Ebook Sống và khát vọng

(BQ)Nội dung Ebook kể lại những câu chuyện buồn vui trong quá trình đi tìm một hướng đi cho bản thân của chính tác giả với một văn phong rất bình dị, mộc mạc, đi thẳng vào lòng người đọc, khiến bạn sẽ cảm thấy có những đoạn dường như được viết riêng cho mình vì quá gần gũi, quá thật, đến nỗi bạn sẽ chợt giật mình như là đã ngộ ra một điều gì đó cho chính mình.

Di n Giễ ả

TR N ĐĂNG KHOAẦ

S NG VÀ KHÁT V NG Ố Ọ

Cu c đ i có m t b u tr i, còn ta có m t đôi cánh.ộ ờ ộ ầ ờ ộ

B n quy n © 2013 thu c v  Di n gi  Tr n Đăng Khoa. TGM Books xu t b n. T t c  ả ề ộ ề ễ ả ầ ấ ả ấ ảquy n đề ược b o l u.ả ư

B t c  s  sao chép nào không đấ ứ ự ược s  đ ng ý c a Di n gi  Tr n Đăng Khoa và TGM ự ồ ủ ễ ả ầBooks đ u là b t h p pháp và vi ph m Lu t Xu t B n Vi t Nam, Lu t B n Quy n Qu c T  và ề ấ ợ ạ ậ ấ ả ệ ậ ả ề ố ếCông Ước B o H  B n Quy n S  H u Trí Tu  Berne.ả ộ ả ề ở ữ ệ

M C L C Ụ Ụ

L i t a ờ ự

L i t a b i ngờ ự ở ười th y Võ Tá Hânầ

Ong Vô T  Hân ­ Th c sĩ Qu n tr  Kinh doanh t t nghi p MIT (M ) — đã kinh qua nhi u ả ạ ả ị ố ệ ỹ ề

v  trí lãnh đ o cao c p trong các t  ch c l n nh  là UBS, Hong Leong Group, City ị ạ ấ ổ ứ ớ ư

Development Limited, Millennium & Copthorne International, Singapore Finance, Bank 

ofMontreal  Ong cũng đã t  v n cho nhi u t p đoàn và t  ch c n i ti ng nh  Unilever, ư ắ ề ậ ổ ứ ổ ế ư

Mercedes­Benz, Ford, 3M, Volvo, Singapore Petroleum Company, United Overseas Bank, Keppel Corporation, Singapore Trade Devel' opment Board Singapore Economic Development Board us Summit Company  Không nh ng v y, ông còn là m t nh c sĩ, m t cây ghi­ta đ ng ữ ậ ộ ạ ộ ẳ

c p, di n gi  trong nhi u h i ngh  uy tín và tác gi  c a 3 quy n sách—trong đó n i tiêng nh t ấ ễ ả ề ộ ị ả ủ ể ổ ấ

là quy n sách v  kinh t  và kinh doanh vói t a đ  Cánh Hoa Trể ề ế ự ề ước Gió

T  năm 1988 đ n nay, ông Võ Tá Hân đã chuy n v  Vi t Nam h n 1 tri u quy n sách ừ ế ể ề ệ ơ ệ ể

nước ngoài v i giá tr  hàng ch c tri u đô­la M  Nh ng đ n v  nh  b o Tu i Tr  (chớ ị ụ ệ ỹ ữ ơ ị ư ả ổ ẻ ương trình 

"Vĩ ngày mai phát tri n"), r t nhi u trể ấ ề ường đ i h c danh ti ng, nhi u b nh vi n, th  vi n, vi n ạ ọ ế ề ệ ệ ư ệ ệnghiên c u l n t  B c chí Nam đã ti p nh n ngu n sách qu  này. Vĩ nh ng đóng góp này cho ứ ở ừ ắ ế ậ ồ ỷ ữtrí tu  c a đ t n c, ông đã đệ ủ ấ ướ ược c u Th  t ng Phan Văn Kh i vi t th  c m  n. Bên c nh ự ủ ướ ả ế ư ả ơ ạ

đó, c  Th  t ng Võ Văn Ki t khi d n đ u đoàn đ i bi u chính ph  nố ủ ướ ệ ẫ ầ ạ ể ủ ước ta sang thăm 

Singapore cũng đã g p m t thân m t v i ông đ  c m  n nh ng ho t đ ng không m t m i c a ặ ặ ậ ớ ể ả ơ ữ ạ ộ ệ ỏ ủ

ông trong nhi u năm đã đóng góp m t ph n vào vi c giúp m i bang giao gi a Vi t Nam và ề ộ ầ ệ ố ữ ệSingapore s m đ c thi t l p.ớ ượ ế ậ

L i t a b i ngờ ự ở ười th y Võ Tá Hânầ

B n đang c m trên tay m t quy n sách đ c bi t, ph i nói là r t đ c bi t. Quy n sách ạ ầ ộ ể ặ ệ ả ấ ặ ệ ể

được vi t trong m t hoàn c nh đ t n c còn nhi u nhi u nhế ộ ả ấ ướ ề ễ ương, lòng người còn mang đ y ầnghi k , ích k , và hai ch  "làm giàu" không lâu trỵ ỷ ữ ước đó v n còn là nh ng t  không đẫ ữ ừ ược x  ẫ

h i ch p nh n. Nh ng tác gi  quy n sách l i là m t ngộ ấ ậ ư ả ể ạ ộ ườ ẻ ổi tr  tu i đã dám s ng, dám làm và ốdám m  ơ ước nh ng khát v ng r t l n.ữ ọ ấ ớ

V i nh ng c  g ng liên t c không ng ng ngh  và m t ni m tin vô b , anh đã đ t thành ớ ữ ố ắ ụ ừ ỉ ộ ề ờ ạcông khá s m và tên tu i c a Tr n Đăng Khoa ngày càng đớ ổ ủ ầ ược nhi u ngề ười bi t đ n. Th  ế ế ế

nh ng, Khoa v n luôn s ng r t gi n d , g n gũi và luôn s n sàng chia s  nh ng bí quy t c a ư ẫ ố ấ ả ị ầ ẵ ẻ ữ ế ủmình v i mong mu n giúp m i ngớ ố ọ ười thành công h n và h nh phúc h n.ơ ạ ơ

Khoa k  l i nh ng câu chuy n bu n vui trong quá trình đi tìm m t hể ạ ữ ệ ồ ộ ướng đi cho mình v iớ 

m t văn phong r t bình d , m c m c, đi th ng vào lòng ngộ ấ ị ộ ạ ẳ ườ ọi đ c, khi n b n s  c m th y có ế ạ ẽ ả ấ

nh ng đo n dữ ạ ường nh  đư ược vi t riêng cho mình vì quá g n gũi, quá th t, đ n n i b n s  ch tế ầ ậ ế ỗ ạ ẽ ợ  

gi t mình nh  là đã "ng " ra m t đi u gì. H t gi ng thành công đã n m s n trong m i con ậ ư ộ ộ ề ạ ố ằ ẵ ỗ

ngườ ủi c a chúng ta, và tôi tin r ng s ng và Khát V ng s  giúp nh ng h t gi ng thành công  y ằ ố ọ ẽ ữ ạ ố ấ

n y m m đ  mang đ n cho b n m t cu c đ i tả ầ ể ế ạ ộ ộ ờ ươ ẹi đ p và nhi u màu s c h n.ề ắ ơ

Tôi v n còn nh  rõ hình  nh c a Khoa l n đ u tiên khi tôi g p anh t i m t bu i h p m t ẫ ớ ả ủ ầ ầ ặ ạ ộ ổ ọ ặ

c a H i Chuyên Gia Vi t Nam t i Singapore (VIETNAM 2020). Là m t chàng thanh niên mang ủ ộ ệ ạ ộ

c p kính g ng đen, vói v ng trán r ng và m t n  cặ ọ ầ ộ ộ ụ ười luôn n  trên môi, Khoa trao t ng tôi ở ặquy n sách Tôi Tài Gi i, B n Cũng Th ! v a in xong đ  mong là "Bác Hân s  nh  đ n cháu ể ỏ ạ ế ừ ể ẽ ớ ếtrong s  r t đông thành viên c a V7 V2020 Khoa đã bi t cách làm cho mình n i b t ra kh i ố ấ ủ ế ổ ậ ỏđám đ ng ngay tù lúc  y. Qu  th t là tôi đã đ  ý đ n Khoa ngay và đ nh :ãm là s  h t s c giúpỏ ấ ả ậ ể ế ị ẽ ế ứ  

đ  ngỡ ườ ại b n tr  đ c bi t này. Nh ng mãi đ n khí d c b n th o quy n sách này thì tôi m i có ẻ ặ ệ ư ế ọ ả ả ể ớ

d p bi t rõ h n v  nh ng gì đã x  ra, nh ng gì đã hun đúc Khoa trong su t 30 năm đ u cu c ị ế ơ ề ữ ảỵ ữ ố ầ ộ

đ i đ  t o nên con ngờ ể ạ ườ ủi c a Tr n Đăng Khoa ngày hôm nay.ầ

Qua câu chuy n c a Khoa, tôi cũng th y l i ph n nào quãng đ i c a mình. Hình  nh ệ ủ ấ ạ ầ ờ ủ ả

đ u tiên trong đòi mà tôi còn ghi nh  là chuy n đi cùng m  t  Hu  vào thăm cha   Đà N ng ầ ớ ế ẹ ừ ế ở ắtrên m t chuy n xe l a b  gi t mìn. Cha tôi lúc  y b  Pháp b t vì t i kháng chi n ch ng Pháp ộ ế ử ị ậ ấ ị ắ ộ ế ố

và b  đày ra Đà N ng  Sau này l n lên   Sài Gòn thì l a tr  chúng tôi l i s ng qua nh ng ị ắ ớ ở ứ ẻ ạ ố ữngày dài vô v ng c a m t cu c chi n dọ ủ ộ ộ ế ường nh  b t t n. Th  h  chúng tôi không may đã l n ư ấ ậ ế ệ ớ

lên trong chi n tranh liên miên đ  r i gia đình, b n bè và chính mình ph i t  tán kh p b n ế ể ồ ạ ả ứ ắ ố

ph ong tròi.ư

Có th  nói r ng trong l ch s  Vi t Nam, ch a có lúc nào mà ngể ằ ị ử ệ ư ười Vi t l i có đệ ạ ược 

nh ng c  h i t t b ng lúc này đ  phát tri n, đ  thành công, đ  "làm giàu" cho chính mình và ữ ơ ộ ố ằ ể ể ể ểcho đ t nấ ước. Quy n sách c a Khoa đã ra đ i trong b i c nh đ c bi t đó. Khoa đã chia s  vói ể ủ ờ ố ả ặ ệ ẻ

m i ngọ ười nh ng kinh nghi m s ng c a mình, v ch ra m t con đữ ệ ố ủ ạ ộ ường đi và mang đ n cho m iế ọ 

người nh ng ữ ước v ng trong sáng đ  họ ể ướng t i. S ng và Khát V ng qu  là m t Kim Ch  Nam ớ ố ọ ả ộ ỉcho nh ng ngữ ười mu n có m t cu c s ng đ m đà, mu n s ng thành công, s ng m t cu c đ i ố ộ ộ ố ậ ố ố ố ộ ộ ờ

L i t a b i ngờ ự ở ườ ạ ới b n l n Adam Khoo

Adam Khoo là m t doanh nhân, tác gi  n i ti ng và di n gi  chuyên nghi p. Tr  thành ộ ả ổ ế ễ ả ệ ởtri u phú vào năm 26 tu i, anh s  h u và đi u hành nhi u doanh nghi p khác nhau ho t đ ng ệ ổ ở ữ ề ề ệ ạ ộtrong các lĩnh v c giáo d c, đào t o, t  ch c s  ki n, gi o d c m m non, qu n lý qu  và ụ ụ ạ ổ ứ ự ệ ả ụ ầ ả ỹ

qu ng cáo, vói t ng doanh thu hon 30 tri u đô m i năm. Anh hi n là Ch  t ch Đi u hành và ả ổ ệ ỗ ệ ủ ị ề

Di n gi  Cao c p c a Adam Khoo Learning Technologies Group, cũng nh  là thành viên H i ễ ả ấ ủ ư ộ

đ ng qu nồ ả tr  c a 7 công ty khác.ị ủ

Tôi th t s  h nh phúc khi Tr n Đăng Khoa nh  tôi vi t l i t a cho quy n sách s ng và ậ ự ạ ầ ờ ế ờ ự ể ốKhát V ng, quy n sách — tôi tin r ng — là m t quy n sách phi thu ng mà m i ngọ ể ằ ộ ể ờ ọ ười Vi t nên ệ

đ c. Trọ ước khi tôi có th  chia s  thêm v  quy n sách này và tác gi , mong b n cho phép tôi ể ẻ ề ể ả ạ

nh c đ n tác gi  b ng tên thân m t b i vì anh  y là m t ngắ ế ả ằ ậ ở ấ ộ ườ ạ ố ủi b n t t c a tôi

Tôi g p Khoa l n đ u vào năm 2006 khi anh  y tham gia vào khóa h c Nh ng Mô Th c ặ ầ ầ ấ ọ ữ ứThành Công c a tôi t i Singapore. Khát v ng vủ ạ ọ ươn lên và tình yêu đ t nấ ước khi n anh  y tr  ế ấ ởnên th t đ c bi t. Ngay trong ph n đ u c a khóa h c, khi m i ngậ ặ ệ ầ ầ ủ ọ ọ ười có c  h i đ ng lên đ  ơ ộ ứ ểchia s  v  lý do t i sao h  quy t đ nh tham gia, Khoa đã đ ng d y và nói v i c  l p r ng, anh ẻ ề ạ ọ ế ị ứ ậ ớ ả ớ ằ

y tham gia khóa h c đ  tr  thành m t doanh nhân thành công, và r i m t ngày, anh  y s  

quay v  đ  giúp cho đ t nề ể ấ ước mình. Tôi đã t ng nghe nhi u lý do khác nhau t i sao m i ngừ ề ạ ọ ười 

tham gia vào khóa h c c a tôi, nh ng th t hi m khi có m t ngọ ủ ư ậ ế ộ ười nói r ng anh ta mu n tham ằ ốgia vào khóa h c đ  t o nên s  khác bi t cho đ t nọ ể ạ ự ệ ấ ước mình.

L i t a b i ngờ ự ở ười ban l n Adam Khooớ

Trước khi chúng tôi g p nhau, m t vài ngặ ộ ười Vi t Nam đã đ n g p tôi và đ  ngh  h p ệ ế ặ ề ị ợtác. Tuy nhiên, tôi v n là m t ngố ộ ười có chu n m c r t cao và cũng r t c n tr ng trong vi c l a ẩ ự ấ ấ ẩ ọ ệ ự

ch n đ i tác c a mình. Tôi ch  mu n làm vi c v i nh ng ngọ ố ủ ỉ ố ệ ớ ữ ườ ừi v a có TÂM v a có TÀI. Chính ừnhi t huy t c a Khoa đã chi m đu c ni m tin c a tôi, và chính k  năng giao ti p đ y thuy t ệ ế ủ ế ợ ề ủ ỹ ế ầ ế

ph c c a anh  y đã thuy t ph c tôi quy t đ nh làm vi c v i anh  y.ụ ủ ấ ế ụ ế ị ệ ớ ấ

M c dù không th  đ c ti ng Vi t, nh ng tôi bi t Khoa quá rõ nên tôi tin ch c r ng quy nặ ể ọ ế ệ ư ế ắ ằ ể  sách này th t đ c bi t. Có th  b n đã t ng đ c m t vài ho c th m chí r t nhi u quy n sách vậ ặ ệ ể ạ ừ ọ ộ ặ ậ ấ ề ể ề thành công, nh ng tôi xin kh ng đ nh vói b n r ng, quy n sách này ch c ch n không ch  là ư ẳ ị ạ ằ ể ắ ắ ỉ

m t quy n sách khác vi t v  đ  tài  y. Ngay khi Khoa chia s  vói tôi nh ng ý tộ ể ế ề ề ấ ẻ ữ ưởng trong quy n sách và cách anh  y khéo léo l ng ghép nh ng bài h c cu c s ng và kinh doanh đ y ý ể ấ ồ ữ ọ ộ ố ầnghĩa vào nh ng câu chuy n r t đòi, tôi bi t r ng quy n sách này là th t đ c đáo.ữ ệ ấ ế ằ ể ậ ộ

Anh  y s  k  cho b n nh ng câu chuy n đ y c m h ng — nh ng câu chuy n s  thay ấ ẽ ể ạ ữ ệ ầ ả ứ ữ ệ ẽ

đ i cách b n suy nghĩ, giúp b n vổ ạ ạ ượt qua nh ng thách th c trong cu c s ng và đ t đữ ứ ộ ố ạ ược m  ơ

c c a mình. Anh  y s  khi n b n d ng l i đ  suy nghĩ th t nhi u v  cu c đ i mình và 

tương lai. Anh  y cũng s  khi n b n đ ng d y và b t đ u làm m t đi u gì đó cho cu c đ i ấ ẽ ế ạ ứ ậ ắ ầ ộ ề ộ ờmình. N u b n là m t ngế ạ ộ ười bình thường nh ng mong mu n đ t đư ố ạ ược nh ng k t qu  phi ữ ế ả

thường, quy n sách này ch n ch n là quy n sách dành cho b n.ể ắ ắ ể ạ

Không ph i vô lý mà Tr n Đăng Khoa có đả ầ ược hàng trăm ngàn người yêu quý. Hãy đ c ọquy n sách này ngay bây gi  và r i hành đ ng ngay l p t c vì m t cu c s ng thành công và ể ờ ồ ộ ậ ứ ộ ộ ố

I am really happy that I have been asked by Tran Dang Khoa to write the introduction to his book s ng và Khát V ng, which — I believe — is an extraordinary book that every ố ọ

me to address him by his first name from now on because he is my good friend

I first met Khoa in 2006 when he attended my Patterns of Excellence program in 

Singapore. His passion for excellence and his love for Vietnam made him really special. At the very first session of the program, when the participants had a chance to stand up and share the reason why they had decided to attend the program, Khoa stood up and told the whole class that he wanted to become a successful entrepreneur so that one day he could come back and help his country. 1 heard many reasons why people came to my program, but I rarely heard someone said he wanted to make a difference for his country

Before we met, some Vietnamese had approached me to propose a partnership in Vietnam. However, I am man of high standard and very careful in selecting my partner. I only work with someone having both a HEART and a MIND. It was his passion that won him my trust, and it was his strong communication skills that convinced me to work with him

Although I cannot read Vietnamese but I know Khoa well enough to be sure that this book is special. You might read some or even many self­development books, but please let me assure you that this book is not just another so­so book. The moment Khoa shared with me the concepts of the book, and how he wove meaningful life and business lessons into life stories, I knew this book is unique

He will tell you many inspiring stories that will change your mindset and help you to overcome life challenges to achieve your dreams. He will make you stop and think a lot about your life and your future. He will make you get up and do something for your life. If you are an ordinary person but want to achieve extraordinary results, this book is certainly for you

It cannot be for no reason that Tran Dang Khoa has hundred thousands of fans. Read this book now and take action right away for a more successful and happier life

Nhà nghiên c u xã h i h c ­ Vi n trứ ộ ọ ệ ưởng Vi n nghiên c u Gia đình và Gi i tínhệ ứ ớ

Cách đây ít lâu, khi nh n đậ ược b n th o quy n sách s ng Khát V ng c a tác gi  Tr n ả ả ể ố ọ ủ ả ầĐăng Khoa t  m t đ ng nghi p, tôi không nghĩ là tôi l i háo h c đ c m t m ch đ n h t nh  ừ ộ ồ ệ ạ ứ ọ ộ ạ ế ế ư

v y. B i l , là m t ngậ ở ẽ ộ ười làm công tác nghiên c u khoa h c xã h i không ít năm, tôi cũng đã cóứ ọ ộ  nhi u tr i nghi m trong cu c s ng và công vi c, quy n sách c a m t tác gi  tr  v  nh ng bài ề ả ệ ộ ố ệ ể ủ ộ ả ẻ ề ữ

h c cu c s ng có th  không giúp ích nhi u.ọ ộ ố ể ề

Tuy nhiên, th t b t ng  là quy n sách c a Tr n Đăng Khoa đã th c s  cu n hút tôi vì ậ ấ ờ ể ủ ầ ự ự ố

nh ng câu chuy n đòi thữ ệ ường song mang đ y ý nghĩa nhân văn và truy n th  nhi u bài h c ầ ề ụ ề ọ

r t thi t thân v  k  năng s ng, k  năng t  duy thành công. Chính nh ng câu chuy n đ i ấ ế ề ỹ ố ỹ ư ữ ệ ờ

thường, c a m t con ng òi t  nh n là bình thủ ộ ư ự ậ ường, bi t tin yêu cu c s ng, có khát v ng vế ộ ố ọ ươn lên và thành công, là cách th c truy n c m h ng đ n ngứ ề ả ứ ế ười khác m t cách nhanh nh t. Tôi ộ ấhoàn toàn đ ng ý v i Tr n Đăng Khoa r ng, kinh nghi m s ng không ph  thu c vào bao nhiêuồ ớ ầ ằ ệ ố ụ ộ  năm chúng ta s ng mà ph  thu c vào bao nhiêu năm qua chúng ta đã s ng nh  th  nàoố ụ ộ ố ư ể

Tôi th c s  khâm ph c nh ng n  l c vự ự ụ ữ ỗ ự ươn lên không ngùng c a tác gi  đ  s ng m t ủ ả ể ố ộcách ch t lấ ượng và đem l i nh ng thành công đáng kinh ng c đ i v i m t con ngạ ữ ạ ố ớ ộ ười ch  m i ỉ ớ

bước qua tu i 30. Nh ng câu chuy n đó, t  thân nó đã là s  g i m  cho ngổ ữ ệ ự ự ọ ở ườ ọi đ c ph i suy ả

ng m v  cu c s ng. H n th  n a, tác gi  đã vi t t  các câu chuy n có th c c a đ i mình, ẫ ề ộ ố ơ ế ữ ả ế ừ ệ ự ủ ờ

ch t l c ra đắ ọ ược nh ng bài h c, nh ng quy t c trong cu c s ng mà n u bi t v n d ng chúng ữ ọ ữ ắ ộ ố ế ế ậ ụ

m t cách sáng t o thì s  d n t i thành công. Đ c bi t là nh ng bài h c v  giá tr  gia đình, v  ộ ạ ẽ ẫ ớ ặ ệ ữ ọ ề ị ề

s  s  chia c a các thành viên trong gia đình, nh t là tình c m và s  hy sinh vô b  b n c a chaự ẻ ủ ấ ả ự ờ ế ủ  

m  dành cho chúng ta, v  tình yêu thẹ ề ương c a con ngủ ười và đ ng nghi p v i nhau, bài h c ồ ệ ớ ọ

bi t đ ng lên t  th t b i, vế ứ ừ ấ ạ ượt lên nh ng tr c tr  c a s  ph n. M t cách chung nh t, quy n ữ ắ ở ủ ố ậ ộ ấ ểsách không ch  nêu lên nh ng bài h c v  kinh doanh thành công mà đi u quan tr ng h n chínhỉ ữ ọ ề ề ọ ơ  

là quy n sách ch a đ ng nh ng bài h c nhân văn v  làm ngể ứ ự ữ ọ ề ười trong m t xã h i đ y bi n ộ ộ ầ ế

đ ng hôm nay.ộ

Bao trùm lên toàn b  quy n sách là lòng t  hào c a tác gi  độ ể ự ủ ả ược là ng òi Vi t Nam, ư ệ

