Công nghệ là môn học mang tính ứng dụng thực tiễn cao, do đó phải rèn luyện cho học sinh những kiến thức và kỹ năng vận dụng vào thực tiễn, cuộc sống hằng ngày.. Nhưng làm thế nào để dạy
Trang 1A ĐẶT VẤN ĐÊ
I CƠ SỞ KHOA HỌC:
1 Cơ sở lí luận:
Ngày nay khoa học công nghệ phát triển mạnh mẽ và sự thay đổi diễn ra hằng ngày trong đời sống xã hội đòi hỏi nền giáo dục phải có những chuyển biến mới để kịp thời đáp ứng sự phát triển của xã hội Một trong những cách đó chính là đổi mới phương pháp trong dạy học Nghị quyết trung ương 4 khóa 7
đã đề ra nhiệm vụ " đổi mới phương pháp dạy học ở tất cả các cấp học, bậc học
"và phải "khuyến khích tự học", phải "áp dụng những phương pháp giáo dục hiện đại để bồi dưỡng cho học sinh năng lực tư duy sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề"
Công nghệ là môn học mang tính ứng dụng thực tiễn cao, do đó phải rèn luyện cho học sinh những kiến thức và kỹ năng vận dụng vào thực tiễn, cuộc sống hằng ngày
Ở môn công nghệ 8 các em bắt đầu làm quen với việc vận dụng bài học vào cuộc sống có nghĩa là " Học đi đôi với hành" với nhiều kiến thực mới mẽ bắt đầu hình thành thói quen nghề nghiệp cho học sinh Như phần vẽ kĩ thuật, phần cơ khí Trong đó kĩ thuật điện là một phần hết sức quan trọng mang lại nhiều kiến thức bổ ích nhằm trang bi cho các em nhưng hiểu biết để các em vận dụng kiến thức vào cuộc sống
Nhưng làm thế nào để dạy tốt một giờ Công nghệ mà ở đó học sinh có thể nhớ kĩ hiểu sâu vận dụng kiến thức đó vào thực tiễn trong một giờ học là cả một
Trang 2vần đề, không những thầy cô mà tất cả những người công tác giáo dục củng hết sức quan tâm
2 Cơ sở thực tiễn:
Xuất phát từ thực tiễn dạy học ở trường THCS, nhất là trong tình hình hiện nay thì môn học Công nghệ đang bị học sinh và phụ huynh xem nhẹ, coi đó là môn học phụ không đánh giá việc giảng dạy và học tập môn công nghệ ngang bằng với các môn học như tự nhiên Quan niệm học môn công nghệ là học để cho có, chính vì vậy học sinh xao nhãng không chăm lo việc học Bên cạng đó
cơ sở vật chất để đảm bảo một tiết dạy môn công nghệ thì nhà trường và ngành vẫn chưa đáp ứng được mà môn học thì đòi hỏi người học phải ứng dụng vào thực tiễn việc tồ chức dạy còn thiếu và đã xuống cấp nhưng phương tiện và thiết bị, mô hình, vật thật, sơ đồ, tranh ảnh Vì vậy vấn đề dạy học công nghệ hấp dẫn cuốn hút học sinh, phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của các em nâng cao hiệu quả chất lượng dạy học là vấn đề mà chúng ta những người làm công tác dạy học công nghệ luôn trăn trở là làm thế nào để đổi mới phương pháp dạy học có hiệu quả cao qua từng tiết, từng bài cụ thể là cả quá trình
Đổi mới Phương pháp dạy học cần theo những định hướng nhất định Luật giáo dục nước ta đã nêu rõ những định hướng đổi mới phương pháp dạy học ở trường phổ thông Cụ thể là:
- Phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động sáng tạo của học sinh
