tư liệu địa lí Quảng Trị

Từ khi còn thuộc quận Nhật Nam đời Hán cho đến thờiđiểm trở thành một tỉnh với các đơn vị hành chính toàn vẹn như hiện naycó 8 huyện, 2 thị xã với hơn 60 vạn dân, có thể nói Quảng Trị đã

Có một miền quê thắp sáng ngàn vạn bát hương cháy hết thời gian trênhai nghĩa trang uy nghi, trầm mặc Chỉ một dòng sông vỏn vẹn hơn 100 m

mà cả dân tộc phải ròng rã gần 20 năm chiến đấu hy sinh mới qua được bờbên kia; Nơi chưa qua hạn đã đến mùa mưa bão để câu thơ cứ đau đáu cõi

lòng: "Gió Lào ơi thôi đừng thổi nữa, những đồi sim không đủ quả nuôi người" Bấy nhiêu đó thôi để thấy Quảng Trị là mảnh đất của những thử

thách khắc nghiệt Từ khi còn thuộc quận Nhật Nam đời Hán cho đến thờiđiểm trở thành một tỉnh với các đơn vị hành chính toàn vẹn như hiện nay(có 8 huyện, 2 thị xã với hơn 60 vạn dân), có thể nói Quảng Trị đã nếm trảihầu hết những "vận hạn" của cuộc sống Nhưng có lẽ những "vận hạn" ấy

đã bị khuất phục bởi những con người kiên cường trên mảnh đất này.Truyền thống cần cù, chịu thương chịu khó đã hình thành cho ngườiQuảng Trị một bản lĩnh không chịu khuất phục trước khó khăn, gian khổ

để vượt lên chiến thắng thiên tai, địch họa Quá trình tồn tại và phát triểncủa Quảng Trị là quá trình con người tự chinh phục, đấu tranh, sáng tạo để

khẳng định mình Ý thức tin tưởng vào ngày mai "còn da lông mọc, còn chồi nảy cây" đã trở thành nền tảng cho người Quảng Trị vượt lên tất cả và

chiến thắng Đất và người Quảng Trị cứ thế chạm khắc vào lịch sử dân tộcvới bao biến cố thăng trầm dâu bể

Đi qua bao biến cố của lịch sử, Quảng Trị lại trở về giữa lòng dân tộcbằng chính nội lực của mình Là một tỉnh Bắc Trung Bộ, Bắc giáp tỉnhQuảng Bình, Nam giáp Thừa Thiên-Huế, Đông giáp Biển Đông, Tây giápnước CHDCND Lào, Quảng Trị có các điểm huyết mạch giao thông quantrọng: quốc lộ 1A, đường sắt Bắc-Nam, đường Hồ Chí Minh với hai nhánhchạy dọc ở phía Tây và quốc lộ 9 được nâng cấp thành đường Xuyên Á nốiĐông Bắc Thái Lan, Myanmar, Lào qua cửa khẩu quốc tế Lao Bảo đến cáccảng biển miền Trung: Cửa Việt, Chân Mây, Vũng Áng, Đà Nẵng tạo ramột điểm thuận lợi để giao lưu kinh tế và phát triển kinh tế khu vực miềnTrung

Quảng Trị ngày nay là một hình ảnh đầy sức sống của thời kỳ đổi mới

Là một tỉnh nông nghiệp với trên 60 vạn dân khơi đầu sản lượng lươngthực hàng năm chưa đến 10 vạn tấn đến nay đã có hơn 20 vạn tấn Từnhững đồi bãi hoang vu, cỏ tranh xơ xác ken dày hố pháo đến nay xanh bạtngàn cây cao su, cà phê Kỳ vỹ và khoáng đạt là những con rồng nướcThạch Hãn, Trúc Kinh, Bảo Đài, Kinh Môn… mang dòng nước mát tắmtưới cho những cánh đồng hai vụ rợp vàng quẩy cong đòn ghánh Tuy cònnon trẻ nhưng nền công nghiệp tỉnh nhà với những bước khởi động tíchcực đã góp phần lớn trong chiến lược chuyển dịch cơ cấu kinh tế Đặc biệt

qua hai cuộc kháng chiến cứu nước vĩ đại của dân tộc, lịch sử đã để lại trênmảnh đất này một hệ thống di tích lịch sử cách mang có giá trị tiêu biểu,mang tầm vóc quốc gia, quốc tế Không những thế, Quảng Trị còn nổitiếng với những di tích, danh thắng tiêu biểu làm say đắm lòng người Vớinhiều dự án du lịch và phát triển cơ sở hạ tầng, Quảng Trị đang và sẽ làđiểm đến hấp dẫn của du khách và các nhà đầu tư.

