát triển Một vài năm trở lại đây, kinh tế hộ đã từng bước tạo ra sự chuyển dịch cơ cấu nông thôn, thông qua việc phát triển và có sự chuyên môn hoá trong các lĩnh vực nhỏ Như vậy nếu chuyên môn hoá làm cho năng suất lao động tăng, chất lượng sản phẩm tốt hơn thì hợp tác hoá được hoàn

thiện hơn Đó chính là nhu cầu của các hộ sản xuất và từ đó đáp ứng tốt nhất đòi hỏi của thị trường

1.1.1.4.Thực trạng kinh tế hộ hiện nay

1.1.1.4.1 Đất canh tác bị thu hẹp và giảm dần

Diện tích đất canh tác của hộ thường bị xé lẻ, manh mún và ngày càng giảm do dân số tăng, do quá trình tách hộ và quá trình công nghiệp hoá,… Điều này không thuận lợi cho quá trình sản xuất cơ giới hoá, mâu thuẫn với yêu cầu của sản xuất hàng hoá, bên cạnh đó tình trạng ô nhiễm đất, đất bị phong hoá ngày càng tăng

1.1.1.4.2 Về công cụ sản xuất

Công cụ và phương tiện lao động sản xuất vẫn chủ yếu là sức người và sức động vật, còn sức máy móc và các phương tiện khoa học kỹ thuật chiếm tỷ lệ rất nhỏ

1.1.1.4.3 Về việc làm.

Tình trạng thiếu việc làm trong khu vực nông thôn hiện nay đang gia tăng và rất cần được quan tâm

Hạn chế lớn nhất trong nguồn nhân lực hộ sản xuất là trình độ khoa học kỹ thậut của chủ

hộ và các thành viên trong hộ thấp kém

1.1.1.4.4 Về đầu tư vốn, ứng dụng tiến bộ mới vào sản xuất nông nghiệp

Sản xuất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hoá đã được mở ra, người nông dân đã có thể mạnh dạn đầu tư cho sản xuất Nhưng tình trạng thiếu vốn là vấn đề ở hầu hết các hộ sản xuất hiện nay ( tới 85% hộ sản xuất thiếu vốn) Số hộ nghèo chiếm tỷ lệ vẫn rất cao, nhưng ngay cả các hộ khá giả cũng trong tình trang thiếu hụt vốn

1.1.1.4.5 Về thị trường

Kinh tế hộ nói riêng và người nông dân nói chung mặc dù đã tiếp cận với thị trường, dã chuyển sang sản xuất hàng hoá nhưng thị trường vẫn rất nhỏ hẹp, chưa vượt xa khỏi các chợ làng, chợ huyện

1.1.2.Tín dụng ngân hàng và vai trò của tín dụng đối với sự phát triển kinh tế hộ sản xuất.

1.1.2.1 Khái niệm tín dụng.

Tín dụng là một phạm trù của kinh tế hàng hoá Bản chất của tín dụng là sự chuyển nhượng tạm thời quyền sử dụng vốn trong một thời gian nhất định, có hoàn trả đầy đủ cả vốn và lãi Điều 20 của luật các tổ chức tín dụng quy định: “Hoạt động tín dụng là việc tổ chức tín dụng sử dụng nguồn vốn tự có, nguồn vốn huy động để cấp tín dụng”

“Cấp tín dụng là việc tổ chức tín dụng thoả thuận để khách hàng sử dụng một khoản tiền với nguyên tắc có hoàn trả bằng các nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bảo lãnh Ngân hàn và các nghiệp vụ khác”

Trong nền kinh tế hàng hoá có nhiều loại hình tín dụng như: Tín dụng thương mại, tín dụng Ngân hàng, tín dụng Nhà nước Trong đó “Tín dụng Ngan hàng là sự tin tưởng lẫn nhau trong quan đi vay và cho vay giữa các Ngân hàng với các chủ thể kinh tế khác trong xã hội, được thực hiện dưới hình thức chủ yếu bằng tiền tệ theo nguyên tắc hoàn trả và có lãi”

1.1.2.2 Đặc điểm tín dụng đối với hộ sản xuất.

1.1.2.2.1 Tính chất thời vụ gắn liền với chu kỳ sinh trưởng của động vật

- Vụ, mùa trong sản xuất nông nghiệp quyết định thời điểm cho vay và thu nợ

- Chu kỳ sống tự nhiên của cây, con là yếu tố quyết định để tính toán thời hạn cho vay 1.1.2.2.2 Môi trường tự nhiên có ảnh hưởng đến thu nhập và khả năng trả nợ của khách hàng

Đối với khách hàng sản xuất – kinh doanh nông nghiệp nguồn trả nợ vay Ngân hàng chủ yếu là tiền thu bán nông sản và các sản phẩm chế biến có liên quan đến nông sản Như vậy sản lượng nông sản thu về sẽ là yếu tố quyết định trong việc xác định khả năng trả nợ của khách hàng Tuy nhiên sản lượng nông sản chịu ảnh hưởng của các yếu tố thiên nhiên rất lớn, đặc biệt là các yếu tố như đất, nước, nhiệt độ, thời tiết, khí hậu…

1.1.2.2.3 Chi phí tổ chức cho vay cao

Chi phí tổ chức cho vay có liên quan đến nhiều yếu tố như chi phí tổ chức màng lưới, chi phí cho việc thẩm định, theo dõi khách hàng, món vay và chi phí phòng ngừa rủi ro

