Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp

CÁCH DẪN TRỰC TIẾP VÀ CÁCH DẪN GIÁN TIẾPTrong vd b, bộ phận in đậm là lời nói hay ý nghĩ nhân vật?. Ghi nhớ : sgk / 54 Có hai cách dẫn lời nói hay ý nghĩ lời nói bên trong của một người

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO MỘC HÓA

Người thực hiện : NGUYỄN QUỐC VIỆT

Ki m tra bài c ể ũ

Câu 1: Em có nhận xét gì về từ ngữ xưng hô trong

tiếng Việt và khi sử dụng chúng ta cần chú ý điều gì ?

Trả lời :

-Tiếng Việt có một hệ thống từ ngữ xưng hô rất phong

phú, tinh tế và giàu sắc thái biểu cảm

-Khi sử dụng từ xưng hô thì người nói cần căn cứ vào đối tượng và các đặc điểm khác của tình huống giao tiếp để xưng hô cho thích hợp

Câu 2 : Tìm và phân tích từ xưng hô mà cậu bé dùng để nói

với mẹ mình và với sứ giả trong đoạn văn sau :

Đứa bé nghe tiếng rao, bỗng dưng cất tiếng nói : “Mẹ

ra mời sứ giả vào đây” Sứ giả vào, đứa bé bảo : “ Ông về tâu với vua sắm cho ta một con ngựa sắt, một cái roi sắt và một tấm áo giáp sắt, ta sẽ phá tan lũ giặc này.”

(Thánh Gióng)

Trả lời

-Đứa bé gọi người đẻ ra mình là mẹ, đây là cách gọi thông

thường

-Khi xưng hô với sứ giả thì gọi là ông xưng ta Gọi như vậy cho thấy Gióng là một đứa trẻ khác thường

CÁCH DẪN TRỰC TIẾP VÀ CÁCH DẪN GIÁN TIẾP

Trong vd (b), bộ phận in đậm là lời nói hay ý nghĩ nhân vật ?

II/ Cách dẫn gián tiếp 1 Ví dụ : sgk / 53

a)Cháu ở liền trong trạm hàng tháng Bác lái xe bao lần dừng,

bóp còi toe toe, mặc, cháu gan lì nhất định không xuống Ấy

thế là một hôm, bác lái phải thân hành lên trạm cháu Cháu nói

Đấy, bác cũng chẳng “thèm” người là gì ?

b) Họa sĩ nghĩ thầm Khách tới bất ngờ, chắc cu cậu

chưa kịp quét tước dọn dẹp , chưa kịp gấp chăn chẳng hạn

Trong vd (a), bộ phận in đậm là lời nói hay ý nghĩ của nhân vật ?

Nó được ngăn cách với bộ phận đứng trước bằng dấu gì ?

I/ Cách dẫn trực tiếp

Nó được ngăn cách với bộ phận đứng trước bằng dấu gì ?

Trong cả 2 vd (a), (b) có thể thay đổi vị trí giữa các bộ phận in

đậm với bộ phận đứng trước nó được không ?

Nếu được thì hai bộ phận ấy ngăn cách với nhau bằng những

dấu gì ?

 Bộ phận in đậm là lời nói của nhân vật

:

:

“

”

“ ”

 Bộ phận in đậm là ý nghĩ của nhân vật

Được ngăn cách với nhau bằng dấu ngoặc kép và dấu gạch ngang

CÁCH DẪN TRỰC TIẾP VÀ CÁCH DẪN GIÁN TIẾP

1 Ví dụ : sgk / 53

I/ Cách dẫn trực tiếp

a) “ Đấy, bác cũng chẳng “thèm” người là gì ?” - Cháu ở

liền trong trạm hàng tháng Bác lái xe bao lần dừng, bóp còi

toe toe, mặc, cháu gan lì nhất định không xuống Ấy thế là

một hôm, bác lái phải thân hành lên trạm cháu

b) “Khách tới bất ngờ, chắc cu cậu chưa kịp quét tước

dọn dẹp, chưa kịp gấp chăn chẳng hạn.” - Họa sĩ nghĩ

thầm

a) Cháu ở liền trong trạm hàng tháng Bác lái xe bao lần

dừng, bóp còi toe toe, mặc, cháu gan lì nhất định không

xuống Ấy thế là một hôm, bác lái phải thân hành lên trạm

cháu Cháu nói : “ Đấy, bác cũng chẳng “thèm” người là

gì ? ”

b) Họa sĩ nghĩ thầm : “Khách tới bất ngờ, chắc cu cậu chưa kịp quét tước dọn dẹp, chưa kịp gấp chăn chẳng hạn.”