Để hội nhập với cả nước, trong khu vực và trên thế giới, đồng thời để tạođộng lực thúc đẩy kinh tế -xã hội phát triển mạnh mẽ hơn, tỉnh Quảng Trị

đã hoạch định chiến lược phát triển kinh tế-xã hội đến năm 2010 Trong

đó, tập trung đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng một số Khu công nghiệp trọngđiểm như: Khu công nghiệp Nam Đông Hà, Quán Ngang, Khu kinh tế-thương mại đặc biệt Lao Bảo…Các cụm công nghiệp ở các huyện, thị xã.Khẩn trương hoàn thành các dự án lớn như: Công trình Thuỷ Lợi-Thuỷđiện Quảng Trị, Nhà máy Xi Măng 35 vạn tấn/năm tại Cam Lộ, Nhà máynghiền Clinker Nam Đông Hà 25 vạn tấn/năm, dự án năng lượng điện giótỉnh Quảng Trị Tăng cường quảng bá, xúc tiến, kêu gọi vốn đầu tư pháttriển công nghiệp Khuyến khích đổi mới công nghệ, ứng dụng công nghệ-

kỹ thuật mới phù hợp với sản xuất Xây dựng và đăng ký Sở hữu côngnghiệp và bảo hộ thương hiệu sản phẩm Áp dụng hệ thống quản lý quốc tế

về chất lượng, môi trường vào kinh doanh, sản xuất Hiện nay Tỉnh đãhoàn thành việc xây dựng đề án thành lập Trung tâm Xúc tiến Đầu tư tỉnhQuảng Trị, thực hiện chính sách "một cửa" để tạo điều kiện thuận lợi nhấttrong việc cấp giấy phép cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước đến hợptác với tỉnh Quảng Trị

Với một tình cảm chân thành nồng hậu, Quảng Trị luôn mở rộng cửachào đón du khách đến thăm quan, các nhà đầu tư và bạn bè gần xa quantâm, hợp tác làm ăn, chung tay xây dựng quê hương Quảng Trị ngày càngphát triển giàu mạnh!

I.VỊ TRÍ ĐỊA LÍ ,PHẠM VI LÃNH THỔ VÀ SỰ PHÂN CHIA HÀNH CHÍNH:

1.VỊ TRÍ ĐỊA LÍ

Phạm vi: Bắc giáp Qu¶ng Bình

Nam giáp Thừa Thiên Huế

Đông giáp Biển Đông Tây giáp Lào

Diện tích: 4 696 km2

Ý nghĩa:

Quảng Trị có các quốc lộ ngang qua như số 1,9, 14, 15 và các tỉnh lộ:

64, 68, 71, 72, 73, 74, 75 ,76 Hệ thống đường thủy , đường bộ ở Quảng Trị

đan thành mạng lưới dọc ngang trên địa bàn, tiện lợi cho phát triển kinh tế,giao lưu hàng hóa, tạo mối kinh tế liên vùng và quốc tế

Song, toàn bộ địa bàn Quảng Trị nằm gọn trong vùng nhiệt đới giómùa, lại ở vào vị trí cơ cấu địa hình phức tạp, sau lưng là núi, trước mặt làbiển, độ dốc cao, sự khắc nghiệt của khí hậu gây thiệt hại lớn cho nghềnông, nghề biển, nghề rừng tàn phá các công trình nhà ở , công nghiệp,giao thông, quốc phòng

2.SỰ PHÂN CHIA HÀNH CHÍNH

Quá trình hình thành tỉnh

Sau khi đánh bại Tây Sơn, lên ngôi Hoàng Đế, tháng 8-1801, Gia Longlấy hai huyện Hải Lăng và Minh Linh lập ra dinh Quảng Trị Riêng phía tâylại đặt đạo Cam Lộ, mọi việc cống man, tế man đều thuộc dinh Quảng trị.Đến năm Minh Mạng thứ 4 (1823), ở miền núi đặt châu Hướng Hóa thuộcđạo Cam Lộ

Năm 1827, Minh Mạng đổi dinh Quảng Trị thành trấn Quảng Tri Vàđặt Cửa Châu ở Cam Lộ Đến năm 1831, mới đổi trấn thành tỉnh Quảng Trị

và cải đạo Cam Lộ thành phủ Cam Lộ Năm 1834, cải châu Hướng Hóathành huyện Hướng Hóa

1906 thị xã Quảng Trị được thành lập

Sau hiệp định Giơ Ne Vơ (20-7-1954), tỉnh Quảng Trị tạm thời chialàm hai vùng, một vùng do Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa quản lí,một vùng thuộc chế độ thực dân kiểu mới của Mĩ quản lí

Năm 1976, sau khi thống nhất nước nhà, cả nước quá độ lên chủnghĩa xã hội, thực hiện chủ trương Trung Ương: Quảng Bình, Quảng Trị,Thừa Thiên Huế được sáng lập thành tỉnh Bình-Trị-Thiên

Tháng 7-1989, tỉnh Quảng Trị được lập lại

Các đơn vị hành chính:

- Tỉnh Quảng Trị có 8 huyện - 2 thị xã:

Có hai thị xã: Quảng Trị, Đông Hà

Có tams huyện thị:Vĩnh Linh, Gio Linh, Triệu Phong, Hải Lăng, Cam Lộ,Hướng Hóa, Đak Rông,Huyện Đảo Cồn Cỏ