được s ng và khát v ng đ  bi n nh ng n  l c c a th  h  hôm nay tr  thành ni m t  hào cho ố ọ ể ế ữ ỗ ự ủ ế ệ ở ề ựcác th  h  ti p theo, là mong ế ệ ế ước và quy t tâm góp ph n giúp cho đ t nế ầ ấ ước ta có th  ng ng ể ẩcao đ u, sánh vai v i các cầ ớ ường qu c năm châu. Tôi tin r ng, nh ng chia s  c a tác gi  trong ố ằ ữ ẻ ủ ảquy n sách s  góp ph n th i lên ng n l a t  hào là ngể ẽ ầ ổ ọ ử ự ười Vi t Nam c a bao ngệ ủ ười khác

Nh ng trăn tr  và quy t tâm c a tác gi  v  "làm b n v ng”, v i ý nghĩa giàu không ch  ữ ở ế ủ ả ề ề ữ ớ ỉ

là v  ti n b c mà còn là quan h , trí tu , tinh th n, h nh phúc, v.v. là m t thông đi p quan ề ề ạ ệ ệ ầ ạ ộ ệ

tr ng không ch  có ý nghĩa nhân văn mà c  v  khoa h c. Tôi mong r ng, Tr n Đăng Khoa vói ọ ỉ ả ề ọ ằ ầcon đường dài phía trước c a m t doanh nhân, và nh ng ngủ ộ ữ ườ ượi đ c truy n c m h ng t  ề ả ứ ừquy n sách này s  đ t để ẽ ạ ượ ước  c nguy n đó. Làm đệ ược đi u đó chính là đóng góp th c s  vàoề ự ự  

vi c xây d ng m t đ t nệ ự ộ ấ ước Vi t Nam th nh vệ ị ượng h n, m t xâ h i t t đ p mà bao th  h  ơ ộ ộ ố ẹ ế ệ

ng òi Vi t Nam m  ư ệ ơ ước và đ u tranh đ  đ t đấ ể ạ ược

Quy n sách s ng và Khát V ng th c s  có ích đ i vói t t c  m i ngể ố ọ ự ự ố ấ ả ọ ười, nh ng trư ước h tế 

là vói nh ng ngữ ườ ầi đ y khát v ng vọ ươn lên, vượt qua chính mình, chinh ph c nh ng đ nh cao ụ ữ ỉmói. Tôi chúc cho tác gi , vói nh ng thành công đáng t  hào trong nh ng năm qua, s  ti p t c ả ữ ự ữ ẽ ế ụ

vượt qua nh ng th  thách, cam go trên ch ng đữ ử ặ ường dài phía trước, đ  làm giàu b n v ng và ể ề ữgiúp đ c ngày càng nhi u ngượ ề ười Vi t Nam th c hi n nh ng khát v ng c a h ệ ự ệ ữ ọ ủ ọ

C m nh n t  nh ng đ c gi  đ u tiênả ậ ừ ữ ộ ả ầ

Trong nh ng th i đi m khó khăn c a gia đình tôi, th t may m n khi có anh Tr n Đăng ữ ờ ể ủ ậ ắ ầKhoa, nh ng quy n sách anh d ch, cùng khóa h c s ng và Khát V ng đã ti p thêm đ ng l c ữ ể ị ọ ố ọ ế ộ ựcho c  nhà. Ngay t i th i đi m này khi nh ng khó khăn còn r t nhi u thì l i đả ạ ờ ể ữ ấ ề ạ ược c m trên tay ầ

cu n b n th o quy n sách này. Đ c v  nh ng câu chuy n c a cu c đ i anh, nh ng khát v ngố ả ả ể ọ ề ữ ệ ủ ộ ờ ữ ọ  

l n lao, nh ng thành công, th t b i, ý chí vớ ữ ấ ạ ươn lên c a anh và nh ng b n tr  Đó qu  là nh ngủ ữ ạ ẻ ả ữ  

đi u tuy t v i. Tuy t v i không ch  b i nh ng câu chuy n trong quy n sách, mà tuy t v i còn ề ệ ờ ệ ờ ỉ ớ ữ ệ ể ệ ờ

vì s ng và Khát V ng khi n ngố ọ ế ườ ọi đ c ph i suy ng m, ph i hành đ ng. Cám  n anh vì nh ng ả ẫ ả ộ ơ ữ

đi u tuy t v i đó."ề ệ ờ

Ch  Đ ng Thanh H ng ­ Giám đ c Công t  C  ph n Đ u t  và Thị ặ ườ ố ỵ ổ ầ ầ ư ương m i Xuân Maiạ

Tr n Đăng Khoa là m t tác gi  tr  v  tu i đ i, nh ng tôi th c s  ng c nhiên v  đ  ầ ộ ả ẻ ề ổ ờ ư ự ự ạ ề ộ

trưởng thành c a Khoa qua quy n sách. Khoa trủ ể ưởng thành vì đã bi t liên t c đ ng d y sau ế ụ ứ ậ

nh ng l n v p ngã đ  th c hi n khát v ng. Khoa trữ ầ ấ ể ự ệ ọ ưởng thành   thái đ  khoan dung v i ngở ộ ớ ười 

đã 'gây h i' cho công ty. Khoa trạ ưởng thành trong cái nhìn th ng vào nh ng s  th t phũ phàng ẳ ữ ự ậ

c a cu c s ng, nh ng v n gi  đủ ộ ố ư ẫ ữ ược ni m tin t t đ p đ  ti p t c d n thân. Nhi u đ c gi  ề ố ẹ ể ế ụ ấ ề ộ ả

người Vi t v n thệ ẫ ường mong có m t tác gi  vi t th  lo i sách k  năng s ng t  th c t  Vi t ộ ả ế ể ạ ỹ ố ừ ự ế ệNam. s ng và Khát V ng chính là m t quy n sách nh  th  Đây không chí là câu chuy n t  số ọ ộ ể ư ế ệ ự ự chân th t c a m t ngậ ủ ộ ười Vi t mà còn có r t nhi u 'công th c' thi t th c siúp b n 's c' l i năng ệ ấ ề ứ ế ự ạ ạ ạ

lượng, đ  ti p t c hành đ ng chinh ph c nh ng ể ế ụ ộ ụ ữ ước m  trong cu c s ng. Quy n sách cũng ơ ộ ố ể

g i m  nhi u suy ng m v  vai trò c a cha m  trong vi c nuôi d y con khi đ c nh ng đo n ợ ở ề ẫ ề ủ ẹ ệ ạ ọ ữ ạchia s  giàu c m xúc c a Khoa vi t v  cha m "ẻ ả ủ ế ề ẹ

ThS. Tr n Minh Tr ng — Gi ng viên, Đ ng sáng l p CLB D y Con Nên Ngầ ọ ả ồ ậ ạ ười

"M c dù bi t Tr n Đăng Khoa t  lâu và r t ngặ ế ầ ừ ấ ưỡng m  ngh  l c cũng nh  tài năng c a ộ ị ự ư ủtác gi , tôi cũng không kh i b t ng  khi đ c quy n sách s ng và Khát V ng. Không ng  đ  ả ỏ ấ ờ ọ ể ố ọ ờ ể

đ n đế ược thành công ngày hôm nay khi ch  m i   tu i ngoài 30, Khoa l i có nhi u nh ng 'bí ỉ ớ ở ổ ạ ề ữ

m t' đ y sóng gió và nhi u bài h c cu c s ng đ n nh  v y ­ nh ng bài h c h u ích không ch  ậ ầ ề ọ ộ ố ế ư ậ ữ ọ ữ ỉ

v i Khoa mà còn cho t t c  chúng ta. Đi u đáng h c h i là thay vì né tránh, Khoa luôn s n ớ ấ ả ề ọ ỏ ẵsàng đón nh n m i khó khăn trong cu c s ng nh  nh ng món quà quý giá mà cu c đ i ban ậ ọ ộ ố ư ữ ộ ờcho đ  làm Khoa m nh m  h n. S ng và Khát V ng là m t quy n sách v i l i văn g n gũi, ể ạ ẽ ơ ố ọ ộ ể ớ ờ ầ

gi n d  nh ng l i ch t ch a r t nhi u giá tr  giáo d c, nh  m t l i c nh t nh cho nh ng ai ch a ả ị ư ạ ấ ứ ấ ề ị ụ ư ộ ờ ả ỉ ữ ư

đ n 40 nh ng đã và đang đ m chìm trong bu n chán, th t v ng, s ng thi u m c đích ho c ế ư ắ ồ ấ ọ ố ế ụ ặkhông đ  ngh  l c đ  đ t đ c nh ng m  ủ ị ự ể ạ ượ ữ ơ ước trong cu c s ng. Còn đ i v i nh ng ngộ ố ố ớ ữ ười đã trên 40, quy n sách nh  m t ngể ư ộ ườ ại b n đ ng hành đ  nh c nh , đ ng viên chúng ta và th m ồ ể ắ ở ộ ậchí hướng d n cho chúng ta cách nhìn đ i tích c c h n."ẫ ờ ự ơ

Ch  Đ ng M ch Th y ­ Giám đ c chi nhánh VAS Ba Tháng Haiị ặ ạ ủ ố

Khi đ c con gái tôi đ a cho b n th o quy n sách s ng và Khát V ng v a hoàn thành ượ ư ả ả ể ố ọ ừ

c a Khoa (cho phép tôi g i di n gi  Tr n Đăng Khoa b ng cái tên thân m t đ i thủ ọ ễ ả ầ ằ ậ ờ ường), tôi cũng h i l , t i sao gi a tôi và Khoa l i có nhân duyên v i nhau đ n v y, b i vì ch  trơ ạ ạ ữ ạ ớ ế ậ ở ỉ ước đó 

m t ngày, tôi v a nghĩ đ n Khoa, đ n nh ng công vi c mà Khoa đang làm và s  làm. Th m ộ ừ ế ế ữ ệ ẽ ậchí, tôi còn ghi vào cu n s  tay là s  g p Khoa s m đ  hai chú cháu nói chuy n. Tôi đã đ c ố ổ ẽ ặ ớ ể ệ ọ

m t cách r t nhanh. Nh ng câu chuy n v  cu c đ i c a Khoa, nh ng thông đi p v  h nh ộ ấ ữ ệ ề ộ ờ ủ ữ ệ ề ạphúc, v  thành công, v  nh ng t m gề ề ữ ấ ương c a nh ng con ngủ ữ ười bi t c ng hi n, bi t đam mê :ế ố ế ế  

bi t đ ng lên sau m i l n th t b i, v  nh ng t  duy tiên ti n c a th  gi i và v  c  nh ng đi u ế ứ ỗ ầ ấ ạ ề ữ ư ế ủ ế ớ ề ả ữ ềngh ch lý trong cu c s ng, th t s  là nh ng đi u tôi không b t ng  nh ng nh ng đi u này l i ị ộ ố ậ ự ữ ề ấ ờ ư ữ ề ạ

được vi t nên b i m t ngế ở ộ ười m i ngoài 30 tu i thì th c s  là nh ng gì đáng ph i ghi nh n, ớ ổ ự ự ữ ả ậđáng ph i trân tr ng. Tôi hoàn toàn có th  kh ng đ nh r ng quy n sách c a Tr n Đăng Khoa ả ọ ể ẳ ị ằ ể ủ ầ

th c s  s  r t ý nghĩa và c n thi t cho ngự ự ẽ ấ ầ ế ười Vi t Nam dù   đ  tu i nào, nh t là nh ng ai khaoệ ở ộ ổ ấ ữ  khát thành công và h nh phúc. T  t n đáy lòng, tôi chúc TGM, chúc Khoa và nh ng c ng s  ạ ừ ậ ữ ộ ự

c a mình, dù gian truân th  thách v n gi  đủ ử ẫ ữ ược ng n l a nhi t huy t trong mình, luôn h nh ọ ử ệ ế ạphúc đ  thành công."ể

L i c m  n ờ ả ơ

Đ  có để ược nh ng thành qu  nho nh  ngày hôm nay và quy n sách này đữ ả ỏ ể ược hoàn thành, tôi đã n  r t nhi u ngợ ắ ề ười. Tôi mu n c m  n t t c  h  vì không có h , s  ch ng bao gi  ố ả ơ ấ ả ọ ọ ẽ ẳ ờtôi có th  làm để ược nh ng vi c mà tôi đã làm.ữ ệ

Xin c m  n ba m  đã sinh ra tôi, đã tr i qua bao nhiêu khó khăn gian kh  đ  nuôi tôi ả ơ ẹ ả ổ ểkhôn l n thành ngớ ười, đ c bi t là m , vì nh ng hy sinh, c m thông, ni m tin và tình yêu thặ ệ ẹ ữ ả ề ương 

vô đi u ki n mà m  đã luôn dành cho tôi.ề ệ ẹ

Xin c m  n nh ng ngả ơ ữ ười thân trong gia đình đã góp ph n không nh  trong vi c giúp đ  ầ ỏ ệ ỡ

ba m  trên ch ng đ ng nuôi tôi khôn l n, cũng nh  giúp đ  tôi trên con đẹ ặ ườ ớ ư ỡ ường kh i nghi p ở ệ

c a mình.ủ

Xin c m  n bác Võ Tá Hân (Ngân hàng gia hàng đ u ­ Thành viên H i đ ng qu n tr  ả ơ ầ ộ ồ ả ị

T p đoàn CDL — Singapore), ngậ ười th y và ngầ ườ ạ ới b n l n đã luôn là ni m c m h ng cho tôi ề ả ứ

t  nh ng ngày đ u kh i nghi p.ừ ữ ầ ở ệ

Xin c m  n ngả ơ ườ ại b n tri giao ­ d ch gi  Uông Xuân Vy ­ ngị ả ười đã luôn hi u và  ng h  ể ủ ộtôi qua bao khó khăn, thăng tr m c a cu c s ng, và cũng là ngầ ủ ộ ố ười đã góp ph n to l n vào vi cầ ớ ệ  

Xin c m  n nh ng t m lòng đã giúp tôi m t lúc nào đó d c đ ng, nh  th  mà con ả ơ ữ ấ ộ ọ ườ ờ ế

đường tôi bước bót đi nh ng chông gai.ữ

Xin c m  n nh ng con ngả ơ ữ ườ ầi đ y nhi t huy t c a gia đình TGM, s  n  l c, tinh th n ệ ế ủ ự ỗ ự ầlàm vi c và c ng hi n quên mình vì TGM c a h  là nh ng đi u mà không ti n b c nào có th  ệ ố ế ủ ọ ữ ề ề ạ ểmua được

Xin c m  n nh ng thành viên đ y t  hào c a Coach Family — nh ng con ngả ơ ữ ầ ự ủ ữ ười đã góp 

ph n t o nên s  khác bi t to l n cho hàng ch c ngàn h c viên c a TGM trong nhi u năm qua.ầ ạ ự ệ ớ ụ ọ ủ ề

Xin c m  n t t c  khách hàng c a TGM, nh ng ngả ơ ấ ả ủ ữ ười đã luôn  ng h  và tin tủ ộ ưởng TGM, luôn s n lòng chia s  hoàn toàn m t cách vô t  thông tin v  các s n ph m ch t lẵ ẻ ộ ư ề ả ẩ ấ ượng c a ủTGM cho b n bè và ngạ ười thân. N u không có nh ng khách hàng tuy t v i nh  v y, nh ng ế ữ ệ ờ ư ậ ữ

s n ph m ch t lả ẩ ấ ượng c a TGM s  không bao gi  đ n đủ ẽ ờ ế ược v i hàng tri u ngớ ệ ười Vi t.ệ

Đ c bi t c m  n b n Đoàn Dung, ngặ ệ ả ơ ạ ười đã g i ý cho tôi v  vi c chia s  câu chuy n c aợ ề ệ ẻ ệ ủ  mình, t  đó giúp tôi có đừ ược ý tưởng và c m h ng b t đ u quy n sách k  năng t  duy thành ả ứ ắ ầ ể ỹ ưcông dướ ại d ng m t câu chuy n nh  th  này.ộ ệ ư ế

Và cu i cùng, xin c m  n b n đã tin tố ả ơ ạ ưởng và  ng h  tôi vì b n đang c m trên tay ủ ộ ạ ầ

quy n sách này.ể

Đôi l i chia s ờ ẻ

"Hãy s ng và  c v ng đ  th y đ i mênh mông ố ướ ọ ể ấ ờ

Nh c sĩ Ph m Minh Tu nạ ạ ấ

Tôi xin m  đ u nh ng trang vi t v  mình b ng l i hát trong nh c ph m Khát V ng c a ở ầ ữ ế ề ằ ờ ạ ẩ ọ ủ

nh c sĩ Ph m Minh Tu n. Ch ng bi t t  khi nào, câu hát  y c  vang v ng trong lòng tôi nh  ạ ạ ấ ẳ ế ừ ấ ứ ọ ư

m t l i nh c nh  v  cách mà tôi s  s ng qua cu c đ i này.ộ ờ ắ ở ề ẽ ố ộ ờ

H nh phúc, thành công và giàu có là đi u đa s  m i ng òi mong mu n trong cu c đ i ạ ề ố ọ ư ố ộ ờmình, b n thân tôi cũng không ngo i l  Tôi đã n  l c r t nhi u và s  ti p t c t ng ngày đ  ả ạ ệ ỗ ự ấ ề ẽ ế ụ ừ ể

h nh phúc h n, thành công h n và giàu có h n m t cách chân chính.ạ ơ ơ ơ ộ

Đ i v i tôi, cu c s ng luôn là m t hành trình thú v  mà trên m i ch ng đố ớ ộ ố ộ ị ỗ ặ ường, tôi l i có ạ

c  h i hi u thêm v  b n thân, v  nh ng ngơ ộ ể ề ả ề ữ ười xung quanh và v  nh ng quy lu t c a cu c ề ữ ậ ủ ộ

s ng. T  đó, tôi có thêm "d  li u" đ  l p trình cho cu c đòi mình ngày càng ti n g n đ n cái ố ừ ữ ệ ể ậ ộ ế ầ ếđích tôi mong mu n.ố

Th  nh ng tôi v n thế ư ẫ ường t  h i, li u còn đi u gì vự ồ ệ ề ượt lên trên h nh phúc, thành công ạ

và giàu có mà tôi th t s  mong mu n cho cu c đ i mình nh ng ch a nh n ra. Cho nên, cu c ậ ự ố ộ ờ ư ư ậ ộ

s ng đ i v i tôi còn là m t hành trình đi tìm ý nghĩa th t s  c a cu c đ i mình, đ  s ng th t số ố ớ ộ ậ ự ủ ộ ờ ể ố ậ ự 

x ng đáng và đ  hi u cu c đ i này mênh mông đ n nhứ ể ể ộ ờ ế ường nào

N u cu c đòi này đáng s ng, thì cũng đáng đế ộ ố ược ghi l i.ạ

Quy n sách b n đang c m trên tay đây th t ra là m t quy n sách v  k  năng t  duy ể ạ ầ ậ ộ ể ề ỹ ưthành công, nh ng có l  nó s  hoàn toàn khác nh ng quy n sách k  năng b n đã t ng đ c t  ư ẽ ẽ ữ ể ỹ ạ ừ ọ ừ

trước đ n gi  Trong quy n sách này, tôi không mu n nói v  lý thuy t, tôi ch  mu n tâm tình ế ờ ể ố ề ế ỉ ốvói b n c u chuy n đòi tôi — m t câu chuy n cũng không quá đ c bi t hay xa v i, m t câu ạ ầ ệ ộ ệ ặ ệ ờ ộchuy n r t đòi và r t ngệ ấ ấ ười, nh ng là m t câu chuy n mà tôi tin r ng b n s  tìm th y hình  nh ư ộ ệ ằ ạ ẽ ấ ả

cu c đ i mình th p thoáng trong đó.ộ ờ ấ

Tôi mong mu n quy n sách này s  là m t tr i nghi m đ i vói b n. Cho nên, l ng vào ố ể ẽ ộ ả ệ ố ạ ồtrong nh ng câu chuy n nh  đan xen v i nhau đ  t o thành m t câu chuy n l n, là r t nhi u ữ ệ ỏ ớ ể ạ ộ ệ ớ ấ ềbài h c cu c s ng đọ ộ ố ược rút ra và đúc k t l i. Khi đ c quy n sách này, s  có lúc b n mu n ế ạ ọ ể ẽ ạ ố

d ng l i đ  suy ng m v  cu c đ i mình, s  có lúc b n b t ch t nh n ra m t đi u gì đó mình ừ ạ ể ẫ ề ộ ờ ẽ ạ ấ ọ ậ ộ ề

c n ph i làm khác h n, cũng có khi ch  đ n gi n là b n c m th y ng c nhiên, thú v  khi có ầ ả ơ ỉ ơ ả ạ ả ấ ạ ịthêm m t s  ki n th c m i l ộ ố ế ứ ớ ạ

Nhi u đi u tôi vi t trong quy n sách này là d a trên nh ng b ng ch ng khoa h c và ề ề ế ể ự ữ ằ ứ ọkinh nghi m th c ti n c a r t nhi u ngệ ự ễ ủ ấ ề ười thành công. Tuy nhiên, tôi xin phép không sa đà vào 

ch ng minh nh ng đi u tôi nói b ng s  li u hay d n ch ng. Thay vào đó, tôi ch  đ n gi n ứ ữ ề ằ ố ệ ẫ ứ ỉ ơ ảmong mu n chia s  vói b n nh ng đi u tôi bi t ho c tin là đúng.ố ẻ ạ ữ ề ế ặ

Tôi cũng ch  là m t con ngỉ ộ ười bình thường nh  bao ngư ười khác. Cho nên nh ng đi u tôi ữ ềchia s  trong quy n sách này không có đúng hay sai và càng không ph i là chân lý. T t c  ch  ẻ ể ả ấ ả ỉ

là nh ng chia s  chân thành m c m c nh t. Tôi cũng không ph i là m t ngữ ẻ ộ ạ ấ ả ộ ười th , mà tôi ch  ầỵ ỉ

là m t ngộ ười chia s  Tôi chia s  nh ng gì cá nhân tôi nghĩ là đúng, ít ra là đúng v i b n thân ẻ ẻ ữ ớ ảtôi. Trong t  cách đ c gi , b n có toàn quy n l a ch n, quan tr ng không ph i là đúng hay sai,ư ộ ả ạ ề ự ọ ọ ả  quan tr ng là b n l a ch n xem có h u ích cho b n thân mình hay không. Đ i vói tôi, đi u ý ọ ạ ự ọ ữ ả ố ềnghĩa nh t là b n tìm th y m t vài đi u h u ích cho b n thân mình thông qua quy n sách này. ấ ạ ấ ộ ề ữ ả ểCho nên, lòi khuyên chân thành tôi mu n g i đ n b n là, tôi vi t quy n sách này b ng c  trái ố ử ế ạ ế ể ằ ảtim mình, n u đế ược, mong b n hãy c m nh n nó b ng chính trái tim b n.ạ ả ậ ằ ạ

Quy n sách này tôi cũng s  vi t r t th t, r t đ i và r t ngể ẽ ế ấ ậ ấ ờ ấ ười. Nh ng câu chuy n tôi k  ữ ệ ể

s  bao g m nh ng lúc tôi đúng l n nh ng lúc tôi sai, nh ng thành công và c  nh ng th t b i. ẽ ồ ữ ẫ ữ ữ ả ữ ấ ạ

Nh ng vì đây không ph i là m t quy n t  truy n, nên tôi ch  ch n k  nh ng chuy n th t s  có ư ả ộ ể ự ệ ỉ ọ ể ữ ệ ậ ựgiá tr  đ i v i b n, nh m giúp b n có m t cái nhìn th t g n gũi v  con đị ố ớ ạ ằ ạ ộ ậ ầ ề ường mà m t ngộ ười bình thường có th  ph i đi qua đ  đ t đ n nh ng thành qu  to l n h n trong cu c s ng, cũng ể ả ể ạ ế ữ ả ớ ơ ộ ố

nh  nh ng thách th c bên trong chính b n thân mà b n có th  ph i đ i di n trên con đư ữ ứ ả ạ ể ả ố ệ ường 

vươn tói thành công. H n ai h t, b n bi t r ng, con đơ ế ạ ế ằ ường đi đ n thành công là m t quá trình ế ộgian nan b i vì   đó, b n ph i h c cách vở ở ạ ả ọ ượt lên trên chính mình