 Bộ phận in đậm là lời nói của nhân vật

 Bộ phận in đậm là ý nghĩ của nhân vật

CÁCH DẪN TRỰC TIẾP VÀ CÁCH DẪN GIÁN TIẾP

II/ Cách dẫn gián tiếp

1 Ví dụ : sgk / 53, 54

I/ Cách dẫn trực tiếp

a) Lão tìm lời lẽ giảng giải cho con trai hiểu Lão khuyên nó hãy

dần lòng bỏ đám này, để dùi giắng lại ít lâu, xem có đám

nào khá mà nhẹ tiền hơn sẽ liệu; chẳng lấy đứa này thì lấy

đứa khác; làng này đã chết hết con gái đâu mà sợ.

b) Nhưng chớ hiểu lầm Bác sống khắc khổ theo lối nhà tu

hành, thanh tao theo kiểu nhà hiền triết ẩn dật.

Trong vd (a), bộ phận in đậm là lời nói hay ý nghĩ ?

Nó có được ngăn cách với bộ phận đứng trước bằng dấu

gì không ?

Trong vd (b), bộ phận in đậm là lời nói hay ý nghĩ ? Giữa bộ phận in đậm và bộ phận đứng trước có từ gì ?

Có thể thay từ rằng bằng từ gì ? (Phạm Văn Đồng, Chủ tịch Hồ Chí Minh, tinh hoa và khí phách của dân tộc, lương tâm của thời đại)

(Nam cao, Lão Hạc)

 Bộ phận in đậm là lời nói

 Bộ phận in đậm là ý nghĩ

rằnglà

CÁCH DẪN TRỰC TIẾP VÀ CÁCH DẪN GIÁN TIẾP

II/ Cách dẫn gián tiếp

1 Ví dụ : sgk / 53, 54

I/ Cách dẫn trực tiếp

2 Ghi nhớ : sgk / 54

Có hai cách dẫn lời nói hay ý nghĩ (lời nói bên trong) của một người, một nhân vật :

, tức là nhắc lại nguyên văn lời nói hay

ý nghĩ của người hoặc nhân vật; lời dẫn trực tiếp được đặt

trong dấu ngoặc kép

, tức là thuật lại lời nói hay ý nghĩ của

người hoặc nhân vật, có điều chỉnh cho thích hợp; lời dẫn

gián tiếp không đặt trong dấu ngoặc kép

- Dẫn trực tiếp

- Dẫn gián tiếp

Từ sự phân tích ở phần I và II, em hãy cho biết có mấy cách để Đó là những cách nào ? Dẫn trực tiếp là cách dẫn như thế nào ?

Dẫn gián tiếp là cách dẫn như thế nào ?



Bài tập : Tìm lời dẫn trong các đoạn văn sau và cho biết đó là lời dẫn

trực tiếp hay gián tiếp

a) Đứa bé nghe tiếng rao, bỗng dưng cất tiếng nói : “

” Sứ giả vào, đứa bé bảo : “

”

b) Khi bàn về việc học của con người Lê-nin đã nói một câu

bất hữu là

CÁCH DẪN TRỰC TIẾP VÀ CÁCH DẪN GIÁN TIẾP II/ Cách dẫn gián tiếp

I/ Cách dẫn trực tiếp

học là quá trình lâu dài, liên tục và học mãi mãi

Đây là lời dẫn gián tiếp

 Đây là lời dẫn trực tiếp

Mẹ ra

mời sứ giả vào đây Ông về tâu với vua

sắm cho ta một con ngựa sắt, một cái roi sắt và một tấm áo giáp

sắt, ta sẽ phá tan lũ giặc này

CÁCH DẪN TRỰC TIẾP VÀ CÁCH DẪN GIÁN TIẾP

II/ Cách dẫn gián tiếp I/ Cách dẫn trực tiếp

III/ Luyện tập

Bài tập 1 : Tìm lời dẫn trong những đoạn trích sau (trích từ

truyện ngắn Lão Hạc của Nam Cao) Cho biết đó là lời nói hay

ý nghĩ được dẫn, là lời dẫn trực tiếp hay gián tiếp

A ! Lão già tệ lắm ! Tôi ăn ở với lão như thế mà lão xử với tôi như thế này à ?

Cái vườn là của con

ta Hồi còn mồ ma mẹ nó, mẹ nó cố thắt lưng buộc bụng, dè

sẻn mãi, mới để ra được năm mươi đồng bạc tậu Hồi ấy, mọi

thức còn rẻ cả …

 Đó là ý nghĩ mà nhân vật gán cho con chó Là lời dẫn trực tiếp

a) Nó cứ làm in như nó trách tôi; nó kêu ư ử, nhìn tôi, như muốn bảo tôi rằng : “ ”

b) Sau khi thằng con đi, lão tự bảo rằng : “

”

 Đó là ý nghĩ của nhân vật Là lời dẫn trực tiếp

CÁCH DẪN TRỰC TIẾP VÀ CÁCH DẪN GIÁN TIẾP

Bài tập 2: Viết đoạn văn nghị luận có nội dung liên quan đến một

trong ba ý kiến dưới đây Trích dẫn ý kiến đó theo hai cách : dẫn

trực tiếp và dẫn gián tiếp.

a) Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các

vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng.

(Hồ Chí Minh, Báo cáo Chính trị tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của

Đảng )

b) Giản dị trong đời sống, trong quan hệ với mọi người, trong tác

phong, Hồ Chủ tịch cũng rất giản dị trong lời nói và bài viết, vì muốn

cho quần chúng nhân dân hiểu được, nhớ được, làm được.