HƯỚNG HOÁ

Hướng Hoá - mãnh đất của hàng trăm năm đánh giặc, giữ vững biêncương, là ngọn cờ nêu cao lòng kiên cường, không chịu khuất phục trướcbất cứ một lực lượng thù địch nào, đã ghi vào trang sử chói chang, vẻ vangmuôn thuở Triều Nguyễn trong quá trình cai trị đất nước đã chú ý đến KheSanh - Hướng Hoá Năm 1831 Hướng Hoá là một trong 4 huyện của tỉnh

Quảng Trị Năm 1850, huyện Hướng Hoá đổi thành huyện Thành Hoá, có 3châu 9 tổng Năm 1886, đế quốc Pháp chiếm đóng Quảng Trị, cắt 9 châu củahuyện Thành Hoá sát nhập vào tỉnh Sa vẵn na khẹt (Lào), còn lại 9 tổng lậplại huyện Hướng Hoá Là vùng đất có nhiều dấu tích văn hoá từ thời tiền sử,Hướng Hoá là một trong những địa bàn cư trú sớm của người nguyên thuỷtrên đất nước ta Các nhà khảo cổ học đã tìm thấy một số nơi trên địa bànhuyện những chiếc rìu, bôn đá - công cụ lao động của người nguyên thuỷ.Hướng Hoá được giới chuyên môn đánh giá là một trong những nơi có chiềudày lịch sử sớm nhất tỉnh nhà

Nét đặc trưng phân biệt rất rõ giữa mãnh đất Hướng Hoá và các huyệnthị khác trong tỉnh là con người và văn hoá nơi đây Đồng bào người Pa Kô,Vân Kiều - chủ nhân của vùng đất này trước kia, có những nét đặc sắc vănhoá riêng với cuộc sống cộng đồng và phong tục, tập quán độc đáo hoà lẫnvới khí thiêng sông núi tạo nên một Hướng Hoá có một không hai Hoà mìnhvào hai cuộc kháng chiến trường kỳ cùng dân tộc cả nước, người Pa Kô, VânKiều đi theo ánh sáng của Đảng, của Bác Hồ vĩ đại để góp sức làm nênnhững trận chiến đại thắng, đem lại hoà bình, ấm no cho nhân dân, bảo vệvẹn toàn bờ cõi Trong cuộc chiến đấu này, người Vân Kiều, Pa Kô lấy Họ

Hồ của Bác để làm Họ của mình Nơi đây có những người con anh dũng ra

đi sẵn sàng quên bỏ tuổi xuân để cống hiến cho một ngày mai tươi đẹp đểtên gọi mãi lưu danh Một Giã Đá - người con gái Vân Kiều được Bác Hồđặt tên bởi lòng anh dũng, quả cảm trên mọi nẻo của chiến trường đạn bom,kiên trung, sắt đá trước những đòn tra tấn của kẻ thù trong hai cuộc khángchiến chống Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược Một Giã Vừng - người con gái

Pa Kô sinh ra trong một gia đình cựu trào cách mạng vượt núi, hy sinh mộtđười không chồng, không con để cống hiến cho sự nghiệp cách mạng củadân tộc Băng rừng, lội suối Giã Vừng trực tiếp cầm súng bắn hạ máy bayđịch và diệt hàng trăm tên lính mỹ - ngụy; tiếp đạn, lương thực cho đồng đội

dù có đi dưới làn bom đạn chị cũng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và nhiềunữa những người con của dân tộc đã ngã xuống vì một ngày mai chiếnthắng Nơi đây, những trận thắng lớn của quân và dân Hướng Hoá đã làmcho quân địch rút đi rồi vẫn kinh hoàng khiếp sợ với tiếng vang của nhữngchiến dịch Đường 9 Khe Sanh, Làng Vây, cụm cứ điểm Tà Cơn đã vang

dội không chỉ trong nước mà cả toàn thế giới Nơi đây, đã và đang từng ngàyhàn gắn vết thương chiến tranh, phát huy những tiềm năng vốn có Conngười và mảnh đất này đã có nhiều chuyển biến tích cực, đời sống vật chất,văn hoá tinh thần được chú trọng phát huy, phát triển Với nền văn hoá độcđáo của một vùng sơn cước, Hướng Hoá là nơi các đồng bào Pa Kô, VânKiều và Kinh sinh sống hoà thuận, cùng nhau phấn đấu xây dựng, bảo tồn vàphát huy tạo nên một bản sắc văn hoá đậm đà chất riêng Những lễ hộitruyền thống như lễ đâm trâu, tục mừng mùa lúa mới, độc đáo hơn là tục đisim của người Pa Kô, Vân Kiều mang nhiều ý nghĩa Kết hợp với nhữngmùa lễ hội, các phong tục, những nhạc cụ cồng chiêng không thể thiếu đượccùng những vũ điệu làm say đắm lòng người được thể hiện bởi các nghệnhân Đến Hướng Hoá, du khách sẽ không khỏi ngạc nhiên bởi những ngôinhà sàn sống qua nhiều thế hệ định cư lâu đời ở khắp mọi nơi trên địa bàn vàcuộc sống hòa thuận mang tính cộng đồng cao của đồng bào người dân tộcthiểu số Pa Kô, Vân Kiều Mỗi một mảnh đất có một đặc tính, đặc điểm,truyền thống riêng Với Hướng Hoá không thể kể hết những chứng tích lịch

sử và văn hoá, sẽ từng ngày trang sử Hướng Hoá không chỉ lưu mà còn dàythêm để chói ngời muôn đời sau