- Bồi dưỡng phương pháp tự học
- Rèn luyện kĩ năng vận dụng kiền thức vào thực tiễn
- Tác động đến tình cảm, đem lại niền vui, hứng thú học tập cho hoc sinh
download by : skknchat@gmail.com
Trang 3Với đặc điểm tình hình như vậy đòi hỏi người dạy phải có những quyết tâm nhất định để đem lại niềm đam mê hứng thú học tập của hoc sinh nhất là những bài học rất quen thuộc mà các em học sinh tiếp xúc hằng ngày như đọc bản vẽ các mẫu vật hình hộp, hình tam giác, hình lăng trụ… hay đọc bản vẽ nhà ở đơn giản qua đó học sinh vận dụng để vẽ ra bản vẽ nhà ở của mình đó là những ứng dụng rất thực tế đem lại nhiều hiểu biết cho hoc sinh và quan trọng hơn nữa đó
là những mạch điện, từ sơ đồ nguyên lý qua hướng dẫn của giáo viên học sinh
có thể tự minh lắp mạch điện chiếu sáng tại lớp học qua đó hoc sinh vận dụng để lắp những mạch điện ứng dụng trong gia đình Nhưng để học sinh có thể lắp
được mạch điện chiếu sáng thi vấn đề an toàn điện là bài học quan trọng là bài
học đầu tiền mà người dạy học phải đặt lên hàng đầu vì học sinh có nắm được nguyên tắc an toàn điện thì mới thực hành được vậy người dạy phải dạy như thế nào để khắc sâu những kiến thức vào đó là điều khiến tôi băn khoăn bấy lâu nay
cũng là lý do mà tôi chọn đề tài " giáo dục học sinh phòng tránh tai nạn điện trong gia đình trong nhà trường qua bài dạy an toàn điện".
II MỤC ĐÍCH, NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
1 Mục đích:
Để dạy khắc sâu những kiến thức hấp dẫn, cuốn hút học sinh, phát huy được tối
đa tính tích cực, chủ động, sáng tạo của các em Tạo cho học sinh niềm say mê, yêu thích khi học môn công nghệ là mục tiêu phấn đấu của đại bộ phận thầy cô giáo giảng dạy đặc biệt đối với an toàn điện học sinh phải nắm được tác hại của dòng điện lớn đi qua cơ thể người và nắm được đi qua những bộ phận càng quan
Trang 4trọng thì càng nguy hiểm như tim hay não… hay tác hại của hiện tượng chập điện sẽ gây nguy hiểm đến tính mạng và làm tổn thất kinh tế hết sức to lớn đối với gia đinh thẩm chí là cả quốc gia Qua đó giáo dục cho học sinh biết tiết kiệm nguồn năng lượng cần thiết, từ những tác hại đó học sinh nắm vừng kiến thức các em sẽ vận dụng những kiến thức vào thực tiễn để các em biết phòng tránh nhưng tai nạn do điện gây ra trong gia đình cũng như ngoài xã hội
2 Nhiệm vụ:
Qua nghiên cứu, khảo sát thực trạng dạy học công nghệ ở nhà trường phổ thông nói chung và dạy học công nghệ ở khối lớp 8 nói riêng Cần phải phát huy nhanh chóng thay đổi cách dạy học trước đây để phát huy hiệu quả chất lượng giờ dạy Từ đó tìm các giải pháp, nêu phương án, đề xuất, kiến nghị nhằm giúp học sinh chủ động tiếp thu kiến thức, phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tế của các em
III ĐỐI TƯỢNG, THỜI GIAN, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1 Đối tượng nghiên cứu:
- Chương trình môn công nghệ trường THCS, môn công nghệ 8 nói chung và
tiết 33 bài 33 - An toàn điện nói riêng.
