AN TOÀN ĐIỆN C Đ - 2020

Tình hình chung về tai nạn điện tại nước ta- Theo Cục Kỹ thuật an toàn và môi trường công nghiệp, Bộ Công Thương, hàng năm cả nước xảy ra khoảng từ 400 đến 500 vụ tai nạn do điện, làm t

CHUYÊN ĐỀ

AN TOÀN ĐIỆN

TRUNG TÂM GDNN-GDTX HUYỆN DI LINH

A Nguyên nhân tai nạn điện và các dạng tại nạn điện

B Tác hại của dòng điện và các yếu tố ảnh hưởng

đến mức độ nguy hiểm của tai nạn điện

C Các biện pháp phòng ngừa tai nạn điện trong sản

xuất và trong gia đình

D Cách sơ cứu người bị tai nạn điện

MỘT SỐ HÌNH ẢNH VÀ CLIP VỀ TAI NẠN ĐIỆN

Tình hình chung về tai nạn điện tại nước ta

- Theo Cục Kỹ thuật an toàn và môi trường công nghiệp, Bộ Công Thương, hàng năm cả nước xảy ra khoảng từ 400 đến 500 vụ tai nạn

do điện, làm từ 350 đến 400 người thiệt mạng, hàng trăm người

khác bị thương, trong đó, 70% số vụ tai nạn có nguồn gốc từ mất an toàn trong quy trình sử dụng điện tại gia đình, sinh hoạt và 15% do trục trặc trong khâu sản xuất, 5% còn lại thuộc về các vi phạm

không va chạm mà vẫn bị tai nạn, đó là do đã vượt quá khoảng cách

an toàn đối với từng cấp điện áp gây nên phóng điện.

A Nguyên nhân tai nạn điện và các dạng tại nạn điện

I Nguyên nhân tai nạn điện

1.Do bất cẩn

- Do người lao động không tuân thủ nghiêm túc các quy

trình đóng cắt điện Đóng hoặc cắt điện mà không kiểm tra kỹ những mối liên quan đến mạch điện sẽ được thao tác: đóng điện khi có bộ phận đang thao tác trong mạng mà không được báo trước Ngắt điện đột ngột làm người thi công không chuẩn bị trước phương pháp đề phòng tai nạn cũng như các thao tác sản xuất thích hợp

- Người lao động chưa tuân thủ quy trình kỹ thuật an toàn

- Thiếu hoặc không sử dụng đúng các dụng cụ bảo hộ lao

động như: ủng, găng tay cách điện, thảm cao su, giá cách điện

2.Do sự thiếu hiểu biết của người lao động

- Chưa được huấn luyện đầy đủ về an toàn điện

- Sử dụng không đúng các dụng cụ nối điện thế trong các phòng bị ẩm ướt

3.Do sử dụng thiết bị điện không an toàn

- Sự hư hỏng của thiết bị, dây dẫn điện và các thiết bị

4 Do yếu kém trong quá trình tổ chức thi công và thiết

kế

- Bố trí không đầy đủ các vật che chắn, rào lưới ngăn ngừa việc tiếp xúc bất ngờ với bộ phận dẫn điện, dây dẫn điện của các trang thiết bị

- Khi thiết kế không tính hết nhu cầu sử dụng thiết bị điện dẫn đến quá tải, chập cháy

- Người thiết kế chỉ lưu ý đến phần tiếp đất, chống sét bằng thu lôi chứ không lưu ý đến hệ thống nối đất an toàn cho các thiết bị điện sử dụng trong nhà

- Không thực hiện nối đất đối với thiết bị để ngăn dòng điện rò

5.Do môi trường làm việc không an toàn

- Môi trường làm việc nhiều bụi, ẩm ướt dễ phát sinh ra các tai nạn điện

6.Do sự bất cập trong tiêu chuẩn hiện hành

- Do tiêu chuẩn Việt Nam hiện hành có nhiều điểm lỗi thời, nhiều đơn vị khi thi công phải lượm lặt các tiêu chuẩn

an toàn điện từ trên thế giới, gây ra tình trạng thiếu đồng

bộ và tiềm ẩn nhiều nguy cơ tai nạn

II Các Dạng Tai Nạn Điện

1 Các chấn thương do điện.

- Chấn thương do điện là sự phá huỷ cục bộ các

mô của cơ thể do dòng điện hoặc hồ quang điện.

- Bỏng điện: bỏng gây nên do dòng điện qua cơ thể con người hoặc do tác động của hồ quang điện, một phần do bột kim loại nóng bắn vào gây bỏng.

- Co giật cơ: khi có dòng điện qua người, các cơ

bị co giật.

- Viêm mắt do tác dụng của tia cực tím.