CAM LỘ: MẢNH ĐẤT VÀ CON NGƯỜI

Đã có lần bạn từng nghe âm vang câu hát: "Nắng chiều về qua Đông HàCam Lộ, thắp sáng bùng núi rừng miền Tây, dòng sông xanh uốn quanh co

ôm giải đất, trong tiếng ca mừng giải phóng " Cam lộ, mảnh đất nho nhỏnằm giữa lòng Quảng Trị thân thương, đã cùng cả dân tộc đi suốt cuộctrường chinh chống thù trong giặc ngoài để dựng nước và giữ nước, đã từngtrải qua biết bao mất mát, đau thương bởi đạn bom huỷ diệt và những cuộcđối đầu tàn khốc trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đếquốc Mỹ xâm lược Mảnh đất ấy cũng là địa danh chói ngời truyền thốnganh hùng cách mạng với những dấu ấn lịch sử thật đậm nét: Sơn phòng Tân

sở - kinh đô dã chiến, là nơi Vua Hàm Nghi hạ chiếu cần vương chốngPháp, khởi đầu phong trào cứu nước cuối thế kỷ XIX Cũng từ Tân sở, 80năm sau lại khởi đầu phong trào Đồng khởi phá tan ách kìm kẹp của Mỹnguỵ trên toàn Quảng Trị Thành huyện Cam Lộ - đã trở thành trụ sở Chínhphủ cách mạng lâm thời Cộng hoà Miền Nam Việt Nam, là nơi hội tụ ý chí

khát vọng đấu tranh thống nhất của toàn thể nhân dân Miền Nam Đường 9anh hùng, đường Hồ Chí Minh huyền thoại với bao kỳ tích thắng Mỹ ở đồi

241, đồi không tên, suối La la cùng với Khe sanh, dốc Miếu một thời làmnức lòng nhân dân cả nước và bè bạn năm châu

Chiến tranh đã đi qua, người dân Cam Lộ trở về quê hương với đôiquang gánh trên vai, cùng nhau bắt tay lấp hố bom xây cuộc sống, quyếtkhông chịu lùi bước trước cái khó, cái nghèo, sự khắc nghiệt về thời tiết củamột vùng quê mà có lần nhà thơ Chế Lan Viên đã ngậm ngùi từ " Nhữngruộng đói mùa những đồng khô đói quả " cho đến " Những đồi tranh ăn độcgió Lào" Vươn lên từ trong gian khó, Cam Lộ giờ đây đang từng ngày thay

da đổi thịt, góp phần cùng cả tỉnh, cả nước xây dựng cuộc sống ấm no, hạnhphúc cho toàn dân; đang nỗ lực hết sức mình vì mục tiêu dân giàu, nướcmạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh - một chế độ xã hội mà tất cảmọi người, mọi dân tộc tiến bộ trên thế giới hằng mong ước

Từng được coi là sơn bảo của Quảng Trị, Cam lộ từ buổi nguyên sơ đã làmột vùng đất phồn thịnh về sản xuất và buôn bán trao đổi Lê Quý Đôn đã

mô tả trong Phủ Biên tạp lục của mình: " hai bên tả hữu phía trên sông Hiếugiang thì dân ở các động sách cày cấy chăn nuôi rất nhiều " Sách Đại Namthực lục tiền biên cũng mô tả rằng: Song song với sự phát triển nôngnghiệp, thủ công nghiệp và thương nghiệp ở Cam Lộ cũng được thịnh hànhnhư nghề làm bún bánh ở làng Cẩm Thạch, mỹ nghệ vàng bạc ở làng AnXuân, làm giấy ở Phổ Lại, đúc đồng ở Phước Tuyền Đặc biệt là hoạt độngthương mại với các luồng buôn khắp nơi về với Cam Lộ qua hai chợ là ChợPhiên và chợ Sòng

Trong giai đoạn đổi mới hiện nay, xu thế phát triển chung của cả tỉnh, cảnước đã và đang đem lại cho Cam Lộ nhiều tiềm năng, lợi thế để phát triển

Đó là lợi thế của một vùng nông lâm nghiệp đa dạng với nhiều chủng loạisản phẩm có giá trị kinh tế cao như gỗ rừng trồng, đại gia súc, lúa, lạc, hồtiêu, cao su, cây ăn quả; đó là lợi thế của địa bàn là giao điểm của nhiều trụcgiao thông quan trọng: Quốc Lộ 1, Quốc lộ 9, Đường Hồ Chí Minh vớinhiều cơ hội thuận lợi để phát triển thương mại, công nghiệp và mở rộngcác ngành nghề tiểu thủ công nghiệp Thử thách, cam go của chiến tranh vàthiên nhiên khắc nghiệt đã hun đúc nên truyền thống đoàn kết và sự cần cù,

chịu khó, hiếu học của người dân Cam Lộ Với truyền thống đó, Cam Lộquyết tâm vượt qua khó khăn thử thách, biến những tiềm năng đang cóthành lợi thể để phát triển, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp

