BOND VALUATION

 Tác động đến trái phiếu lãi suất cố định: Thước đo rủi ro lãi suất là thời gian đáo hạn bình quân Duration – D..  Lãi suất dùng để chiết khấu còn được gọi là lãi suất thị trường khi đ

ĐỊNH GIÁ TRÁI PHIẾU

Ký hiệu sử dụng

 F – mệnh giá trái phiếu

 P – giá trái phiếu

 C – tiền lãi định kỳ

 RC – lãi suất trái phiếu

 R – lãi suất chiết khấu

 n – số kỳ trả lãi

Rủi ro trong đầu tư trái phiếu

 Rủi ro thanh toán (Default Risk)

 Rủi ro lãi suất (Interest Rate Risk)

 Rủi ro lạm phát (Inflation Risk)

 Rủi ro thanh khoản (Liquidity Risk)

 Rủi ro tỷ giá hối đoái (Exchange Rate Risk)

Rủi ro thanh toán (Default Risk)

 Là rủi ro thua lỗ của người nắm giữ trái phiếu khi tổ chức phát hành không thanh toán đầy

đủ, đúng hạn nợ gốc hoặc/và tiền lãi theo

định kỳ.

 Phòng chống:

 Xếp hạng tín nhiệm (credit rating)

 Đảm bảo bằng tài sản hoặc bảo lãnh của bên thứ ba

 Nghiên cứu tình hình hoạt động của tổ chức phát hành: thông qua phân tích cơ bản

Xếp hạng tín nhiệm

(Credit rating)

Moody’s S&P Mô tả

Aaa AAA Chất lượng cao nhất (rủi ro vỡ

Caa CCC – CC Nhiều rủi ro vỡ nợ

Ca C Đầu cơ cao

Rủi ro lãi suất (Interest Rate Risk)

 Là rủi ro bị giảm giá các trái phiếu đang nắm giữ khi lãi suất thị trường tăng.

 Chỉ báo: biến động lãi suất trên thị trường tiền tệ.

 Nguyên nhân chính: chính sách tiền tệ của NHNN.

 Tác động đến trái phiếu lãi suất cố định: Thước đo rủi ro lãi suất là thời gian đáo hạn bình quân (Duration – D) Nếu D càng lớn thì rủi ro lãi suất của trái phiếu càng lớn Biểu hiện

cụ thể:

 Thời gian đáo hạn càng dài thì ảnh hưởng của lãi suất càng lớn.

 Lãi suất cuống phiếu (lợi suất danh nghĩa) càng thấp thì ảnh hưởng của lãi suất càng lớn.

 Ít tác động đến trái phiếu lãi suất thả nổi.

Rủi ro lạm phát (Inflation Risk)

 Lạm phát làm xói mòn sức mua của đồng tiền, gây tác động lên lãi suất chiết khấu kỳ vọng Lạm phát tăng làm giá trái phiếu có xu hướng giảm

 Lãi suất danh nghĩa = lãi suất thực + tỷ lệ lạm phát

 Vì mọi người đều kỳ vọng mức lãi suất thực dương, nên nhìn chung lãi suất danh nghĩa có xu hướng

biến động tỷ lệ với lạm phát

 Tác động tương tự như lãi suất thị trường

Rủi ro thanh khoản

(Liquidity Risk)

 Là rủi ro không bán lại được chứng khoán, hoặc bán lại với chi phí cao.

 Liên quan đến mức độ hoạt động của thị

trường trái phiếu thứ cấp

 Tác động đến nhà đầu tư tổ chức mạnh hơn đến nhà đầu tư cá nhân (có xu hướng nắm giữ trái phiếu đến ngày đáo hạn).

Rủi ro tỷ giá hối đoái (Exchange Rate Risk)

 Nhà đầu tư dùng đồng tiền này để đầu tư vào trái phiếu

phát hành bằng đồng tiền khác

 Rủi ro hối đoái xảy ra khi tỷ giá hối đoái giữa hai thời điểm đầu tư và rút vốn là khác nhau, làm giảm giá trị của vốn đầu

tư ban đầu.