1.1.2.3 Các loại hình tín dụng đối với hộ sản xuất.

Theo các tiêu chí khác nhau có thể chia tín dụng đối với hộ sản xuất thành các loại hình sau:

- Theo đặc điểm của lãi suất: bao gồm tín dụng ưu đãi và tín dụng theo lãi suất thị trường

- Theo nguồn gốc của tín dụng: bao gồm tín dụng chính thức và tín dụng phi chính thức

- Theo thời gian cho vay: bao gồm tín dụng ngắn hạn và tín dụng trung – dài hạn

1.1.2.4 Vai trò của tín dụng đối với sự phát triển kinh tế hộ sản xuất

1.1.2.4.1 Tín dụng ngân hàng đáp ứng nhu cầu vốn cho hộ sản xuất đảm bảo quá trình sản xuất liên tục, góp phần thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế

Trong nền kinh tế thị trường, tại một thời điểm nhấ định thường có hiện tượng thừa vốn, thiếu vốn tạm thời với chức năng của mình, Ngân hàng huy động các nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi để đầu tư cho mọi hoạt động sản xuất kinh doanh của các thành phần kinh tế trong

đó có hộ sản xuất

1.1.2.4.2 Tín dụng ngân hàng góp phần thúc đẩy quá trình tích tụ và tập trung vốn trong sản xuất nông nghiệp

Quá trình sản xuất kinh doanh trong cơ chế thị trường đòi hỏi người sản xuất phải nâng cao năng suất lao động, hạ giá thành và nâng cao chất lượng sản phẩm

1.1.2.4.3 Tín dụng ngân hàng là kênh chuyển tải vốn tài trợ của Nhà nước đối với nông nghiệp, nông thôn

Thực hiện chủ trương công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp và nông thôn, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chính sách hỗ trợ vốn đầu tư thông qua nhiều kênh Tín dụng Ngân hàng được lựa chọn và đánh giá là kênh chuyển tải vốn đầu tư cho nông nghiệp, nông thôn đạt hiệu quả cao

1.1.2.4.4 Tín dụng ngân hàng góp phần hạn chế cho vay nặng lãi ở nông thôn

Một trng những đặc điểm quan trọng của sản xuất nụng nghiệp là tớnh thời vụ Khi chưa tới

vụ thu hoạch, hoặc chưa cú sản phẩm hàng hoỏ để bỏn,…nhưng hộ sản xuất vẫn cần cú vốn để đầu tư, tỏi sản xuất và chi tiờu những khoản cần thiết tối thiểu

1.1.2.4.5 Tớn dụng ngõn hàng gúp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong nụng nghiệp

- Tớn dụng ngõn hàng đó gúp phần khụi phục, phỏt huy cỏc ngành nghề truyền thống.

- Tớn dụng ngõn hàng gúp phần ổn định chớnh trị, xó hội.

I Chất lợng tín dụng đối với hộ sản xuất

1 Quan điểm về chất lượng tớn dụng đối với hộ sản xuất.

2 Cỏc chỉ tiờu đỏnh giỏ chất lượng tớn dụng ngõn hàng đối với hộ sản xuất.

a Chỉ tiờu tổng dư nợ cho vay hộ sản xuất

b Nợ quỏ hạn sản xuất

c Tỷ lệ thu nợ hộ sản xuất bằng nguồn thu thứ nhất

d Tỷ lệ thu lói.

e Vũng quay vốn tớn dụng hộ sản xuất.

3 Cỏc nhõn tố ảnh hưởng đến chất lượng tớn dụng

a Những nhõn tố chủ quan

- Chiến lược kinh doanh của ngõn hàng

- Cụng tỏc tổ chức, nhõn sự của ngõn hàng

- Chớnh sỏch tớn dụng

- Việc tuõn thủ quy trỡnh nghiệp vụ.

- Cụng tỏc kiểm tra giỏm sỏt tớn dụng

- Hệ thống thụng tin tớn dụng

- Năng lực trỡnh độ phẩm chất đạo đức cỏn bộ tớn dụng

b Nhõn tố khỏch quan

- Cơ chế chớnh sỏch

- Mụi trường kinh tế

- Nhúm nhõn tố mụi trường phỏp lý

Chơng ii Thực trạng chất lợng tín dụng đối với hộ sản

xuất tại NHNo &PTNT huyện lục nam

I. Khái quát tình hình hoạt động của NHNo&PTNT huyện lục nam

1 Sơ lược về quỏ trỡnh hỡnh thành và phỏt triển của NHNo&PTNT huyện Lục nam.

2 Tỡnh hỡnh hoạt động kinh doanh của NHNo&PTNT huyện Lục nam trong thời gian

qua.

a Cụng tỏc huy động vốn.

b Tỡnh hỡnh hoạt động tớn dụng

- Tỡnh hỡnh đầu tư vốn.(T30)

c Cụng tỏc kế toỏn và ngõn quỹ

d Cỏc hoạt động khỏc

II. Thc trạng chất lợng tín dụng đối với hộ sản xuất tại NHNo&PTNT

huyện lục nam

1 Tỏc động của tỡnh hỡnh kinh tế - xó hội trờn địa bàn

a Những thuận lợi

b Những khú khăn

2 Thực trạng chất lượng tớn dụng đối với cho vay hộ sản xuất

a Tỡnh hỡnh cho vay thu nợ, dư nợ đối với hộ sản xuất.

b Tỡnh hỡnh về chất lượng tớn dụng đối với hộ sản xuất.

- Về cơ cấu đầu tư.

- Về khỏch hàng vay vốn