Với tấm lòng rộng mở và mong muốn được giao lưu, hợp tác với bè bạn gần

xa, Cam Lộ xin được tự giới thiệu về mình, mong được bạn đọc đón nhậnbằng tình cảm chân thành và nồng thắm nhất

Huyện Triệu Phong có diện tích tự nhiên là 350 Km2,dân số 109.579người, bao gồm 18 xã và 01 thị trấn, gồm 22.360 hộ Địa hình được phânchia trên 3 vùng rõ rệt (gò đồi, đồng bằng, miền biển và vùng cát) Dânđông, nguồn lao động dồi dào Nhân dân chịu nhiều gian khổ do hậu quảchiến tranh và thời tiết khắc nghiệt

Những năm qua triển khai thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội,trong điều kiện những khó khăn cơ bản chi phối quá trình tổ chức thực hiệnnghiệp vụ, đó là: Nền kinh tế thuần nông; chất lượng cây trồng, con nuôicòn thấp; đất hoang hóa vùng cát còn nhiều nhưng nghèo dinh dưỡng đòihỏi đầu tư lớn; kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội chưa đáp ứng yêu cầu pháttriển; lao động thiếu việc làm còn nhiều và hầu hết chưa được đào tạo; trình

độ, năng lực của cán bộ còn bất cập, nhất là kiến thức quản lý hành chính,quản lý kinh tế; tính năng động sáng tạo hạn chế; tư tưởng trông chờ, ỷ lại,bao cấp của một bộ phận nhân dân còn nặng nề

Tuy nhiên, bên cạnh những khó khăn, huyện có những lợi thế so sánhnhư: Nằm trên quốc lệ 1A và giữa 2 thị xã Đông Hà và Quảng Trị, có bờ biểndài 17Km, có cửa lạch là điều kiện thuận lợi để trao đổi hàng hóa, phát triểnngành nghề, dịch vụ; vùng đồng bằng có nhiều thuận lợi trong việc chuyểnđổi cơ cấu cây trồng, con nuôi đưa lại hiệu quả kinh tế cao; đất đai chưa sửdụng ở vùng cát còn nhiều là điều kiện thuận lợi để dãn dân, lập làng sinhthái, hình thành các vùng sản xuất chuyên canh cây trồng và nuôi trồng thủysản; vùng gò đồi có khả năng phát triển kinh tế trang trại trồng trọt kết hợpchăn nuôi đại gia súc và trồng cây nguyên liệu cho các nhà máy

VĨNH LINH

Vĩnh Linh là một huyện phía Bắc tỉnh Quảng Trị Phía Đông giáp biển

Đông; phía Tây giáp huyện Hướng Hóa; phía Nam giáp huyện Gio Linh vàphía Bắc giáp huyện Lệ Thủy (Quảng Bình) Dân số 92.793 ngườ, toànhuyện có 22.623 hộ; 22 xã, thị trấn; 191 làng, bản, khóm, phố

Năm 1931, dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam, chi bộ cộng sảnđầu tiên của Vĩnh Linh được thành lập Ngày 23/8/1945, cùng với QuảngBình và Thừa Thiên Huế, quân và dân Vĩnh Linh, Quảng Trị thực hiện thànhcông cuộc cách mạng Tháng tám lịch sử, thiết lập chính quyền dân chủ nhândân

Ngày 30/3/1947, thực dân Pháp trở lại xâm lược Vĩnh Linh Thực hiệnlời kêu gọi trường kì kháng chiến của chính phủ, năm vạn người dân VĩnhLinh dưới sự lãnh đạo của Huyện ủy đã triệt để tản cư, lập làng chiến đấu,xây dựng chiến khu tiến hành cuộc kháng chiến thần thánh, nhiều địa danh đã

đi vào lịch sử: Chiến khu Thủy Ba, làng chiến đấu Vĩnh Hoàng lập nên nhiềuchiến công vang dội như trận Hạ Cờ- Chấp Lễ diệt 300 lính Âu Phi, bắn rơimáy bay, đốt cháy hàng chục xe quân sự Pháp; trận bức rút đồn Thủy Cần… Với chiến thắng Điện Biên Phủ, hiệp định Giơ-ne-vơ được ký kết,Vĩnh Linh trở thành địa đầu giới tuyến Ngày 25/8/1954, tên thực dân Phápcuối cùng rút qua cầu Hiền Lương sang bờ Nam Vĩnh Linh hoàn toàn giảiphóng Và cũng ngày này, Đảng bộ và nhân dân Vĩnh Linh chọn làm ngàytruyền thống của mình Mười năm hòa bình ngắn ngủi (1954 - 1964) Đảng bộ

và nhân dân Vĩnh Linh được sự giúp đỡ của Đảng, Chính phủ, đồng bào cảnước và bằng tất cả sự thông minh, năng động cần cù của mình, Vĩnh Linh đãnhanh chóng đổi thịt thay da Từ một vùng quê nghèo "ăn cơm bữa diếp" (bangày mới có một bữa cơm) trở thành "viên kim cương đầu giới tuyến" nhưnhà văn Nguyễn Tuân đã ca ngợi