N u b n cũng nh  tôi — là m t ngế ạ ư ộ ười bình thường nh ng lu n khao khát vư ồ ươn lên trong 

cu c s ng — thì quy n sách này ch c ch n là quy n sách dành cho b n. Hãy cho phép nh ngộ ố ể ắ ắ ể ạ ữ  câu chuy n c a tôi là ni m c m h ng cho b n. Hãy cho phép tôi chia s  vói b n nh ng bí ệ ủ ề ả ứ ạ ẻ ạ ữquy t và nh ng phế ữ ương pháp đ n gi n nh ng hi u qu  đ  có dơ ả ư ệ ả ể ược h nh phúc và thành công ạtrong cu c s ng. Và hãy cho phép tôi cùng quy n sách này là ngộ ố ể ườ ại b n đường cùng b n trên ạhành trình bước đ n thành công.ế

Đ  đ t đ c nh ng k t qu  phi thể ạ ượ ữ ế ả ường, b n không c n ph i là m t ngạ ầ ả ộ ười phi thường, 

b n ch  c n là m t ngạ ỉ ầ ộ ười bình thường dám làm nh ng vi c phi thữ ệ ường

T  quy n sách này, hãy cho phép tôi cùng b n b t đ u cu c hành trình phi thừ ể ạ ắ ầ ộ ường c a ủchính mình b n nhé ạ

Tôi tâm ni m r ng, kinh nghi m s ng không ph  thu c vào bao nhiêu năm chúng ta ệ ằ ệ ố ụ ộ

s ng, mà ph  thu c vào bao nhiêu năm qua chúng ta đã s ng nh  thê nào. Chính vì v y, n u ố ụ ộ ố ư ậ ế

b n mu n chia s  v i tôi b t k  đi u gì, cho dù b n   đ  tu i nào (tr  h n, b ng tu i hay l n ạ ố ẻ ớ ấ ỳ ề ạ ở ộ ổ ẻ ơ ằ ổ ớ

tu i h n tôi), tôi v n xin đổ ơ ẫ ượ ắc l ng nghe và h c h i t  b n. B n có th  liên l c v i tôi tr c ti p ọ ỏ ừ ạ ạ ể ạ ớ ự ếqua email trandangkhoa@tgm.vn. Tôi s  đ c email c a b n b ng t t c  s  trân tr ng.ẽ ọ ủ ạ ằ ấ ả ự ọ

Gi y Báo t ấ ử

Tôi c t ti ng khóc chào đ i vào ngày 7 tháng 7 năm 1981. Có l  lúc  y, tôi là tài s n quý ấ ế ờ ẽ ấ ảgiá nh t c a ba m , b i vì t t c  nh ng gì ba m  có là m t căn h  chung c  t i tàn,  p  p, cũ ấ ủ ẹ ở ấ ả ữ ẹ ộ ộ ư ồ ọ ẹ

k , do Nhà nỹ ước c p và vài món đ  đ c đ n gi n trong nhà.ấ ồ ạ ơ ả

S ng gi a m t khu lao đ ng ph c t p vói đ  m i thành ph n sinh s ng, cái nghèo ố ữ ộ ộ ứ ạ ủ ọ ầ ố

dường nh  đã tr  nên quá đ i bình thư ở ỗ ường. M  tuy ph i rau cháo qua ngày t  lúc tôi v a chào ẹ ả ừ ừ

đ i, nh ng v n nuôi tôi l n nhanh và kh e m nh nh  thờ ư ẫ ớ ỏ ạ ư ường. Có l  t t c  nh ng gì b  dẽ ấ ả ữ ổ ưỡng 

nh t m  có đấ ẹ ược qua nh ng b a ăn đ m b c, m  đã nhữ ữ ạ ạ ẹ ường cho tôi qua dòng s a ng t ngào ữ ọ

c a mình. Bà ngo i thủ ạ ương m  và tôi l m, nên th nh tho ng khi có đi u ki n, bà l i mang cho ẹ ắ ỉ ả ề ệ ạ

m  mi ng th t hay con cá nh  đ  ăn mà có s a cho tôi bú.ẹ ế ị ỏ ể ữ

Nh ng   đ i, cái nghèo thư ở ờ ường đi cùng vói cái khó đeo bám con người ta. Được vài tháng tu i, tôi đ t nhiên m c ph i m t căn b nh l , mà sau đó đổ ộ ắ ả ộ ệ ạ ược xác đ nh là viêm màng ịnão c p tính do dùng ph i ph n rôm gi  Đ i d ch ph n rôm gi  năm 1981 đã cấ ả ấ ả ạ ị ấ ả ướp đi hàng trăm sinh m ng c a nh ng đ a tr  cùng l a tu i v i tôi. Th i gian đó, b nh vi n Nhi Đ ng ạ ủ ữ ứ ẻ ứ ổ ớ ờ ệ ệ ồđông ngh t b nh nhân, hàng trăm đ a tr  n m la li t, ti ng khóc vang lên nh  xé lòng. M  ôm ị ệ ứ ẻ ằ ệ ế ư ẹtôi ch y kh p các phòng b nh v i hi v ng có c  h i c u ch a cho đ a con đang thoi thóp th  ạ ắ ệ ớ ọ ơ ộ ứ ữ ứ ởtrên tay

Nh ng đi đ n đâu m  cũng ch  nh n đư ế ẹ ỉ ậ ược m t câu tr  l i: "Con ch  không còn c  h i ộ ả ờ ị ơ ộ

s ng sót, mà cho dù có s ng cũng b  di ch ng th n kinh " vì b nh c a tôi đã tr  nên quá n ng ố ố ị ứ ầ ệ ủ ở ặkhi m  đ a tôi vào b nh vi n. Các bác sĩ còn khuyên m  hãy ch p nh n s  th t, và h u nh  ẹ ư ệ ệ ẹ ấ ậ ự ậ ầ ưkhông h  đoái hoài gì đ n tôi, vi c ch a tr  ch  là cho có vì h  tin r ng tôi s  không s ng n i. ề ế ệ ữ ị ỉ ọ ằ ẽ ố ổ

v n ôm ch t tôi trong lòng, gi t nẫ ặ ọ ước m t m  lăn dài trên b u má bé b ng c a tôi ắ ẹ ầ ỏ ủ

Tuy nhiên, m  không bao gi  cho phép b n thân mình b  cu c, b i vì b  cu c là b  đi ẹ ờ ả ỏ ộ ở ỏ ộ ỏ

m ng s ng c a tôi. B ng trái tim c a m t ngạ ố ủ ằ ủ ộ ười m , m  v n tin r ng tôi s  đẹ ẹ ẫ ằ ẽ ược bình an. M  ẹvan l y bác sĩ cho đ n khi tôi đạ ế ược nh p vi n vào phòng chăm sóc đ c bi t. M  v n lo l ng ậ ệ ặ ệ ẹ ẫ ắcho tôi kĩ lưỡng t ng li t ng tí, v n cho tôi bú, v n d  cho tôi t ng gi c ng  ngon. Và trong khi ừ ừ ẫ ẫ ỗ ừ ấ ủ

t  th n v n ti p t c c óp đi hàng trăm sinh m ng c a nh ng đ a tr  khác xung quanh thì tôi ử ầ ẫ ế ụ ư ạ ủ ữ ứ ẻ

đã may m n s ng sót  có l  là b ng tình thắ ố ẽ ằ ương c a m ủ ẹ

M t th i gian sau, công an đ n gõ c a nhà tôi r i chìa ra t  gi y báo t  vói cái tên Tr n ộ ờ ế ử ồ ờ ấ ử ầĐăng Khoa do b nh vi n g i v  t  trệ ệ ử ề ừ ước, b i vì bác sĩ nghĩ r ng ch c ch n tôi s  ch t. Công ở ằ ắ ắ ẽ ế

an mu n xác nh n thông tin v  cái ch t c a tôi nh ng h  đã ng  ngàng khi th y tôi còn s ng, ố ậ ề ế ủ ư ọ ỡ ấ ố

kh e m nh và h ng hào trong vòng tay c a m  Đ n t n bây gi  tôi v n tin r ng, tình thỏ ạ ồ ủ ẹ ế ậ ờ ẫ ằ ương, 

ni m tin và s c s ng c a m  truy n vào tôi qua dòng s a ng t ngào chính là phề ứ ố ủ ẹ ề ữ ọ ương thu c kì ố

di u đã giúp tôi thoát kh i lệ ỏ ưỡi hái t  th n trong nh ng ngày đ u đ i  y.ử ầ ữ ầ ờ ấ

Nh ng r i, cu c s ng ngày càng g p nhi u khó khăn khi n cho đòi s ng gia đình thêm ư ồ ộ ố ặ ề ế ốcăng th ng. Ba thì thẳ ường hay say x n, r i còn quan h  lung tung   bên ngoài, nên ba m  ỉ ồ ệ ở ẹnhi u l n xung đ t d  d i v i nhau. M  v n âm th m ch u đ ng vì thề ầ ộ ữ ộ ớ ẹ ẫ ầ ị ự ương con. Th m chí có ậ

l n, m  tầ ẹ ưởng ch ng nh  đã m t h t ni m tin vào cu c s ng. B  t c và kh ng ho ng, m  ừ ư ấ ế ề ộ ố ế ắ ủ ả ẹ

b ng tôi lên t ng thồ ầ ượng c a khu chung c  nghèo toan nh y xu ng t  v n cùng vói tôi. M  ủ ư ả ố ự ẫ ẹ

ng i đó, hai chân buông thõng xu ng kho ng không bên dồ ố ả ưới, và ch  c n nhích ra ngoài m t ỉ ầ ộchút thôi, m  s  l p t c r i xu ng. Tôi s  cùng ch t v i m  và câu chuy n này s  k t thúc   ẹ ẽ ậ ứ ơ ố ẽ ế ớ ẹ ệ ẽ ế ởđây

May m n thay, m  đã l a ch n làm khác đi. M  đã không lao xu ng mà ng i đó suy ắ ẹ ự ọ ẹ ố ồnghĩ th t nhi u. Thê r i khi ánh bình minh lên, khi m  đã bình tĩnh l i, khi m  nhìn th y cu c ậ ề ồ ẹ ạ ẹ ấ ộ

s ng đang d n quay l i xung quanh mình, và khi m  nhìn t i đã th c gi c c a qu y khóc trên ố ầ ạ ẹ ồ ứ ấ ự ậtay, m  ch t t nh ng  r i t  nh  v i lòng r ng: "Mình không c  quy n cẹ ợ ỉ ộ ồ ự ủ ớ ằ ỏ ề ướp đi sinh m ng c a ạ ủcon mình, bi t đâu sau này con mình l n lên s  tr  thành m t ngế ớ ẽ ở ộ ườ ặi đ c bi t". M  nh n ra ệ ẹ ậ

r ng, dù còn bé ch a bi t gì, nh ng là m t con ngằ ư ế ư ộ ười, tôi có quy n đề ược s ng. M  quy t đ nh ố ẹ ế ị

dù th  nào đi n a thì m  v n s  ph i ti p t c s ng đ  nuôi tôi khôn l n thành ngế ữ ẹ ẫ ẽ ả ế ụ ố ể ớ ười. Nghĩ th , ế

m  hoàn toàn t  b  ý đ nh t  v n và t  t  đ ng d y đ  quay tr  xu ng. Sau l ng m , ánh bìnhẹ ừ ỏ ị ự ẫ ừ ừ ứ ậ ể ở ố ư ẹ  minh đã r ng r  phía tr i đông ạ ỡ ờ

Sau này, khi nghe m  k  l i nh ng chuy n  y, tôi v n thẹ ể ạ ữ ệ ấ ẫ ường t  h i mình: "T i sao ự ỏ ạtrong cùng m t đ i d ch, hàng ngàn đ a tr  khác đã ch t nh ng tôi l i độ ạ ị ứ ẻ ế ư ạ ược s ng? T i sao ố ạtrong lúc tuy t v ng cùng c c đ n n i mu n quyên sinh, m  tôi l a ch n ti p t c s ng đ  cho ệ ọ ự ế ỗ ố ẹ ự ọ ế ụ ố ểtôi được s ng?".ố

B i vì t a đ  c a quy n sách này là S ng và Kh t V ng, mong b n cho phép tôi d ng ở ự ề ủ ể ố ấ ọ ạ ừ

l i m t chút đ  nói v  S NG.ạ ộ ể ề Ố

S ngố

S NG ­ Có l  đó là đi u mà nhi u ngỐ ẽ ề ề ười quan tâm nh t, vì nói cho cùng, thì đó là đi m ấ ểchung l n nh t c a t t c  con ngớ ấ ủ ấ ả ười chúng ta. Nh ng đ i v i m i ngư ố ớ ỗ ười, SÔNG có m t ý nghĩaộ  khác nhau. Và m i ngỗ ười cũng có nh ng m i quan tâm khác nhau v  cu c s ng. Tuy nhiên, đaữ ố ề ộ ố  

ph n nh ng m i quan tâm đó có th  đầ ữ ố ể ược x p vào hai lo i chính:ế ạ

Lo i "Th  Nào?" v i nh ng câu h i nh  là: "Tôi nên s ng nh  th  nào?", "Tôi ph i làm ạ ế ớ ữ ỏ ư ố ư ế ả

th  nào đ  h nh phúc h n?", "Tôi ph i làm th  nào đ  thành công h n?" ế ể ạ ơ ả ế ể ơ

Lo i "Đi u Gì?" v i nh ng câu h i nh  là: "Tôi mu n đi u gì trong cu c s ng này?", "Tôiạ ề ớ ữ ỏ ư ố ề ộ ố  

c n đi u gì trong cu c s ng?", "Tôi ph i có nh ng đi u gì?", "Tôi ph i hy sinh nh ng đi u gì?",ầ ề ộ ố ả ữ ề ả ữ ề  

"Tôi ph i làm đả ược nh ng đi u gì?" ữ ề

Và r i, chúng ta c  mãi đi tìm nh ng câu tr  l i cho nh ng câu h i đó su t c  cu c đ i. ồ ứ ữ ả ờ ữ ỏ ố ả ộ ờTôi cũng đã t ng nh  th , b i vì tôi tin r ng m i câu h i ph i đừ ư ế ở ằ ỗ ỏ ả ược tr  l i m t cách riêng l  ả ờ ộ ẻ

Nh ng r i đ n m t ngày, tôi b t ch t nh n ra m t đi u r ng, có m t câu h i mà n u tôi tìm ra ư ồ ế ộ ấ ợ ậ ộ ề ằ ộ ỏ ế

được câu tr  l i, thì vi c tìm câu tr  lòi cho nh ng câu h i khác không còn quá khó khăn n a.ả ờ ệ ả ữ ỏ ữ

Câu h i  y chính là: "T i sao tôi s ng dù bi t r ng r t cu c mình cũng s  r i b  cu c ỏ ấ ạ ố ế ằ ố ộ ẽ ờ ỏ ộ

đ i này?".ờ

Đ i v i tôi, câu tr  l i là: "Tôi s ng đ  t o nên nh ng khác bi t tích c c cho b n thân tôi,ố ớ ả ờ ố ể ạ ữ ệ ụ ả  cho gia đình, cho b n bè và cho xã h i".ạ ộ

V i câu tr  l i đó, tôi s ng t ng ngày bi t r ng t i sao mình s ng, bi t r ng mình đang ớ ả ờ ố ừ ế ằ ạ ố ế ằ

đi đâu v  đâu, bi t r ng cu c s ng c a tôi th t s  là m t hành trình ý nghĩa cho dù nó có cùng ề ế ằ ộ ố ủ ậ ự ộ

đi m xu t phát và đi m đ n, cũng nh  bi t r ng ngày r i kh i cu c đ i này, tôi s  có th  m m ể ấ ể ế ư ế ằ ờ ỏ ộ ờ ẽ ể ỉ

cười vì nh ng khác bi t tích c c mình đã t o ra cho dù là nh  nhoi đi n a.ữ ệ ự ạ ỏ ữ

Còn b n thì sao? N u m t lúc nào đó b n có đạ ế ộ ạ ược m t kho ng không gian riêng, thay vìộ ả  

ng i nghe nh c, xem phim ho c lồ ạ ặ ướt web, đã bao gi  b n t  h i mình câu h i: "T i sao tôi ờ ạ ự ỏ ỏ ạ

s ng dù bi t r ng r t cu c mình cũng s  r i b  cu c đòi này?".ố ế ằ ố ộ ẽ ờ ỏ ộ

Dù b n là ai thì m i chúng ta đạ ỗ ược sinh ra trên đ i đ u vì m t ý nghĩa nào đó. Vi c b n ờ ề ộ ệ ạ

đã sinh ra nh  th  nào, trong hoàn c nh ra sao, không quan tr ng b ng vi c b n đang s ng ư ế ả ọ ằ ệ ạ ố

nh  th  nào. Vi c b n đã s ng bao nhiêu năm hay s  s ng thêm bao nhiêu năm n a, không ư ế ệ ạ ố ẽ ố ữquan tr ng b ng vi c m i năm  y b n s ng nh  th  nào.ọ ằ ệ ỗ ấ ạ ố ư ế

Khi tr  l i đả ờ ược câu h i  y, b n s  tìm th y m t s c s ng, m t đ ng l c m i bên trong ỏ ấ ạ ẽ ấ ộ ứ ố ộ ộ ự ớ

b n thân mình trên con đả ường vươ ớn t i thành công. Không ph i ng u nhiên mà nh ng ngả ẫ ữ ười thành công chân chính và h nh phúc tr n v n trong cu c s ng hi u rõ lý do t i sao h  ph i ạ ọ ẹ ộ ố ể ạ ọ ả

s ng.ố

Cho nên, m i khi b n t  h i: "T i sao tôi s ng?", b n ch  c n đ n gi n nh  m t đi u ỗ ạ ự ỏ ạ ố ạ ỉ ầ ơ ả ớ ộ ề

r ng, ch  có mình b n m i có th  tìm th y câu tr  lòi. Câu tr  l i  y cũng không có đúng hay ằ ỉ ạ ớ ể ấ ả ả ờ ấsai vì đó là câu tr  l i c a riêng b n, cho b n thân b n, ch  không ph i ai khác.ả ờ ủ ạ ả ạ ứ ả

Th n đ ng toán h c ầ ồ ọ

C u h c trò nghèo   trậ ọ ở ường làng

Khi tôi h c c p m t, vì hoàn c nh kinh t  gia đình v n còn r t khó khăn, nên m  ch  đ  ọ ấ ộ ả ế ẫ ấ ẹ ỉ ủ

ti n xin cho tôi vào h c t i m t ngôi trề ọ ạ ộ ường bình dân cũ k , n m sâu trong m t con h m nh  ỹ ằ ộ ẻ ỏ

h p   m t xóm lao đ ng nghèo. Hàng ngày, tr i m a cũng nh  tr i n ng, tôi ph i t  mình l i ẹ ở ộ ộ ờ ư ư ờ ắ ả ự ộ

b  m t quãng độ ộ ường dài t  nhà đ  đ n trừ ể ế ường. Có khi c  năm tôi đi h c v i vài b  đ  lem lu cả ọ ớ ộ ồ ố  cùng chi c c p sách không dây đeo, h ng quai và h ng khóa, khi n tôi ph i luôn ôm c p trế ặ ỏ ỏ ế ả ặ ước 

ng c. Tài s n quý giá nh t c a tôi lúc đó là m t cây vi t máy mà m  ph i dành d m ti n r t ự ả ấ ủ ộ ế ẹ ả ụ ề ấlâu đ  mua cho. Nh ng vì c p tôi b  th ng, vi t máy r i m t, th  là tôi l i ph i dùng vi t ch m ể ư ặ ị ủ ế ơ ấ ế ạ ả ế ấ

m c.ự

C ng trổ ường n i tôi h c có nhi u gánh hàng bán đ  ăn giá r  cho h c sinh. Nh ng v i ơ ọ ề ồ ẻ ọ ư ớtôi, nh ng hàng quà đó l i luôn là nh ng món ăn xa x  Lâu lâu, đ c m  cho ít ti n, tôi la cà ữ ạ ữ ỉ ượ ẹ ềvào hàng ph  ven đ ng, đ ng t n ng n m t h i r i m i dám kêu m t su t "đ c bi t" — ở ườ ứ ầ ầ ộ ồ ồ ớ ộ ấ ặ ệ

không th t, ít bánh ph  nh ng nhi u nị ở ư ề ước đ  húp cho no b ng, và nh t là đ  v a v n v i s  ể ụ ấ ể ừ ặ ớ ố

ti n ít  i tôi có trong túi. Th m chí, thói quen ăn ph  r i húp đ n c n c  nề ỏ ậ ở ồ ế ạ ả ước có t  tu i th  ừ ổ ơnghèo khó  y v n theo tôi đ n t n sau này. Khó khăn l m tôi m i b  đấ ẫ ế ậ ắ ớ ỏ ược thói quen  y.ấ

H c sinh   trọ ở ường đa s  là con em c a các gia đình lao đ ng nghèo, ngoài gi  h c thì ố ủ ộ ờ ọ

đ u ph i làm đ  các ngh  đ  ki m s ng ho c ph  gia đình buôn bán nh  Chúng tôi h c thì ít, ề ả ủ ề ể ế ố ặ ụ ỏ ọcho ng nhau thì nhi u. Vì là đ a nh  con nên tôi v n hay b  t i b n   l i l p nhi u năm, to conả ề ứ ỏ ẫ ị ụ ạ ở ạ ớ ề  

và l n tu i h n, b t n t. Do ph i thớ ổ ơ ắ ạ ả ường xuyên sông trong n i s  s t nên khi còn bé, lúc nào tôiỗ ợ ệ  

c m th y mình là m t đ a tr  y u ót và kém c i. Th m chí, năm h c l p 1, tôi hay b  chúng ả ấ ộ ứ ẻ ế ỏ ậ ọ ớ ị

b n đánh trong trạ ường, c ng thêm vi c b  cô giáo đánh giá là m t h c sinh ch m ti n so v i ộ ệ ị ộ ọ ậ ế ớcác b n, tôi n ng n c đòi ngh  h c sau m t h c k  H u qu  là l n đó m  cho tôi m t tr n đòn ạ ằ ặ ỉ ọ ộ ọ ỳ ậ ả ầ ẹ ộ ậ

nh  đ i. Đó là l n đ u tiên và cũng có l  là l n duy nh t m  đánh tôi đau nh  th  ­ ch c lúc đó ớ ờ ầ ầ ẽ ầ ấ ẹ ư ế ắ

m  đã bu n l m. Năm đó, tôi ch  h c l p 1 đẹ ồ ắ ỉ ọ ớ ược m t h c k  r i ph i ngh    nhà. M  bu n ộ ọ ỳ ồ ả ỉ ở ẹ ồ

nh ng không bao gi  b  cu c, dù b n thân m  ch a h c h t c p 3, m  v n c  g ng h t s c ư ờ ỏ ộ ả ẹ ư ọ ế ấ ẹ ẫ ố ắ ế ứkèm c p tôi t i nhà hai môn chính t  và toán. Tôi v n còn nh  m  đã b t l c th  nào khi tôi ặ ạ ả ẫ ớ ẹ ấ ự ế

h c kém đ n m c ch ng bao gi  nh  n i ch  "th".ọ ế ứ ẳ ờ ớ ổ ữ

Cũng vì thường b  hi p đáp, chuy n đ n trị ế ệ ế ường đ i v i tôi ch ng m y thú v  nh ng tôi ố ớ ẳ ấ ị ưkhông dám nói cho m  bi t, và th t ra nói cho m  thì cũng ch ng gi i quy t đẹ ế ậ ẹ ẳ ả ế ược gì vì m  ẹkhông th  đi theo b o v  tôi su t. N u m  nói v i th y cô thì m i chuy n s  còn t  h n, vì ể ả ệ ố ế ẹ ớ ầ ọ ệ ẽ ệ ơ

th y cô mà k  lu t nh ng đ a hi p đáp tôi thì chúng nó s  còn ch n đầ ỉ ậ ữ ứ ế ẽ ặ ường đánh tôi nhi u h n.ề ơ  Cho nên, t  bé tôi đã ph i h c cách "s ng chung" v i "k  thù", h c cách t  lo cho b n thân ừ ả ọ ố ớ ẻ ọ ự ảmình và đ ng v ng trên đôi chân c a mình.ứ ữ ủ