(Phạm Văn Đồng, Chủ tịch Hồ Chí Minh, tinh

hoa và khích phách của dân tộc, lương tâm của

thời đại)

Thảo luận trong 5 phút Nhóm

1, 2 : Viết theo cách dẫn trực tiếp Nhóm

3, 4 : Viết theo cách dẫn gián tiếp

CÁCH DẪN TRỰC TIẾP VÀ CÁCH DẪN GIÁN TIẾP

I/ Cách dẫn trực tiếp

III/ Luyện tập

II/ Cách dẫn gián tiếp

Trả lời bài tập 2

a) - Cách dẫn trực tiếp : Trong “Báo cáo Chính trị tại Đại hội đại

biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng”, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã

nêu rõ : “ Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng.”

- Cách dẫn gián tiếp : Trong “Báo cáo Chính trị tại Đại hội đại

biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng”, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định rằng chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng

b) - Cách dẫn trực tiếp : Trong cuốn sách Hồ Chí Minh, tinh hoa

và khí phách của dân tộc , lương tâm của thời đại , Phạm Văn Đồng viết : “

Giản dị trong đời sống, trong quan hệ với mọi người, trong tác phong, Hồ Chủ tịch cũng rất giản dị trong lời nói và bài

viết, vì muốn cho quần chúng nhân dân hiểu được, nhớ được, làm

được.”

- Cách dẫn gián tiếp :Trong cuốn sách Hồ Chí Minh, tinh hoa và

khí phách của dân tộc , lương tâm của thời đại , Phạm Văn Đồng

đã từng viết rằng

giản dị trong đời sống, trong quan hệ

với mọi người, trong tác phong, Hồ Chủ tịch cũng rất giản dị trong lời nói và bài viết, vì muốn cho quần chúng nhân dân hiểu được,

CÁCH DẪN TRỰC TIẾP VÀ CÁCH DẪN GIÁN TIẾP

II/ Cách dẫn gián tiếp

I/ Cách dẫn trực tiếp

III/ Luyện tập

Bài tập 3: Hãy thuật lại lời nhân vật Vũ Nương trong đoạn

trích sau đây theo cách dẫn gián tiếp

Hôm sau, Linh Phi lấy một cái túi bằng lụa tía, đựng mười

hạt minh châu, sai sứ giả Xích Hỗn đưa Phan ra khỏi nước

Vũ Nương nhân đó cũng đưa gửi một chiếc hoa vàng và dặn : -Nhờ nói hộ với chàng Trương, nếu còn nhớ chút tình xưa

nghĩa cũ, xin lập một đàn giải oan ở bến sông, đốt cây đèn

thần chiếu xuống nước, tôi sẽ trở về (Nguyễn Dữ, Chuyện người con gái Nam Xương)

Vũ Nương nhân đó cũng đưa gửi một chiếc hoa vàng và dặn Phan Rang nói hộ với chàng Trương (rằng) nếu chàng Trương còn nhớ chút tình xưa nghĩa cũ, thì xin lập một đàn giải oan ở bến sông, đốt cây đèn thần chiếu xuống nước, Vũ Nương sẽ trở về

CÁCH DẪN TRỰC TIẾP VÀ CÁCH DẪN GIÁN TIẾP

II/ Cách dẫn gián tiếp

I/ Cách dẫn trực tiếp

III/ Luyện tập

Trả lời bài tập 3 :

Củng cố

Câu 1 : Cách dẫn gián tiếp là :

A Nhắc lại nguyên văn lời nói hay ý nghĩ của người hoặc nhân vật và đặt lời nói hay ý nghĩ đó vào trong dấu ngoặc kép

B Thay đổi toàn bộ nội dung và hình thức diễn đạt trong lời nói của người hay nhân vật

C Thuật lại lời nói hay ý nghĩ của người hoặc nhân vật, có sự điều chỉnh cho thích hợp và được đặt trong dấu ngoặc kép

D Nhắc lại lời nói hay ý nghĩ của người hoặc nhân vật và thay đổi các dấu câu

Đánh dấu X vào câu trả lời đúng nhất

X

Câu 2 : Lời trao đổi của nhân vật trong các tác phẩm văn

học (nhất là văn xuôi) thường được dẫn bằng cách nào ?

A Gián tiếp B.Trực tiếpX

Câu 3 : Nhận định nào nói đầy đủ nhất dấu hiệu để nhận ra lời

nói của nhân vật được dẫn ra trong các tác phẩm văn xuôi ?

A Thường viết tách ra như kiểu viết đoạn văn

B Có thêm dấu gạch ngang ở đầu lời nói

C Cả A và B đều đúng

D Cả A và B đều sai

X

-Về nhà học bài, xem lại vd, BT và làm BT còn lại -Chuẩn bị : “Sự phát triền của từ vựng”

+Đọc kĩ vd và trả lời câu hỏi của vd

+Làm luyện tập

Dặn dò :

QUÝ THẦY CÔ CÙNG CÁC EM HỌC SINH