bAI 15: THỰC HÀNH

Tiết 15: MẠCH ĐiỀU KHIỂN TỐC ĐỘ ĐỘNG CƠ ĐiỆN XOAY CHIỀU MỘT PHA • Biết được công dụng của mạch điều khiển tốc độ động cơ một pha.. • Hiểu được mạch điều khiển tốc độ quạt điện bằng tria

Tiết 15: MẠCH ĐiỀU KHIỂN TỐC

ĐỘ ĐỘNG CƠ ĐiỆN XOAY CHIỀU MỘT PHA

• Biết được công dụng của mạch điều khiển tốc độ động cơ một pha.

• Hiểu được mạch điều khiển tốc độ quạt

điện bằng triac.

I Cụng dụng của mạch điều khiển tốc độ động cơ điện xoay chiều một pha.

Để điều khiển tốc độ động cơ một pha người ta có thể sử dụng các phương pháp sau:

• Thay đổi số vòng dây của Stator (ví dụ quạt bàn)

• Mắc nối tiếp với động cơ một điện trở hay cuộn dây

điện cảm (ví dụ điều khiển quạt trần kinh điển)

• Điều khiển điện áp đưa vào động cơ.

• Điều khiển tần số nguồn điện cấp cho động cơ.

Các phương pháp điều khiển kinh điển

Zf

Q

Điều khiển động cơ một pha

bằng tổng trở phụ.

Điều khiển động cơ một pha

bằng biến áp tự ngẫu.

Uv

D

U1

Q

II Nguyên lí điều khiển tốc độ độ cơ một pha

Điều khiển

U1 , f1

U2, f1

Điều khiển Tần số, điện áp ĐC

U1 , f1

U2, f2

1 Điều khiển tốc độ bằng thay đổi điện áp.

2 Điều khiển tốc độ bằng thay đổi tần số và điện áp.

Đ

K

Tụ NẠP ĐiỆN

Triac dẫn

Động cơ hoạt động

Tụ nạp đầy

III Một số mạch điều khiển tốc độ động cơ một pha

Sơ đồ điều khiển động cơ một pha bằng triac

Nguyên lí làm việc

• Triac không mở thông khi chưa có dòng điện kích đặt tại cực điều khiển G

• Khi đóng khóa K sẽ có dòng điện nạp vào tụ điện Khi tụ nạp đầy, điện áp định mức của tụ cũng là điện áp ngưỡng mở thông triac

• Khi triac dẫn sẽ cung cấp điện cho động cơ hoạt động

• Để điều khiển tốc độ của động cơ, thì thay đổi điện áp nạp tụ bằng biến trở VR, khi đó sẽ thay đổi thời gian nạp điện cho tụ và thay đổi thời gian dẫn của triac

• VD: Giảm điện trở VR, tụ nạp nhanh hơn, triac dẫn nhiều hơn, điện

áp đưa vào động cơ lớn hơn, động cơ quay với tốc độ lớn hơn và ngược lại

• Nhược điểm: Triac làm việc lâu ngày sẽ bị thiếu chính xác Để khắc phục mắc thêm vào mạch một điac

Đ

K

Tụ NẠP ĐiỆN

Triac dẫn

Động cơ hoạt động

Tụ nạp đầy

Điac dẫn

Khi điện áp tụ tăng tới ngưỡng điện áp

thông của điac Điac dẫn, có dòng điều

khiển chạy vào cực điều khiển triac,

Tổng kết bài

• Nêu nhận xét về điện áp đưa vào động cơ một pha khi điều khiển bằng mạch điện tử?

• Khi sử dụng triac để điều khiển tốc độ động cơ, cần tác động vào thông số nào của nguồn cấp điện cho động cơ?

• So với điều khiển động cơ quạt bằng phím bấm , thì điều khiển bằng điện tử có ưu và nhược

điểm gì?

Xem bài thực hành