M i chuy n b t đ u thay đ i t  kho ng cu i năm l p 4 khi tôi b t đ u l n nhanh h n, to ọ ệ ắ ầ ổ ừ ả ố ớ ắ ầ ớ ơcon h n, tr  nên gan lì h n và bi t  đánh nhau. Đó là th i gian mà tôi xem vi c đánh nhau m iơ ở ơ ế ờ ệ ỗ ngày nh  m t môn th  thao. Nh ng lúc ch ng có lý do gì đ  đánh nhau thì chúng tôi l i ch i  ư ộ ể ữ ẳ ể ạ ơ

đánh v t. Gi  ch i c a tòi luôn k t thúc v i m  hôi ậ ờ ơ ủ ế ớ ồ ướ ẫt đ m, qu n áo nhàu nát, d  b n và đ y ầ ơ ấ ầ

nh ng v t tay v t chân.ữ ế ế

Trong nh ng ngày tháng đó, tôi t  rút ra đữ ự ược m t bài h c kinh nghi m trong đánh nhau.ộ ọ ệ  

Đó là b t ch p đ i th  có to con h n, kh e h n, nh ng n u b n ch u đòn gi i h n, b n s  ấ ấ ố ủ ơ ỏ ơ ư ế ạ ị ỏ ơ ạ ẽ

th ng. Bài h c kinh nghi m này đã vô tình theo tôi trong su t quãng đ i còn l i.ắ ọ ệ ố ờ ạ

Không quan tr ng là cu c đ i đ m vào m t b n bao nhiêu l n, mà quan tr ng là b n ọ ộ ờ ấ ặ ạ ầ ọ ạ

ch u đị ược bao nhiêu qu  đ m mà v n có th  đ ng d y ti p t c chi n đ u đ  r i chi n th ng ả ấ ẫ ể ứ ậ ế ụ ế ấ ể ồ ế ắtrong trò ch i cu c s ng.ơ ộ ố

Và có l , m i vi c s  mãi nh  th  n u không có m t chuy n b t ng  x y ra  Ch ng ẽ ọ ệ ẽ ư ế ế ộ ệ ấ ờ ả ẳ

hi u t i sao tôi l i đ c th y giáo ch  nhi m ch n đi thi h c sinh gi i Toán c p qu n, có l  ể ạ ạ ượ ầ ủ ệ ọ ọ ỏ ấ ậ ẽ

nh  t i là m t trong nh ng h c sinh ch a bao gi  b  l u ban c a l p nên cũng thu c lo i "gi i".ờ ỏ ộ ữ ọ ư ờ ị ư ủ ớ ộ ạ ỏ  

Th t ra, lúc  y c  tôi và gia dinh đ u nghĩ tôi h c khá gi i nh ng mãi sau này nghĩ l i thì tôi ậ ấ ả ề ọ ỏ ư ạ

m i hi u th  nào là câu nói "trong mù, th ng ch t là vua". Tôi đã đ c ch n đ i di n c  trớ ể ế ằ ộ ượ ọ ạ ệ ả ường 

đi thi h c sinh gi i Toán c p qu n theo cách  y. Th m chí, th y còn b o v i t i r ng, tôi đi thi ọ ỏ ấ ậ ấ ậ ầ ả ớ ỏ ằ

l n đó ch  đ  "c  x t và h c h i thôi, ch  th y không h  dám nghĩ đ n chuy n s  đ t k t qu  ầ ỉ ể ọ ả ọ ỏ ứ ầ ề ế ệ ẽ ạ ế ả

th  này th  n  vì trế ế ọ ường tôi ch a bao gi  có m t h c sinh gi i c p qu n trong b t k  b  môn ư ờ ộ ọ ỏ ấ ậ ấ ỳ ộnào c  Bả ước vào phòng thi, tôi hí hoáy chép đ  bài, vi t vài dòng l i gi i cho có r i ng i  c n ề ế ờ ả ồ ồ ắbút. R t cu c bài thi c a tôi đố ộ ủ ược 1,5 đi m ­ m t k t qu  th t ra đã để ộ ế ả ậ ược d  đoán trự ước, và m iọ chuy n cũng x y ra nh  mong đ i — tôi trệ ả ư ợ ượt

Tưởng ch ng nh  m i chuy n đã an bài, thì b t ng  thay kho ng m t tu n sau, nhà ừ ư ọ ệ ấ ờ ả ộ ầ

trường l i có thông báo tôi v a đạ ừ ược đ u v t vào h c trong đ i tuy n chuyên Toán c a qu n vìậ ớ ọ ộ ể ủ ậ  

có m t b n b  đ i tuy n. Sau này nghĩ l i, tôi đoán ch c là do trộ ạ ỏ ộ ể ạ ắ ường tôi ch a có thành tích gì ưnên l n  y đầ ấ ược chi u c  trế ố ường h p c a tôi đ  c  vũ phong trào. V y là, vô tình tôi tr  thành ợ ủ ể ổ ậ ở

h c sinh đ u tiên c a trọ ầ ủ ường đ u h c sinh gi i Toán c p qu n.ậ ọ ỏ ấ ậ

Trong đ i tuy n, tôi g p toàn nh ng h c sinh r t gi i, m t mày sáng s a, qu n áo, c p ộ ể ặ ữ ọ ấ ỏ ặ ủ ầ ặsách tươm t t đ n t  nh ng trấ ế ừ ữ ường đi m c a qu n. Đa s  (n u không nói là t t c ) các b n ể ủ ậ ố ế ấ ả ạ

đ u là con c a nh ng gia đình có đi u ki n t t h n gia đình tôi. Lúc  y trong đ i tuy n, có l  ề ủ ữ ề ệ ố ơ ấ ộ ể ẽtôi là đ a nh ch nhác nh t t  b  ngoài cho đ n thành tích. S  th t này khi n tôi l i càng m t ứ ế ấ ừ ề ế ự ậ ế ạ ấ

t  tin và c m th y h t s c chán n n vì thân ph n và s c h c kém c a mình.ự ả ấ ế ứ ả ậ ứ ọ ủ

Nh ng ngay t  đ u, th y giáo d y đ i tuy n đã đ ng viên chúng tôi r ng: "N u em nào ư ừ ầ ầ ạ ộ ể ộ ằ ế

đ t gi i c p thành ph  thì s  đ c đi máy bay ra th  đô Hà N i tham d  kì thi h c sinh gi i c pạ ả ấ ớ ẽ ượ ủ ộ ự ọ ỏ ấ  

qu c gia và tham quan th  đô. Th t lòng mà nói, gi i h c sinh gi i c p qu c gia đ i v i tôi lúc ố ủ ậ ả ọ ỏ ấ ố ố ớ

y ch ng có gì thú v  cho l m, nh ng vi c đ c bay ra t n Hà N i và đ c đi ch i là m t đi u 

h t s c tuy t v i (th m chí kì di u) đ i v i tôi, vì tôi ch a bao gi  bi t đ n m t n i xa nh  Hà ế ứ ệ ờ ậ ệ ố ớ ư ờ ế ế ộ ơ ư

N i là th  nào. V y là tôi lao đ u vào h c Toán b ng t t c  đam mê đi ch i c a mình.ộ ế ậ ầ ọ ằ ấ ả ơ ủ

H n n a, tôi th t s  c m th y r t nh c nhã khi mình là h c sinh kém c i nh t c a l p ơ ữ ậ ự ả ấ ấ ụ ọ ỏ ấ ủ ớ

b i dồ ưỡng Toán. Hôm nào vào l p cũng ph i tr n chui tr n nh i đ  không b  th y h i t i. N u ớ ả ố ố ủ ể ị ầ ỏ ớ ếkhông may b  th y h i t i thì tôi l i l p l i cái đi p khúc  p a  p úng ho c ch  vi t đị ầ ỏ ớ ạ ặ ạ ệ ấ ấ ặ ỉ ế ược vài ý cơ 

b n cho l i gi i lên b ng. Th y m ng tôi, còn b n bè thì cả ờ ả ả ầ ắ ạ ười tôi. Trong khi   trở ường, vì h c v iọ ớ 

nh ng b n kém h n r t nhi u, lúc nào tôi cũng đữ ạ ơ ấ ề ược xem là h c sinh gi i. Còn   đây, tôi ch ngọ ỏ ở ẳ  

là gì c ả

Tôi nh  lúc  y tôi hay sang nhà hàng xóm xem nh  TV m t b  phim có tên là Săn B t ớ ấ ờ ộ ộ ắ

Cướp, mà trong đó nhân v t chính ­ m t tậ ộ ướng c óp khét ti ng do chú Thư ế ương Tín đóng — có nói m t câu nói mà tôi nh  nh  in: “sinh ra không ph i đ  ng i tù". Câu nói  y vì m t lý do gì ộ ớ ư ả ể ồ ấ ộ

đó đã tác đ ng đ n tôi r t m nh. Dĩ nhiên, tôi ch  m i kho ng 10 tu i thì ch ng có lý do gì đ  ộ ế ấ ạ ỉ ớ ả ổ ẳ ể

b  tác đ ng b i ch  "ng i tù" trong câu nói đó, tôi l i càng không mu n tr  thành tị ộ ở ữ ồ ạ ố ở ướng cướp 

nh  nhân v t ph n di n trong phim. Nh ng vì m t lý do nào đó chính tôi cũng không bi t, tôi bư ậ ả ệ ư ộ ế ị 

ám  nh b i câu nói  y ­ m t câu ph  đ nh nh ng m t cách nào đó l i đ y ch t kh ng đ nh: ả ở ấ ộ ủ ị ư ộ ạ ầ ấ ẳ ị

"Tôi sinh ra không ph i đ  ".ả ể

Càng ngày tôi càng b  ám  nh b i câu nói  y m t cách m nh m  Th m chí cho đ n bâyị ả ở ấ ộ ạ ẽ ậ ế  

gi  tôi v n còn nh  nh  in đo n phim đó trong đ u mình. Chính vì câu nói  y tác đ ng đ n tôi ờ ẫ ớ ư ạ ầ ấ ộ ế

m nh m  nh  th  mà cũng t  đ y, tôi thạ ẽ ư ế ừ ấ ường t  nói v i b n thân mình r ng: "Tôi sinh ra khôngự ớ ả ằ  

ph i đ  t m thả ể ầ ường". Và đó là suy nghĩ c a m t th ng tôi 10 tu i ­ m t th ng tôi tin r ng b n ủ ộ ằ ổ ộ ằ ằ ảthân mình sinh ra không ph i đ  "đ i s " cho ngả ể ộ ổ ười khác. Vâng, th ng tôi 10 tu i t  nói v i ằ ổ ự ớmình r ng:ằ sinh ra không ph i đ  t m thả ể ầ ường"

N u không thành công, thì cũng thành nhânế

Không đ n gi n ch  m  ơ ả ỉ ơ ước được đi máy bay ra Hà N i hay tin r ng mình sinh ra không ộ ằ

ph i đ  t m thả ể ầ ường, tôi th t s  b t tay vào hành đ ng. Tôi b t đ u h c Toán m t cách kiên trì.ậ ự ắ ộ ắ ầ ọ ộ  Tôi ph i dùng t  "kiên trì" vì lúc đó n u so v i các b n cùng l p b i dả ừ ế ớ ạ ớ ồ ưỡng thì tôi d t nh t l p. ố ấ ớ

Nh ng bài toán b n tôi g n nh  bi t ngay l i gi i thì tôi có khi ph i ng i vò đ u b t tóc c  gi  ữ ạ ầ ư ế ờ ả ả ồ ầ ứ ả ờ

th m chí vài gi  đ  tìm l i gi i. Nh ng tôi không b  cu c, vì tôi không ch p nh n mình t m ậ ờ ể ờ ả ư ỏ ộ ấ ậ ầ

thường. Nh ng bài toán cũng nh  nh ng tr n đánh nhau mà thôi, k  th ng là k  gan lì h n. Vàữ ư ữ ậ ẻ ắ ẻ ơ  trong đa s  th i gian, tôi gan lì h n nh ng bài toán hóc búa  y.ố ờ ơ ữ ấ

Sau này nghĩ l i, tôi th y r ng lúc  y tôi quy t tâm nh  th  là nh  vào hai đi u, hay nói ạ ấ ằ ấ ế ư ế ờ ềchính xác h n là nh  hai cách tôi nhìn b n thân mình.ơ ờ ả

Th  nh t b i vì tôi "may m n"   trong m t l p v i đ i đa s  h c sinh kém ("trong x  mù,ứ ấ ớ ắ ở ộ ớ ớ ạ ố ọ ứ  

th ng ch t là vua nên tôi đã vô tình mang trong mình m t ni m tin r ng: "tôi tài gi i". Chính ằ ộ ộ ề ằ ỏ

ni m tin  y đã khi n tôi c m th y c c kì khó ch u khi ph i đ i di n v i m t s  th t hi n nhiên ề ấ ế ả ấ ự ị ả ố ệ ớ ộ ự ậ ể

r ng, mình là đ a ngu d t ch  ch ng ph i tài gi i gì. Tôi không th  ch p nh n đằ ứ ố ứ ẳ ả ỏ ể ấ ậ ược s  th t ự ậphũ phàng đó. T  ch  tin mình tài gi i, đ n v  m ng, r i thay vào đó m t ni m tin m i “sinh ra ừ ỗ ỏ ế ỡ ộ ồ ộ ề ớkhông ph i đ  t m thả ể ầ ường", đã vô tình tr  thành m t đ ng l c thôi thúc tôi m t cách h t s c ở ộ ộ ự ộ ế ứmãnh li t.ệ

Th  hai là b i vì m  v n hay nói v i tôi r ng: "Tên con là Tr n Đăng Khoa, gi ng nhà ứ ở ẹ ẫ ớ ằ ầ ố

th  th n đ ng Tr n Đăng Khoa, ch c sau này l n lên con cũng s  làm nên nghi p l n. Cho ơ ầ ồ ầ ắ ớ ẽ ệ ớnên con ph i c  g ng h c th t gi i". Là m t đ a tr , tôi th t s  tin vào nh ng gì m  nói. Hay ả ố ắ ọ ậ ỏ ộ ứ ẻ ậ ự ữ ẹnói m t cách nào đó, b ng cách so sánh tôi m t cách tích c c v i nhà th  th n đ ng Tr n ộ ằ ộ ự ớ ơ ầ ồ ầĐăng Khoa (người mà tôi cũng r t ngấ ưỡng m ) — m  làm tôi tin r ng: "Tôi sinh ra đ  làm nên ộ ẹ ằ ểnghi p l n".ệ ớ

Hai ni m tin này lúc  y, ti c thay, l i hoàn toàn ngề ấ ế ạ ượ ạ ớc l i v i th c t  là tôi đang "đ i s " ự ế ộ ổtrong l p b i d ng Toán. Th c t   y bu c tôi ph i l a ch n, ho c là b  đi hai ni m tin  y đ  ớ ồ ưỡ ự ế ấ ộ ả ự ọ ặ ỏ ề ấ ể

ch p nh n mình là m t k  t m thấ ậ ộ ẻ ầ ường, đ  t  mãn mình là th ng ch t trong x  mù". Ho c là ể ự ằ ộ ứ ặ

ti p t c gi  hai ni m tin  y trong lòng và chi n đ u đ  làm cho hi n th c ph n ánh đúng hai ế ụ ữ ề ấ ế ấ ể ệ ự ả

ni m tin  y. Và tôi đã ch n chi n đ u.ề ấ ọ ế ấ

Còn b n thì sao? Có bao gi  b n t  h i: sinh ra đ  làm gì?". ạ ờ ạ ự ỏ ể

B n có nh n ra r ng, b n hoàn toàn có quy n l a ch n ni m tin c a mình và r i chi n ạ ậ ằ ạ ề ự ọ ề ủ ồ ế

đ u h t mình đ  bi n ni m tin  y thành s  th t. B n cũng có th  nói v i mình nh ng đi u ấ ế ể ế ề ấ ự ậ ạ ể ớ ữ ề

tương t : "Tôi sinh ra không ph i đ  t m thự ả ể ầ ường"; "Tôi sinh ra Là đ  thành công"; "Tôi sinh ra ể

là đ  để ược ngưỡng m  "Tôi sinh ra là đ  t o nên s  khác bi t” ộ ể ạ ự ệ

B n có th  nghĩ r ng: "Tôi ch a làm đ c gì c , nh ng ni m tin nh  th  là vô căn c " ạ ể ằ ư ượ ả ữ ề ư ế ứ

ho c "Tôi th t b i nhi u quá, làm ao có th  tin vào nh ng đi u đó". Tôi ch  mu n nói v i b n ặ ấ ạ ề ể ữ ề ỉ ố ớ ạ

r ng, nh ng ni m tin  y hoàn toàn ph  thu c vào s  l a ch n c a b n. Đúng, ngay lúc này ằ ữ ề ấ ụ ộ ự ự ọ ủ ạđây có th  là nó vô căn c , nh ng b i vì nó vô căn c  cho nên b n m i ph i hành đ ng quy t ể ứ ư ở ứ ạ ớ ả ộ ế

li t và kiên đ nh n u b n l a ch n nh ng ni m tin nh  th , đ  đ n nh ng ni m tin vô căn c  ệ ị ế ạ ự ọ ữ ề ư ế ể ế ữ ề ứ

tr  thành có căn c  Nói cho cùng, tin vào b n thân b n đ n m c nào thì cũng do b n l a ch nở ứ ả ạ ế ứ ạ ự ọ  

V  ph n m , th y đ a con trai t  nhiên thay đ i h n, chăm ch  h c hành và còn có v  ề ầ ẹ ấ ứ ự ổ ẳ ỉ ọ ẻ

r t say mê môn Toán, m  m ng l m. M c dù m  không ph i là ngấ ẹ ừ ắ ặ ẹ ả ườ ượi đ c h c hành đ y đ  ọ ầ ủ

nh ng v i tôi, m  đúng là m t "giáo s " v  tình thư ớ ẹ ộ ư ề ương. Trong khi tôi ch a đ t đư ạ ược thành qu  ả

gì thì m  đã luôn tin tẹ ưởng và thường khích l : "N u con c  h c chăm th  này, con nh t đ nh ệ ế ứ ọ ế ấ ị

s  tr  thành m t tài năng Toán h c. M t l n n a, m  gieo vào trong tâm trí tôi h t gi ng ni m ẽ ở ộ ọ ộ ầ ữ ẹ ạ ố ềtin cho đ n khi chính tôi cũng tin r ng: "N u mình c  c  g ng chăm ch  th  này, mình s  ph i ế ằ ế ứ ố ắ ỉ ể ẽ ả

tr  thành m t tài năng Toán h c.ở ộ ọ

Không ch  nói, m  còn th  hi n b ng hành đ ng r ng m  tin tôi nh  th  nào. Nhà ỉ ẹ ể ệ ằ ộ ằ ẹ ư ế

nghèo, th m chí không có cái xe đ p đ  đi, m  v n thậ ạ ể ẹ ẫ ường nh  bác tôi ch  loanh quanh các ờ ớnhà sách cũ đ  tìm mua cho tôi tài li u v  môn Toán. Vì không bi t tôi đang h c cái gì nên m  ể ệ ề ế ọ ẹhay vô tình mua v  nh ng quy n sách cũ về ữ ể ượt quá chương trình h c c a tôi. Thọ ủ ương m , hàngẹ  ngày tôi càng mi t mài bên bàn h c (có ngày tôi h c h n 12 ti ng đ ng h ) đ  c  g ng "nu t" ệ ọ ọ ơ ế ồ ồ ể ố ắ ố

h t t t c  ki n th c trong t ng quy n sách cũ, gi y đen nh m m  mua v ế ấ ả ế ứ ừ ể ấ ẻ ẹ ề

Lúc đ u m i th  ph i nói là h t s c khó khăn, h u nh  tôi ch ng t  gi i đ c bài toán ầ ọ ứ ả ế ứ ầ ư ẳ ự ả ượnào mà ch  toàn ph i xem g i ý ho c l i gi i phía sau sách. Nh ng v  sau quen d n và b t ỉ ả ợ ặ ờ ả ư ề ầ ắ

đ u gi i đ c m t s  bài toán tầ ả ượ ộ ố ương đ i khó so v i nh ng h c sinh bình thố ớ ữ ọ ường thì tôi l i đâm ạ

ra "nghi n" Toán.ệ

Th m chí, lúc m i bi t gi i toán khó, có l n ch  vì gi i đậ ớ ế ả ầ ỉ ả ược m t bài toán b ng m t công ộ ằ ộ

th c l  (  đây là l  đ i v i tôi), t i còn tứ ạ ở ạ ố ớ ỏ ưởng mình là ngườ ầi đ u tiên trên th  gi i tìm ra công ế ớ

th c  y. Nh ng khi vào l p khoe th y và các b n thì tôi m i bi t đó là công th c "ai cũng bi t". ứ ấ ư ớ ầ ạ ớ ế ứ ế

M t h ng nh ng không n n chí, tôi quy t tâm tìm ra càng nhi u công th c "ai cũng bi t" tấ ứ ư ả ế ề ứ ế ương 

t  nh  th  càng t t b ng t t c  ni m đam mê c a mình. K t qu  là, ch  sau m t th i gian ng nự ư ế ố ằ ấ ả ề ủ ế ả ỉ ộ ờ ắ  trình đ  Toán c a t i b t đ u có s  ti n b  vộ ủ ố ắ ầ ự ế ộ ượ ật b c

Năm đó, tôi làm nên m t đi u kì di u cho ngôi trộ ề ệ ường c a mình — tr  thành h c sinh ủ ở ọ

đ u tiên c a trầ ủ ường đ t h c sinh sí i Toán c p thành ph  — b ng chính s c c a tôi ch  ạ ọ ỏ ấ ố ằ ứ ủ ứ

không ph i là đ u v t n a. Ti c thay, trong vòng 2, tôi thi u chút đi m nên không đả ậ ớ ữ ế ế ể ược tham gia vào đ i tuy n thành ph  đ  ra Hà N i thi c p qu c gia. M c dù r t bu n vì ộ ể ố ể ộ ấ ố ặ ấ ồ ước m  đơ ược đi máy bay ra th  đô ch i c a mình đã tan thành mây khói, nh ng khi tr  v  trủ ơ ủ ư ở ề ường trong con m tắ 

ngưỡng m  c a b n bè và nh n độ ủ ạ ậ ược s  quan tâm nh  m t "ngôi sao" t  h u h t các th y cô,ự ư ộ ừ ầ ế ầ  tôi quên ngay n i th t v ng v  k t qu  thì không nh  mong mu n và b t đ u c m nh n hỗ ấ ọ ề ế ả ư ố ắ ầ ả ậ ương 

v  ng t ngào c a nh ng thành qu  do chính mình đ t đị ọ ủ ữ ả ạ ược

Lúc  y tôi ch ng t  rút ra đấ ẳ ự ược bài h c gì c , nh ng sau này shĩ l i, tôi nh n ra m t đi uọ ả ư ạ ậ ộ ề  

r ng: Thành công là m t ch ng ã­ròng ch  không ph i là m t đích đ n. Cho dù tôi không đ t ằ ộ ặ ứ ả ộ ế ạ

