Tranh Hàng TrốngHa Noi Traditional Painting Thứ hai 12, Tháng Hai 2007 BTV: dt Mức độ viếng thăm : 1% Xưa kia dòng tranh này sản xuất và bày bán tại các phố Hàng Trống, Hàng Nón, Hàng H
Trang 1Tranh Hàng Trống
Ha Noi Traditional Painting
Thứ hai 12, Tháng Hai 2007
BTV: dt Mức độ viếng thăm : 1%
Xưa kia dòng tranh này sản xuất và bày bán tại các phố Hàng Trống, Hàng Nón, Hàng Hòm, Hàng Quạt thuộc tổng Tiêu Túc (sau đổi là Thuận Mỹ), huyện Thọ Xương (nay là quân Hoàn Kiếm, Hà Nội), nhưng chủ yếu là ở Hàng Trống (xưa là thôn Tự Tháp).
Cô Ba (trong đạo Mẫu)
Phường phố này đã từng có tiếng về các ngành nghề thủ công như tranh dân gian, trống tế trống hội, hòm tráp sơn ta, hàng thêu, quạt, nón, cờ phướn, võng lọng sầm uất quanh năm Cùng với các hộ dân cư bản địa lâu đời, cũng có nhiều thợ vẽ và thợ khắc tài hoa từ nơi khác đến đây làm thuê cho các chủ xưởng in tranh Do buôn bán cạnh tranh, thường in kèm tên hiệu như Thanh An, Vĩnh Lợi, Phúc Bình
Khác với tranh Đông Hồ, kỹ thuật tranh Hàng Trống kết hợp đường nét in đen từ bản khắc gỗ, với việc tô màu phẩm bằng tay, dùng bút mềm quét phẩm nước, luôn luôn tạo được những chuyển sắc đậm nhạt tinh tế Nhờ vậy, màu sắc rất uyển chuyển, đáp ứng đòi hỏi của khách mua tranh nơi kẻ chợ Tranh Hàng Trống in trên giấy dó hay giấy báo khổ rộng Những
bộ tứ bình khổ to thường được bồi trên giấy dầy, hai đầu trên dưới lồng xuốt trúc để tiện treo Cùng với các đề tài phản ánh sinh hoạt thường ngày hay minh họa cổ tích, tranh Hàng Trống nổi trội về thể loại tranh thờ, ảnh hưởng Phật giáo và Đạo giáo, với hình tượng tương đối giản dị mà thể hiện công phu, không bao giờ thiếu sắc thái uy vệ về ý nghĩa
Việc xuất hiện những tranh Hàng Trống như "Gà đàn", "Tướng Trấn môn" ("Canh cửa") tại kinh đô, từ nội phủ cung đình
Trang 2Trống có lẽ ra đời cùng thời với tranh Đông Hồ, vốn được dòng họ Nguyễn Đăng sản xuất truyền tới hai mươi đời, tức khoảng năm trăm năm
Trong số bản khắc tranh Hàng Trống còn giữ lại được, có mấy tấm đặc biệt giá trị, lưu tại Bảo tàng Lịch sử ở Hà Nội dưới
ký hiệu I.5484 a.b.c Những tấm gỗ thị dầy dặn này được khắc cả hai mặt, theo đề tài rút từ kinh nhà Phật hay cổ tích Việt Nam, Trung Hoa, kèm cả tuổi tranh "Quý Mùi lục nguyệt khởi Minh Mệnh tứ niên", tức là 1823 dương lịch Những tấm ván này được khắc cách đây đã ngót hai trăm năm, nên ta có cơ sở tin rằng dòng trang Hàng Trống xuất hiện còn sớm hơn thế khá nhiều
Tứ thời
MỘT DÒNG TRANH DÂN GIAN
Trong ba dòng tranh dân gian tiêu biểu: tranh điệp Đông Hồ (Bắc Ninh), tranh đỏ Kim Hoàng (Hà Tây) và tranh Hàng Trống thì Hàng Trống là trung tâm làm tranh lớn thứ hai, chỉ sau Đông Hồ Gọi là tranh Hàng Trống bởi "lò" tranh quy tụ ở phố Hàng Trống, Hà Nội Từ đây "bắt lửa" sang Hàng Nón, Hàng Hòm, Hàng Quạt Thế nhưng, dường như thời sầm uất nhất