2 Thời gian nghiên cứu:
Bắt đầu thực hiện từ tháng 11 năm 2009 đến đầu tháng 6 năm 2011
3 Phương pháp nghiên cứu:
download by : skknchat@gmail.com
Trang 5- Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế: Dự giờ, thăm lớp, khảo sát tình hình dạy và học công nghệ ở lớp - Trên sách báo, các phương tiện thông tin đại chúng
- Phương pháp so sánh, đối chiếu
- Phương pháp thực nghiệm sư phạm
- Phương pháp phân tích, tổng hợp, đánh giá kết quả điều tra
B.GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
Sau nhiều năm tôi đã cố gắng tích luỹ kiến thức qua các tài liệu sách giáo khoa, sách giáo viên, ứng dụng trong thực tế… Nghiên cứu và đổi mới phương pháp dạy học công nghệ nói chung và bài dạy này nói riêng và củng qua thực tiễn giảng dạy thành công tôi đã đúc rút ra kinh nghiệm để dạy tốt bài dạy này như sau:
an toµn ®iÖn
I MỤC TIÊU
- Học sinh nắm vững các quy tắc về an toàn điện
- Sử dụng được một số dụng cụ và thiết bị bảo vệ an toàn điện, biết cách sơ cứu người bị tai nạn điện
- Thực hiện công việc cẩn thận chính xác và nghiêm túc
II ĐỒ DÙNG
-Một số tranh vẽ người bị tai nạn điện gây ra
- Hình ảnh dòng điện truyền từ người qua tay khi chạm vào hai dây
download by : skknchat@gmail.com
Trang 6- Hình ảnh chạm một dây, dòng điện từ tay qua chân
- Môt số vật dụng,dụng cụ lao động điện
- Một số vật lót cách điện
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 ổn định tổ chức
? Nêu tính năng ưu việt của điện năng? khi sử dụng điện có cần tiết kiệm điện không? Tại sao?
? Mức độ nguy hiểm của tai nạn điện phụ thuộc vào những yêu tố nào?
3
Bài mới
Giới thiệu bài:
G/v: Điện năng có nhiều ưu điểm thuận lợi nhưng sự cố tai nạn điện xẩy ra nhanh và nguy hiểm tác hại của tai nạn điện xẩy ra là nguy hiểm đến tính mạng hay là làm thiệt hại nặng nề về kinh tế Mỗi khi tiếp xúc với điện phải tôn trọng các quy định về an toàn điện, tìm cách hạn chế các yếu tố nguy hiểm như cường
độ dòng điện, đường đi của dòng điện, thời gian dòng điện qua cơ chế và các phương pháp bảo vệ, các dụng cụ lao động đảm bảo an toàn đó là bài học hôm nay mà tôi sẽ truyền tải đến cho tất cả chúng ta
hoạt động của giáo viên hoạt động của học sinh
G/v: chiếu hình ảnh một đoạn phim về Hoạt động I : Tác hại của dòng điện
tai nạn điện đối vối cơ thể người và điện áp an
Trang 7download by : skknchat@gmail.com
HS: Quan sát
? Mức độ nguy hiểm của điện giật phụ
thuộc vào những yếu tố nào?
G/v mức độ nguy hiểm của điện giật
phụ thuộc vào trị số của dòng điện và
loại nguồn điện một chiều hay xoay
chiều
G/v:Giới thiệu H1.1 đường đi của dòng
điện qua cơ thể người
Yêu cầu học sinh phân tích đường đi
của dòng điện và mức độ nguy hiểm
-Chạm vào 2 dây, I từ tay qua chân
-Chạm vào 1 dây, chân chạm đất, dòng
điện từ tay qua chân
?Thời gian dòng điện qua cơ thể và
mức độ nguy hiểm có mối liên hệ như
thế nào?
G/v điện trở người không phải là hệ số
toàn
1.Điện giật tác động tới cơ thể con người như thế nào?
-Dòng điện tác dụng vào hệ thần kinh-rối loạn hoạt động của hệ hô hấp, hệ tuần hoàn
-Người bị điện giật nhẹ, thở hổn hển tim đập nhanh
-Trường hợp nặng phổi tim ngừng đập, nạn nhân chết trong tình trạng ngạt, nạn nhân có thể được cứu sống nếu như ta
hô hấp nhân tạo kịp thời
2.Tác hại của hồ quang điện -Gây bỏng cho người hay gây cháy do kim loại bắn vào vật dễ gây thương tích -Có khi hồ quang điện gây phá hoại cả phần mềm, gân và xương
3 Mức độ nguy hiểm của tai nạn điện phụ thuộc vào các yếu tố sau:
a) Cường độ dòng điện chạy trong cơ thể
Trang 8? Điện áp như thế nào được coi là an
toàn? Qui định điện áp an toàn phụ thuộc
vào những điều kiện nào?