đưọc đi u mình khao khát, nh ng tôi cũng đã về ư ượt lên trên chinh b n thân mình r t nhi u. ả ấ ềQuan tr ng h n h t, ch ng cjong tù m t c u h c trò nghèo   m t "trọ ơ ế ặ ộ ậ ọ ở ộ ường làng" tr  chinh m t ở ộ

h c sinh gi i Toán c p thành ph , đ i v i tôi là  t ch ng đọ ỏ ấ ố ố ớ ộ ặ ường kì di u.ệ

Tr  thành "th n đ ng" Toán h cở ầ ồ ọ

Th  là tôi l i ti p t c lao đ u vào h c Toán. L n này, tôi h c b ng t t c  ni m đam mê ế ạ ế ụ ầ ọ ầ ọ ằ ấ ả ề

th t s  c a mình ch  không còn vì m c tiêu "đậ ự ủ ứ ụ ược bay ra Hà N i ch i", cũng không ph i vì ý ộ ơ ảnghĩ "tôi sinh ra không ph i đ  t m thả ể ầ ường". L n này tôi h c ch  vì m t lý do đ n gi n: ĐAM ầ ọ ỉ ộ ơ ả

MÊ. Th m chí, tôi còn dành h n m t quy n v  đ p nh t đ  chép l i th t n n nót nh ng bài ậ ẳ ộ ể ở ẹ ấ ể ạ ậ ắ ữtoán khó và l i gi i, v i hy v ng r ng sau này tôi s  đ  l i cho đ i và cho th  h  sau m t ờ ả ớ ọ ằ ẽ ể ạ ờ ế ệ ộquy n s  tay toán h c quý giá.ể ổ ọ

Đ i v i đa s  ngố ớ ố ườ ới l n thì tôi ch  là m t đ a tr  10 tu i m  m ng hão huy n theo ki u ỉ ộ ứ ẻ ổ ơ ộ ề ể

tr  con. Dĩ nhiên h  đúng, quy n v   y c a tôi ch ng bao gi  tr  thành quy n sách toán quý ẻ ọ ể ở ấ ủ ẳ ờ ở ểgiá đáng đ  l i cho đ i. Nh ng có l  chính vì ể ạ ờ ư ẽ ước m  đơ ược vi t m t quy n sách đ  chia s  v i ế ộ ể ể ẻ ớ

m i ngọ ười đã có t  nh ng ngày  y, mà hôm nay, tôi đang ng i vi t quy n sách này.ừ ữ ấ ồ ế ể

M t đ a bé có bi t m  ộ ứ ế ơ ước theo cách c a ngủ ườ ới l n hay không thì không quan tr ng, ọ

mà quan tr ng là li u đ a bé  y có dám m  ọ ệ ứ ấ ơ ướ ớc l n

Cu i năm l p 5, vi c tôi đ t gi i Lê Quý Đôn môn Toán c a qu n v i s  đi m tuy t đ i ố ớ ệ ạ ả ủ ậ ớ ố ể ệ ố10/10 chính th c bi n tôi tr  thành h c sinh gi i Toán nh t trong toàn qu n. Khi tôi lên nh n ứ ế ở ọ ỏ ấ ậ ậ

ph n thầ ưởng, các cô chú lãnh đ o cũng nh  th y cô trạ ư ầ ường khác đã h t l i khen ng i tôi vì tôi ế ờ ợ

là h c sinh duy nh t đ t đi m tuy t đ i trong môn Toán. T t c  h  đ u không ng  r ng, ch  ọ ấ ạ ể ệ ố ấ ả ọ ề ờ ằ ỉcách đó kho ng 7 tháng thôi, tôi v n còn là c u h c trò trả ẫ ậ ọ ường làng đ u vót vào đ i tuy n Toánậ ộ ể  

c a qu n v i s  đi m  1,5 trên 10. Còn nh ng ngủ ậ ớ ố ể ữ ườ ại b n cùng h c b i dọ ồ ưỡng v i tôi, nh ng ớ ữ

người mà lúc trước trình đ  c a h  đã vộ ủ ọ ượt xa tôi, nh ng ngữ ười mà lúc đó đã ít nhi u coi ề

thường tôi, h  không th  nào ng  r ng ch  sau kho ng 3 tháng không g p nhau t  sau kì thi ọ ể ờ ằ ỉ ả ặ ừToán thành ph , tôi đã có m t s  ti n b  vố ộ ự ế ộ ượ ật b c nh  th ư ế

Lúc đó tôi cũng ch ng suy nghĩ nhi u vì trong đ u tôi không có s  tranh đua mà ch  có ẳ ề ầ ự ỉ

m t ni m đam mê: Toán. Sau này nghĩ l i, tôi b t ch t nh n ra r ng, lúc  y tôi h n b n bè ộ ề ạ ấ ợ ậ ằ ấ ơ ạmình không ph i vì tôi thông minh h n h , tôi h n h  vì tôi khác h  H  chăm ch  h c Toán đ  ả ơ ọ ơ ọ ọ ọ ỉ ọ ể

đi thi và hy v ng đ t gi i. Còn tôi, tôi h c Toán không ph i vì h n thua, mà là vì ni m đam mê ọ ạ ả ọ ả ơ ề

c a mình, và vì cái m   c hão huy n — vi t m t quy n sách Toán đ  truy n l i cho th  h  ủ ơ ướ ề ế ộ ể ể ề ạ ế ệđàn em

Sau này, khi tr  thành m t di n gi  và chuyên gia đào t o k  năng t  duy thành công, ở ộ ễ ả ạ ỹ ưtôi l i càng phát hi n ra r ng, dam mê th c s  đóng góp r t l n vào thành công c a con ngạ ệ ằ ự ự ấ ớ ủ ười 

­ húng ta. M t trong nh ng b ng ch ng khoa h c n i ti ng v  giá tr  c a ni m dam mê đó là ộ ữ ằ ứ ọ ổ ế ề ị ủ ềnghiên c u c a Srully Blotnick tr n 1.300 sinh viên t t nghi p đ i h c kinh t  I960 — 1980 M ).ứ ủ ẽ ố ệ ạ ọ ế ỹ  Trong s  1.500 sinh viên này, 1.245 sinh viên l a ch n ki m ti n trố ự ọ ế ề ước, theo đu i dam mê sau ổ(tôi t m g i là nhóm “ki m ti n") và 255 sinh viên l a ch n theo đu i dam mê trạ ọ ế ề ự ọ ổ ước, ki m ti n ế ềsau (tôi t m g i là nhóm "đam mê"). Trong s  1.245 sinh viên thu c nhóm "ki m ti n", ch  có ạ ọ ố ộ ế ề ỉduy nh t 1 sinh viên tr  thành tri u phú (tấ ở ệ ương đương v i t  l  0,08%). Ngớ ỉ ệ ượ ạc l i, trong s  255 ốsinh viên thu c nhóm "đam mê" có đ n 100 ngộ ế ười sau này tr  thành tri u phú (tở ệ ương đương 

v i t  l  39,21%).ớ ỉ ệ

Tôi tin b n th a thông minh đ  t  rút ra k t lu n cho mình t  nghiên c u trên. Cho nên ạ ừ ể ự ế ậ ừ ứtôi ch  mu n nh n m nh m t đi u r ng:ỉ ố ấ ạ ộ ề ằ

Hãy luôn s ng vì m  ố ơ ước và đam mê c a mình.ủ

Lên l p 6, tôi đ u th  khoa (v i s  đi m 16/20) trong kì thi vào l p chuyên Toán c a m tớ ậ ủ ớ ố ể ớ ủ ộ  trong nh ng trữ ường chuyên hàng đ u thành ph , vầ ố ượt lên c  nh ng b n v a đ t gi i qu c gia ả ữ ạ ừ ạ ả ốmôn Toán năm l p 5 v a r i. C  th y ch  nhi m và th y hi u trớ ừ ồ ả ầ ủ ệ ầ ệ ưởng đ u r t ng c nhiên v  ề ấ ạ ềthành tích này, vì tôi không ph i là h c sinh gi i c p qu c gia và cũng không đ n t  trả ọ ỏ ấ ố ế ừ ường chuyên l p ch n. Hai th y quy t đ nh ki m tra l i trình đ  Toán c a tôi b ng nh ng bài toán ớ ọ ầ ế ị ể ạ ộ ủ ằ ữkhó khác nhau. Th m chí, các th y còn t  ch c h n m t kì thi không chính th c mang tính giaoậ ầ ổ ứ ẳ ộ ứ  

l u v i các trư ớ ường khác. Hai th y m i t t c  nh ng h c sinh gi i Toán nh t   nh ng trầ ờ ấ ả ữ ọ ỏ ấ ở ữ ường chuyên n i ti ng đ n thi cùng v i tôi, trong đó có nhi u b n là h c sinh gi i Toán c p qu c gia.ổ ế ế ớ ề ạ ọ ỏ ấ ố  Trong cu c thi  y, tôi l i đ ng đ u v i s  đi m 9,75/10.ộ ấ ạ ứ ầ ớ ố ể

Sau cu c thi, th y ch  nhi m và th y hi u trộ ầ ủ ệ ầ ệ ưởng đã ph i m i m  đ n g p và nói v i ả ờ ẹ ế ặ ớ

m  r ng: "ch a bao gi  g p m t h c sinh nh  th , em Khoa đúng là m t th n đ ng Toán h c”.ẹ ằ ư ờ ặ ộ ọ ư ế ộ ầ ồ ọ  

Có l  trong phút ng u h ng, th y tôi h i quá l i m t tí, nh ng m  nghe th y nói v y thì m ng ẽ ẫ ứ ầ ơ ờ ộ ư ẹ ầ ậ ừ

l m v  k  l i nguyên văn t t c  m i th  cho tôi nghe. Lúc đó, tôi ch  là m t đ a tr  10 tu i nên ắ ề ể ạ ấ ả ọ ứ ỉ ộ ứ ẻ ổtôi tin l m.ắ

Nh ng gi  đây, tôi không nghĩ tôi là m t th n đ ng hay gì c , tôi cũng ch  là m t ngư ờ ộ ầ ồ ả ỉ ộ ười bình thường nh  bao ngư ười khác mà thôi. B i vì n u tôi th t s  là m t th n đ ng, thì ph n ti p ở ế ậ ự ộ ầ ồ ầ ếtheo c a câu chuy n này s  không bao gi  x y ra trong cu c đ i tôi.ủ ệ ẽ ờ ả ộ ờ

Dù sao đi n a, vi c tôi đữ ệ ược xem là th n đ ng lúc  y đã kh ng đ nh m t đi u:ầ ồ ấ ẳ ị ộ ề

M i ngỗ ười trong chúng ta đ u mang trong mình nh ng h t gi ng c a tài năng. S  lãng ề ữ ạ ố ủ ựphí l n nh t trong cu c đ i là b n cho phép mình ch p nh n s  t m thớ ấ ộ ờ ạ ấ ậ ự ầ ường mà không n  l c ỗ ựlàm cho h t gi ng tài năng c a mình bi n b n thành "cây đ i th " trong m t lĩnh v c nào đó.ạ ố ủ ế ạ ạ ụ ộ ự

May m n và l a ch nắ ự ọ

Có nhi u ngề ười khi bi t câu chuy n này c a tôi đã h i tôi r ng: "Anh có c m th y anh ế ệ ủ ỏ ằ ả ấ

đ t đạ ược nh ng thành công trong h c t p ít nhi u v n là nh  may m n. B i vì n u nh  anh ữ ọ ậ ề ẫ ờ ắ ở ế ưkhông đ c đ u v t vào l p b i dượ ậ ớ ớ ồ ưỡng h c sinh gi i thì anh ch ng bao gi  có th  tr  thành ọ ỏ ẳ ờ ể ở

m t h c sinh gi i độ ọ ỏ ược”

Tôi luôn tr  l i r ng: "Tôi kh i đ u b ng m t may m n, nhumg thành công v n là do tôi ả ờ ằ ở ầ ằ ộ ắ ẫ

l a ch n, b i vì t t c  nh ng thành công ban đ u trong h c t p s  ch ng bao gi  có n u nh  ự ọ ở ấ ả ữ ầ ọ ậ ẽ ẳ ờ ế ưtôi đã l a ch n khác đi.ự ọ

B n hãy th  tạ ử ưởng tượng xem. N u nh  sau khi đ c may m n đ u v t tôi l a ch n ế ư ượ ắ ậ ớ ự ọ

tr n h c vì m c c m thua kém b n bè trong đ i tuy n, thì chuy n gì s  x y ra? Li u lúc đó, ố ọ ặ ả ạ ộ ể ệ ẽ ả ệchuy n tôi đệ ược đ u v t có còn đậ ớ ược xem là m t đi u may m n, hay ngộ ề ắ ượ ạc l i, được xem là 

m t b t h nh, b i l  lúc  y, tôi s  tr  nên m c c m và t  ti h n r t nhi u.ộ ấ ạ ở ẽ ấ ẽ ở ặ ả ự ơ ấ ề

N u sau khi không đế ược ch n vào đ i tuy n qu c gia, tôi chán n n b  cu c, không ti p ọ ộ ể ố ả ỏ ộ ế

t c h c toán, thì chuy n gì s  x y ra? Tôi s  ch ng bao gi  tin r ng mình có th  vụ ọ ệ ẽ ả ẽ ẳ ờ ằ ể ượt qua b n ảthân t o nên nh ng k t qu  phi thạ ữ ế ả ường

N u tôi không quy t tâm thi vào l p chuyên Toán khi lên c p 2 thì chuy n gì x y ra? Tôi ế ế ớ ấ ệ ả

s  mãi là m t c u h c trò bình thẽ ộ ậ ọ ường, h c trong m t l p bình thọ ộ ớ ường   m t ngôi trở ộ ường làng nhàng nào đó

Cho nên, đi u quan tr ng không ph i là chuy n gì x y đ n v i b n, mà đi u quan tr ng ề ọ ả ệ ả ế ớ ạ ề ọ

là b n ph n  ng v i t t c  nh ng chuy n di n ra trong cu c đ i mình nh  th  nào.ạ ả ứ ớ ấ ả ữ ệ ễ ộ ờ ư ế

“Đ  thay đ i th  gi i c a mình, b n ph i tin r ng không ph i cu c s ng x y đ n v i ể ổ ế ớ ủ ạ ả ằ ả ộ ố ả ế ớ

b n, mà b n x y đ n v i cu c s ng. B n không ph i là m t t m v i bay ph n ph t trong gió. ạ ạ ả ế ớ ộ ố ạ ả ộ ấ ả ầ ậ

B n ph i ch n tr  thành nguyên nhân ch  không ph i h  qu  B n ph i quy t đ nh làm đi u gìạ ả ọ ở ứ ả ệ ả ạ ả ế ị ề  

đó x y ra.”ả

— Daniel R. Castro, trích sách M t Ph iặ ả

Hay nói cách khác, nh ng h  qu  mà b n có đữ ệ ả ạ ược trong cu c s ng độ ố ược quy t đ nh b iế ị ở 

2 thành t : hoàn c nh và l a ch n. Tuy nhiên, hoàn c nh ch  quy t đ nh 10% h  qu , còn cáchố ả ự ọ ả ỉ ế ị ệ ả  

b n l a ch n thái đ  và hành đ ng c a mình s  quy t đ nh đ n 90% h  qu ạ ự ọ ộ ộ ủ ẽ ế ị ế ệ ả

HOÀN C NH + L A CH N = H  QU  10% + 90% = 100%Ả Ự Ọ Ệ Ả

Ngườ ời đ i hay bi n h  cho nh ng l a ch n sai l m c a h  trong nh ng hoàn c nh khó ệ ộ ữ ự ọ ầ ủ ọ ữ ảkhăn b ng m t câu nói đ i lo i nh  là: "Nói thì d , làm thì kh  nh ng ằ ộ ạ ạ ư ễ ỏ ư

Cho dù trong hoàn c nh nào đi n a, b n luôn có m t l a ch n.ả ữ ạ ộ ụ ọ

V n là m t ngố ộ ười khá th ng th n và cẳ ắ ương tr c, nên trự ước đày tôi thường hay có nh ng ữ

l a ch n nóng v i và thi u suy nghĩ d n đ n nh ng h  qu  không nh  mong mu n. D n d n, ự ọ ộ ế ẫ ế ữ ệ ả ư ố ầ ầ

tôi b t đ u nh n th c ra r ng, t t c  nh ng gì đang di n ra xung quanh tôi (hoàn c nh c a tôi ắ ầ ậ ứ ằ ấ ả ữ ễ ả ủ

hi n t i) đ u là h  qu  c a nh ng l a ch n hành đ ng c a tôi trong quá kh  Chính vì th , tôi ệ ạ ề ệ ả ủ ữ ự ọ ộ ủ ứ ế

b t đ u h c cách d ng l i đ  suy nghĩ và l a ch n sáng su t h n, m i khi tôi quy t đ nh ph n ắ ầ ọ ừ ạ ể ự ọ ố ơ ỗ ế ị ả

ng hay hành đ ng trong m t hoàn c nh nào đó. Tôi luôn t  nh c mình r ng: "Mình luôn có s

l a ch n. V y trong hoàn c nh mình ph i l a ch n nh  th  nào cho tích c c nh t?”ự ọ ậ ả ả ự ọ ư ế ự ấ

Qua nh ng l a ch n ngày càng sáng su t h n cũng nh  nh ng h  qu  t t đ p h n, tôi ữ ự ọ ố ơ ư ữ ệ ả ố ẹ ơ

bi t m t đi u r ng: cho dù tôi không th  l a ch n chuy n gì s  x y đ n v i mình, tôi có quy n ế ộ ề ằ ể ự ọ ệ ẽ ả ế ớ ề

l a ch n cách mình ph n  ng và hành đ ng.ự ọ ả ứ ộ

Và dĩ nhiên, l a ch n có h  qu  c a nó. N u b n l a ch n ph n  ng hay hành đ ng ự ọ ệ ả ủ ế ạ ự ọ ả ứ ộ

m t cách tích c c, h  qu  s  là m t k t qu  tích c c. Ngộ ự ệ ả ẽ ộ ế ả ự ượ ạc l i, n u chúng ta l a ch n ph n ế ự ọ ả

ng hành đ ng m t cách tiêu c c, h  qu  s  là m t h u qu  tiêu c c

L a ch n v a là quy n v a là th  chúng ta không th  thoat kh i và l a ch n có h  qu  ự ọ ừ ề ừ ứ ể ỏ ự ọ ệ ả

c a nó.ủ

Thêm m t đi u n a, b i vì cu c s ng không gì khác h n là t p h p c a m t chu i các ộ ề ữ ở ộ ố ơ ậ ợ ủ ộ ỗ

s  ki n nhân qu  Cách b n l a ch n ph n  ng hay hành đ ng trong quá kh  s   nh h ng ự ệ ả ạ ự ọ ả ứ ộ ứ ẽ ả ướ

tr c ti p đ n nh ng h  qu  trong hi n t i. Và r i nh ng h  qu  trong hi n t i này s  góp ph n ự ế ế ữ ệ ả ệ ạ ồ ữ ệ ả ệ ạ ẽ ầ

t o ra hoàn c nh c a b n trong tu ng lai.ạ ả ủ ạ ơ

Hoàn C nh 1 + L a Ch n 1 = H  Qu  1ả ự ọ ệ ả

Cho nên, có th  b n không thay đ i đu c nh ng gì đã x y ra, cũng nh  hoàn c nh hi n ể ạ ổ ợ ữ ả ư ả ệ

t i c a mình, nh ng m t cách nào đó, không ai khác h n là chính b n cũng đã góp m t ph n ạ ủ ư ộ ơ ạ ộ ầ

l n t o nên hoàn c nh c a mình ngày hôm nay, b ng nh ng l a ch n ph n  ng và hành đ ng ớ ạ ả ủ ằ ữ ự ọ ả ứ ộ

c a mình trong quá kh ủ ứ

Và cho dù nh ng gì đã x y ra thì không th  thay đ i đữ ả ể ổ ược, nh ng b n có quy n l a ư ạ ề ự

ch n nh ng đi u mình làm trong hi n t i. Chính nh ng đi u b n làm trong hi n t i s  t o ra ọ ữ ề ệ ạ ữ ề ạ ệ ạ ẽ ạ

ph n l n hoàn c nh tầ ớ ả ương lai c a b n.ủ ạ

Hay nói ng n g n m t đi u, may m n hay kém may m n không ch  hoàn toàn ph  thu cắ ọ ộ ề ắ ắ ỉ ụ ộ  vào nh ng s  ki n ng u nhiên tay ra trong cu c s ng, mà nó còn đữ ự ệ ẫ ộ ố ược quy t đ nh m t ph n ế ị ộ ầ

r t l n b i chính cách b n s ng.ấ ớ ở ạ ố

Có th  vũ tr  luôn t n t i nh ng đi u vể ụ ồ ạ ữ ề ượt xa s  hi u bi t rua loài ngự ể ế ười, nh ng quan ư

tr ng nh t là b n v n có quy n quy t đ nh ph n l n s  ph n c a mình. Chính b n thân b n ọ ấ ạ ẫ ề ế ị ầ ớ ố ậ ủ ả ạ

ngườ ựi l a ch n cách mình hành đ ng nh  th  nào trong m i hoàn c nh c a cu c s ng. Chính ọ ộ ư ế ỗ ả ủ ộ ố

b n thân b n là ngả ạ ườ ựi l a ch n vi c mình s  đi đâu v  đâu và tr  thành con ngọ ệ ẽ ề ớ ười nh  th  ư ếnào. Chính b n thân b n là ngả ạ ườ ựi l a ch n mình s  s ng nh  th  nào. Chính b n thân b n là ọ ẽ ố ư ế ả ạ

người ghi l i cu c ng c a mình ch  không ph i c  cu c đ i b n đã đạ ộ ủ ứ ả ả ộ ờ ạ ược vi t in trong m t ế ộquy n sách th n k  nào đó,   m t n i nào đó, thi n b n không có l a ch n nào khác.ể ầ ỳ ở ộ ơ ế ạ ự ọ

"Cu c s ng là m t chu i nh ng l a ch n. Nh ng l a ch n c a  n ngày hôm qua tác ộ ố ộ ỗ ữ ự ọ ữ ự ọ ủ ếạ

đ ng đ n thành công c a b n ngày hôm nay, và chính nh ng l a ch n c a b n ngày hôm nay ộ ế ủ ạ ữ ự ọ ủ ạ

s  tác đ ng đ n s  thành đ t c a b n   ngày mai.”ẽ ộ ế ự ạ ủ ạ ở

—Keith D. Harrell, tác gi  và di n gi  n i ti ngả ễ ả ổ ế

Đi u may m n nh t đ i tôiề ắ ấ ờ

Nhân nói v  may m n và s  l a ch n, tôi cũng mu n chia s  thêm r ng trong cu c ề ắ ự ự ọ ố ẻ ằ ộ

s ng, có r t nhi u đi u may m n do tôi ra cho mình. Nh ng tôi v n hi u r ng, có nh ng may ố ấ ề ề ắ ư ẫ ể ằ ữ

m n đ c bi t mà chúng ta không th  t  t o ra cho b n thân. Và đi u may m n nh t trong đ i ắ ặ ệ ể ự ạ ả ề ắ ấ ờtôi không ph i là đi u tôi ch n mình, b i vì đi u may m n  y chính là: M ả ề ọ ở ề ắ ấ ẹ