đã xa Nay, nơi đây chỉ còn sót lại duy nhất nghệ nhân Lê Đình Nghiên ở phố Cửa Đông, Hà Nội
Muốn tìm lại tranh Hàng Trống phải đến chốn linh thiêng: đền, miếu, điện thờ, hoặc lục tìm trong các bộ sưu tập của tư nhân và các viện bảo tàng Việt Nam cũng như ở nhiều nước Bức tranh Ngũ hổ được coi là lớn và hầu như còn giữ được
vẻ đẹp thuần khiết của phong cách tranh Hàng Trống, hiện còn ở Chùa làng Kim Liên
Ngũ hổ
Tìm lại bóng dáng tranh xưa
Cả ba dòng tranh dân gian đều sản xuất thủ công, kỹ nghệ cha truyền con nối Tranh cỡ nhỏ, chủ đề là cuộc sống đời thường, phong tục tập quán: Hứng dừa, Đánh ghen, Tố nữ, Thả diều, Thạch Sanh, Sơn Tinhư Thuỷ Tinh ở dòng tranh Đông Hồ Tranh cỡ to lại thiên về thế giới thần bí, sắc màu tôn giáo chủ yếu là tranh thờ: Bạch hổ, Hắc hổ, Ngũ hổ, Đức thánh trần, Bà chúa mẫu trong tranh Hàng Trống
Phải chăng nguyên liệu, phong thủy và tính cách con người của mỗi vùng quyết định tính chất, phong cách của sản phẩm nơi ấy? Một nhà nghiên cứu nhận xét người làm tranh Hàng Trống có phong cách, quan niệm và phương pháp khác hẳn tranh Đông Hồ và Kim Hoàng Tranh Đông Hồ dập theo ba công đoạn: vẽ mẫu, khắc ván và in In viền nét và in màu đều dùng bản khắc gỗ Riêng tranh đỏ Kim Hoàng thêm một khâu thứ năm: in viền nét đen một lần nữa, thật đậm và rõ
Nghệ nhân Lê Đình Nghiên cho biết, tranh Hàng Trống chỉ in nét đen khuôn hình bằng ván khắc, các khâu còn lại đều vờn
vẽ bằng tay Trước hết, nghệ nhân đặt ngửa ván khắc, dùng bàn chải quét đều mực tàu lên mặt ván Đặt tờ giấy lên mặt ván, dùng xơ mướp xoa đều mặt sau tờ giấy Bóc giấy ra thì được tờ tranh chưa tô màu Khi mực in nét khô, dùng bút lông
vẽ lần lượt các mảng màu phẳng lên tranh theo bản mẫu Theo nét vẽ đen viền, người ta vờn thêm một nước màu nhạt, làm nhoà bớt nét, gọi là cản, khiến khối hình trở lên lưu loát, mặt tranh êm dịu như tranh thuỷ mặc
Trang 3Trong tranh Hàng Trống, chỉ có khâu in nét hình là làm hàng loạt Còn khâu tô vẽ màu thì làm từng tranh, có khi sáng tạo
thêm so với mẫu, tuỳ theo cây bút và khả năng của người vờn tranh Một số nghệ nhân còn vẽ thẳng khuôn hình và màu
sắc In nét cong, họ dùng bút lông chấm màu để tô lên từng mảng đậm nhạt
Nhiều người không dùng đến bản khắc gỗ Theo thói quen nhà nghề, cầm bút vẽ trực tiếp đường nét lên giấy, rồi tự tô màu
cho tới khi bức tranh hoàn chỉnh Thậm chí, thợ tranh dòng Hàng Trống đôi khi còn vẽ các bức độc bản theo yêu cầu của
khách hàng giàu có Nét riêng của tranh Hàng Trống chính là uyển chuyển hơn, màu sắc dịu hơn Khách mua tranh Hàng
Trống cũng khác Họ là thị dân, các phường, đền, đình
Tố nữ
Khơi lại một dòng tranh
Ông Nghiên tuổi Dần, đời thứ ba của một gia đình vốn có truyền thống làm tranh ở làng Bình Vọng, Thường Tín (Hà Tây),
nhưng lập nghiệp ở Hàng Trống Cụ Lê Xuân Quế, ông nội nghệ nhân khi xưa đã làm nghề tranh Ông bố cũng tiếp nối
