Ôn tập thi ngữ văn 10

 Hocmai.vn là cộng đồng học tập trực tuyến lớn nhất Việt Nam với hơn 3,7 triệu thành viên là học sinh, sinh viên cả nước;  Diendan.hocmai.vn là mạng xã hội học tập lớn nhất được Bộ T

LỜI NÓI ĐẦU

Quý phụ huynh và các bạn học sinh thân mến!

Từ nhiều năm nay, kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 trên nhiều tỉnh thành phố luôn được

phụ huynh và học sinh đánh giá căng thẳng, cam go Điểm chung nhất của kỳ thi này

trên địa bàn nhiều tỉnh thành phố đó là tính cạnh tranh gắt gao cho một suất học

trường công lập, nhất là các trường “TOP”, trường chuyên với tỉ lệ chọi cao Câu

chuyện thi cử vào lớp 10 luôn là mối quan tâm, lo lắng cả học sinh, phụ huynh và toàn

xã hội

Để giúp các bạn học sinh có cái nhìn toàn diện về kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm

2020 – 2021 sắp tới, nắm bắt được cấu trúc, nội dung đề thi đồng thời định hướng

cho mình một lộ trình học và ôn tập hiệu quả, HOCMAI đã biên soạn bộ “Cẩm nang

ôn thi vào lớp 10 năm 2020” với 3 môn học: Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh

Bộ cẩm nang được xây dựng dựa trên việc theo dõi quy chế tuyển sinh và phân tích

đề thi của các tỉnh thành trên cả nước những năm gần đây Với 3 đề mục chính: Định

hướng ôn tập; Thông tin tuyển sinh cần biết và “Mẹo” ôn tập kiến thức - đây sẽ là một

cuốn tài liệu hữu ích cho các bạn trong quá trình học và ôn tập Tài liệu sẽ giúp học

sinh lớp 9 có cái nhìn tổng quát về kỳ thi vào 10 sắp tới, từ đó có định hướng, lộ trình

và kế hoạch ôn tập phù hợp để có được kết quả tốt nhất

Trong quá trình biên soạn, tài liệu sẽ không tránh khỏi những thiếu sót, rất mong

nhận được góp ý của các bạn Thư đóng góp và trao đổi ý kiến xin gửi về địa chỉ:

thcs@hocmai.vn

Chúc các bạn học sinh có đủ sức khỏe, đủ quyết tâm và tự tin để đạt kết quả cao trong

kỳ thi vào 10 sắp tới

Ban Chuyên môn HOCMAI

VỀ HOCMAI

Được thành lập vào tháng 3 năm 2007, trải qua hơn 10 năm, HOCMAI đã trở thành Hệ

thống Giáo dục trực tuyến có thương hiệu và uy tín lớn, góp phần đáng kể trong việc

phát triển giáo dục trực tuyến của Việt Nam Với hình thức học tập thuận tiện, mọi lúc

mọi nơi thông qua mạng Internet, HOCMAI đã giúp hàng ngàn học sinh đỗ đại học với

điểm số ấn tượng và nhiều học sinh đỗ thủ khoa các trường đại học, trung học phổ

thông và trung học cơ sở uy tín trên cả nước, được phụ huynh học sinh tin tưởng, dư

luận xã hội đánh giá cao.

Trong hơn 10 năm qua, HOCMAI đã bền bỉ quảng bá, tạo nhu cầu và tạo được thói

quen học trực tuyến (online) cho học sinh, thay đổi cách học, cách tiếp cận kiến thức từ

bị động sang chủ động, từ tốn kém sang tiết kiệm về cả kinh tế và thời gian, đưa giáo

dục trực tuyến từ loại hình giáo dục mới lạ trở thành xu thế phổ biến.

Nắm bắt, cập nhật và ứng dụng công nghệ tiên tiến, HOCMAI cung cấp giải pháp học

tập toàn diện cùng điều kiện học tập ưu việt cho học sinh thông qua những khóa học

chất lượng, hỗ trợ quá trình học và thi của hàng triệu học sinh trên khắp mọi miền cả

nước.