Tôi không nh ng n  m  nh ng thành tích h c t p đ u tiên, mà tôi còn n  m  s  t  tin ữ ợ ẹ ữ ọ ậ ầ ợ ẹ ự ự

và lòng t  tr ng tôi có đự ọ ược ngày hôm nay. B i vì thay cho vi c áp đ t và thúc ép, m  luôn tìm ở ệ ặ ẹcách kh i d y, nuôi dơ ậ ưỡng s  t  tin và ý th c v  giá tr  b n thân trong tôi.ự ự ứ ề ị ả

Tôi nh  vào kho ng tháng 3 năm 2011, khi tham gia vào chớ ả ương trình truy n hình Ngề ười 

Đương Th i c a VTV1, tôi đờ ủ ược h i m t câu th  này: "K  ni m đáng nh  nh t trong cu c đ i ỏ ộ ế ỉ ệ ớ ấ ộ ờ

c a b n là gì?".ủ ạ

Lúc  y, tôi nghĩ mãi, nghĩ mãi mà cũng không có b t k  m t k  ni m nào đ  đ c bi t ấ ấ ỳ ộ ỉ ệ ủ ặ ệ

hi n ra trong đ u tôi nh  là m t k  ni m đáng nh  nh t. Ai cũng có nhi u k  ni m và th t khó ệ ầ ư ộ ỉ ệ ớ ấ ề ỉ ệ ậ

có th  nói chính xác là k  ni m nào đáng nh  nh t đ i v i mình, tôi cũng th  Tuy nhiên chính ể ỉ ệ ớ ấ ố ớ ếtrong lúc  y, tôi b t ch t nh n ra m t đi u r ng, n u tôi ph i m t h t trí nh  và ch  đấ ấ ợ ậ ộ ề ằ ế ả ấ ế ớ ỉ ược ch n ọ

nh  m t đi u gì đó, tôi s  ch n nh  cái ngày m  nói v i tôi — m t đ a tr  t m thớ ộ ề ẽ ọ ớ ẹ ớ ộ ứ ẻ ầ ường — r ng:ằ  

"Con sinh ra là đ  thành công và tr  thành m t ngể ở ộ ườ ổ ếi n i ti ng nh  nhà th  Tr n Đăng Khoa. ư ơ ầ

N u con th t s  n  l c, m  tin con s  làm đế ậ ự ỗ ự ẹ ẽ ược". Tôi ch n nh  k  ni m này b i vì trong k  ni mọ ớ ỉ ệ ở ỉ ệ  

y, tôi nh  ai sinh ra mình và tôi nh  mình là ai

Có l , ch ng có gì có th  di n t  h t nh ng gì mà m  đã làm cho tôi trong c  cu c đ i ẽ ẳ ể ễ ả ế ữ ẹ ả ộ ờnày. Cho nên thay vì k  v  m , t i xin chia s  v i b n b c th  mà tôi vi t cho m , đ  b n có ể ề ẹ ồ ẻ ớ ạ ứ ư ế ẹ ể ạ

th  hi u tôi may m n nh  th  nào khi có m ể ể ắ ư ế ẹ

Lá Th  g i mư ử ẹ

M   i,ẹ ơ

Con xin l i, đã làm m  đau đ n r t nhi u khi sinh ra con ỗ ẹ ớ ấ ề

Con c m  n m , đã bao ngày mang n ng, đ  cho con đả ơ ẹ ặ ể ược s ng trên cu c đ i này ố ộ ờCon xin l i, khi còn bé, đã bao l n con vòi quà m  nh ng khi m  đi đâu v , nh ng bây ỗ ầ ẹ ữ ẹ ề ư

gi  m i l n v  thăm m , ch ng m y khi con nh  mua cho m  món gì, mà có mu n mua thì ờ ỗ ầ ề ẹ ẳ ấ ớ ẹ ốcũng ch ng nh  m  thích gì đ  mà mua ẳ ớ ẹ ể

Con c m  n m , ngày hôm qua, ngày hôm nay và ngày mai in th , m i khi con v  nhà ả ơ ẹ ế ỗ ềthăm m , v n nh ng b a c m  y, v n nh ng món ăn bình d   y, bao nhiêu năm qua m  ẹ ẫ ữ ữ ơ ấ ẫ ữ ị ấ ẹ

thương con ch ng có gì thay đ i ẳ ổ

Con xin l i, khi con còn bé, nh ng lúc m  đi ra ngoài, con v n thỗ ữ ẹ ẫ ường níu áo m  đòi ẹtheo, nh ng bây gi  m i l n con đi xa, ch ng m y khi con ngoái đ u nhìn l i, đ  th y gi t ư ờ ỗ ầ ẳ ấ ầ ạ ể ấ ọ

Con xin l i, con đã nói v i ngỗ ớ ười khác r ng, con s  dành tr n trái tim mình cho ngằ ẽ ọ ườ ấi  y, 

nh ng con quên r ng, đã có lúc trái tim bé nh  đó đ p b ng máu c a m ư ằ ỏ ậ ằ ủ ẹ

Con c m  n m , d u ch a bao gi  m  nói s  dành tr n trái tim mình cho con, nh ng ả ơ ẹ ẫ ư ờ ẹ ẽ ọ ưcon bi t n u m t ngày tim con ng ng đ p, m  s n sàng cho con trái tim c a m ế ế ộ ừ ậ ẹ ẵ ủ ẹ

Con xin l i, đã thỗ ường xuyên b n công vi c, b n làm chuy n l n, mà không v  thăm ậ ệ ậ ệ ớ ề

m ẹ

Con c m  n m , v n ch a bao gi  thôi h t b n ngóng trông con ả ơ ẹ ẫ ư ờ ế ậ

Con xin l i, đã làm m  khóc nhi u vì con ỗ ẹ ề

Con c m  n m , đã nhi u l n gi u nh ng gi t nả ơ ẹ ề ầ ấ ữ ọ ước m t  y, mà ch  đ  cho con nhìn ắ ấ ỉ ể

th y m  tấ ẹ ươ ười c i

Con xin l i, đã ôm ngỗ ười khác vào lòng trước khi con ôm m ẹ

Con c m  n m , bao nhiêu năm r i, đã luôn ôm con trong vòng tay c a m , qua nghèo ả ơ ẹ ồ ủ ẹ

kh , qua gian khó, qua n c m t, qua đ n đau, qua b nh t t và qua c  cu c đ i này ,ổ ướ ắ ớ ệ ậ ả ộ ờ

Con xin l i, vì dù con vi t nh ng dòng này, con v n mãi là đ a con b t hi u c a m  ỗ ế ữ ẫ ứ ấ ế ủ ẹCon s  không bao gi  có th  tr  h t nh ng hy sinh, và nh ng yêu thẽ ờ ể ả ế ữ ữ ương mà m  dành cho ẹcon. Con cũng s  ch ng bao gi  x ng đáng v i t m lòng c a m ẽ ẳ ờ ứ ớ ấ ủ ẹ

Con c m  n m , vì cho dù bi t th , m  v n s n sàng hy sinh và v n yêu thả ơ ẹ ế ế ẹ ẫ ẵ ẫ ương con, vô 

đi u ki n ề ệ

Và m   i, con mu n nói v i m  r ng ẹ ơ ố ớ ẹ ằ

Con thương m  nhi u  th t nhi u ẹ ề ậ ề

Con cám  n m  là m  c a con ơ ẹ ẹ ủ

Con t  hào là con c a m ự ủ ẹ

May m n c a b n là ai?ắ ủ ạ

Nh ng không ch  riêng tôi có may m n này, mà ai trong chúng ta cũng th  M i ngư ỉ ắ ế ỗ ười chúng ta đ u có m t ngề ộ ườ ấi r t quan tr ng làm đi m t a cho chúng ta trong cu c đ i. Đ i vói tôiọ ể ự ộ ờ ố  

đó là M , đ i v i nh ng ngẹ ố ớ ữ ười khác đó cũng có th  là m , là cha, là anh, là ch , là th y, là cô, ể ẹ ị ầ

là b n, là ngạ ười yêu, là v , là ch ng  m i ngợ ồ ỗ ười m t cu c s ng, m i ngộ ộ ố ỗ ười m t hoàn c nh, ộ ảkhông ai gi ng ai c  Nh ng n u ai v n còn có m t ngố ả ư ế ẫ ộ ườ ếi h t lòng yêu thương mình, thì người 

đó v n còn r t may m n.ẫ ấ ắ

N u quan tr ng không ph i là b n có may m n nh  tôi hay không, mà là b n có nh n raế ọ ả ạ ắ ư ạ ậ  may m n c a riêng mình hay không. Và quan tr ng h n n a, khi b n nh n ra may m n đó, ắ ủ ọ ơ ữ ạ ậ ắtrong đó có nói cho ngườ ấi  y bi t r ng, ngế ằ ườ ấi  y quan tr ng đ i v i tôi nh  th  nào ch a?ọ ố ớ ư ế ư

Có th  t  trể ừ ước đ n nay, b n đã làm nhi u đi u t t đ p hay t ng cho ngế ạ ề ề ố ẹ ặ ườ ấi  y nhi u ềmón quà ý nghĩa. Nh ng món quà ý nghĩa và tuy t v i nh t đ i v i ngư ệ ờ ấ ố ớ ườ ấi  y — chính là bi t ế

được ngườ ấi  y tuy t v i và ý nghĩa nh  th  nào đ i v i b n.ệ ờ ư ế ố ớ ạ

Tôi xin m n phép đ c chia s  v i b n đi u này nh  m t ngạ ượ ẻ ớ ạ ề ư ộ ườ ại b n, còn hành đ ng hayộ  không thì dĩ nhiên, l a ch n hoàn toàn là   b n.ự ọ ở ạ

Trước khi đ c ti p quy n sách này, hãy cho phép mình vọ ế ể ượt lên trên chính mình, hãy l yấ  

h t can đ m và nói v i ngế ả ớ ười mà b n c m th y cu c đ i b n may m n khi có đ c r ng: ạ ả ấ ộ ờ ạ ắ ượ ằ

ngườ ấi  y quan tr ng v i b n nh  th  nào và b n c m th y mình may m n ra sao khi có h  ọ ớ ạ ư ế ạ ả ấ ắ ọtrong cu c đ i này.ộ ờ

V ượ t lên chính mình

Tham gia băng nhóm và qu y pháậ

N u b n không có m t kê ho ch cho đòi mình thi s  có m t ai đó làm thay b n, nh ng ế ạ ộ ạ ẽ ộ ạ ưnhi u kh  năng h  s  khóng bi t đi u gì t t nh t dành cho b n, ho c t  hon, h  không mu n ề ả ọ ẽ ế ề ố ấ ạ ặ ệ ọ ố

b n có đạ ược nh ng đi u t t nh t.ữ ề ố ấ

Lên l p 7, tôi bớ ước vào tu i d y thì và căn b nh "ngôi sao" trong tôi phát tác. Tôi tr  nên ổ ậ ệ ởkiêu ng o vì nghĩ trình đ  c a mình đã vạ ộ ủ ượt xa lũ b n và b t đ u xao nhãng vi c h c hành. ạ ắ ầ ệ ọNhi u l n, tôi tr n h c đàn dúm v i đám b n h  h ng, tham gia đ  nh ng trò qu y phá: t  vi cề ầ ố ọ ớ ạ ư ỏ ủ ữ ậ ừ ệ  

đ p xe l ng lách, đánh võng, làm xi c ngoài đạ ạ ế ường, ch i game ăn ti n, ch i bi­da ăn ti n, c  ơ ề ơ ề ờ

b c ăn ti n, đ n tham gia băng nhóm  Lúc này, ba đang làm công nhân viên ch c nhà nạ ề ế ứ ước, còn m  thì b n r n v i công vi c may vá c a mình. C  hai đ u đ u t t m t t i cho cu c s ng ẹ ậ ộ ớ ệ ủ ả ề ầ ắ ặ ố ộ ốgia đình, nên không h  bi t đ a con trai tề ế ứ ưởng ch ng ngoan ngoãn h c gi i đã tr  nên h  ừ ọ ỏ ở ư

h ng t  lúc nh t là khi   nhà, tôi v n luôn ngoan ngoãn l  phép v i ba m ỏ ự ấ ở ẫ ễ ớ ẹ

K t qu  h c t p c a tôi b t đ u tu t d c tr m tr ng. N u nh  l p 6 tôi v n còn đế ả ọ ậ ủ ắ ầ ộ ố ầ ọ ế ư ớ ẫ ược làm l p trớ ưởng, thì đ n l p 7, tôi đâ m t đi r t nhi u s  tín nhi m c a th y cô, b n bè nên ch  ế ớ ấ ấ ề ự ệ ủ ầ ạ ỉcòn được làm l p phó. Th y ch  nhi m bi t tôi không còn t p trung vào vi c h c nh  trớ ầ ủ ệ ế ậ ệ ọ ư ước vì game, bi­da, c  b c  nh ng th y không ng  r ng tôi đã nghi n nh ng th   y r t n ng.ờ ạ ư ầ ờ ằ ệ ữ ứ ấ ấ ặ

Khi lên l p 8, ngay c  ch c l p phó cũng không còn, tôi v n đớ ả ứ ớ ẫ ược th y tin tầ ưởng giao cho công vi c th  qu , ch u trách nhi m thu và gi  ti n h c phí c a l p. Ch  trong vòng vài ệ ủ ỹ ị ệ ữ ề ọ ủ ớ ỉ

tu n, tôi đem kho n ti n l n đó đ t h t vào  game, bi­da và sòng bài. T i bây gi , vi t v  đi uầ ả ề ớ ố ế ớ ờ ế ề ề  

y, tôi v n c m th y h t s c x u h  v  b n thân. Sai l m đó có th  đã d n đ n nh ng đi u t  

h n n a trong cu c đ i tôi, nh ng may m n, tôi còn có m ơ ữ ộ ờ ư ắ ẹ

Đ n h n ph i n p l i ti n cho nhà trế ạ ả ộ ạ ề ường, tôi s  hãi ch y v  nhà c u c u m  C  tợ ạ ề ầ ứ ẹ ứ ưởng 

m  s  cho tôi m t tr n đòn nên thân, không ng  m  l ng l ng ch y sang vay ti n bà ngo i r i ẹ ẽ ộ ậ ờ ẹ ẳ ặ ạ ề ạ ồđích thân cùng tôi mang ti n vào trề ường tr  cho th y và xin l i th y.ả ầ ỗ ầ

Ngo i tôi già nh ng lúc  y v n ph i còng l ng may vá đ  ki m s ng qua ngày. S  ti n ạ ư ấ ẫ ả ư ể ế ố ố ề

m  mẹ ượn c a ngo i là ti n d ng già mà ngo i tôi ph i dành d m, tích góp lâu ngày m i có ủ ạ ề ưỡ ạ ả ụ ớ

được. Bi t đế ược đi u đó, tôi l i càng s  hãi h n. Lúc  y, tôi tin ch c r ng khi v  nhà, tôi s  ề ạ ợ ơ ấ ắ ằ ề ẽ

ch ng th  nào mà s ng n i v i ba m  vì t i l i tày đình này.ẳ ể ố ổ ớ ẹ ộ ỗ

V y mà sau khi v  nhà, m  v n không h  đánh m ng tôi, mà v n nói chuy n và đôi x  ậ ề ẹ ẫ ề ắ ẫ ệ ử

v i tôi nh  ch a bao gi  tôi ph m l i l m  y. Th m chí, m  cũng không h  nói cho ba bi t. ớ ư ư ờ ạ ỗ ầ ấ ậ ẹ ề ếTrong vòng nhi u ngày, tôi h t s c hoang mang lo l ng vì không hi u chuy n gì đang x y ra. ề ế ứ ắ ể ệ ả

Nh ng r t cu c, tôi b t đ u l  m  nh n ra r ng, m  đã quá đau lòng vì nh ng gì tôi làm đ n ư ố ộ ắ ầ ờ ờ ậ ằ ẹ ữ ế

n i 50 Sông và Khát V ng ỗ ọ

Tôi không đ  can đ m đ  nh c v  vi c  y n a. Có l  chính m  cũng c m th y khó ủ ả ể ắ ề ệ ấ ữ ẽ ẹ ả ấ

ch p nh n cái s  th t r ng, đ a con trai m  h ng yêu thấ ậ ự ậ ằ ứ ẹ ằ ương và tin tưởng l i có th  hành ạ ể

đ ng nh  th  Cũng có th  m  t  trách b n thân mình đã không đ  quan đ  nh c nh  tôi.ộ ư ế ể ẹ ự ả ủ ể ắ ở

Nh ng dù th  nào đi n a, v  ph n mình, tôi c m th y vô cùng đau đ n và h i h n. Và ư ế ữ ề ầ ả ấ ớ ố ậcũng k  t  lúc đó, tôi t  h a v i b n thân là ph i thay đ i đ  m  không bao gi  ph i đau lòng ể ừ ự ứ ớ ả ả ổ ể ẹ ờ ả

n a. Tôi không thay đ i t  t  mà g n nh  ngay l p t c vì tôi quy t đ nh l a ch n s  thay đ i, ữ ổ ừ ừ ầ ư ậ ứ ế ị ự ọ ự ổ

vì tôi đã th y quá rõ r ng đã đ n lúc mình ph i thay đ i. Li n sau đó, tôi hoàn toàn c t đ t liên ấ ằ ế ả ổ ề ắ ứ

l c v i lũ b n x u đ  có th  làm l i t  đ u.ạ ớ ạ ấ ể ể ạ ừ ầ

Ch  khi chúng ta thay đ i cách ta nhìn nh n con ngỉ ổ ậ ười và th  giói xung quanh, chúng ta ế

m i có th  thay đ i thái đ  cùa mình. Ch  khi chúng ta có th  thay đ i thái đ  s ng c a mình, ớ ể ổ ộ ỉ ể ổ ộ ố ủhành vi c a chúng ta mói thay đ i. Ch  khi hành vi c a chúng ta có s  thay đ i, chúng ta m i ủ ổ ỉ ủ ự ổ ớ

có th  hy v ng đ n nh ng k t qu  khác bi t.ể ọ ế ữ ế ả ệ

B n ch t c a s  thay đ i ả ấ ủ ự ổ

Thông thường, ai cũng nghĩ là s  thay đ i c n ph i di n ra t  t  và c n có m t quá trìnhự ổ ầ ả ễ ừ ừ ầ ộ  lâu dài. Nh ng s  th t không h n v y, nh ng s  thay đ i tích c c trong con ngư ự ậ ẳ ậ ữ ự ổ ự ười thường di nễ  

ra ngay t c kh c m t khi chúng ta th t s  nh n ra r ng, đã đ n ph i thay đ i. Tôi t ng bi t ứ ắ ộ ậ ự ậ ằ ế ả ổ ừ ế

m t ngộ ười cha nghi n thu c lá r t n ng và b t đ u có nh ng d u hi u c a ung th  ph i.ệ ố ấ ặ ắ ầ ữ ấ ệ ủ ư ổ

Ngay c  khi s c kh e b   nh hả ứ ỏ ị ả ưởng nh  th , ngư ế ười cha  y v n nh t đ nh không cai ấ ẫ ấ ịnghi n thu c lá. Nh ng r i khi đ a con gái nh  nói v i cha mình r ng: “Ba  i, ba đ ng hút ệ ố ư ồ ứ ỏ ớ ằ ơ ừthu c n a đ  s ng lâu v i con nha ba", ngố ữ ể ố ớ ười cha b t khóc, và k  t  đó ông ta b  thu c.ậ ể ừ ỏ ố

Có th  b n nghĩ, trong câu chuy n trên, chính căn b nh ung th  ho c đ a con gái là haiể ạ ệ ệ ư ặ ứ  tác nhân làm người cha thay đ i. Nh ng s  th t không ph i là th , căn b nh ung th  và đ a ổ ư ự ậ ả ế ệ ư ứcon gái ch  là nh ng tác nhân giúp cho ngỉ ữ ười cha đi đ n quy t đ nh thay đ i. Là con ngế ế ị ổ ười, không ai có th  thay đ i để ổ ược chúng ta, vì s  thay đ i luôn luôn là m t l a ch n bên trong c a ự ổ ộ ự ọ ủ

cá nhân m i ngỗ ười. Và b i vì đó là l a ch n c a m i ngở ự ọ ủ ỗ ười, s  l a ch n  y có th  di n ra ự ự ọ ấ ể ễtrong tích t c. Đi u quan tr ng là b n thân mình có mu n thay đ i ngay hay không mà thôi. ắ ề ọ ả ố ổTrong h u h t trầ ế ường h p, s  thay đ i t  t  ch ng qua ch  là nh ng bi n minh cho s  thi u ợ ự ổ ừ ừ ẳ ỉ ữ ệ ự ếquy t tâm thay đ i, ho c ch a có m t h u qu  nhãn ti n đ  ph i thay đ i ngay.ế ổ ặ ư ộ ậ ả ề ể ả ổ

Đa s  m i ngố ọ ười ch  nghĩ đ n vi c thay đ i ngay khi h  ph i th t s  đ i di n v i h u ỉ ế ệ ổ ọ ả ậ ự ố ệ ớ ậ

qu  R t nhi u ngả ấ ề ười ch  đ i đ n khi gây ra nh ng h u qu  to l n th c s  r i m i th c t nh vàờ ợ ế ữ ậ ả ớ ự ự ồ ớ ứ ỉ  

l a ch n thay đ i. Nh ng thự ọ ổ ư ường thì nh ng lúc  y, s  thay đ i di n ra đã quá mu n màng ữ ấ ự ổ ễ ộ

ho c cái giá c a h u qu  gây ra đã quá to l n. Câu h i đ t ra là: T i sao c  ph i đ i đ n khi ặ ủ ậ ả ớ ỏ ặ ạ ứ ả ợ ếquá mu n màng hay m t h u qu  nào đó x y ra r i m i l a ch n thay đ i?ộ ộ ậ ả ả ồ ớ ự ọ ổ

B n có đang mu n thay đ i m t đi u gì đó   b n thân mình không? B  đi m t thói quen ạ ố ổ ộ ề ở ả ỏ ộ

x u, b t đ u m t thói quen t t, ho c mu n t o ra m t s  đ t phá cho b n thân mình trong s  ấ ắ ầ ộ ố ặ ố ạ ộ ự ộ ả ựnghi p hay cu c s ng. Trệ ộ ố ước đây, b n đã bao l n t  nh : " , đ  t  t  mình s  thay đ i”. Và ạ ầ ự ủ Ừ ể ừ ừ ẽ ổbây gi , hãy thành th t v i chính mình, t  l n cu i cùng b n t  nh  s  t  t  thay đ i cho đ n ờ ậ ớ ừ ầ ố ạ ự ủ ẽ ừ ừ ổ ế

gi , b n đã thay đ i đờ ạ ổ ược bao nhiêu ph n. Dù gì đi n a, hãy nh  r ng, b n luôn luôn có m t ầ ữ ớ ằ ạ ộ

l a ch n đ  thay đ i và hành d ng ngay bây gi ự ọ ể ổ ộ ờ

Qua kinh nghi m đào t o hàng ch c ngàn ngệ ạ ụ ườ ề ỹi v  k  năng t  duy thành công (đ c bi tư ặ ệ 

là phương pháp t  thay đ i b n thân), tôi tin và kh ng đ nh r ng, n u có nh ng tr i nghi m tinhự ổ ả ẳ ị ằ ế ữ ả ệ  

th n đ  l n đ  giúp cho nh ng h t gi ng t t đ p bên trong con ngầ ủ ớ ể ữ ạ ố ố ẹ ườ ượi đ c n y m m, thì lúc ả ầ