2 Điện giật

- Điện giật chiếm một tỷ lệ rất lớn, khoảng 80% trong tai nạn điện và 85% số vụ tai nạn điện chết người là do điện giật

- Dòng điện qua cơ thể sẽ gây kích thích các mô kèm theo co giật cơ ở các mức độ khác nhau:

+ Cơ bị co giật nhưng không bị ngạt

+ Cơ bị co giật, người bị ngất nhưng vẫn duy trì được hô hấp và tuần hoàn

+ Người bị ngất, hoạt động của tim và hệ hô hấp bị rối loạn

+ Chết lâm sàng (không thở, hệ tuần hoàn không hoạt động)

B Tác hại của dòng điện và các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ nguy hiểm của tai nạn điện:

I Tác hại của dòng điện:

- Khi con người tiếp xúc với mạng điện, sẽ có dòng điện chạy qua người và dòng điện sẽ tác dụng vào cơ thể

+ Huỷ hoại cơ quan hô hấp, sưng màng phổi,

+ Huỷ hoại cơ quan tuần hoàn máu

+Dòng điện có thể làm chết người

II Các yếu tố nguy hiểm liên quan đến tai nạn điện

1 Điện trở người :

- Điện trở của cơ thể người:

+ Da có điện trở lớn nhất, chủ yếu do trên da có lớp sừng dày khoảng (0,05 - 0,2) [mm]

+ Xương có điện trở tương đối lớn

+ Thịt và máu có điện trở nhỏ

- Điện trở của người rất không ổn định và phụ thuộc:

+ Trạng thái sức khoẻ của cơ thể, trạng thái thần kinh của người, VD:

- Môi trường xung quanh

- Điều kiện tổn thương

2 Dòng điện đi qua người :

- Dòng điện bắt đầu nguy hiểm: 15 – 20 mA điện xoay chiều; 50 – 80 mA điện 1 chiều;

- Dòng điện gây chết người là 100 mA;

- Điện áp an toàn đối với người là <36V

3 Thời gian dòng điện đi:

- Dòng điện đi qua người càng lâu càng nghiêm trọng

4 Đường đi của dòng điện :

- Nguy hiểm nhất là đi từ tay qua chân

5 Trạng thái sinh lý con người:

- Người bị bệnh ngoài da, bệnh tim mạch, bệnh thần kinh, người say rượu nguy hiểm hơn người bình thường

6 Môi trường xung quanh:

- Không khí khô, ẩm, nóng lạnh, trong lành hay bụi bẩn

C Các biện pháp phòng ngừa tai nạn điện trong sản xuất và trong gia đình

1.   Các biện pháp kỹ thuật:

- Rào chắn, treo biển báo những chỗ nguy hiểm

- Giữ khoảng cách an toàn: 2 – 15kv: 0.7m; 15 – 35kv: 1.1m; 35 – 110kv: 1.4m; 220kv: 2.5m; 330kv: 3m; 330 – 500kv: 4m

- Sử dụng thiết bị tự động cắt điện khi có dòng điện rò rỉ ra

vỏ thiết bị;

- Nối đất vỏ kim loại các thiết bị dùng điện trong nhà như:

tủ lạnh, máy gặt, bếp điện để đảm bảo an toàn Ít nhất 2 lần/năm đo kiểm tra điện trở tiếp đất của thiết bị, nếu số đo

>2 thì phải xử lý để đạt giá trị <2;

- Khi làm việc trên cao phải đeo dây an toàn;

- Tại ví trí có dòng điện cao thế phải treo bảng cảnh báo nguy hiểm; - Giữ khoảng cách an toàn: 2 – 15kv: 0.7m; 15 – 35kv: 1.1m; 35 – 110kv: 1.4m; 220kv: 2.5m; 330kv: 3m; 330 – 500kv: 4m

- Nên cắt áp-tô-mát, cầu dao điện và treo bản báo “Cấm đóng điện có người đang làm việc” tại cầu dao, khi cần sửa chữa hoặc mắc điện trong nhà.

- Khi ngắt một cầu trì, cầu dao, công tắc, mối nối điện, tại

vị trí cô lập phải treo biển thông báo hoặc khóa cách ly;

2 Các biện pháp bảo vệ cá nhân

- Sử dụng các dụng cụ an toàn về điện;

Sào cách điện (đóng mở cầu dao cách ly ở cự ly xa), kìm cách điện, bút thử điện, găng tay cách điện, ủng cách điện, thảm cách điện …;

Các dụng cụ an toàn: kính, găng tay vải bạt, mặt nạ, dây đai an toàn…;

- Sử dụng các phương tiện bảo vệ cá nhân;

Chỉ sử dụng các dụng cụ đảm bảo chất lượng do đó phải thường xuyên kiểm tra đảm bảo các chỉ tiêu kỹ thuật;

- Không được sử dụng quá cấp điện áp cho phép của dụng cụ;

Bảo quản các dụng cụ bảo vệ ở nơi cao ráo, sạch sẽ, tránh chỗ có xăng dầu, tránh bị cọ xát bề mặt