Ngày 8/2/1965, thất bại trước chiến trường miền Nam, Mỹ leo thang mởrộng chiến tranh ra miền Bắc, Vĩnh Linh bước vào cuộc chiến đấu chốngchiến tranh phá hoại của giặc Mỹ và chi viện cho chiến trường miền Nam

Để đảm bảo cho chiến đấu, 4,5 vạn người dân Vĩnh Linh (người già, trẻem) được sơ tán ra miền Bắc Lực lượng còn lại bám trụ quê hương vừa sảnxuất vừa chiến đấu ở cả ba chiến trường (bảo vệ Vĩnh Linh, chi viện chođảo Cồn Cỏ, chia lửa với bà con Gio Linh, Cam Lộ) Bảy năm chiến đấukiên cường chống chiến tranh phá hoại khốc liệt của giặc Mỹ, quân và dânVĩnh Linh tiếp tục lập nên nhiều chiến công vang dội, xứng đáng với vị trílịch sử mà tổ quốc giao phó

Ngày 1/1/1967, với những thành tích đặc biệt xuất sắc, Vĩnh Linh - mộtđịa phương tương đương cấp tỉnh đầu tiên của cả nước được Quốc hội và

Nhà nước tuyên dương Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Đến naytoàn huyện có 36 đơn vị, 17 cá nhân được phong tặng danh hiệu Anh hùngLLVT và Anh hùng lao động, 185 bà mẹ Việt Nam anh hùng (hiện 9 mẹcòn sống đang được phụng dưỡng), nhiều đơn vị hai lần được tuyên dươnganh hùng Đặc biệt quân và dân Vĩnh Linh có 8 lần được Bác Hồ gửi thưkhen Trên mảnh đất Vĩnh Linh lũy thép anh hùng hiện có 68 di tích lịch sửvăn hóa được Trung ương, Tỉnh xếp hạng và có 3 di tích là địa đạo VịnhMốc, đôi bờ Hiền Lương, bến đò B Tùng Luật được xếp hạng đặc biệt cấpquốc gia

Không những anh hùng trong chiến đấu, cần cù sáng tạo trong sản xuất,Vĩnh Linh còn là mảnh đất có bề dày truyền thống văn hóa rất đáng tự hào

Là quê hương của nhiều nhà khoa học nổi tiếng, hàng trăm người có học vịtiến sĩ; học hàm giáo sư, phó giáo sư; nhà văn, nhà báo, nghệ nhân, nghệ sỹ

có tên tuổi tiêu biểu như giáo sư, tiến sĩ Trần Đức Vân, nghệ sĩ nhân dânChâu Loan…

Bước ra khỏi cuộc chiến tranh, Vĩnh Linh chỉ có hai bàn tay trắng và mặtđất nham nhở hố bom Toàn bộ cơ sở vật chất mà nhân dân Vĩnh Linh gomgóp chắt chiu đã bị giặc Mỹ ném bom hủy diệt hoàn toàn Từ năm 1975-

1985, vượt qua muôn vàn khó khăn thử thách, cán bộ và nhân dân VĩnhLinh đã nhanh chóng phục hồi nền kinh tế của địa phương để bước vào thựchiện công cuộc đổi mới đất nước do Đảng ta lãnh đạo Đến thời điểm này cóthể nói rằng so với mặt bằng chung cả nước thì Vĩnh Linh vẫn còn nghèo vàphải phấn đấu nhiều nhưng so với điểm xuất phát từ con số không thì VĩnhLinh bây giờ đã có bước tiến xa, làng quê đang từng ngày đổi mới

Để lập nên chiến công hiển hách trong chiến đấu, vững bước trưởng thànhtrong xây dựng, biết bao con em quê hương, đồng chí đồng bào trong cả nước

đã đổ máu xương, mồ hôi trong sự nghiệp chiến đấu xây dựng và trưởngthành của Đảng bộ, quân và dân Vĩnh Linh Công ơn này, Đảng bộ và nhândân Vĩnh Linh đời đời ghi nhớ

HẢI LĂNG

Nằm ở dãi đất miền Trung, Hải Lăng là một huyện của tỉnh Quảng Trị

có bề dày về văn hoá, lịch sử và truyền thống chống giặc ngoại xâm Trảiqua hơn 600 năm hình thành và phát triển, Hải Lăng không chỉ giữ nguyêntên gọi của mình mà còn giữ gìn, kế thừa và phát huy bản sắc văn hoá dântộc Đến với Hải Lăng hôm nay, chúng ta không chỉ biết những Di tích lịch

sử văn hoá lâu đời như: các di tích Chàm ở Hải Xuân, Hải Ba; Miếu NgôVăn Sở; nhà thờ La Vang; khoán ước Phú Kinh và 65 Di tích lịch sử vănhoá được Trung ương, tỉnh xếp hạng (02 di tích xếp hạng cấp Quốc gia:Đình làng Câu Nhi (Hải Tân) và Vụ thảm sát Mỹ Thủy (Hải An), mà cònbiết thêm nhiều về Hồ Như Lệ, nhạc cổ truyền Phú Hải, Hội chày cù ĐơnQuế, Hội vật xã Hải Khê, Hội bưng đá làng Hưng Nhơn, Hội đua thuyềntruyền thống của các làng, xã hoặc thưởng thức văn hoá ẩm thực, dân dãnhưng ngon có tiếng ở mảnh đất này như: Bánh ướt Phương Lang, cháo bột