đó s  thay đ i tích c c s  x y đ n g n nh  ngay l p t c và trong tích t c mà không c n có ự ổ ự ẽ ả ế ầ ư ậ ứ ắ ẩ

nh ng h u qu  nghiêm tr ng làm nhân t  tác đ ng, b i vì, m t l n n a, thay đ i v n dĩ là m t ữ ậ ả ọ ố ộ ớ ộ ầ ữ ổ ố ộ

s  l a ch n.ự ự ọ

Dĩ nhiên, sau khi s  thay đ i ngay t c kh c di n ra, m i chúng ta đ u c n n  l c c a ự ổ ứ ắ ễ ỗ ề ầ ỗ ự ủchính b n thân mình và môi trả ường xung quanh đ  giúp duy trì s  thay đ i đó. S  thay đ i t  ể ự ổ ự ổ ừ

t  mà m i ngừ ọ ười thường nh c đ n th t ra là quá trình n  l c rèn luy n thói quen m i, đ  duy trìắ ế ậ ỗ ự ệ ớ ể  

s  thay đ i v n đã x y ra bên trong. Đây m i là lúc b n c n ph i kiên nh n và c n nhi u th i ự ổ ố ả ớ ạ ầ ả ẫ ầ ề ờgian đ  bi n s  thay đ i, t  m t l a ch n nh t th i, thành m t ph n m i tích c c trong chính ể ế ự ổ ừ ộ ự ọ ấ ờ ộ ầ ớ ự

b n thân b n. N u nh  thay đ i là m t đi u gì đó di n ra g n nh  ngay l p t c khi an l a ch nả ạ ế ư ổ ộ ề ễ ầ ư ậ ứ ự ọ  thay đ i, thì vi c duy trì s  thay đ i  y đ  bi n nó thành m t ph n con ngổ ệ ự ổ ấ ể ế ộ ầ ườ ạ ại b n l i là quá trình vượt lên trên chính mình t ng ngày trong m t th i gian dài.ừ ộ ờ

V n đ  là   ch , n u không có s  thay đ i t c thì làm b c kh i đ u thì b n cũng ấ ề ở ỗ ế ự ổ ứ ướ ở ầ ạ

ch ng có gì đ  kh i đ u, ch  đ ng nói âm duy trì. Thành ra, m t cú huých th t m nh đ  vẳ ể ở ầ ứ ừ ộ ậ ạ ể ượt 

ra kh i s c ì và t o nên s  thay đ i là h t s c c n thi t và quan trong cho vi c m t ngỏ ứ ạ ự ổ ế ứ ầ ế ệ ộ ười có 

th  thay đ i để ổ ược hay không, lon sau khi đã có m t đ ng l c to l n đ  l a ch n s  thay đ i thì ộ ộ ự ớ ể ự ọ ự ổ

ph n còn l i ph  thu c ph n l n vào quy t tâm riêng c a m i ngầ ạ ụ ộ ầ ớ ế ủ ỗ ười cũng nh  nh ng tác đ ng ư ữ ộ

c a môi trủ ường xung quanh. Ví d : N u nh  ngụ ế ư ười cha   trên sau khi quy t tâm b  hút thu c, ở ế ồ ố

nh ng l i luôn ch i v i nh ng ngư ạ ơ ớ ữ ườ ại b n nghi n thu c; N u nh  trong s  đó ch  c n m t ngệ ố ế ư ố ỉ ầ ộ ười nói v i ông ta r ng: "Đã l  hút nhi u r i, đã l  b nh. Con gái nh  thì nó nói th , l n lên nó cũngớ ằ ỡ ề ồ ỡ ệ ỏ ể ớ  

đi theo ch ng mà quên m t ông. Ông c  ph i t  làm kh  mình làm gì?", thì có th  quy t tâm ồ ấ ứ ả ự ổ ể ế

c a ngủ ười cha đã không còn

Cho nên, bên c nh m t cú huých m nh m  làm ti n đ  quan tr ng, môi trạ ộ ạ ẽ ề ề ọ ường cũng là 

m t y u t  c c k  quan tr ng khác tác đ ng đ n vi c b n có hoàn thành s  thay đ i 100% hayộ ế ố ự ỳ ọ ộ ế ệ ạ ự ổ  không. B n mu n thay đ i, b n ph i t o ra môi trạ ố ổ ạ ả ạ ường  ng h  s  thay đ i c a b n. B n mu n ủ ộ ự ổ ủ ạ ạ ố

giúp người khác thay đ i, bên c nh vi c t o m t cú huých c c k  c n thi t, b n cũng ph i tìm ổ ạ ệ ạ ộ ự ỳ ầ ế ạ ảcách t o ra m t môi trạ ộ ường đ  duy trì s  thay đ i đó.ể ự ổ

Tương t , cái b n nhìn th y bên ngoài, ví nh  s  thay đ i c a ngự ạ ấ ư ự ổ ủ ười khác ch ng h n, ẳ ạ

th t ra ch  là k t qu  c a s  thay đ i v n đã di n ra bên trong h  t  trậ ỉ ế ả ủ ự ổ ố ễ ọ ừ ước. Chính vì th , b n ế ạ

mu n giúp m t ngố ộ ười thay đ i? S  thay đ i  y ph i xu t phát t  bên trong, ph i là m t l a ổ ự ổ ấ ả ấ ừ ả ộ ự

ch n, thì m i hy v ng đó là m t s  thay đ i b n v ng.ọ ớ ọ ộ ự ổ ề ữ

Ngượ ạc l i, n u b n mu n ngế ạ ố ười khác nhìn th y s  thay đ i bên trong c a b n thông ấ ự ổ ủ ạqua hành đ ng, b n c n n  l c vộ ạ ầ ỗ ự ượt lên chính mình, cũng nh  tìm ho c xây d ng m t môi ư ặ ự ộ

trường đ  tích c c đ   ng h  s  thay đ i đó c a b n.ủ ự ể ủ ộ ự ổ ủ ạ

Trong h u h t nh ng khóa hu n luy n và đào t o phát tri n con ngầ ế ữ ấ ệ ạ ể ườ ủi c a mình, tôi đ uề  

áp d ng tri t lý này đ  giúp cho h c viên. Có l  nh  v y mà các khóa h c c a TGM cũng đâ ụ ế ể ọ ẽ ờ ậ ọ ủ

đ t đạ ược m t s  k t qu  nh t đ nh ban đ u trong lĩnh v c này.ộ ố ế ả ấ ị ầ ự

Đánh m t ấ ước mơ

M t ngày nào đó, khi b n ch t nh n ra ộ ạ ọ ậ ước m  c a mình không còn n a, trơ ủ ữ ước khi t  ự

h i: "Ai đã cỏ ướp m t ấ ước m  c a tôi?", hãy t  h i: "Có ph i chính mình đã t  tay cơ ủ ự ỏ ả ự ướp m t ấ

c m  c a mình?"

Không đàn đúm v i lũ b n h  h ng n a, tôi t p trung lao vào h c đ  bù đ p l  h ng ớ ạ ư ỏ ữ ậ ọ ể ắ ỗ ổ

ki n th c và làm l i t  đ u. Nh ng lúc  y đã quá mu n đ  tôi có th  hoàn thành ế ứ ạ ừ ầ ư ấ ộ ể ể ước m  đơ ược bay ra Hà N i thi h c sinh gi i c p qu c gia. Năm l p 9, trong khi b n bè đ t gi i h c sinh gi i ộ ọ ỏ ấ ố ớ ạ ạ ả ọ ỏToán c p thành ph , hay th m chí c p qu c gia, thì tôi ch ng đ t đấ ố ậ ấ ố ẳ ạ ược thành tích gì. Tôi đã đánh m t ấ ước m  c a mình.ơ ủ

T t nghi p c p hai, h u h t b n bè trong l p đăng ký thi vào kh i A (Toán — Lý — Hóa)ố ệ ấ ầ ế ạ ớ ố  

ho c kh i B (Toán — Hóa — Sinh) c a trặ ố ủ ường PTTH Chuyên Lê H ng Phong hay trồ ường Ph  ổThông Năng Khi u, còn tôi thì ch n đăng ký thi vào kh i D Ngo i Ng  — Văn — Toán) v i suy ế ọ ố ạ ữ ớnghĩ "n u thi r t cũng đ  “nh c", vì dù sao ngo i ng  v n không ph i là s  trế ớ ỡ ụ ạ ữ ố ả ở ường c a. Ch  ủ ứ

n u tôi đăng ký thi vào kh i A hay B mà không đ u thì s  ph i ch u nh c nhã ê ch  v i gia ế ố ậ ẽ ả ị ụ ề ớđình, b n bè và nh ng ngạ ữ ười xung quanh thêm m t l n n a.ộ ầ ữ

Và v i suy nghĩ nông c n  y, tôi l i ph m sai l m, b i vì ch  đ n khi đã hoàn t t các th  ớ ạ ấ ạ ạ ầ ở ỉ ế ấ ủ

t c đăng ký thi, tôi m i phát hi n ra r ng n u không vào đụ ớ ệ ằ ế ược trường Lê H ng Phong thì tôi s  ồ ẽ

ph i h c   m t ngôi trả ọ ở ộ ường khá tai ti ng. N u tôi vào m t ngôi trế ế ộ ường nh  th , r i l i g p m t ư ế ồ ạ ặ ộđám b n h  h ng khác, thì có th  quy t tâm duy trì s  thay đ i c a tôi s  không còn. Tôi s  ạ ư ỏ ể ế ự ổ ủ ẽ ẽ

m t l n n a quay l i con độ ầ ữ ạ ường cũ. Đó là đi u tôi hoàn toàn không mu n chút nào, vì tôi đã trề ố ả giá quá đ t cho nh ng sai l m tôi m c ph i.ắ ữ ầ ắ ả

"B n đ n ngã r  cu c đ i và b n ph i quy t đ nh. Ho c b n đóng vai n n nhân và s ngạ ế ẽ ộ ờ ạ ả ế ị ặ ạ ạ ố  

m t cu c s ng không tr n v n, ho c b n t n d ng c  h i to l n này đ  vộ ộ ố ọ ẹ ặ ạ ậ ụ ơ ộ ớ ể ươn lên.”

­ Ute Lawrance, trích sách M t Ph iặ ả

Dù sao đi n a, tôi v n ch a hoàn toàn m t ni m tin vào chính b n thân mình. Tôi v n ữ ẫ ư ấ ề ả ẫ

th t s  tin r ng, tôi x ng đáng đậ ự ằ ứ ược thành công nh  bao ngư ười khác, b i vì ít ra tôi đã t ng m tở ừ ộ 

l n   đ nh cao c a vinh quang vào nh ng năm l p 5 – l p 6 c a mình. Tôi h  quy t tâm l n ầ ở ỉ ủ ữ ớ ớ ủ ạ ế ầnày ph i "chi n đ u đ n h i th  cu i cùng".ả ế ấ ế ơ ồ ố

M t căn b n khá nhi u   môn ti ng Anh, tôi không cho phép mình n n chí và b t đ u ấ ả ề ở ế ả ắ ầ

d n s c t  ôn luy n ki n th c môn Anh văn t  l p 6 đ n l p 9. Nhà nghèo, cũng ch ng có ti nồ ứ ự ệ ế ứ ừ ớ ế ớ ẳ ề  

đi h c thêm, m i ngày tôi c m c i ng i h c ti ng Anh kho ng 8­10 ti ng đ ng h  liên t c ch  ọ ỗ ặ ụ ồ ọ ế ả ế ồ ồ ụ ỉ

tr  nh ng lúc ăn c m ho c làm v  sinh cá nhân. Trong h n m t tháng, tôi t  mày mò h c l i ừ ữ ơ ặ ệ ơ ộ ự ọ ạ

h t toàn b  chế ộ ương trình ti ng Anh t  l p 6 đ n l p 9, v i hy v ng là n  l c  y s  giúp tôi đ u ế ừ ớ ế ớ ớ ọ ỗ ự ấ ẽ ậvào được ngôi trường mà tôi mong mu n — trố ường Lê H ng Phong. R t cu c, tôi làm đồ ố ộ ược 

nh ng th t ra là "thoát ch t trong đư ậ ế ường t  k  tóc", vì tôi đ u v i s  đi m th p nh t l p.ơ ẽ ậ ớ ố ể ấ ấ ớ

Vui m ng ch a đừ ư ược bao lâu, tôi b t đ u l  m  nh n ra r ng nh ng ngày tháng đen t i ắ ầ ờ ờ ậ ằ ữ ố

nh t trong s  nghi p h c t p c a mình v n còn   phía trấ ự ệ ọ ậ ủ ẫ ở ước. K t qu  thi vào l p 10 không ế ả ớ

m y l c quan c a tôi nhanh chóng đ c "kh ng đ nh" l i m t l n n a b ng k t qu  h c t p ấ ạ ủ ượ ẳ ị ạ ộ ầ ữ ằ ế ả ọ ậtrong năm

Sau m t h c kì đ y khó khăn th  thách, đ c bi t là   môn úéng Anh, tôi k t thúc h c k  ộ ọ ầ ử ặ ệ ở ế ọ ỳ

I c a năm l p 10 g n nh  đ i s  Chán n n, th t v ng, m t h t ý chí, tôi ch  bi t v  nhà và ủ ớ ầ ư ộ ổ ả ấ ọ ấ ế ỉ ế ềchóc v i m  Không chút do d , m  li n tháo chi c nh n cớ ẹ ự ẹ ề ế ẫ ưới trên tay r i mang đi bán l y ti n ồ ấ ềcho tôi h c thêm ti ng Anh.ọ ế

Th t ra h c đ c vài tháng thì s  ti n đó cũng h t. Nh ng cám kích t m lòng và s  hy ậ ọ ượ ố ề ế ư ấ ựsinh c a m  luôn s n sàng đ u t  r ng đ ng ti n ít  i cho tủ ẹ ẵ ầ ư ư ồ ề ỏ ương lai c a tôi, trong su t th i ủ ố ờgian c a h c k  II năm l p 10, tôi quy t tâm dành nhi u th i gian t  h c đ  nâng cao trình đ  ủ ọ ỳ ớ ế ề ờ ự ọ ể ộ

ti ng Anh c a mình. Đi m s  c a tôi cũng t  đó b t đ u có s  c i thi n.ế ủ ể ố ủ ừ ắ ầ ự ả ệ

Ng c nhiên thay, m c dù thành tích h c t p c a tôi ch ng ra gì ba v n dùng s  ti n ạ ặ ọ ậ ủ ẳ ẫ ố ềdành d m đụ ược đ  mua t ng cho tôi m t chi c xe máy vì trể ặ ộ ế ường khá xa nhà, trong khi đó, ba 

v n đi chi c xe cà tàng mà sáng nào ba cũng ph i hì h c đ p mãi  m i ch u n  máy.ẫ ế ả ụ ạ ớ ị ổ

Đó là m t trong nh ng l n hi m hoi mà ba đ i x  v i tôi nh  m t ngộ ữ ầ ế ố ử ớ ư ộ ười cha đáng 

ngưỡng m  khi ba không có h i men trong ngộ ơ ười. Nh ng th  thôi cũng đ  cho tôi có lý do đ  ư ế ủ ểluôn thương ba, dù sau này ba đã ph m r t nhi u sai l m to l n trong cu c s ng và trong cách ạ ấ ề ầ ớ ộ ố

đ i x  v i gia đình. Nh ng chuy n đó tôi không ti n và cũng không mu n vi t ra   đây. Song ố ử ớ ữ ệ ệ ố ế ở

chính vì v y mà lúc nh , nhi u khi trong b ng tôi c m th y ghét ba l m. Cũng may là qua năm ậ ỏ ề ụ ả ấ ắtháng, cùng v i nh n th c l n d n lên, tôi hi u ra r ng:ớ ậ ứ ớ ầ ể ằ

Người khác không ph i lúc nào cũng yêu thả ương b n theo cách mà b n mu n h  yêu ạ ạ ố ọ

thương mình. Nhi m v  c a b n là h c cách c m nh n tình yêu thệ ụ ủ ạ ọ ả ậ ương c a h  trủ ọ ước khi đòi 

h i h  ph i yêu thỏ ọ ả ương mình theo m t cách nào đó. Có th  cách hành đ ng c a h  ch ng baoộ ể ộ ủ ọ ẳ  

gi  là hoàn h o theo đ nh nghĩa c a b n, nh ng đ ng bao gi  cho phép b n thân mình quên ờ ả ị ủ ạ ư ừ ờ ả

r ng, có th  tình yêu thằ ể ương mà h  dành cho b n, chính b n thân nó v n đã là hoàn h o.ọ ạ ả ố ả

Tôi còn nh  có l n th y ba đ p máy chi c xe cà tàng c a ba mãi mà nó v n không ch u ớ ầ ấ ạ ế ủ ẫ ị

n , tôi nói v i ba r ng: ''Sao ba không l y xe con mà đi, đ  con đi chi c xe đó cho ba”. Ba ch  ổ ớ ằ ấ ể ế ỉnhìn tôi cười và nói: "Đ  ba đi xe này đ c r i”. Tôi  a nể ượ ồ ứ ước m t và t  h a v i lòng r ng, tôi ắ ự ứ ớ ằ

ph i càng c  g ng nhi u h n n a đ  không ph  lòng yêu thả ố ắ ề ơ ữ ể ụ ương và s  tin tự ưởng ba. Có th  tôiể  không có nhi u câu chuy n đ y t  hào v  ba đ  vi t vào quy n sách này, nh ng tôi có m t ề ệ ầ ự ề ể ế ể ư ộ

người cha đ  tôi luôn mu n yêu thể ố ương, cho dù th  nào đi n a.ế ữ

Lá th  g i baư ử

G i ba c a con!ử ủ

Ba  i, n u ba có vô tình đ c quy n sách này c a con, li u ba có c m th y t  hào vì ơ ế ọ ể ủ ệ ả ấ ự

nh ng gì con đã làm đ c cho b n thân con, cho gia đình và cho c  cu c đ i này? Con mong ữ ượ ả ả ộ ờ

ba hi u r ng, cho dù th  nào đi n a, con v n r t thể ằ ế ữ ẫ ấ ương ba. Con mong m t lúc nào đó ba s  ộ ẽ

th t s  b  đi cái tôi quá l n c a mình, ch u nhìn nh n nh ng l i l m, l a ch n thay đ i, b  h t ậ ự ỏ ớ ủ ị ậ ữ ỗ ầ ự ọ ổ ỏ ế

nh ng thói h  t t x u đ  quay v  v i gia đình. Con mong ba hãy th t s  thay đ i ch  đ ng ữ ư ậ ấ ể ề ớ ậ ự ổ ứ ừ

nh  nh ng l n trư ữ ầ ước

Con và em Tri u đã ph i c  g ng r t nhi u đ  thành công nh  hôm nay. Trong thành ề ả ố ắ ấ ề ể ưcông  y, có c  nấ ả ước m t c a m  và m  hôi c a ba. T i sao ba không cho phép b n thân mìnhắ ủ ẹ ồ ủ ạ ả  cùng gia đình t n hậ ưởng thành công và h nh phúc? T i sao khi t i con đã trạ ạ ụ ưởng thành và n  ỗ

l c thành công nh  ngày x a ba mong mu n, ba l i không còn thự ư ư ố ạ ương t i con nh  khi t i con ụ ư ụcòn bé? Em gái con cũng s p t t nghi p đ i h c r i. Ngày em còn nh , ba thắ ố ệ ạ ọ ồ ỏ ương và chi u emề  

nh t. Nh ng ngày em bấ ư ước vào đ i, li u ba có còn mu n   đó hay không?ờ ệ ố ở

Ba  i, cu c s ng không còn dài. Trơ ộ ố ước khi ba r i kh i cu c đ i này, hãy cho phép mình ờ ỏ ộ ờthay đ i và quay v  v i gia đình đ  có th  làm l i t  đ u. Ba đ ng đ  gia đình mình mãi là m t ổ ề ớ ể ể ạ ừ ầ ừ ể ộ

c m  b  đánh m t  nha ba

Làm l i t  đ uạ ừ ầ

Lên cu i năm l p 10, tôi b t đ u có nh ng ti n b  và đố ớ ắ ầ ữ ế ộ ược x p vào lo i trung bình c a ế ạ ủ

l p. Ngh  hè năm l p 10, t i dành nhi u th i gian đ  h c trớ ỉ ớ ồ ề ờ ể ọ ước môn ti ng Anh và m t s  môn ế ộ ố

tmac c a năm l p 11 đ  t o đà cho năm h c ti p theo. Năm l p 11, tôi chính th c l t đủ ớ ể ạ ọ ế ớ ứ ọ ược vào nhóm 10 h c sinh gi i nh t l p. V n ch a d ng l i   đó, tôi c  g ng h n n a, năm l p 12, ọ ỏ ấ ớ ẫ ư ừ ạ ở ố ắ ơ ữ ớ

th nh tho ng tôi cũng l t đỉ ả ọ ược vào nhóm 5 h c sinh gi i nh t l p.ọ ỏ ấ ớ

Và r i kì thi t t nghi p ph  thông trung h c cũng đ n, tôi quy t tâm d n s c cho kì thi ồ ố ệ ổ ọ ế ế ồ ứquan tr ng này đ  t o bọ ể ạ ước đ t phá. Th  nên, ch  thi u m t chút n a thì tôi đã đ u th  khoa. ộ ế ỉ ế ộ ữ ậ ủ

Nh ng dù không đ u th  khoa, v i k t qu  t t nghi p đ t lo i xu t s c, tôi đư ậ ủ ớ ế ả ố ệ ạ ạ ấ ắ ược tuy n th ng ể ẳvào Đ i h c Khoa h c T  nhiên TP.HCM mà không c n thi tuy n. Tuy v y, tôi v n đăng ký thi ạ ọ ọ ự ầ ể ậ ẫ

đ i h c r i đ u thêm vào trạ ọ ồ ậ ường Đ i h c Ngo i Thạ ọ ạ ương, và đ u A khoa vào H c vi n Ngân ậ ọ ệHàng. V i nh ng thành tích này, tôi là m t trong s  ít h c sinh đớ ữ ộ ố ọ ược nh n Huy Chậ ương Danh 

D  do trự ường PTTH Chuyên Lê H ng Phong trao t ng vào năm 1999.ồ ặ

Thay đ i là m t ph n c a s  phát tri nổ ộ ầ ủ ự ể

Đôi khi trong cu c s ng, nh t là khi còn tr  ngộ ố ấ ẻ ười non d , chúng ta khó tránh đạ ược vi c ệ

m c ph i nh ng sai l m đáng ti c. Là con ngắ ả ữ ầ ế ười, chúng ta ai cũng đã có nh ng sai l m và v n ữ ầ ẫ

s  ti p t c ph m sai l m, b n cũng v y và tôi cũng th  Nh ng n u b n dám nh n trách nhi mẽ ế ụ ạ ầ ạ ậ ế ư ế ạ ậ ệ  

v  mình, dám về ượt qua chính b n thân và quy t tâm làm l i t  đ u, quy t tâm thay đ i, thì b nả ế ạ ừ ầ ế ổ ạ  

s  luôn đẽ ược cu c đ i này đ n đáp x ng đáng.ộ ờ ề ứ

Thay đ i không bao gi  là quá mu n. Thay đ i th t s  ch  di n ra trong tích t c b i vì ổ ờ ộ ổ ậ ự ỉ ễ ắ ởthay đ i là m t l a ch n. L a ch n thay đ i này di n ra trong ch p m t, nh ng duy trì s  thay ổ ộ ự ọ ự ọ ổ ễ ớ ắ ư ự

đ i này l i đòi h i m t quá trình kiên đ nh hành đ ng. Tuy nhiên, quá trình kiên đ nh hành đ ngổ ạ ỏ ộ ị ộ ị ộ  

đ  đ t đ n k t qu  cu i cùng này s  không bao gi  x y ra, n u trể ạ ế ế ả ố ẽ ờ ả ế ước đó ta không có m t thay ộ

