nếu giáo viên không biết kết hợp các phơng pháp một cách nhần nhuyễn và sáng tạo,ta sẽ tạo cho học sinh cảm giác buồn tẻ và nhàm chán .Vì vậy việc tạo hứng thú cho các em trong giờ nghe
Trang 1Phần I
Đặt vấn đề
I-Lý do chọn đề tài :
1-Cơ sở lí luận:
Trong giai đoạn phát triển hiện nay của đất nớc vấn đề hội nhập đang đợc
đặt ra một cách cấp thiết Nhng để nớc ta có cơ hội hội nhập sâu và rộng ,
Đảng và nhà nớc ta đã đặt ra nhiều mục tiêu cần phải đạt đợc Trong đó đặc biệt chú trọng đến việc nâng cao chất lợng nền giáo dục và đã đề ra chủ
tr-ơng “Nâng cao chất lợng giáo dục và đào tạo” Nhiệm vụ của năm học
2008-2009 là tiếp tục đổi mới chơng trình, nội dung,phơng pháp giảng dạy ở các
cấp học , bậc học
Để học sinh có thể phát triển một cách toàn diện ngoài việc nâng cao chất lợng những môn văn hoá cơ bản , chúng ta còn phải chú trọng đến bộ môn Tiếng Anh, nhằm giúp các em lĩnh hội tri thức toàn cầu , phát triển các kĩ năng một cách toàn diện , tạo tiền đề cho việc phát triển t duy toàn diện và t duy ngôn ngữ Nhằm trang bị cho các em về một khả năng giao tiếp tự tin
và một vốn kiến thức về văn hoá và ngôn ngữ một cách hoàn thiện , để sau
này các em t tin đứng vào vị trí chủ nhân của đât nớc
2-Cơ sở thực tiễn:
Tiếng Anh là một môn học tơng đối mới mẻ và khó đối với học sinh nông thôn,đòi hỏi các em phải có lòng say mê , yêu thích môn học ,có hứng thú học và tham gia vào môn học Qua hai năm học lớp 6 và 7,các em đã cơ bản
đợc làm quen với Tiếng Anh,đồng thời nắm vững ,lĩnh hội đợc tri thức thông qua nội dung của từng bài học .Vì vậy việc rèn kỹ năng phơng pháp học ngoại ngữ cho học sinh là điều rất cần thiết , nhằm phát huy vai trò tích cực của học sinh ,phát triển năng lực học tập Đòi hỏi giáo viên phải phối hợp
đầy đủ các kỹ năng nghe-nói- đọc –viết trong các tiết học để tạo điều kiện cho học sinh phát huy hết khả năng ngôn ngữ của mình ,nâng cao chất lợng
hoc tập cho mỗi học sinh
Trang 2Để giúp các em dễ dàng tiếp thu ,khắc sâu kiến thức, nội dung trong mỗi giờ dạy cần rèn luyện cho các em có đủ bốn kỹ năng trên Mỗi giờ dạy ngữ pháp,dạy nghe,dạy đọc đều phải có những phơng pháp riêng khác nhau nh chúng ta đã biết kĩ năng nghe là một kĩ năng tơng đối khó nếu giáo viên không biết kết hợp các phơng pháp một cách nhần nhuyễn và sáng tạo,ta sẽ tạo cho học sinh cảm giác buồn tẻ và nhàm chán Vì vậy việc tạo hứng thú cho các em trong giờ nghe là điều rất cần thiết đối với mỗi giáo viên.Đòi hỏi phải biết vận dụng linh hoạt các phơng pháp ,các thủ thuật nghe để tạo hứng thú tăng hiệu quả của giờ nghe cũng nh hiệu quả dạy học nói chung Vậy làm sao để giờ nghe ngày càng tăng thêm phần sinh động và hấp dẫn? Làm sao để giờ nghe thực sự có hiệu quả? Để trả lời cho câu hỏi đó tôi đã quyết
định viết đề tài sáng kiến kinh nghiệm này
