CHUYỆN CHỨC PHÁN SỰ ĐỀN TẢN VIÊN

Ví dụ : hình ảnh vũ Nương hiện về phần cuối tác phẩm “ Truyện người con gái Nam Xương”… + Cốt lõi của hiện thực + quan niệm thái độ của tác giả có thể tìm thấy sau những tình tiết phi

SỞ GD & ĐT ĐĂK LĂK

TRƯỜNG THPT Y JUT

GIÁO ÁN NGỮ VĂN KHỐI 10 – BAN CƠ BẢN

ĐỀN TẢN VIÊN (“Tản viên phán sự lục”–Trích “ Truyền kỳ mạn lục” )

TPPTCT : 70 (Đọc thêm)

Giáo viên: Nguyễn Thị Bích Nguyệt

I / Đọc – hiểu văn bản:

-Đọc phần tiểu dẫn

- Nguyễn Dữ ( còn gọi là Nguyễn Tự ), sống vào khoảng thế kỷ XVI – chưa

ông ở Hải Dương.

đình có truyền thống khoa bảng Ông từng làm quan

ẩn Tác phẩm nổi tiếng : “ Truyền kỳ mạn lục”

- Truyền kỳ là một thể loại văn xuôi tự sự thời trung đại phản ánh hiện thực qua

những yếu tố kỳ lạ , hoang đường.

Đặc điểm của truyện kỳ:

+

+ Thế giới con người trần tục và

thế giới cõi âm có sự tương giao

(thánh thần, ma quỉ…).

Ví dụ : hình ảnh vũ Nương

hiện về phần cuối tác phẩm “

Truyện người con gái Nam

Xương”…

+ Cốt lõi của hiện thực + quan

niệm thái độ của tác giả có thể

tìm thấy sau những tình tiết

phi hiện thực - Truyền kỳ mạn lục của

Nguyễn Dữ :

Truyện “ Truyền kỳ mạn lục”

của Nguyễn Dữ ra đời vào thời

điểm nào ? Tác phẩm được

viết bằng chữ Hán hay chữ

Nôm ?

Là tác phẩm viết bằng chữ Hán Gồm 20 truyện , ra đời vào đầu thế kỷ XVI

Mục đích sáng tác của Nguyễn

Dữ :

+ Phê phán , vạch trần các tệ

nạn xã hội dưới các thời : Lí ,

Trần , Hồ , Lê

+ Thể hiện thái độ cảm thông

với số phận bi thảm của những

người nhỏ bé trong xã hội , bi

kịch tình yêu mà thường thiệt

thòi rơi vào người phụ nữ

II / Đọc – tìm hiểu , khám phá văn bản :

- Tĩm tắt nội dung văn bản

Ngô Tử Văn đốt đền – đền thờ

Thổ thần song đã bị hồn tên

tướng giặc chiếm đóng –

Chàng bị sốt, mộng mị gặp hồn

tướng giặc đe doạ Gặp

hồn Thổ thần chỉ cách hành

động Tử Văn đến Diêm

Vương, đối mặt với quỉ Dạ

Xoa, với Diêm Vương đầy

quyền lực Tử Văn đã

chiến thắng, đđược giữ chức

phán sự đền Tản Viên

1 Sự kiên định chính nghĩa của Ngô Tử Văn :

- Tử Văn là ai ? Tính cách

được giới thiệu như thế nào ? + -TửLàVănngười ( tênở huyệnlà SoạnYên ).

Dũng , đất Lạng Giang + Có tính khí “ Khẳng khái , nóng nảy… cương trực”

- Biểu hiện của tính cách trên

như thế nào ?

Gợi ý : + Tử Văn có hành

động gì ? Thái độ của Tử Văn

trước lời đe doạ của hung

thần ? Thái độ khi gặp quỉ và

đối mặt với Diêm Vương ở

âm phủ ?

- Biểu hiện của sự nóng nảy , khẳng khái , cương trực :

+ Tức giận trước sự “ hưng yêu , tác quái” của hung thần

+ Quyết trừ hại cho dân bằng hành động đốt đền + Điềm nhiên khơng hề khiếp sợ trước lời đe doạ của hung thần

+ Gan dạ trước bọn quỉ Dạ Xoa và quang cảnh cỏi âm , thản nhiên bình tỉnh trước Diêm Vương

- Kết quả hành động của Tử

Văn như thế nào ?

Tử Văn đã chiến thắng.

- Sự chiến thắng của Tử Văn

là sự chiến thắng của thế lực

nào ? Cĩ ý nghĩa gì ?