 Hocmai.vn là cộng đồng học tập trực tuyến lớn nhất Việt Nam với hơn 3,7 triệu

thành viên là học sinh, sinh viên cả nước;

 Diendan.hocmai.vn là mạng xã hội học tập lớn nhất được Bộ Thông tin và Truyền

thông cấp giấy phép hoạt động;

 Có sự tham gia của 200 giáo viên nổi tiếng và uy tín của các cấp học với bề dày

kinh nghiệm sư phạm;

 Cung cấp hơn 1000 khóa học cùng với lộ trình học tập phù hợp các khối lớp từ

Tiểu học, THCS đến THPT và Đại học với hơn 30.000 bài giảng; trong đó có

chương trình luyện thi với hơn 40.000 câu hỏi được biên soạn để thực hành cho

kì thi THPT quốc gia;

 Hàng năm có hàng trăm học sinh là thành viên của HOCMAI đỗ đạt vào các

trường THPT công cập, các trường chuyên trên toàn quốc, trong đó không ít bạn

là thủ khoa, á khoa của trường, tỉnh; Nhiều học sinh đạt từ 28 điểm trở lên đỗ

vào các trường đại học hàng đầu; hàng trăm nghìn học sinh cải thiện kết quả và

năng lực học tập thông qua các chương trình học tại HOCMAI

4

A ĐỊNH HƯỚNG ÔN TẬP THEO CÁC CHUYÊN ĐỀ

(Dựa trên cơ sở phân tích đề thi của các tỉnh, thành trong các năm gần nhất cũng như chương

trình sách giáo khoa lớp 9 Đây cũng là căn cứ để HOCMAI xây dựng các khóa học trong chương

trình ôn thi vào lớp 10 – HM10 gồm: HM10 Tổng ôn, HM10 Luyện đề)

I Hệ thống các kiến thức cần ôn tập

Văn bản

Văn bản nhật dụng và nghị luận

Phong cách Hồ Chí Minh Đấu tranh cho một thế giới hòa bình Tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền được bảo vệ và phát triển của trẻ em

Bàn về đọc sách Tiếng nói của văn nghệ Chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới

Văn học trung đại

Chuyện người con gái Nam Xương Hoàng Lê nhất thống chí

Chị em Thuý Kiều Cảnh ngày xuân Kiều ở lầu Ngưng Bích Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga

Văn học hiện đại

(Văn bản thơ hiện

đại Việt Nam)

Đồng chí Bài thơ về tiểu đội xe không kính Đoàn thuyền đánh cá

Bếp lửa Ánh trăng Mùa xuân nho nhỏ Viếng lăng Bác Sang thu Nói với con

+ So sánh ngang bằng

+ So sánh không ngang bằng

Nhân hóa: biện pháp tu từ gọi hoặc tả con vật,

cây cối, đồ vật bằng những từ ngữ được dùng để gọi hoặc tả con người, làm cho thế giới loài vật, cây cối, đồ vật trở nên sinh động, gần gũi với con người hơn

6

vật này để gọi tên cho sự vật, hiện tượng khác dựa trên sự gần gũi nhằm tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt

Điệp ngữ: biện pháp lặp lại từ ngữ nhiều lần

trong khi nói (viết) nhằm nhấn mạnh ý và bộc lộ cảm xúc

Liệt kê: Liệt kê là sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ

hay cụm từ cùng loại để diễn tả được đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau của thực

tế hay của tư tưởng, tình cảm

Chơi chữ: Chơi chữ là lợi dụng sắc sắc về âm, về

nghĩa của từ để tạo sắc thái dí dỏm, hài hước

làm câu văn hấp dẫn, thú vị

Nói quá, nói giảm, nói tránh : + Nói quá: Nói quá còn được gọi là "ngoa dụ",

"phóng đại", "thậm xưng", "khoa trương", là

"phép tu từ phóng đại" quá mức, quy mô, tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả để nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm

+ Nói giảm, nói tránh: Nói giảm nói tránh chính là

biện pháp biểu đạt một cách tế nhị, nhẹ nhàng giảm đi cảm giác ghê sợ, đau buồn, thiếu văn hóa đối với người nghe

Ngữ pháp

Từ loại: Danh từ, động từ, tính từ, đại từ, trợ từ,

tình thái từ, phó từ, chỉ từ, số từ, lượng từ,

Cụm từ: Cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ Các thành phần của câu:

- Hai thành phần chính: chủ ngữ và vị ngữ

7

- Các thành phần biệt lập: phần phụ chú, phần tình thái, phần cảm thán, phần gọi - đáp

Các kiểu câu :

- Câu chia theo mục đích nói: câu nghi vấn, câu

cảm thán, câu cầu khiến, câu trần thuật Chú ý cách sử dụng câu theo mục đích nói trực tiếp hoặc gián tiếp