3 Quy tắc an toàn điện

- Chỉ những người có chuyên môn về điện và đã qua huấn luyện an toàn điện mới được bảo dưỡng, sửa chữa, cải tạo, lắp đặt thiết bị điện;

- Không tự tiện ấn nút hoặc đóng ngắt cầu dao, áptomat ngoài chức trách của mình (nhất là đối với các máy bơm, máy nén, quạt gió…);

- Không tự tiện đi vào vùng nguy hiểm của thiết bị điện hoặc đường dây dẫn điện và không tự ý đấu nối thay đổi hệ thống điện;

- Khi bảo dưỡng, sửa chữa thiết bị điện ít nhất phải có 2 người tham gia, sử dụng “qui trình làm việc” và tuân theo

“giấy phép làm việc điện”, sau khi kết thúc công việc phải nghiệm thu, trả giấy phép và thông báo để người vận hành đưa thiết bị vào hoạt động

- Khi phát hiện thấy điều bất thường (mùi khét, khói, tia lửa điện…) phải lập tức báo để người vận hành ngừng ngay thiết bị.

- Không được dùng các loại thang có khả năng dẫn điện khi làm việc trên hoặc gần các thiết bị điện Cấm dùng

thang bằng kim loại không có cách điện.

- Không: dựng an-ten, bảng hiệu, biển quảng cáo gần

đường dây điện hoặc dựng cao quá có thể chạm vào đường dây khi bị đổ ngã

- Không nên sử dụng hoặc cho phép việc dùng dây điện

vào các mục đích khác với khuyến cáo ban đầu của nó Cụ thể là không dùng dây điện để xích thú cưng, cột hàng

hóa… Không: buộc dây vào cột điện hoặc dùng dây dẫn điện để phơi, móc quần áo và các vật dụng khác

- Khi không sử dụng các máy móc, thiết bị có sử dụng điện, bạn nên rút phích cắm điện Chú ý kiểm tra các thiết

bị dùng điện, công tắc, cầu dao trước khi ra khỏi nhà

- Dụng cụ sử dụng điện phải được giữ cách xa nguồn nước Không để bất kỳ đồ đạc chạy bằng điện nào gần chậu rửa, chậu nước, đường ống nước, không chạm vào chúng khi tay bạn chưa khô

- Không: đóng cắt cầu dao, công-tắc điện, phích cắm khi còn tay ướt hoặc đang đi chân trần trên nền ẩm ướt, rất dễ

bị điện giật

- Máy vi tính, ti vi cũng như máy móc có tỏa nhiệt khi hoạt động nên được đặt ở nơi không khí lưu thông thuận lợi, đừng nên đặt các vật khác lên trên chúng

- Thường xuyên kiểm tra các hệ thống dây điện xem chúng

có bị trầy xước hay đứt gãy không Tránh tự ý thay đổi phích cắm Nếu phích cắm không thể ăn khớp với ổ cắm bạn nên sử dụng một phích nối phù hợp

- Không: cắm trực tiếp đầu dây dẫn điện vào ổ cắm, mà phải có phích cắm chắc chắn, phích cắm phải là phía tải và

ổ cắm là phía nguồn điện

- Bất kỳ ổ cắm nào không được sử dụng đến nên được dán lại hoặc vô hiệu hóa

- Nếu thấy bất kỳ dây điện nào bị rơi hay thõng xuống, bạn cũng không nên lại gần và chạm vào Tốt nhất nên báo cho

kỹ sư điện hay nhà quản lý biết để xử lý kịp thời

- Không: dùng điện để chống trộm cắp, bẫy chuột, rà cá gây nguy hiểm tính mạng con người

Nên: đặt cầu dao công tắc, ổ cắm điện ở vị trí cao hơn 1m40

để trẻ em không sờ tới được

D Cách sơ cứu người bị tai nạn điện

Bước  1: Khi phát hiện người bị điện giật bạn cần nhanh

chóng tìm và cắt ngay nguồn điện đang tiếp xúc với nạn nhân

Bước 2: Đặt nạn nhân ở nơi thoáng mát, tránh xa khói bụi,

khí độc và nơi có nhiệt độ cao

Bước 3: Kiểm tra nạn nhân xem còn thở không.

- Nếu nạn nhân không còn thở phải nhanh chóng

thở được Sau đó đưa nạn nhân tới cơ sở y tế nơi gần nhất

- Trường hợp nạn nhân tự thở được cần kiểm tra ngay mức

độ tổn thương ở các vị trí trên cơ thể, đặc biệt là vị trí nguy hiểm Bởi những tổn thương như vậy có thể gây nguy hiểm cho nạn nhân nếu không được sơ cứu kịp thời Động viên

để nạn nhân bình tĩnh rồi nhanh chóng tới cơ sở y tế