Qua quá trình thực tế giảng dạy , cùng với việc su tầm tài liệu , tham khảo ý kiến bạn bè đồng nghiệp và một số tầy giáo dạy môn " phong pháp giảng dạy" ở trờng ĐHNN-ĐHQG Hà Nội tôi đã cố gắng vận dụng các phơng pháp mới vào chơng trình lớp 8và đặc biệt là các phơng pháp ,các hoạt động nghe tôi đã tích luỹ đợc một số kinh nghiệm Tôi xin đợc trình bày trong
đề tài nhỏ : “Những nhận thức cơ bản để nâng cao hiệu quả giờ nghe Tiếng
Anh lớp 8”
:II/ Mục đích nghiên cứu:
1-Đề tài nhằm cải tiến phơng pháp để nâng cao chất lợng dạy bộ môn Tiếng
Anh 8 đặc biệt là chất lợng giờ nghe hiểu 2- Góp phần nâng cao chất lợng chung cho học sinh Lớp 8
3-Giúp học sinh yêu thích và có thái độ tích cực trong những giờ học của bộ
môn Tiếng Anh 4-Tự trau dồi, bồi dỡng, rút kinh nghiệm cho bản thân nhất là chơng trình
sách giáo khoa lớp 8 mới hệ 7 năm
III/ Nhiệm vụ NGHIÊN CứU
1-Tìm hiểu thực trạng và nguyên nhân
2-Quy trình dạy một giờ nghe nói chung
Trang 33-Một số nguyên tắc cơ bản và cách tiến hành các hoạt động nghe khác nhau
nhằm tăng hiệu quảgiờ nghe
4-Ví dụ minh hoạ một tiết nghe cụ thể
C-Phạm vi đối tợng nghiên cứu:
-Phạm vi nghiên cứu : Lớp 8 trờng THCS Cẩm Lơng -Đối tợng nghiên cứu :một số bài nghe lớp 8
D-Những phơng pháp nghiên cứu cụ thể:
- Nghiên cứu lí luận: đọc sách báo ,tài liệu ,sách giáo viên, lesson plan
- Điều tra tình hình thực tế
- Thống kê các số liệu ,kết quả hoc tập
- Quan sát thực tế:dự giờ thăm lớp, quan sát học sinh trong giờ học
- Thực nghiệm các phơng pháp dạy học
- Nghiên cứu đề tài
- Tổng hợp kết quả, rút kinh nghiệm từ đồng nghiệp
E/ THờI GIAN NGHIÊN CứU
Từ lúc đăng kí đề tài đến lúc hoàn thành là khoảng 6 thang
PHầN II:
Nội dung
Ch ơng I:
Thực trạng và nguyên nhân
I/ THựC TRạNG ĐịA PHƯƠNG
- cẩm lơng là một xã khó khăn mà 80% dân số là ngời dân tộc Mờng kinh
tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp Điều này có ảnh hởng rất lớn đến chất lợng học tập của con em trong xã Để các em ham mê học tập đã khó , nhng để các em học tốt môn tiến Anh lại còn khó hơn phần lớn các em sau giờ học
Trang 4trên lớp thì không học và làm bài cũ ở nhà vì vậy khi lên lớp các em không thuộc bai cũ và cũng không tiêpó thu đợc hết bài mới Vì vậy chất lợng giáo
dục nói chung còn rất thấp
III/ THựC TRạNG NHà TRƯờNG
Từ những ngày đầu tiên đợc phân công công tác về giang dạy mônTiếng Anh ở trờng THCS Cẩm Lơng và đợc ban giám hiệu phân cong dạy lớp 6 và bây giờ là lớp 8 ,tôi đã cố gắng tìm hiểu suy nghĩ và nhận thức của các em
về môn học Chất lợng chung các bộ môn cũng nh môn Tiêng Anh năm học lớp 6 và lớp 7 tơng đối cao ,trên 60% đạt trên trung bình Nhng khi hỏi các
em “có thích học giờ nghe hay không? Giờ nghe dễ hay khó?”.Đa số các em
đều nói "không" vì nó khó Nhất là khi nghe đài Tôi tự nhận thấy đó cũng chính là vấn đề chung của những ngời học ngoại ngữ chứ không chỉ của riêng các em Từ đó vấn đề đó tr ở thành điều trăn trở của tôi và nhất là
ch-ơng trình lớp 8 lại mới mẻ đòi hỏi phải có sự đầu t,phải kết hợp linh hoạt các biện pháp các kỹ năng các phơng pháp giảng dạy để đem lại hiệu quả cao
nhất