? Sử dụng dụng cụ nào để kiểm tra
điện áp an toàn ?
G/v: giới thiệu bút thử điện và cách sử
dụng
? Tai nạn điện xảy ra khi nào?
? Hãy lấy ví dụ?
? Những trường hợp nào xảy ra khi
không khí trở thành vật dẫn điện?
G/v phân tích về một số nguyên nhân
b)Đường đi của dòng điện qua cơ thể
- Theo các con đường khác nhau
- Nguy hiểm nhất dòng điện đi qua não, phổi, tim
c)Thời gian dòng điện qua cơ thể
4.Điện áp an toàn -U < 40v
-Nơi ẩm ướt, nóng, bụi kim lọai nhiều thì U ≤ 12v
-Dùng bút thử điện để kiểm tra điện áp
an toàn
Hoạt động 2 II Nguyên nhân của
các tai nạn điện
1.Chạm vào vật mang điện
–Khi sửa chữa đường dây và thiết bị điện đang nối với mạch mà không cắt
download by : skknchat@gmail.com
Trang 9trên qua một vài ví dụ.
? Điện áp bước xảy ra khi nào?
G khi đây dẫn bị đứt và dơi xuống đất
cần phải cắt điện ngay trên đường dây
- Cấm người và gia súc đến gần khu
vực đó (bán kính 20m kể từ điểm chạm
đất )
? Để chống chạm vào các bộ phận
mang điện ta cần phải làm gì?
G/v lấy ví dụ và phân tích
G/v đưa ra một số mẫu cụ thể cho học
sinh quan sát và phân tích
?Khi sử dụng các dụng cụ lao động
điện cần chú ý gì?
điện hoặc do chỗ làm việc chật hẹp người làm vô ý chạm vào bộ phận mang điện
2 Tai nạn do phóng điện -Vi phạm khoảng cách an toàn lưới điện
3.Do điện áp bước
- là điện áp giữa hai chân người khi đứng gần điểm có hiệu điện thế cao
Hoạt động 3.
IV An toàn điện trong sản xuất và sinh hoạt
1.Chống chạm vào các bộ phận mang điện
- Cách điện giữa phần tử mang điện và phần tử không mang điện
- Che chắn những bộ phận dễ gây nguy hiểm, không dùng dây trần trong nhà ở
- Đảm bảo an toàn cho người khi gần đường dây cao áp
2 Sử dụng các dụng cụ và thiết bị bảo
Trang 10G/v: Thông báo 3 cấp qui định các thiết
bị bảo vệ của các thiết bị điện theo
TCVN
? Phương pháp nối đất có tác dụng bảo
vệ như thế nào?
G/v sử dụng tranh vẽ hình 13 để phân
tích cách thực hiện và tác dụng của
phương pháp này
? Phương pháp nối trung hoà thực hiện
được khi nào?
? cách thực hiện phương pháp này như
thế nào?
G/v: sử dụng tranh vẽ hình 14 miêu tả
cho học sinh cách thực hiện phương
pháp này
G/v khi điện áp cao không được tới gần
nạn nhân khi chưa ngắt điện
? Muốn tiến hành sơ cứu nạn nhân ta
phải làm gì?
vệ an toàn điện
- Sử dụng các vật lót cách điện
Sử dụng các dụng cụ lao động điện -Dụng cụ kiểm tra điện: bút thử điện
3 Nối đất bảo vệ và nối trung tính bảo vệ
Hoạt động4 :V.Giải thoát nạn nhân ra
khỏi nguồn điện
1 Với điện cao áp – Thông báo khẩn trương cho chi nhánh điện hoặc trạm điện để cắt điện
download by : skknchat@gmail.com
Trang 11H: ngắt điện
? Khi nạn nhân đứng dưới đất tay
chạm vào vật mang điện thì xử lí như thế
nào?
G/v phân tích cho học sinh thấy một số
biện pháp xử lí
? Nếu người chữa điện bị tai nạn điện ở
trên cao ta phải làm như thế nào ? H:Đón
nạn nhân ở dưới và ngắt điện
? Gặp trường hợp dây điện đường bị
đứt rơi vào người qua đường ta phải làm
gì ?