- Câu chia theo cấu tạo ngữ pháp: câu đơn (câu

đơn bình thường, câu đặc biệt, câu rút gọn, ), câu ghép

- Câu phân theo mục đích nói và nội dung: câu

- Biến đổi câu chủ động, bị động

Nghĩa tường minh và hàm ý:

- Nghĩa tường minh là phần thông báo được diễn

đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu.(Nghĩa tường minh còn gọi là hiển ngôn) Nghĩa tường minh dễ nhận ra bởi nó thể hiện qua nguyên văn câu nói, người nghe không phải suy diễn, ai cũng hiểu như vậy

- Hàm ý là phần thông báo tuy không được diễn

đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu nhưng có thể suy ra từ những từ ngữ ấy (Nghĩa hàm ý còn gọi

là hàm ngôn hoặc hàm ẩn) Hàm ý được sử dụng với nhiều mục đích khác nhau: mời mọc, rủ rê, từ

8

chối, đề nghị kín đáo, hoặc có khi là lời thiếu thiện chí

Lời dẫn trực tiếp và lời dẫn gián tiếp:

- Lời dẫn trực tiếp là nhắc lại nguyên văn lời nói

hay ý nghĩ của người hoặc nhân vật

- Lời dẫn gián tiếp là thuật lại lời nói hay ý nghĩ của người hoặc nhân vật có điều chỉnh thích hợp

Các phương châm hội thoại

Phương châm về lượng Phương châm về chất Phương châm quan hệ Phương châm cách thức Phương châm lịch sự

Tập

làm văn

Các dạng câu hỏi

đọc hiểu thường gặp

- Mức độ nhận biết:

+ Nêu câu chủ đề, trình tự lập luận + Nêu phương thức biểu đạt + Tìm từ ngữ, chi tiết, hình ảnh tiêu biểu + Chỉ ra phép liên kết trong đoạn trích, văn bản + Nhận diện kiểu câu (cấu tạo ngữ pháp, chức năng)

- Mức độ thông hiểu:

+ Nêu ý nghĩa của từ ngữ, hình ảnh + Nêu ý nghĩa của câu thơ, câu văn xuôi trong đoạn trích, văn bản

+ Giải thích hình ảnh hoặc một câu trong đoạn trích, văn bản

+ Nêu đại ý, nội dung chính của đoạn văn, văn bản

- Mức độ vận dụng:

9

trong bài + Trình bày suy nghĩ của bản thân về vấn đề được nêu trong đoạn trích, văn bản

+ Đề bài đưa ra nhận định, sử dụng văn bản để chứng minh nhận định

Các phương thức

biểu đạt

(1) Tự sự + Trình bày chuỗi sự việc, sự kiện có quan hệ nhân quả dẫn đến kết quả

+ Yếu tố văn tự sự: nhân vật, diễn biến, thời gian, địa điểm, kết quả…

(2) Miêu tả Dùng ngôn ngữ tái hiện hình ảnh, tính chất sự việc hiện tượng, sự vật giúp con người nhận biết, hiểu được chúng

(3) Biểu cảm Nhu cầu bộc lộ trực tiếp, gián tiếp về thế giới xung quanh, thế giới tự nhiên xã hội

(4) Thuyết minh Cung cấp, giới thiệu, giảng giải… những tri thức

về một sự vật, hiện tượng con người cần biết

(5) Nghị luận Trình bày ý kiến, nhận định, đánh giá bàn bạc tư tưởng, chủ trương, quan điểm của con người với

tự nhiên, xã hội thông qua hệ thống luận điểm, luận cứ và lập luận thuyết phục

(6) Hành chính - công vụ Trình bày theo mẫu chung dùng để giao tiếp trong hành chính trên cơ sở pháp lý

10

hình thức trong văn bản

Các câu được liên kết với nhau bằng hình thức câu sau lặp từ ngữ ở câu đứng trước

+ Lặp ngữ âm + Lặp từ ngữ + Lặp cú pháp

Phép thế

Sử dụng các từ ngữ có tác dụng thay thế từ ngữ

đã xuất hiện ở câu trước + Phép thế đồng nghĩa + Phép thế đại từ

Phép nối

Sử dụng từ ngữ nối

+ Nối bằng kết từ (quan hệ từ, từ nối): và, với, thì,

mà còn, nếu, tuy, nhưng…

+ Nối bằng kết ngữ: tiếp theo, trên hết, ngược lại, nhìn chung, một là, ngược lại, tiếp theo…

+ Nối bằng trợ từ, phụ từ, tính từ: cũng, cả, lại, khác…

Phép liên tưởng

Sử dụng những từ ngữ ở câu sau mang nghĩa đồng nghĩa, trái nghĩa với những từ đã có ở câu trước đó