Qua tìm hiểu tôi thấy nguyên nhân là do Tiếng Anh là một môn học khó ,còn có nhiều em lời học , bị mát gốc kiến thức dẫn đén tâm lí chán nản , thậm chí sợ môn học, không chú ý trong giờ học ,không tập chung nghe.Các
em thờng lợi dụng lúc nghe đài để nói chyện riêng ,làm việc riêng , có khi là ngủ gật không chú ý vào bài và càng ngày càng sợ học môn Anh hơn.Các
em cha có biện pháp học khoa học ,thiếu thốn về điều kiện học tập cũng nh
cơ sở vật chất nh băng ,đài ,sách tham khảo , sách bài tập
Ch ơng II :
Quy trình một giờ nghe nói chung
I-Tầm quan trọng của bài nghe:
Qua thực trạng và nguyên nhân trên trên tôi thấy :với t cách là môt giáo viên
bộ môn trực tiếp giảng dạy ở hai lớp này,tôi cần phải tạo cho các em niềm say mê hứng thú học và niềm yêu thích môn Tiêng Anh nhằm nâng cao chất
lơng giờ học cũng nh chất lợng bộ môn
Trang 5Để nâng cao chất lơng bộ môn cần nâng cao chất lợng ngay từ mỗi giờ dạy trong đó có giờ nghe bởi nghe là một trong những kỹ năng quan trọng giúp
các em lĩnh hội tri thức
Giông nh kỹ năng đọc ,kỹ năng nghe cũng là một kỹ năng tiếp thụ ,song nghe thờng khó hơn đọc vì ngôn bản tiếp thụ qua nghe là lời nói,có những
đặc điểm khác với với văn bản viết
Trong chơng trình lớp 8 hoạt động nghe đợc sử dụng rộng rãi có trong từng bài –là phơng tiện quan trọng để giới thiệu ngữ liệu hoặc nội dung chủ điểm mới ,các kỹ năng nghe đợc rèn luyện và phát triển thông qua các bài tập nghe khác nhau nh nghe lấy ý chính ,nghe hiểu thông tin chi tiết hoặc nghe đoán nghĩa ,đoán ý thông qua ngữ cảnh Listen là bài luyện nghe hiểu có liên quan
đến chủ đề bài học , một mặt nhằm mục đích củng cố các cấu trúc ,từ vựng
đã học,mặt khác nhằm bớc đầu giúp các em rèn luyện kỹ năng nghe hiểu để
lấy thông tin phục vụ cho mục đích trong đời sống hàng ngày
Có nhiều hoạt động nghe trong cuộc sống hàng ngàynh nghe đài ,xem ti vi nhng vẫn tiến hành công việc khác cùng lúc(đó là nghe không tập trung).Các hoạt động nghe tập trung là các hoạt động nghe có chủ ý.Ngời nghe tập trung vào những điểm quan trọng ,cần thiết cho chủ ý của mình ngời nghe biết rõ mình muốn nghe gì Điều này giúp ngời nghe hớng sự chú ý của mình vào
đúng nội dung cần biết,do vậy cần nắm bắt vấn đề có hiệu quả hơn.Trong môi trờng học tiếng ,các hoạt động nghe chủ yếu là nghe có tập trung và nhằm phát triển các kỹ năng nghe khác nhau Có các loại nghe chính nh :nghe ý chính ,nghe để tìm thông tin cần thiết ,nghe để khẳng định phỏng
đoán trớc đó ,nghe để thực hiện những nhiệm vụ giao tiếp đặt ra ,nghe chi
tiết
II-Quy trình một bài nghe nói CHUNG :
Trong thực tế từ trớc đến nay chúng ta luôn có suy nghĩ kĩ năng nghe vẫn là một kỹ năng khó đối với học sinh và cả giáo viên dạy Để khắc phục những khó khăn trong khi nghe ,tôi thờng sử dụng những biện pháp sau:
-Giới thiệu chủ đề , nhũng tình huống liên quan đến bài nghe ,giải thích từ
mới,các khái niệm sẽ nghe một cách kĩ càng mạch lạc
Trang 6-Ra các câu hỏi giúp học sinh đoán trớc nội dung sẽ nghe.
