Ngộ độc Cyanide Đặc điểm chung : Hiếm gặp, chủ yếu ở những người hút thuốc lá, trong đám cháy, công nghiệp luyện kim, mạ kim loại, một số rất ít các vụ tự sát trong phòng thí nghiệm…..
Trang 1Ngộ độc Cyanide
Đặc điểm chung :
Hiếm gặp, chủ yếu ở những người hút thuốc lá, trong đám cháy, công nghiệp luyện kim, mạ kim loại, một số rất ít các vụ tự sát trong phòng thí nghiệm…
Dạng tồn tại :
HCN(HydrogenCyaNide), KCN, NaCN, HgCN, AuCN, CuCN, AgCN…
Các Cyanogen : Chất có chứa Cyanide, được giải phóng trong quá trình chuyển hoá như
– Cyanogen Chloride, Cyanogen Bromide, Nitrile được sinh ra trong đám cháy công nghiệp ( nilon, len dạ, chất tảy rửa công nghiệp…)
– Sodium Nitroprusside và một số hoá dược điều trị lâu ngày cũng gây nhiễm độc Cyanide
Ngộ độc thực phẩm : Cyanide có trong vỏ củ sắn…một số trường hợp có thể ngộ độc Cyanide dưới dạng hít thở, tiếp xúc qua da…
Trang 2Ngộ độc Cyanide
Tỷ lệ mắc : Hút thuốc lá được xem là tác nhân chính gây tử vong cho khoảng từ 5000-10.000 người hàng năm ở Mỹ, tự tử rất hiếm gặp
thường bị chẩn đoán nhầm là chết đột ngột, nhồi máu cơ tim, tắc
mạch phổi hoặc rối loạn dẫn truyền thần kinh tim
cho kết quả tương tự như ở Mỹ về ngộ độc Cyanide ở những người hút thuốc lá, đặc biệt trong không gian khép kín sẽ hít nhiều khói thuốc vào trong mũi họng làm biến đổi trạng thái tinh thần, hạ huyết áp…là những dấu hiệu nổi bật của nhiễm độc Cyanide ( nồng độ Cyanide máu khoảng 40mmol/l hoặc tương đương 1mg/l)
Trang 3Ngộ độc Cyanide
Tử vong : Cyanide gây tử vong trong giây lát sau khi hít phải hoặc tiêm vào mạch máu tinh chất, gây tử vong chậm hơn trong trường hợp ngộ độc các muối ( HCN) và gây tử vong chậm hơn ( nhiều trường hợp bị nhiễm độc
Cyanide qua da.)
Nạn nhân được cứu sống trong ngộ độc Cyanide có thể để lại những di chứng nặng nề về hệ TKTW( thiếu oxy não kéo dài, hội chứng Parkinson…)
Giới tính : Chủ yếu ở nam giới, bệnh Leber ( thiếu máu) chủ yếu gặp ở nam
giới qua các công trình nghiên cứu ở châu Âu
Tuổi : Ngộ độc thực phẩm có chứa Cyanide chủ yếu ở người trưởng thành,
ngộ độc Cyanide mạn tính do khói thuốc gặp ở mọi lứa tuổi
Trang 4Ngộ độc Cyanide
Diễn biến lâm sàng : Thời gian phát bệnh phụ thuộc vào loại hoá chất,
đường vào, liều lượng Các dấu hiệu ngộ độc biểu hiện theo thứ tự từ nhanh đến chậm là :Khí, muối hoà tan, muối không hoà tan và các hợp chất có chứa Cyanogens
Ngộ độc cấp :
– Đau đầu, hoa mắt, chóng mặt, khó thở, đau ngực
– Bất tỉnh, hôn mê sâu, có khi co giật, động kinh hoặc hoảng loạn
Ngộ độc bán cấp :
– Buồn nôn, nôn, tụt huyết áp,khó thở,co giật, hôn mê, giãn đồng tử
– Phù phổi cấp( không do tim)
– Rối loạn nhịp tim ( cơn nhịp nhanh hoặc nhịp chậm)
– Nhịp xoang nhanh Sinoventricular tachyarrhythmia (SVT)
– Blocks nhĩ thất Atrioventricular (AV) blocks
– Cơn nhịp nhanh trên thất Ventricular arrhythmias
– Biến đổi điện tim, có thể suy tâm thu.asystole
Ngô độc muộn : Một số muối như Methyl Cyanide ( Acetonitrile) là chất tảy rửa công nghiệp có quá trình chuyển hoá thành cyanide rất chậm ( 40h) có thể gaâ nhiễm độc nếu xử dụng thường xuyên hoặc tự tử bằng đường tiêu hoá
Trang 5Ngộ độc Cyanide
Dấu hiệu lâm sàng: Không đặc hiệu, chung chung
– Mặc dù thiếu máu nuôi dưỡng nhưng màu da thường hồng tươi do hàm lượng oxy không bão hoà trong lòng mạch ở mức cao với sự kết hợp của
Cyanhemoglobin
– Các dấu hiệu sinh tồn không cố định
– Nhịp tim nhanh và tụt huyết áp có thể nhanh chóng dẫn đến cơn nhịp chậm hoặc nhịp tim bình thường nhưng có cơn cao huyết áp
– Thở nhanh sâu thường xuất hiện trước khi có khó thở
– Rãn mạch máu đáy mắt
– Bụi than trong lỗ mũi và hầu họng chứng tỏ nạn nhân đã hít khói bụi, đặc biệt trên nạn nhân có rối loạn tâm thần, tụt huyết áp là dấu hiệu của nhiễm độc cyanide
– Xanh tím là dấu hiệu thường gặp ngay cả khi đã có suy tim hoặc ngừng tim
– Hội chứng xâm nhập xuất hiện trong những nạn nhân ở trong đám cháy
– Dấu hiệu thần kinh : Có thể rối loạn cảm xúc hoặc lơ mơ như người say rượu, thường có rối loạn vận động
Trang 6Ngộ độc Cyanide
Nguyên nhân : Hút thuốc lá và tự tử theo đường tiêu hoá là nguyên nhân hay gặp
nhất trong ngộ độc Cyanide
Do vô ý : Thường do ăn nhầm phải các chất có muối của cyanide trong bệnh viện
hoặc trong phòng thí nghiệm Hay gặp ở nhân viên y tế và nhân viên phòng thí nghiệm
Trong công nghiệp : Nơi sản xuất Cyanide, trong công nghiệp luyện kim, mạ kim
loại, các nghành sản xuất các chất có cyanide như plastics, chất tảy rửa, khai
khoáng, các dịch có muối của cyanide có thể sinh hơi tạo thành HCN Sợi len,lụa
tơ tằm,đồ vật gia dụng bằng nhựa có thể sinh HCN khi bị đốt cháy
Hút thuốc lá :
– Rất nhiều hợp chất có nitrogen có thể sinh khí cyanide khi bị đốt cháy
– Có phối hợp giữa C0 và CN trong khói thuốc
Do điều trị
– Sodium nitroprusside là hoá chất điều trị, nếu ở liều cao, kéo dài có thể làm tăng hàm lượng cyanide trong máu
Trang 7Ngộ độc Cyanide
Trang 8Ngộ độc Cyanide
Trang 9Ngộ độc Cyanide
Trang 10Ngộ độc Cyanide
Trang 11Ngộ độc Cyanide