nghề Đến đời ông Nghiên, nhà có bảy anh chị em, độc mình ông theo được nghề "Nhà nước cũng nhìn xa trông rộng
Năm 1972, Bảo tàng mỹ thuật Việt Nam mời tôi tới chỉ độc một yêu cầu: phục chế bức tranh Hàng Trống lưu trữ tại bảo
tàng"
Một mình ông Nghiên sức mấy khơi lại cả một dòng tranh? "Tranh Hàng Trống khổ quá lớn nuốt nhiều chỗ mà lại rẻ nên ít
người buôn tranh, nói gì tới người sưu tầm Còn nữa, làm ra tranh bây giờ đâu còn có chợ tranh mà bán như trước Gửi
bán khó nên ai đặt thì làm" ông Nghiên nói "Nghề nay có tháng đói dài, có tháng làm không hết việc Nghề thì quý nhưng
công sá một trăm nghìn bạc một bức nên sức nghệ thuật còn rẻ rúng quá" - ông cho biết thêm
Trước kia, Xunhasaba tìm đầu ra ở các nước Đông Âu, nhận về nhiều hợp đồng Người làm tranh hứng khởi, trau chuốt
nghề và được dịp truyền nghề Ông Nghiên có hai con trai nhưng theo ông "chưa có cậu nào thích nghề, có lẽ vì kinh tế "
Nay thì số phận tranh dân gian, số phận của các làng nghề truyền thống, nói rộng ra công nghệ truyền thống vẫn đang bị
kinh tế thị trường thách thức
Làm thế nào để tranh Hàng Trống không chỉ có vị trí trong bảo tàng, không chỉ được giới nghiên cứu mỹ thuật và nghệ sỹ
đánh giá cao, mà người bình dân cũng được thưởng thức, tham gia gìn giữ cho con cháu? Không thể đợi thẩm mỹ của
công chúng lên theo mức sống Nhiều người nói nên mở lớp truyền nghề duy trì mạch nguồn cho tranh Hàng Trống ở
ngay trong Bảo tàng Mỹ thuật Trời xanh, giấy trắng, mực đen vẫn đổ bóng Và Lê Đình Nghiên vẫn đang tô tranh Lý Ngư
Vọng Nguyệt
(Theo Cinet)
Lương Tuấn Vĩ (TT&VH)
TRANH DONG HO
500 x 305 - 236k - jpg
www.cinet.gov.vn
Một vài tờ tranh Đông
Hồ bên cạnh
600 x 429 - 90k - jpg
saigontimesusa.com
[ Thêm từ
đó là làng tranh Đông Hồ – hay
378 x 265 - 27k - jpg
www.thanhdoan.hochiminhcity.gov.vn
Tranh Đông Hồ - tranh dân gian Việt
440 x 596 - 75k - jpg
langmotrach.sky.vn
[ Thêm từ langmotrach.sky.vn
Trang 4chữ trong bức tranh Đông Hồ
này
440 x 590 - 83k - jpg
www.viethoc.org
Tranh Đông Hồ
440 x 622 - 97k - jpg
d2club.hnsv.com
Tranh dân gian Đông Hồ miêu tả trò
600 x 421 - 76k - jpg
www.tinnhanhblog.com
Tranh Tet Dong Ho
440 x 588 - 62k - jpg
minhhanhdp.brinkster.net
[ Thêm từ minhhanhdp.brinkster.net
Tranh Đông Hồ
410 x 547 - 60k - jpg
minhhanhdp.brinkster.net
giờ đây tranh Đông
hồ tuy không
540 x 366 - 72k - jpg
saigontimesusa.com
Tranh Đông Hồ
640 x 442 - 99k - jpg
www8.ttvnol.com
Tranh Đông Hồ "Đánh vật"
886 x 478 - 74k - jpg
dictionary.bachkhoatoanthu.gov.vn
Sân gà - Tranh Đông Hồ
600 x 443 - 80k - jpg
dulichhathanh.com
[ Thêm từ dulichhathanh.com ]
Tranh Đông Hồ
400 x 622 - 67k
www.ginggong.com
Cưỡi trâu thả diều - tranh Đông Hồ
350 x 479 - 178k - jpg
www.thanhnien.com.vn
[ Thêm từ www.thanhnien.com.vn ]
Có biết gì về tranh Đông Hồ đâu.