+ Từ ngữ trái nghĩa + Từ ngữ phủ định (đi với từ ngữ không bị phủ định)

+ Từ ngữ miêu tả + Từ ngữ dùng ước lệ

11

B THÔNG TIN CHUNG CẦN TÌM HIỂU

I NHỮNG THÔNG TIN TUYỂN SINH PHỤ HUYNH VÀ HỌC SINH CẦN TÌM HIỂU

1.1 Nắm bắt thông tin tuyển sinh của tỉnh thành đang theo học

Mỗi tỉnh, thành sẽ có phương án, hình thức tuyển sinh vào lớp 10 khác nhau Tuy

nhiên, đại đa số các tỉnh thành lựa chọn việc tổ chức thi để lấy điểm xét tuyển vào lớp

10 Phụ huynh nên theo dõi sát thông tin tuyển sinh của tỉnh, thành đang sinh sống

hoặc trường có mong muốn cho con học để chuẩn bị tốt nhất

Dưới đây là hình thức tuyển sinh và môn thi vào 10 năm 2019 của 63 tỉnh thành phố

trên cả nước, quý phụ huynh có thể tham khảo:

STT Tỉnh thành Môn thi Hình thức tuyển sinh

12

Môn thứ 4 (Địa lí)

12 Cà Mau Xét tuyển

Trường THPT chuyên Phan Ngọc Hiển tổ chức thi tuyển (Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh, môn chuyên), các trường THPT còn lại xét tuyển

13 Cao Bằng Toán Thực hiện tuyển sinh vào lớp 10 năm học

13

Văn 2019-2020 bằng phương thức thi tuyển

Sinh học

14 Cần Thơ (TP)

Toán Thi tuyển đối với tất cả trường THPT, trường

THCS&THPT công lập và xét tuyển đối với các trường Phổ thông Dân tộc Nội trú, Năng khiếu Thể dục Thể thao, các trường ngoài công lập và các Trung tâm GDNN – GDTX quận, huyện

Văn Ngoại ngữ

16 Đắk Lắk Xét tuyển

Trường THPT chuyên Nguyễn Du và THPT DTNT tổ chức thi tuyển (Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh, môn chuyên), các trường THPT còn lại xét tuyển

17 Đắk Nông Xét tuyển

Hình thức tuyển sinh được thực hiện theo ba

phương thức: Xét tuyển, thi tuyển, kết hợp thi tuyển với xét tuyển Cụ thể như sau:

+ Thực hiện tuyển thẳng vào lớp 10 đối với tất

cả các trường THPT công lập trên toàn huyện bằng phương thức xét tuyển Học sinh đã tốt nghiệp THCS trong các trường PTDTNT huyện được tuyển thẳng vào các trường THPT trên địa bàn đăng ký hộ khẩu thường trú

+ Riêng trường THPT chuyên Nguyễn Chí Thanh thực hiện phương thức thi tuyển trên địa bàn toàn tỉnh, các môn thi tuyển gồm:

Toán, Ngữ văn, Anh văn và Môn chuyên

14

+ Trường THPT DTNT N'Trang Lơng tuyển sinh cạnh tranh theo phương thức thi và xét tuyển

18 Điện Biên Xét tuyển

Thực hiện tuyển sinh theo hình thức thi tuyển

có các trường: THPT chuyên Lê Quý Đôn, THPT Lương Thế Vinh, Phổ thông DTNT tỉnh và PTDTNT THPT các huyện (Thi Toán, Văn, Tiếng Anh); Các trường THPT còn lại tuyển sinh theo hình thức xét tuyển

21 Gia Lai Xét tuyển

Phương thức xét tuyển đối với các THPT công lập và PTDTNT còn riêng đối với trường THPT chuyên Hùng Vương sẽ tiến hành thi tuyển với

4 môn: Toán, Văn, Anh và môn chuyên

22 Hà Giang

Toán Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 trên toàn tỉnh Hà

Giang sẽ lấy theo phương thức xét tuyển, riêng THPT chuyên và PTDTNT Hà Giang sẽ diễn ra hình thức thi tuyển

Văn Tiếng Anh

30 Hậu Giang Toán Thi tuyển và xét tuyển: Thi tuyển với những

trường vượt chỉ tiêu Xét tuyển với những Văn

35 Lai Châu Xét tuyển

Trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn thì hình thức tuyển sinh sẽ là xét tuyển (một số học sinh đạt giải cao trong các kì thi mà nhà trường phê duyệt) và thi tuyển với 3 môn bắt buộc Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh thang điểm 10 hệ số