Kẻ Diên, rượu Kim Long, canh ám làng Lam, mắm đam Trà Trì, nước mắm

Mỹ Thủy…

Không những vậy, Hải Lăng còn là một vùng quê hiếu học, học với mộtkhát vọng thành người hơn là mưu cầu danh lợi Chính vì thế mà mảnh đấtnày đã sản sinh ra những danh nhân lịch sử và văn hoá như: Đặng Dung,Tiến sỹ Bùi Dục Tài, Nguyễn Văn Hiển, Nguyễn Trừng, Nguyễn ĐứcHoan, nhạc sỹ Trần Hoàn và nhiều vị tiến sỹ khác

Hiện nay, Hải Lăng có 234 Bà mẹ Việt Nam anh hùng, 14/21 xã, thịtrấn, 04 đơn vị và 08 cá nhân được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anhhùng LLVT nhân dân Huyện Hải Lăng được phong tặng đơn vị Anh hùngLLVT nhân dân

Tự hào và phát huy truyền thống của quê hương, Hải Lăng đã và đangthực hiện có hiệu quả cuộc vận động toàn dân đoàn kết xây dựng đời sốngvăn hoá cơ sở Đến nay, nhiều thiết chế văn hoá được xây dựng; nhiều cổvật, báu vật và di vật được sưu tầm, bảo quản Toàn huyện có 100% làng,khóm, cơ quan, đơn vị, trường học phát động xây dựng văn hoá, trong đó có34% làng, khóm và 74% cơ quan đơn vị trường học và 58% hộ gia đìnhđược công nhận đạt chuẩn văn hoá Xây dựng mới nhà bảo tàng - thư viện

huyện Thành lập hơn 50 đội văn nghệ, 16 đội bóng đá, 33 đội bóng chuyền,

34 Câu lạc bộ văn hoá văn nghệ ở các làng, xã hoạt động thường xuyên.Ngày 19/3/2002, được sự chỉ đạo của tỉnh Quảng Trị, huyện Hải Lăng đãphát động xây dựng huyện điển hình văn hoá Với các mục tiêu, chỉ tiêu,giải pháp cụ thể trong giai đoạn 2003 - 2005 và 2005 - 2010 Hải Lăng phấnđấu đến năm 2010, đạt chuẩn đơn vị điển hình văn hoá cấp huyện

ĐÔNG HÀ

Thị xã Đông Hà là thị xã tỉnh lỵ của tỉnh Quảng Trị, trung tâm chính trị,kinh tế, văn hoá, xã hội của tỉnh Quảng Trị Thị xã nằm ở vị trí trung tâmcủa tỉnh Quảng Trị, nằm trên giao lộ của quốc lộ 1A nối Thủ đô Hà Nội -Thành phố Hồ Chí Minh và hệ thống đường xuyên Á theo hướng Đông Tâynối Thái Lan, Mianma với các nước trong khu vực Với vị trí này cho phépĐông Hà phát triển các mối quan hệ giao lưu kinh tế - xã hội một cách thuậnlợi với cả nước và các nước trong khu vực, đặc biệt là phát triển mạnh ngànhdịch vụ

Toàn thị xã có 9 phường, dân số đến cuối năm 2005 là 81.035 người.Tổng diện tích đất tự nhiên: 7.255,44 ha

Đông Hà là trung tâm thương mại, dịch vụ, công nghiệp của tỉnh Cơ sởvật chất, hạ tầng kỹ thuật và xã hội được quan tâm đầu tư và phát triển đãlàm cho bộ mặt đô thị thay đổi nhanh chóng Đông Hà cũng là nơi tập trungcác cơ quan hành chính sự nghiệp đầu ngành của tỉnh, Trung ương, cácdoanh nghiệp Nhà nước… đã làm tăng thêm nguồn lực cho sự phát triển.Lực lượng lao động ngày càng tăng cả về quy mô và chất lượng, cùng vớiđội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật không ngừng lớn mạnh là động lực lớncho sự phát triển của thị xã Đông Hà

Cơ cấu kinh tế của thị xã Đông Hà là: Dịch vụ - Công nghiệp - TTCN vànông nghiệp ven đô Cơ cấu các ngành trong giá trị GDP là: Dịch vụ:66,7%, công nghiệp - xây dựng 29,3%, nông nghiệp: 4,1%

Cùng với sự thay đổi nhanh về bộ mặt đô thị, những năm qua, các lĩnhvực văn hoá - xã hội đều có nhiều chuyển biến tiến bộ Giáo dục đào tạophát triển mạnh về quy mô và chất lượng, trên địa bàn có 01 trường Cao