( câu 1 - phần hướng dẫn bài

học )

Thảo luận – chọn đáp án

Đáp án : b & d, câu đúng là câu e + Thể hiện sự khẳng khái, chính

trực, dũng cảm, muốn vì dân trừ

hại

+ Vừa thể hiện tinh thần dân tộc

mạnh mẽ qua việc diệt trù hồn tên giặc xâm lược hung bạo, bảo vệ thổ thần nước Việt

Giải thích nguyên nhân lựa chọn : + Câu c : hoàn toàn sai vì Tử Văn không đốt đền một cách vô cớ

+ Câu a : chỉ đúng một

phần vì Tử Văn chỉ đả phá

sự ngu tín vào những thần

ác, bất chính, không đả

phá tập tục thờ Thần nói

chung

- Ý nghĩa hành động của Tử Văn :

+ khẳng định niềm tin “ chính” nhất định thắng “ tà”

+ Thể hiện tinh thần dân tộc mạnh mẽ

2 Ngụ ý phê phán của truyện :

- Tại sao có vụ kiện ở cõi

âm ?

( vì tên tướng giặc kiện Tử

Văn đốt đền )

- Hồn tên tướng giặc đã

làm những điều gì ?

( Giả mạo thổ thần làm

hại dân, qua mặt Diêm

Vương )

_ Tại sao hồn tên tướng

giặc gây tội ác như thế mà vẫn tồn tại ?

-Vì : + Diêm Vương không

hề hay biết

+ Các thần ở đền miếu Lân cận ăn đút nên bao

che cho kẻ ác, vì các phán

quan của Diêm Vương

chưa làm hết trách nhiệm,

không theo sát thực tế

- Phê phán hồn ma tên tướng giặc xảo quyệt –

kẻ giả mạo Thổ thần ( Bản chất tham lam, lúc sống cũng như khi chết, đáng bị vạch mặt và

trừng trị )

- Vậy truyện nhằm phê

phán đối tượng nào ?

- Phơi bày hiện thực đầy rẫy bất công từ cõi trần đến cõi âm : Hiện tượng tiêu cực ở cõi âm là hình chiếu những bất công

trong xã hội đương thời

- Diêm Vương và các

phán quan đại diện cho

công lý bị “lấp tai, che

mắt”

- Bọn than quan ô lại đã

tiếp tay cho kẻ ác, kẻ xấu

gây nên bao nỗi khổ cho

người dân lương thiện

- Chức phán sự là gì ?

Tại sao Tử Văn được

nhận chức này ? Chi tiết

nào thể hiện rõ cảnh Tử

Văn nhận chức ?

( chức quan xem xét về

các vụ kiện tụng – giúp

việc cho người xử án -

thực hiện công lí

Tử Văn nhận chức này

bởi chàng dũng cảm bảo

vệ chân lý, chính nghĩa)

-Việc nhận chức phán sự

của Tử Văn có ý nghĩa

gì?

(Đó là sự thưởng công

xứng đáng, có ý nghĩa

noi gương cho đời sau,

khích lệ mọi người đấu

tranh chống cái ác, cái

xấu, bảo vệ công lí)

- Qua truyện, tác giả

muốn nhắn gửi điều gì ?

Hãy đấu tranh đến cùng

để chống cái ác cái xấu Chỉ có đấu tranh một cách dũng cảm mới đem lại

phần thắng cho chính nghĩa

3 Nghệ thuật kể chuyện:

- Tác giả xây dựng nhiều

tình huống truyện tạo cảm

giác hồi hộp, lo âu, có lúc

đến cao trào ròi giải quyết

một cách khéo léo Đó là

những tình tiết nào ?

( + Tử Văn đốt đền

mọi người lắc đầu, lè lưỡi,

lo sợ thay… - dự báo

những điều khác thường

sẽ xảy ra đối với Tử Văn

Kết thúc cĩ hậu Thế giới

cuộc sống hiện thực như:

tên, quê quán… thế giới

âm cung như: ma, quỉ,

chết đi sống lại…

+ Câu chuiyện được thắt

nút dần, với những xung

đột căng thẳng, dẫn đến

cao trào: “ … khó chịu,

lảo đảo, nóng sốt rét”,

gặp hung thần trách

mắng, bệnh nặng thêm

Cảnh rùng rợn ở âm

phủ…

- Truyện giàu kịch tính với những tình tiết lơi cuốn

- Cách dẫn dắt truyện khéo léo, cách

kể sinh động hấp dẫn

- Kết hợp thành công yếu tố “ kì” và

“ thực” Mượn “kì” để nói “thực”

III Luyện tập : Hãy so sánh việc xử kiện ở tác phẩm này và tác phẩm thuộc thể loại

truyện cười dân gian “ Nhưng nó phải bằng hai mày”, rút ra ý nghĩa của vấn đề ?

-Không gian : Công đường

Trần gian Âm phủ

-Đối tượng, sự việc :

Cải đút tiền

Thua kiện

Tử Văn cương trực, rắn rỏi, chiến đấu đến cùng

Chiến thắng

- Rút ra ý nghĩa của vấn đề: không nên tiếp

tay cho kẻ xấu mà phải dũng cảm, chiến đấu

đến cùng vì lẽ phải