 Về mặt lý thuyết, tỷ giá sẽ vận động theo hướng bù chênh lệch lãi suất giữa hai đồng tiền Trong thực tế, hoạt động

kinh doanh chênh lệch (arbitrage) lãi suất vẫn xảy ra do

chính sách tỷ giá cố định có điều chỉnh của một số quốc gia,

do rào cản đối với dòng tiền vào và dòng tiền ra (đối với các đồng tiền chưa tự do chuyển đổi).

 Rủi ro này ảnh hưởng đến đầu tư qua biên giới

Định giá trái phiếu (Bond Valuation)

 Về nguyên tắc, định giá trái phiếu là quá trình xác định giá trị công bằng (fair price) của trái phiếu Giá trị này bằng với giá trị hiện tại của các dòng tiền thu được trong tương lai, được chiết khấu theo một lãi suất phù hợp

 Lãi suất dùng để chiết khấu (còn được gọi là lãi suất thị trường khi đầu tư vào một trái phiếu cụ thể) có thể được tính dựa trên lãi suất của trái phiếu chính phủ cùng kỳ hạn và thời điểm đáo hạn, cộng thêm phần bù rủi ro

Định giá trái phiếu

C R

C R

C P

) 1

( )

1 (

) 1

R

C P

) 1

(

) 1

C R

) 1

( 



Ví dụ minh hoạ

 Ví dụ 1: trái phiếu mệnh giá 1 triệu đồng, kỳ hạn 10 năm, lãi suất 10,5%/năm, trả lãi 6 tháng/lần, phát hành vào ngày 1/7/2002 Vào ngày 1/1/2007, lãi

suất thị trường là 12,5%, giá trái phiếu này là bao nhiêu?

 Ví dụ 2: Công trái giáo dục có mệnh giá 200.000

đồng, thời gian đáo hạn là 5 năm, có lãi suất gộp là 40%/5 năm, còn 3 năm nữa đáo hạn, hiện đang rao bán ở giá 190.000 đồng Với lãi suất tiết kiệm 3

năm đang là 14%/năm, và trên quan điểm lợi suất đầu tư trái phiếu và gửi tiết kiệm là như nhau, có

mua được trái phiếu này không, vì sao?

Định giá trái phiếu giữa hai kỳ lãnh lãi

 Giá trái phiếu = giá trị hiện tại của trái phiếu tại thời điểm định giá – lãi thuộc về người bán

 Nếu gọi:

 D – thời gian của một kỳ lãnh lãi

 T cs – thời gian từ đầu kỳ lãnh lãi đến thời điểm định giá

 Hiện giá trái phiếu:

 Lãi thuộc về người bán: Cf

 Giá trái phiếu:

) (

) 1

Cf PVF

PVC R

Ví dụ minh họa

 Giả sử ngân hàng bạn đang sở hữu một

lượng trái phiếu chính phủ phát hành ngày

25/01/2005, giám đốc của bạn đang định

bán chúng vào ngày hôm nay Biết rằng

mệnh giá trái phiếu là 100.000 đồng, lãi suất trái phiếu là 8,1%/năm, trả lãi hàng năm,

thời gian đáo hạn trái phiếu là 5 năm và lãi suất dùng để chiết khấu là 8,5%/năm.

 Bạn hãy giúp giám đốc của mình định giá trái phiếu trên.

Định giá trái phiếu

lãi suất thả nổi

 Lãi suất trái phiếu = lãi suất thị trường +

khoản chênh lệch lãi suất cố định

Ví dụ minh họa

 Công ty CP ABC vừa phát hành trái phiếu có F=1tr.đ, kỳ hạn 5 năm, trả lãi hàng năm, lãi suất bằng bình quân LS tiền gửi tiết kiệm 12 tháng trả sau của VCB, BIDV, ICB, VBARD

cộng thêm 4%/năm Với lãi suất thị trường khi đầu tư trái phiếu này là LS bình quân

(Hiện là 11%/năm) cộng 1,5%/năm, hãy

định giá trái phiếu trên.