1 kèm môn chuyên thang điểm 10 tính hệ số 2

Trường THPT khác trên địa bàn tuyển sinh theo hình thức xét tuyển

36 Lào Cai

Toán 28 trường tổ chức thi tuyển; 8 trường THPT

khu vực vùng cao tổ chức xét tuyển vào lớp 10 THPT

Ngữ Văn Ngoại ngữ

37 Lạng Sơn Toán Thực hiện tuyển sinh vào lớp 10 năm học

43 Ninh Thuận

Toán Các trường thuộc thành phố buộc phải thi

thêm Tiếng Anh Các trường huyện được khuyến khích thi tiếng Anh Chỉ bắt buộc thi Văn

46 Quảng Bình

Toán Thực hiện tuyển sinh vào lớp 10 năm học

2019-2020 bằng phương thức thi tuyển (Có

16 trường tuyển sinh bằng hình thức xét tuyển)

Văn Lịch sử

47 Quảng Nam Xét tuyển

Đối với các trường THPT công lập, phương thức tuyển sinh là xét tuyển theo phân vùng tuyển sinh của từng trường trung học cơ sở trên địa bàn tỉnh, kể cả vùng ven

Đối với tuyển sinh lớp 10 2019 trường THPT chuyên của 2 trường chuyên Nguyễn Bỉnh Khiêm và chuyên Lê Thánh Tông thì tổ chức tuyển sinh

50 Quảng Trị Toán Các trường THPT công lập tại Quảng Trị có số

19

Văn lượng học sinh đăng ký dự thi vượt từ 10% trở

lên so với chỉ tiêu được giao của đơn vị thì áp dụng phương thức thi tuyển kết hợp vói xét tuyển; các trường còn lại áp dụng phương thức xét tuyển

52 Sơn La Xét tuyển

Thi tuyển với trường THPT chuyên, các trường THPT trên địa bàn tuyển sinh theo hình thức xét tuyển Điểm xét tuyển là tổng số điểm của điểm tính theo kết quả rèn luyện và học tập của 4 năm học ở THCS; điểm cộng thêm cho đối tượng ưu tiên, khuyến khích

53 Tây Ninh

Toán Tuyển sinh trường THPT không chuyên sẽ kết

hợp thi tuyển và xét tuyển đối với 11 trường;

tổ chức xét tuyển với 27 trường khác trên địa bàn

Văn Tiếng Anh

56 Thanh Hóa Toán Thực hiện tuyển sinh vào lớp 10 năm học

2019-2020 bằng phương thức thi tuyển

Văn

20

Ngoại ngữ

57 Thừa Thiên -

Huế

Toán Chỉ thi tuyển với trường tại Thành phố Huế,

các huyện, thi xã khác xét tuyển Các trường THPT ở huyện, thị xã vẫn tuyển sinh lớp 10 theo phương thức xét tuyển học bạ THCS

Văn Ngoại ngữ

59 Trà Vinh

Toán Thực hiện tuyển sinh vào lớp 10 năm học

2019-2020 bằng phương thức thi tuyển (xét tuyển một số trường)

Văn Ngoại ngữ

điểm cộng thêm cho đối tượng hưởng chính sách ưu tiên; điểm bài thi môn Toán và môn Ngữ văn đã tính hệ số

Tổ hợp (Lịch Sử

- Địa Lý) - Thi thay thế Tiếng Anh

Quy định về xét tuyển, chỉ tiêu tuyển sinh và điểm chuẩn

Phụ huynh và học sinh cần tìm hiểu kỹ về quy định tuyển sinh tại địa phương hoặc

nơi muốn theo học Cụ thể là các quy định về xét tuyển, cách tính điểm xét tuyển, các

yêu cầu về hồ sơ, môn thi; tìm hiểu về chỉ tiêu tuyển sinh của trường có nguyện vọng

theo học, điểm chuẩn của trường đó trong những năm gần đây

…

Thông tin về kì thi tuyển sinh vào lớp 10 sẽ được cập nhật trên hệ thống website của

Sở GD-ĐT tỉnh/thành phố, trường THCS mà thí sinh theo học hoặc trường THPT mà

thí sinh muốn dự thi

Website các Sở Giáo dục và Đào tạo phụ huynh có thể theo dõi và tra cứu:

STT Các địa phương Địa chỉ tra cứu thông tin thi vào lớp 10

22

23

53 Tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu bariavungtau.edu.vn