600 x 454 - 443k - jpg
www.tinhte.com
Trưng trắc - Tranh Đông Hồ
410 x 549 - 70k - jpg
dulichhathanh.com
Tranh Đông Hồ
500 x 378 - 154k - jpg
www.photo.yeah1.com
[ Thêm từ flickr.com ]
Làng Đông Hồ nằm ngay sát bờ sông
452 x 278 - 38k - jpg
cungbandulich.com
Trang 5Tranh Đông Hồ
640 x 408 - 88k - jpg
www.anviettoancau.net
Tranh Đông Hồ -tranh dân gian Việt
410 x 561 - 81k - jpg
langmotrach.sky.vn
[ Thêm từ langmotrach.sky.vn ]
bài viết Thăm làng tranh
Đông Hồ
400 x 286 - 35k
www.skydoor.net
Ầy, tôi treo tranh
600 x 358 - 71k - jpg
www.vysa.jp
[ Thêm từ photobucket.com ]
Hồ Dòng tranh này không
những
400 x 260 - 32k - jpg
www.hrpc.com.vn
Re: TRANH ĐÔNG HỒ
" ĐÁM CƯỚI CHUỘT
640 x 408 - 102k - jpeg
vanhoahoc.edu.vn
“Vẽ” tranh Đông Hồ bằng những cánh
380 x 507 - 46k - jpg
travelblog.skydoor.net
Tranh Đông Hồ
640 x 449 - 95k - jpg
chutluulai.net
Làng tranh Đông Hồ
300 x 400 - 32k - jpg
maudantoc.com
Tranh Dong Ho
400 x 534 - 71k - jpg
vietbao.vn
khác > Làng tranh Đông
Hồ (Bắc
400 x 266 - 74k - jpg
www.khachsanexpress.com
nhân đầu tiên về tranh Đông Hồ
400 x 293 - 43k - jpg
tintuc.xalo.vn
dân gian của làng tranh
Đông Hồ
430 x 616 - 121k - jpg
www.viettribune.com
vừa lòng nhau -Tranh Đông Hồ)
332 x 480 - 49k
www.tienphong.vn
tranh đông hồ nè mấy
you !
640 x 424 - 91k - jpg
forum.zing.vn
lùng kiếm mấy bức tranh Đông Hồ
400 x 266 - 44k - jpg
tdp.forumup.org
Trang 6Đánh ghen- Tranh Đông Hồ
400 x 592 - 100k - jpg
thugian.com.vn
Đông Hồ, còn - mất
một làng tranh
350 x 263 - 24k
www.itaexpress.com.vn
“Đàn Lợn” của làng tranh Đông Hồ
680 x 522 - 79k - jpg
www.anviettoancau.net
[ Thêm từ www.anviettoancau.net ]
tranh Đông Hồ ra
đời từ bao giờ,
400 x 286 - 75k - jpg
hanhphucgiadinh.vn
Thư giãn - tranh Đông Hồ
400 x 236 - 134k - jpg
vndetective.com
[ Thêm từ
www.thanhnien.com.vn ]
tranh Đông Hồ:
400 x 622 - 70k - jpg
upload.wikimedia.org
[ Thêm từ upload.wikimedia.org ]
Tranh Đông Hồ trang trí
ngày Tết
350 x 455 - 29k - jpg
vhfonline.com
Thơ Tú Xương về
tranh Đông Hồ ngày
378 x 265 - 66k - jpg
www.nvhtn.org.vn
[ Thêm từ photobucket.com ]
TẾT VÀ TRANH ĐÔNG HỒ
400 x 294 - 43k - jpg
pnv-avwa.blogspot.com
bảo tồn tranh Đông
Hồ
350 x 523 - 53k
tintuc.xalo.vn
Xem tranh dân gian Đông
Hồ "Đám cưới
518 x 333 - 85k
www.vietstamp.net
cho nhục lòng ta -Tranh Đông Hồ
332 x 480 - 49k
www.tienphong.vn
[ Thêm từ www.tienphong.vn ]
Làng Ðông Hồ cách trung tâm
thị trấn
400 x 271 - 29k - jpg
www.ubvk.hochiminhcity.gov.vn
Tranh Đông Hồ
454 x 600 - 123k - jpg
my.opera.com
Còn nhiều tranh nữa nhưng nhà chật,
351 x 480 - 51k - jpg
www.vysa.jp
Từ doanh nghiệp: Làng
tranh Đông Hồ
705 x 536 - 70k
bacninh.com
Trang 7Thân mời anh em yêu
tranh Đông Hồ
750 x 504 - 493k - jpg
www.handheld.com.vn
tranh Đông Hồ ra đời
từ bao giờ,
400 x 273 - 42k - jpg
lenduong.gdc.vn
Tranh Đông Hồ
363 x 480 - 88k - jpg
my.opera.com
[ Thêm từ files.myopera.com ]
Tranh Đông Hồ
250 x 351 - 20k - jpg
nguoivienxu.vietnamnet.vn
Làng tranh Đông Hồ thời
hiện đại
594 x 438 - 120k - jpg
www.tranhdongho.com.vn
tranh Đông Hồ ra đời
từ bao giờ,
400 x 273 - 34k - jpg
www.thienduongcafe.com
Cưỡi trâu thổi sáo - tranh
Đông Hồ
350 x 487 - 108k - jpg
www.thanhnien.com.vn
[ Thêm từ www.thanhnien.com.vn ]
Tranh Đông Hồ VINH
HOA
374 x 500 - 125k - jpg
blog.360.yahoo.com
[ Thêm từ flickr.com ]