Định giá trái phiếu chuyển đổi

chọn kiểu châu Âu (European Option).

phí cơ hội là mua trái phiếu cùng cùng mức rủi ro và

cùng kỳ hạn, nhưng lại không có khả năng chuyển đổi Phí quyền lựa chọn trong trường hợp này chính là

chênh lệch giá trị hiện tại các khoản lãi mà nhà đầu tư thu được khi mua 2 loại trái phiếu trên.

xác lập theo mô hình Black – Scholes dùng định giá

Đo lường lợi suất (yield)

của trái phiếu

 Lợi suất của trái phiếu là một số tương đối (thường tính bằng phần trăm), đo lường mức sinh lời bằng tiền của người sở hữu chứng khoán Thông thường lợi suất không bao gồm biến động giá chứng khoán giữa hai thời kỳ, như khi tính mức sinh lời

giữa hai thời kỳ, như khi tính mức sinh lời (return) (return).

 Có nhiều loại lợi suất khác nhau

 Lợi suất coupon (còn được gọi là lợi suất danh nghĩa –

nominal yield), được tính bằng tỷ lệ phần trăm tiền lãi

coupon so với mệnh giá trái phiếu.

 Lợi suất coupon = Lợi suất hiện hành (current yield) được tính bằng tỷ lệ phần trăm tiền lãi coupon so với hiện giá trái phiếu.

Lợi suất đáo hạn (yield to maturity – YTM)

Lợi suất đáo hạn – YTM

 Là mức lãi suất chiết khấu để cho tổng giá trị hiện tại của các dòng tiền thu được trong tương lai bằng với giá thị trường của trái phiếu Nói một cách khác, đây chính là tỷ suất hoàn vốn nội bộ (Internal Rate

of Return – IRR) của hoạt động đầu tư vào trái

phiếu theo giá quan sát

 Do đó, YTM – y là nghiệm phương trình:

n

F y

C y

C y

C P

) 1

( )

1 (

) 1

( )

1



Điều kiện để có được lợi suất đáo hạn YTM

 Các khoản lãi định kỳ phải được tái đầu tư theo đúng lãi suất này

 Nhà đầu tư phải giữ trái phiếu cho đến ngày đáo hạn

 Nhà đầu tư được thanh toán nợ gốc theo

mệnh giá khi đáo hạn

Ví dụ minh họa

 Ví dụ 1: Trái phiếu quốc tế do Chính phủ Việt Nam phát hành vào tháng 10/2005 với mệnh giá là 100 USD, lãi suất là 7,125%/năm, trả lãi hàng năm, thời gian đáo hạn là 10 năm Vào tháng 10/2007, giá

trái phiếu này là 98,228 USD Hãy xác định lợi suất đáo hạn của trái phiếu này

 Ví dụ 2: cho trái phiếu zero coupon có mệnh giá 1 triệu đồng, thời gian đáo hạn là 10 năm Trái phiếu

đã lưu hành được 2 năm Hãy xác định giá trái

phiếu này, nếu lãi suất yêu cầu của bạn là

9,5%/năm Trường hợp bạn mua được trái phiếu

này với giá 450.000 đồng thì lợi suất đáo hạn của

Mối quan hệ giữa các mức lợi suất

 Khi một trái phiếu được bán với giá chiết khấu (at discount - thấp hơn mệnh giá) thì lợi suất đáo hạn

> lợi suất hiện hành > lợi suất danh nghĩa

 Khi một trái phiếu được bán với giá bằng mệnh giá (at par) thì lợi suất đáo hạn = lợi suất hiện hành = lợi suất danh nghĩa

 Khi một trái phiếu được bán theo giá phụ trội (at

premium - cao hơn mệnh giá) thì lợi suất đáo hạn < lợi suất hiện hành < lợi suất danh nghĩa