-Giới thiệu từ mới hoăc ôn ,củng cố lại các từ vựng cần thiết cho bài nghe
-Đặt câu hỏi hớng dẫn liên quan đến chủ đề nghe -Chia quá trình nghe thành từng bớc: nghe lần một chỉ nghe từng câu một .Nghe lần thứ hai :nghe chi tiết hơn., nghĩa là ta ngắt đoạn dài hơn
-Nếu bài dài chia thành từng đoạn ngắn để cho hoc sinh nghe,có những yêu
cầu cụ thể khác nhau
Thông thờng cấu trúc bài nghe thờng gồm ba phần chính:
Pre-listening While -listening Post-listening
Do đặc trng của giờ nghe khó nên đòi hỏi giáo viên chúng ta phải áp dụng
đúng ,đày đủ các bớc của một bài nghe.Trong mỗi giai đoạn phải lựa chọn cho phù hợp ,luôn luôn thay đổi phơng pháp ,thủ thuật dạy để lôi cuốn học sinh ,các em sẽ cảm thấy thích thú ,sẽ làm tăng hiệu quả giờ nghe
Sau đây tôi xin trình bày một số phơng pháp ,thủ thuật tôi thờng áp dụng
trong các giờ dạy nói chung và đặc biệt là giờ nghe hiểu
III-Một số nguyên tắc cơ bản và cách tiến hành bài
nghe:
Công việc đầu tiên mà ngời thầy thực hiện khi bớc vào lớp-mở đầu cho một giờ học đều phải thực hiện đó là những mục đích s phạm nói chung để ổn
định lớp, chuẩn bị tâm lý ,kiến thức cho môn học Với môn ngoại ngữ cũng vậy hoạt động vào bàicòn có một ý nghĩa hết sức quan trọng nó nh một phần của bài học mà nếu thiếu nó sẽ làm cho các bớc tiếp theo không hoặc khó mà thực hiện đợc Cụ thể những hoạt động này thờng có vai trò tạo tình huống,đặt ra có mục đíchcủa hoạt động dạy học -đây là điều kiện cần thiếtđể
bài học đạt hiệu quả cao.Đó là:
A / LEAD -IN(vào bài)
Tuỳ theo mục đích và đặc thù của từng bài tôi lựa chọn hình thức ,thủ thuật cho phù hợp nh :sau khi chào, hỏi thăm sức khoẻ, hỏi tình hình thời tiết, kiểm tra sĩ số Nhằm tập trung sự chú ý của các em ,tạo hứng thú bằng một số trò
Trang 7ch¬i ng¾n nh : bingo, pelmanism,brainstorming ,guessing game,Kim’s
game, chain game,crossword puzzle
VÝ dô :
• Brainstorming:Unit 1-lesson 2:ask students to think of the adjectives used
to describe body build and hair
Body build hair Fat slim long
*Bingo: Unit 3 Lesson 5:
-Ask Ss to write down on their notebooks 5 things they can eat
-Prepare a list of food Then call out each word in aloud voice
-Ss listen ti the teacher carefully.If anyone has the same things ,they cross them out.The first person crossing out all 5 things shouts “Bingo” and win
the game
_Suggessted list of food: chicken, beef ,cake, candy, garlic , noodles, rice,
ham, peas,
*Guessing :Guess from context:What actions? (Unit 9-Lesson 3)
- Ask Ss to look at the picture on page 82 and write out all the verbs
describing the actions of the people in it
- Tell Ss the group having the most right verbs is winner
- Answer key: drive, wheel, move, push, weigh, wait,lie, stand, lean
• Crossword puzzle: Unit 14-Lesson 3
-Put the chart on the board
L O S E
B L U E
Trang 8-Ask Ss to draw the crossword in their note books -Ask Ss to listen and fill in the crossword
1 Unable to find sth/so
2.Something that help you find out an answer to a question
3.A very thick forest 4.To make a sugegstion
.Collect Ss’answers and give them good points if they are right
Còn có nhiều hoạt động khác nữa nhng mỗi hoạt động tôi luôn hớng dẫn một cảch rõ ràng,dứt khoát ,cụ thể Thờng xuyên động viên cổ vũ ,khích lệ các em ,chấm chữa chính xác Các hoạt động này đã giúp ích cho các em rất nhiều
trong việc tiếp thu phần nghe tiếp theo một cách dễ dàng
Nói tóm lại LEAD -IN :có thể áp dụng nhiều thủ thuật ,nhiều phơng pháp
Để thực sự có hiệu quả,đồng thời thực hiện nhiều nhiệm vụ khác nhau tạo
sự chú ý của học sinh ,ổn định lớp học ,kiểm tra bài cũ đồng thời giúp học
sinh chuẩn bị tâm lí vào bài
B
-PRE-LISTENING :