đẳng sư phạm, 01 Trung học chuyên nghiệp, có các trung tâm dạy nghềtổng hợp của tỉnh và trung ương Mỗi năm thu hút hàng vạn con em ở trongtỉnh và các tỉnh ngoài đến học tập, nghiên cứu khoa học

Hoạt động văn hoá thông tin, TDTT phát triển rộng khắp và đi vào chiềusâu Thị xã có 1 Nhà văn hoá trung tâm tỉnh, 1 nhà Văn hoá thanh thiếu nhitỉnh, 01 sân vận động trung tâm, 7 nhà thi đấu, 01 nhà bảo tàng tỉnh, 01 thưviện tỉnh, 03 sân tenis, 03 câu lạc bộ võ thuật, 01 câu lạc bộ thể hình, 04 sânbóng chuyền đạt tiêu chuẩn thi đấu hạng A1,… cơ bản đáp ứng nhu cầu tậpluyện và thi đấu trong Tỉnh và thị xã

Công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân có nhiều tiến bộ Trên địa bàn thị xã

có 1 bệnh viện Đa khoa có quy mô 300 giường bệnh, có 06 phòng khám khuvực 45 giường bệnh, 09 trạm Y tế phường có tổng số 48 giường bệnh Lựclượng cán bộ y tế trên địa bàn thị xã có 482 người, cán bộ ngành dược có 171người Hàng năm đảm nhiệm khám chữa cho hàng trăm nghìn lượt bệnh nhâncủa tỉnh và các tỉnh lân cận

Các chỉ tiêu kinh tế - xã hội đạt được năm 2005

- Mức tăng trưởng kinh tế bình quân (tính theo GDP) trên địa bàn thị xã

Hiện nay thị xã đang xây dựng đề án để đưa Đông Hà lên đô thị loại 3 trước

năm 2007 và trở thành thành phố thuộc tỉnh trước năm 2010.

Cồn Cỏ là hải đảo tiền tiêu của Tổ quốc Việt Nam XHCN cách đất liền

từ 15-17 hải lý thuộc vùng biển Quảng Trị Tổng diện tích tự nhiên: 227ha.Dân số: 400 người, lao động trong độ tuổi 400 người Nằm án ngữ cửa ngõphía Nam Vịnh Bắc Bộ Cồn Cỏ có vị trí đặc biệt: Là điểm phân chia VịnhBắc Bộ – là vị trí tiền tiêu của Tổ quốc ở cửa ngõ phía Nam của Vịnh – làtiền đồn bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia

Sau hiệp định Gieneva (1954) một thời gian dài đảo chưa có người ở.Mùa thu năm 1959, trước âm mưu của đế quốc Mỹ và chính quyền tay sai SàiGòn lăm le chiếm đảo, chấp hành mệnh lệnh của Sư trưởng Sư 314, mộttrung đội 127 ly của Trung đoàn 290 quân đội nhân dân Việt Nam do thiếu

uý Dương Đức Thiện, Trung đội trưởng chỉ huy vượt sóng gió trùng dương

ra đảo; đúng 11h ngày 08/8/2959 lá cờ đỏ sao vàng được cắm lên đảo khẳngđịnh chủ quyền bất khả xâm phạm của Tổ quốc Việt Nam

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước Vượt qua mưabom bão đạn, cùng với quân và dân Vĩnh Linh Cồn Cỏ đã vững vàng nơi đầusóng ngọn gió giữ vững vị trí tiền tiêu của Tổ quốc – con mắt thần của miềnBắc XHCN; 02 lần vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệuanh hùng lực lượng vũ trang nhân dân

Để khẳng định chủ quyền, lãnh thổ của Quốc gia ngày 01 tháng 10 năm

2004 Thủ Tướng Chính phủ ban hành Nghị định 174/2004/NĐ - CP về việcthành lập huyện đảo Cồn Cỏ, đơn vị hành chính thứ 10 của tỉnh Quảng Trị.Ngày 18/4/2005 Tỉnh uỷ HĐND - UBND tỉnh Quảng Trị đã long trọng tổchức lễ công bố Nghị định 174 của Chính phủ Huyện đảo Cồn Cỏ chính thức

được thành lập và bước vào một giai đoạn mới: Vượt qua khó khăn, chủ động sáng tạo - xây dựng huyện đảo vững về kinh tế - đẹp về văn hoá - mạnh về quốc phòng an ninh, quyết tâm xây dựng huyện đảo trở thành Đảo Du lịch - Văn hoá

Trải qua gần 45 năm xây dựng và trưởng thành Ra đời trong nhữngngày đầu xây dựng CNXH và lớn lên dưới mưa bom bão đạn của kẻ thù.Cùng với quân và dân Vĩnh Linh luỹ thép, Cồn Cỏ đã trở thành biểu tượngsáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng cách mạng Tượng đài bấtkhuất sừng sững giữa biển khơi làm nức lòng bạn bè trong nước và thế giới

Và hôm nay trước vận hội mới của dân tộc, Cồn Cỏ đang chuyển mình tronghành trình hướng tới tương lai Đảng bộ, quân và dân huyện đảo đang phát