G/v: thông báo phương pháp đoản
mạch đường dây nếu dây dẫn là dây
trần
từ các cầu dao trước sau đó mới dược tới gần nạn nhân và tiến hành sơ cứu
2 Đối với điện hạ áp a) Tình huống nạn nhân đứng dưới đất tay chạm vào vật mang điện ( tủ lạnh, máy giặt )
- Nhanh chóng quan sát tìm đây dẫn , cầu dao dẫn đến các thiết bị và thực hiện các công việc sau:
+ Cắt cầu dao, rút phích điện, tắt công tắc hay gỡ bỏ cầu chì ở nơi gần nhất
+ Dùng dao cán gỗ khô chặt đứt dây điện
+ Nếu không có biện pháp nào để cắt điện thì nắm vào phần quần áo khô của nạn nhân hoặc quần áo khô của mình lót tay nắm vào tóc, tay nạn nhân kéo ra
b)Người bị nạn ở trên cao
- Nhanh chóng cắt điện nhưng trước đó phải có người đón nạn nhân để khỏi rơi
Trang 12G/v: Quyết định thành công của việc sơ
cứu nạn nhân là phải nhanh chóng và
đúng phương pháp
G/v:Giới thiệu 3 phương pháp làm hô
hấp nhân tạo
G/v: Giảng giải theo hình vẽ H1.7,
H1.8
G/v: Đưa tranh vẽ H1.9+ H1.10 và
giảng giải phương pháp 2
xuống đất c) Dây điện đường bị đứt chạm vào người nạn nhân
- Đứng trên ván gỗ khô dùng sào tre khô gạt dây điện ra khỏi người bị nạn
- Đứng trên ván gỗ khô lót tay bằng rẻ khô nhiềulớp kéo nạn nhân ra khỏi chỗ dây điện
- Đoản mạch đường dây: Dùng một dây trần mềm 2 đầu buộc 2 vật nặng rồi ném nên cho vắt qua 2 dây điện trên cột
để càu chì nổ đầu nguồn
Hoạt động5 VI Sơ cứu nạn nhân
1.Nạn nhân vẫn tỉnh
- Không cần cứu chữa nhưng vẫn phải theo dõi nạn nhân vì nạn nhân có thể bị sốc hay loạn nhịp tim
2.Nạn nhân bị ngất
- Phải hô hấp nhân tạo nếu không nạn nhân sẽ bị chết sau ít phút
a)Làm thông đường hô hấp
- Lấy đờm rãi trong miệng nạn nhân ra
download by : skknchat@gmail.com
Trang 13G/v: Thực tế phương pháp này cho hiệu
quả thấp vì không những không kiểm
tra được đường thở có thông hay
không, tốn sức
G/v nói: Phương pháp 3 là phương
pháp làm đơn giản nhất nhưng có nhiều
ưu điểm
G/v: Giới thiệu các cách hà hơi thổi
ngạt theo các hình vẽ
G/v: Giới thiệu cách thổi vào mồm
HS: Theo dõi và quan sát tranh vẽ
b)Hô hấp nhân tạo
*Phương pháp 1: áp dụng khi chỉ có
một người cứu
- Đặt nạn nhân nằm sấp đầu hơi nghiêng sang một bên sao cho miệng và mũi không chạm đất, cậy miệng và kéo lưỡi để nạn nhân mở ra
- Người cứu quì gối 2 bên đầu nạn nhân đặt 2 lòng bàn tay vào 2 bên mạng sườn ngón cái ở trên lưng
+ Động tác 1: Đẩy hơi ra
+ Động tác 2: Hít khí vào
*Phương pháp 2.Dùng tay.
- Đặt nạn nhân nằm ngửa, dưới lưng kê chăn gối cho ngực ưỡn ra
- Cậy miệng và kéo lưỡi để họng nạn nhân mở ra
- Người cứu quỳ sát bên đầu nạn nhân,
2 tay nắm lấy tay nạn nhân dang rộng
để lồng ngực giãn ra không khí sẽ tự tràn vào phổi
- Gập 2 tay người bị nạn dùng sức nặng của bản thân ép chặt hai tay lên