Trong phần này thờng gồm phần giới thiệu một số từ mới, dự đoán nội dung
phần sắp nghe
A-Pre-teaching: vocabulary
Mục đích của phần này là giới thiệu cho học sinh một số từ mới sẽ có hoặc liên quan đến bài nghe Phần từ này sẽ giúp các em phần nào định hình đợc phần nào đó bài nghe.Tôi cũng dùng các thủ thuật để dạy từ nói chung nh :
*visuals:(tranh ,ảnh ) Ex :-eye chart (n):bảng đo thị lực
-stretcher(n):cái cáng
*Synonym/antonym: satisfactory (adj)><unsatisfactory (adj)
participate(v)= take part in (v)
*Ngoài ra còn nhiều thủ thuật khác nh :realia, situation, explaination,example ,mime Làm sao cho học sinh tham gia tích cực vào quá trình giới thiệu từ vựng để tạo thêm hứng thú cho tiếp phần sau.Để tiếp
Trang 9tục tạo sự hấp dẫn cho bài nghe cần tạo ra ngữ cảnh ,tạo ra lí do nhu cầu nghe
B Set the scene :
có nhiều cách nh sử dụng môi trờng xung quanh ,sử dụng thực tế ,chủ yếu là
đa ra các tình huống với sự hỗ trợ của giáo cụ trực quan có thể dùng những
câu hỏi tạo trí tò mò của học sinh
Ex: unit 2 –Lesson 5 Ask Ss to look at the form of the telephone message on page 21 and set the scene “a woman phoned the principle of Kingston junior high school, but he
was out”
Một trong những kỹ năng cần thiết khi nghe là khả năng đoán đợc điều sắp nghe Vì vậy :khi cho học sinh nghe chúng ta nên cho học sinh đoán trớc
điều sắp nghe trong một ngữ cảnh nhất định Có thể tiến hành hoạt động này theo nhiều cách ,lựa chọn có nhiều cách nh sử dụng môi trờng xung quanh ,sử dụng thực tế ,chủ yếu là đa ra các tình huống với sự hỗ trợ của giáo cụ trực quan có thể dùng những câu hỏi tạo trí tò mò của học sinh
Ex: unit 2 –Lesson 5 Ask Ss to look at the form of the telephone message on page 21 and set the scene “a woman phoned the principle of Kingston junior high school, but he
was out”
Một trong những kỹ năng cần thiết khi nghe là khả năng đoán đợc điều sắp nghe Vì vậy :khi cho học sinh nghe chúng ta nên cho học sinh đoán trớc
điều sắp nghe trong một ngữ cảnh nhất định Có thể tiến hành hoạt động này theo nhiều cách ,lựa chọn và phối hợp nhiều cách khác nhau để tạo sự hấp dẫn khi nghe –tạo ra mục đích nghe –tạo ra yêu cầu ,nhiệm vụ của bài
nghe
c.PREDICTIONS
*Unit 3-Lesson 5 :Get Ss to look at page 30 and guess 4 things they use to
cook the “Special Chinese Fried Rice”
-Feedback
Trang 10*Guess the missing words: Ask Ss to guessthe words to gáp in the song (page
56) Ask them to share with their partners
Give feedback
*Brainstorm : Unit 12- Lesson 3
Words related to the weather forecast
Possible answer :cloudy ,cool ,warm ,hot ,dry, fine,humid ,rainy ,snowy,
sunny, wet ,windy, stormy ,degree,
Mục đích của phần này nhằm thu hút sự chú ý của học sinh vào sự kiện chính của bài-sự kiện chính cần nghe.Trong giai đoạn pre-listening các em chỉ dự
đoán trớc chứ không đòi hỏi phải chính xác hoàn toàn Chính điều nầy đã giúp các em mạnh dạn hơn trong học tập ,không lo bị mắc lỗi và chính nó đã giúp các em có hứng thú muốn nghe vào bài để xem dự đoán của mình có
chính xác không
Các hoạt động trong giai đoạn này tuỳ thuộc vào mục đích của từng bài ,phù
hợp với phần pre listening đã đa ra trớc đó
*Let Ss listen to the tape and fill in the message ,compair with their
prediction (Unit2 lesson 5)
*Chia quá trình nghe thành từng bớc nh nghe lần thứ nhất nghe sơ bộ ,tìm những ý chính ,trả lời các câu hỏi đại ý nghe lần thứ hai :nghe chi tiết hơn Khi bài nghe có cốt truyện ,hoặc là một bài hội thoại ta có thể dừng lại sau một câu nói của một nhân vật trong bài hội thoại và hỏi xem nhân vật kia sẽ đáp lại nh thế nào sẽ ứng xử ra sao –có đồng ý hay không, Điều gì
sẽ xảy ra tiếp theo ? Tại sao lại nh vậy
Unit 7-Lesson 3