đ i ngay t c thì trong trái tim. Chính vì th , thành công th t s  xu t phát và b t đ u t  chính ổ ứ ế ậ ự ấ ắ ầ ừtrái tim m i ngỗ ười ch  không ph i t  kh i óc.ứ ả ừ ố

Thay đ i ch  là m t ph n c a s  phát tri n. N u b n không cho phép nh ng thay đ i ổ ỉ ộ ầ ủ ự ể ế ạ ữ ổtích c c di n ra bên trong mình, b n s  không th  thay đ i thê giói m t cách tích c c. Có th  ự ễ ạ ẽ ể ổ ộ ự ể

b n v n s  s  thay đ i, nh ng b n có bi t đi u gì đáng s  hon không? Đó là s  nu i ti c. ạ ẫ ợ ự ổ ư ạ ế ề ợ ự ố ế

M   ơ ướ c

H c l i cách ọ ạ ước mơ

Có đ n 3 l a ch n vào đ i h c, tôi thích ngành kinh doanh nh t nh ng l i nghĩ ngành ế ự ọ ạ ọ ấ ư ạcông ngh  thông tin (CNTT) s  d  ki m vi c làm khi ra trệ ẽ ễ ế ệ ường h n, nên r t cu c tôi l i ch n   ơ ố ộ ạ ọ Ịinh CNTT. Đây là m t l a ch n làm tôi c m th y h i ti c vì sau này lĩnh v c mà tôi đam mê ộ ự ọ ả ấ ơ ế ự

th t s  là kinh doanh ch  không ph i công ngh ậ ự ứ ả ệ

Nhi u lúc tôi t ng nghĩ, n u nh  tôi nh n đề ừ ế ư ậ ược s  hự ướng nghi p rõ ràng, cũng nh  ệ ư

được hu n luy n v  k  năng s ng s m đ  tin vào  c m  c a mình, thì có l  tôi đã có m t l aấ ệ ề ỹ ố ớ ể ướ ơ ủ ẽ ộ ự  

ch n sáng su t h n là "h c đ  ra trọ ố ơ ọ ể ường d  ki m vi c", có l  cu c đ i tôi đã thay đ i theo ễ ế ệ ẽ ộ ờ ổ

hướng khác t t h n. Đó cũng là lý do t i sao tôi mong mu n giúp các em h c sinh nhìn th y giáố ơ ạ ố ọ ấ  

tr  th t c a b n thân, t  đó n  l c đi tìm con đị ậ ủ ả ừ ỗ ự ường phù h p v i mình t  s m, thay vì ch  bi t ợ ớ ừ ớ ỉ ế

"h c đ  thi", "h c đ  có b ng" hay "h c đ  ra trọ ể ọ ể ằ ọ ể ường d  ki m vi c làm".ễ ế ệ

Tuy nhiên là không ai có th  thay đ i cái "n u nh "  y, tôi ch  bi t m t đi u là vì tôi ch nể ổ ế ư ấ ỉ ế ộ ề ọ  

h c ngành CNTT cho nên sau này đ  tr  thành m t doanh nhân, d ch gi  và chuyên gia đào ọ ể ở ộ ị ả

t o, tôi đã ph i t  đ u t  vào chính mình thông qua nhi u khóa h c k  năng khác nhau, cũng ạ ả ự ầ ư ề ọ ỹ

nh  ph i t  h c r t nhi u qua sách báo, Internet  Nh ng cái "n u nh "  y cũng chính là m t ư ả ự ọ ấ ề ư ế ư ấ ộtrong nh ng lý do t i sao tôi mu n vi t quy n sách này đ  càng nhi u ngữ ạ ố ế ể ể ề ười càng t t, nh t là ố ấ

nh ng b n tr , b t đ u suy nghĩ nghiêm túc h n v  nh ng l a ch n c a mình t  s m và ữ ạ ẻ ắ ầ ơ ề ữ ự ọ ủ ừ ớ

không bao gi  ph i nói hai ch  "n u nh ".ờ ả ữ ế ư

Quay l i câu chuy n h c hành c a tôi, khi tôi v a vào năm nh t c a ngành CNTT (ĐH ạ ệ ọ ủ ừ ấ ủKhoa h c T  nhiên), thì ngay h c k  đ u tiên  y nhà trọ ự ọ ỳ ầ ấ ường đã có thông báo v  vi c Đ i h c ề ệ ạ ọ

Qu c gia Singapore (National University of Singapore — g i t t là NUS) đ n trố ọ ắ ế ường tôi tuy n ểsinh. M c dù hoàn c nh gia đình tôi đã đ  nghèo h n trặ ả ỡ ơ ước nhi u, nh ng cũng không d  d  gì,ề ư ư ả  cho nên tôi ch ng bao gi  dám m  hay tin r ng mình s  có th  đi du h c. Chính vì th  mà tôi ẳ ờ ơ ằ ẽ ể ọ ế

đã r t th    và không m y quan tâm đ n c  h i đó. Ch  vì suy nghĩ h n h p, cho r ng mình ấ ờ ơ ấ ế ơ ộ ỉ ạ ẹ ằkhông th , cho r ng không bao gi  đ n lể ằ ờ ế ượt mình đi du h c, t i đã lãng phí m t m t năm cu c ọ ồ ấ ộ ộ

s c vô lý, nh ng tôi đâ m t t  tin th t mà ch ng hi u t i sao. Có v  t  tin là m t k  năng có ứ ư ấ ự ậ ẳ ể ạ ẻ ự ộ ỹ

th  đ c rèn luy n, thay vì là m t tính cách. Đó là lý do t i sao chúng ta v n thể ượ ệ ộ ạ ẫ ường nh c nh  ắ ởnhau: "B n ph i h c cách tin vào ch nh mình. ạ ả ọ ỉ

Năm ti p theo, NUS l i đ n trế ạ ế ường tôi đ  tuy n sinh. L n này th m chí tôi còn th    h nể ể ầ ậ ờ ơ ơ  

n a vì tôi nghĩ m t sinh viên v i “thành tích" thi l i 2 môn (cho dù là v i lý do đau b nh b t ng  ữ ộ ớ ạ ớ ệ ấ ờ

đi n a) thì cũng khó lòng đữ ược tuy n vào NUS. L  ra, tôi dã đ  c  h i  y vu t m t kh i t m tayể ẽ ể ơ ộ ấ ộ ấ ỏ ầ  

c a mình m t l n n a n u không nh  ngủ ộ ầ ữ ế ờ ười yêu c a tôi lúc b y gi ủ ấ ờ

Hoàn toàn khác v i tôi, cô  y v n là con c a m t gia đình r t khá gi , luôn mang trong ớ ấ ố ủ ộ ấ ảmình m t ộ ước m  cháy b ng là đi du h c, nên thơ ỏ ọ ường xuyên tìm ki m nh ng c  h i đ  đế ữ ơ ộ ể ược ra 

bi n l n. L n đó, chính cô  y đã kéo tôi đi d  t  h i th o du h c này sang h i th o du h c ể ớ ầ ấ ự ừ ộ ả ọ ộ ả ọ

khác. Đi đ n đâu, tôi cũng th y hoa m t v i nh ng con s  h c phí kinh hoàng c a các trế ấ ắ ớ ữ ố ọ ủ ường 

đ i h c nạ ọ ước ngoài, ch a k  đ n chi phí sinh ho t, chi phí đi l i, và đ  lo i chi phí khác. Cho ư ể ế ạ ạ ủ ạnên đ i v i tôi, vi c đi các h i th o du h c ch  là đi cho bi t, ch  y u là đ  làm tài x  và chi u ố ớ ệ ộ ả ọ ỉ ế ủ ế ể ế ềlòng người yêu

Th t lòng mà nói, tôi ch ng h  có ý đ nh n p đ n vào NUS. Vi c tôi n p đ n vào NUS ậ ẳ ề ị ộ ơ ệ ộ ơcũng chính là do người yêu tôi đã đ ng viên khuy n khích tôi cùng n p h  s  d  tuy n vào ộ ế ộ ồ ơ ự ểNUS v i cô  y. Lúc đó, tôi cũng ch  cùng n p h  s  cho cô  y vui, ch  trong b ng tôi th m ớ ấ ỉ ộ ồ ơ ấ ứ ụ ầnghĩ, cho dù có trúng tuy n thì gia đình tôi cũng ch ng có ti n mà cho tôi đi du h c, còn h c ể ẳ ề ọ ọ

b ng toàn ph n thì tôi không dám m  t i. Dổ ầ ơ ớ ường nh  s ng quá lâu trong cái nghèo và s  t  ti ư ố ự ự

v  cái nghèo đã khi n tôi cho phép mình ng ng m  ề ế ừ ơ ướ ừc t  lúc nào ch ng hay ẳ

B n v n đang m  ạ ẫ ơ ướ ức t c là b n đang s ngạ ố

Khi chúng ta còn bé, ai cũng t ng m  ừ ơ ước, và không nh ng th , m  ữ ế ơ ước th t nhi u. R i ậ ề ồkhi l n lên, ta b t đ u đ  cho nh ng va ch m v i cu c đ i khi n cho ta ph i "th c t " h n. Đ  ớ ắ ầ ể ữ ạ ớ ộ ờ ế ả ự ế ơ ể

r i sau m t th i gian s ng mãi v i cái "th c t "  y, ta d n đánh m t nh ng ồ ộ ờ ố ớ ự ế ấ ầ ấ ữ ước m  c a mình. ơ ủ

Đ n m t lúc nào đó gi t mình nhìn l i xung quanh, nhìn th y m t th c t  là nh ng ngế ộ ậ ạ ấ ộ ự ế ữ ườ ại b n 

v n t ng b  ta cho r ng "m  m ng" hay "thi u th c t ", đang đ c sông vì ố ừ ị ằ ơ ộ ế ự ế ượ ước m  c a h , ta ơ ủ ọ

b t ch t ch nh lòng. Nh ng lúc  y ta t  h i, ai đã đánh c p nh ng m  ấ ợ ạ ữ ấ ự ỏ ắ ữ ơ ước c a mình, và r i ủ ồbàng hoàng nh n ra r ng, chính ta đã tậ ằ ước đo t đi nh ng ạ ữ ước m  c a b n thân.ơ ủ ả

N u nh  loài v t s ng gi  nào hay gi  n y, thì con ngế ư ậ ố ờ ờ ấ ười chúng ta không ch  bi t s ng ỉ ế ố

v i hi n t i mà còn bi t s ng vì tớ ệ ạ ế ố ương lai. M  ơ ước là m t trong nh ng đi u phân bi t con ngộ ữ ề ệ ười 

v i con v t. M  ớ ậ ơ ước là quy n thiêng liêng c a m i ngề ủ ỗ ười cho dù trong b t k  hoàn c nh nào. ấ ỳ ả

Nh ng m i ngư ỗ ười chúng ta t  h i, li u có bao gi  ta vô tình cho phép chính mình cự ỏ ệ ờ ướp đi cái quy n  y c a b n thân, b ng cách đ  l i cho m i th  chung quanh không. Đ  r i, chính b n ề ấ ủ ả ằ ổ ỗ ọ ứ ể ồ ảthân ta l a ch n ng ng m  ự ọ ừ ơ ước. Đó có l  là m t trong nh ng nguyên nhân l n nh t khi n ẽ ộ ữ ớ ấ ếnhi u ngề ười mâi m c k t   t ng dắ ẹ ở ầ ướ ủi c a cu c s ng.ộ ố

Cho nên, n u m t ngày nào đó b n b t ch t nh n ra r ng mình đã ng ng m  ế ộ ạ ấ ợ ậ ằ ừ ơ ước, hãy tìm m i cách đ  l y l i nó. Hãy l a ch n ti p t c m  ọ ể ấ ạ ự ọ ế ụ ơ ước và hành đ ng vì ộ ước m  c a mình. ơ ủHãy nh  r ng, cái ngày b n cho phép b n thân mình ng ng m  ớ ằ ạ ả ừ ơ ước cũng là ngày b n ch t — ạ ế

ch t   bên trong chính s  s ng c a th  xác bên ngoài. Nên dù sao đi n a, hãy s ng vì ế ở ự ố ủ ể ữ ố ước mơ 

c a mình.ủ

Hành đ ng vì ộ ước mơ

Nghèo không ph i là m t cái t iả ộ ộ

V  ph n mình, m c dù m c đích n p h  s  xin đi du h c lúc đ u ch  là cho ngề ầ ặ ụ ộ ồ ơ ọ ầ ỉ ười yêu vui lòng, nh ng khi tôi b t đ u hành đ ng, nh ng ư ắ ầ ộ ữ ước m  c a tôi cũng b t đ u s ng l i. Tôi ơ ủ ắ ầ ố ạ

nh  đ n nh ng ngày tháng tuy t v i khi tôi s ng vì nh ng m  ớ ế ữ ệ ờ ố ữ ơ ước c a mình: m  ủ ơ ước được đi máy bay ra Hà N i, m  ộ ơ ước được h c l p chuyên Toán, m  ọ ớ ơ ước vào h c Lê H ng Phong, m  ọ ồ ơ

c tr  thành th  khoa kì thi t t nghi p  Có nh ng m   c tôi làm đ c, có nh ng m   c tôi

không làm được. Nh ng cho dù đư ược hay không thì tôi đã th t s  s ng và chi n đ u vì nh ng ậ ự ố ế ấ ữ

c m   y. B t ch t tôi nh n ra r ng, mình ph i ti p t c m   c, b i vì đi u quan tr ng không

ph i là tôi có đ t đả ạ ược m  ơ ước hay không, mà đi u quan tr ng là tôi có dám ề ọ ước m  hay ơ

không

Tuy nhiên, m  ơ ước không thôi thì không đ ủ

Sau khi n p b ng đi m cũng nh  vộ ả ể ư ượt qua vòng ph ng v n s  tuy n, tôi đ c "t m ỏ ấ ơ ể ượ ạ

ch p nh n" vào NUS. T i sao l i là "t m ch p nh n"? B i vì m c dù thành tích h c t p c a tôi ấ ậ ạ ạ ạ ấ ậ ở ặ ọ ậ ủ

tương đ i t t, nh ng lúc  y trình đ  ti ng Anh c a tôi v n còn kém so v i đòi h i c a trố ố ư ấ ộ ế ủ ẫ ớ ỏ ủ ường. 

H  ra đi u ki n là tôi ph i đ t đọ ề ệ ả ạ ược đi m IELTS ít nh t 6.0 thì m i để ấ ớ ược nh p h c trong khi ậ ọtrình đ  IELTS c a tôi lúc đó ch  đ t t m 4.0 hay nhi u l m là 4.5 mà thôi.ộ ủ ỉ ạ ầ ề ắ

Ng t nghèo h n n a, lúc  y kì thi IELTS ch  đặ ơ ữ ấ ỉ ượ ổc t  ch c t i Vi t Nam m i 3 tháng m t ứ ạ ệ ỗ ộ

l n và l  phí thì r t cao (ít ra là so v i kh  năng tài chính c a gia đình tôi). T i th i đi m tôi bi tầ ệ ấ ớ ả ủ ạ ờ ể ế mình bu c ph i đ t IELTS 6.0 đ  độ ả ạ ể ược đi du h c, thì kì thi IELTS ti p theo s  di n ra ch  trong ọ ế ẽ ễ ỉvòng kho ng ch a đ y 2 tháng n a. Đó là c  h i duy nh t c a tôi. N u tôi không t n d ng ả ư ầ ữ ơ ộ ấ ủ ế ậ ụ

được nó thì cánh c a du h c c a tôi s  hoàn toàn b  đóng l i. B i vì h  ch  có th  đ i tôi nhi u ử ọ ủ ẽ ị ạ ở ọ ỉ ể ợ ề

l m là 3 tháng đ  hoàn thành th  t c nh p h c. N u tr , tôi s  m t c  h i. Trong khi đó, n u ắ ể ủ ụ ậ ọ ế ễ ẽ ấ ơ ộ ếtôi không đ t đ  6.0 trong kì thi IELTS l n này, thì kì thi IELTS ti p theo ch  di n ra sau 3 thángạ ủ ầ ế ỉ ễ  

n a. Cho nên đ i v i tôi, ch c ch n s  không có c  h i th  hai.ữ ố ớ ắ ắ ẽ ơ ộ ứ

Nh ng đó ch  là m t trong vô s  nh ng khó khăn th  thách mà tôi ph i đ i di n lúc  y. ư ỉ ộ ố ữ ử ả ố ệ ấThách th c l n nh t đ i v i tôi th t ra n m   v n đ  tài chính. Ti n   đâu đ  h c luy n thi ứ ớ ấ ố ớ ậ ằ ở ấ ề ề ở ể ọ ệIELTS? Ti n   đâu đ  đóng l  phí thi? Ti n   đâu đ  đi du h c? ề ở ể ệ ề ở ể ọ

S  giàu có b t đ u t  bên trongự ắ ầ ừ

Khi nói v  ti n, có nh ng ngề ề ữ ười nghèo v n thích than mình không có đi u ki n, và b i vì ẫ ề ệ ởkhông có đi u ki n nên không làm đề ệ ược cái này hay cái kia. Tôi cũng đã t ng nh  th  Ch  vì từ ư ế ỉ ự cho mình không có đi u ki n, tôi đã cho phép mình không bao gi  m  đ n chuy n đi du h c. ề ệ ờ ơ ế ệ ọ

Đ i v i tôi, chuy n đi du h c quá là xa x  so v i kh  năng tài chính c a gia đình mình. Và chínhố ớ ệ ọ ỉ ớ ả ủ  suy nghĩ  u trĩ đó đã suýt cấ ướp m t c a tôi c  m t t ng lai t i sáng.ấ ủ ả ộ ươ ươ

May m n thay, lúc đó tôi đã k p nh n ra đắ ị ậ ượ ằc r ng, tôi có th  nghèo ti n nghèo b c, ể ề ạ

nh ng tôi không th  cho phép mình nghèo ý chí, nghèo quy t tâm. N u nh  c  đ i này, tôi c  ư ể ế ế ư ả ờ ứ

ng i đó mà than mình không có đi u ki n đ  đ u t  vào b n thân, thì đ n bao gi  tôi m i có ồ ề ệ ể ầ ư ả ế ờ ớ

đi u ki n.ề ệ

Tôi ch ng th y ai than mình nghèo mà nh  v y giàu lên. Tôi cũng ch ng bao gi  th y ai ẳ ấ ờ ậ ẳ ờ ấthan mình th t b i mà nh  đó thành công. Tôi ch  bi t nh ng ngấ ạ ờ ỉ ế ữ ười nghèo, đã hành đ ng đ  ộ ểlàm giàu. Tôi ch  bi t nh ng ngỉ ế ữ ười th t b i, đã đ ng d y d  thành công. Cho nên, n u nh  tôi ấ ạ ứ ậ ể ế ư

ch  bi t than vãn mình nghèo, mình không có đi u ki n, thì c  cu c đ i này, tôi s  mãi ph i ỉ ế ề ệ ả ộ ờ ẽ ảthan mình nghèo, mình không có đi u ki n. Chính ì th , tôi quy t tâm tìm cách gi i quy t t ng ề ệ ế ế ả ế ừ

v n đ , lo i b  t ng hòn đá ngăn đ ng tôi t i ấ ề ạ ỏ ừ ườ ớ ước m  c a mình, thay vì ng i dó than thân ơ ủ ồtrách ph n.ậ

Vượt lên hoàn c nhả

Suy nghĩ theo hướng  y. Tôi b t đ u tìm cách gi i quy t t ng v n đ  m t. V n đ  l n ấ ắ ầ ả ế ừ ắ ề ộ ấ ề ớ

nh t c n ph i gi i quy t trấ ầ ả ả ế ước tiên là: “Ti n   đâu đ  đi du h c?".ề ở ể ọ

Tôi tìm hi u và để ược bi t r ng, chính ph  Singapore có chính sách h  tr  80% h c phí ế ằ ủ ỗ ợ ọdành cho nh ng sinh viên đữ ược tuy n vào NUS, vì NUS là m t trong nh ng trể ộ ữ ường đ i h c ạ ọhàng đ u c a Singapore và c a th  gi i (NUS đã t ng đ c x p vào nhóm 20 trầ ủ ủ ế ớ ừ ượ ế ường đ i h c ạ ọhàng đ u th  gi i). Đi u ki n duy nh t đ  sinh viên n c ngoài h c t i NUS có th  nh n đ c ầ ế ớ ề ệ ấ ể ướ ọ ạ ể ậ ượkho n tr  c p 80% h c phí này là ph i làm vi c   Singapore trong vòng ít nh t 3 năm sau khi ả ợ ấ ọ ả ệ ở ấ

V y còn 20% h c phí còn l i và nh ng chi tiêu khác thì sao?ậ ọ ạ ữ

Sau khi mày mò tìm ki m thông tin, tôi đ c bi t r ng, đ i v i nh ng sinh viên có hoàn ế ượ ế ằ ố ớ ữ

c nh gia đình khó khăn, nhà trả ường thông qua các ngân hàng s  h  tr  cho vay 20% h c phí ẽ ỗ ợ ọcòn l i, và đ c bi t là cho vay c  chi phí ăn   t i thi u trong su t quá trình h c. Ch a k  t  ạ ặ ệ ả ở ố ể ố ọ ư ể ừnăm th  2 tr  đi, tôi có th  xin vi c làm thêm đ  trang tr i cho các kho n chi phí c a mình. ứ ở ể ệ ể ả ả ủ(Lu t pháp Singapore c m sinh viên n c ngoài h c năm nh t đi làm đ  tránh các tiêu c c.)ậ ấ ướ ọ ấ ể ự

Nh  th , v  v n đ  tài chính đ  đi du h c có th  xem là t m  n. Ph n còn l i là thuy t ư ế ề ấ ề ể ọ ể ạ ổ ầ ạ ế

ph c ba m   ng h  tôi, và h n n a là  ng h  tài chính đ  tôi có th  luy n thi và đăng ký thi ụ ẹ ủ ộ ơ ữ ủ ộ ể ể ệIELTS

Tôi v  nói v i m  trề ớ ẹ ước, m  có v   ng h  Đ n khi ba v , nghe chuy n tôi mong mu n ẹ ẻ ủ ộ ế ề ệ ố

đi du h c, m t ba bi n s c và g t phăng ý tọ ặ ế ắ ạ ưởng  y đi. Lúc đ u tôi gi n ba l m. Nh ng khi ấ ầ ậ ắ ư

th y ba ng i suy nghĩ đăm chiêu, tôi ch t hi u ra r ng, không ph i ba không mu n cho tôi đi duấ ồ ọ ể ằ ả ố  

h c mà vì ba không bi t làm cách nào đ  có th  lo đọ ế ể ể ược ti n cho tôi. Cũng có th  lúc  y, ba t  ề ể ấ ựtrách b n thân mình vì không lo đ c cho tôi đi du h c nh  con ngả ượ ọ ư ười ta

Hi u để ược đi u đó, tôi l p c  m t k  ho ch đ  thuy t ph c ba m t cách kiên trì, gi i ề ậ ả ộ ế ạ ể ế ụ ộ ảthích cho ba hi u vi c đ u t  vào tể ệ ầ ư ương lai là h u ích nh  th  nào, gi i thích cho ba hi u gia ữ ư ế ả ểđình tôi s  không ph i lo gì v  tài chính (vì tôi mẽ ả ề ượn ti n ăn h c, thì sau này tôi s  là ngề ọ ẽ ườ ải tr  

n  ch  không ph i gia đình). Cu i cùng thì tôi cũng có đợ ứ ả ố ược s   ng h  c a ba. Và dĩ nhiên, baự ủ ộ ủ  

m  cũng s n sàng h  tr  tài chính đ  tôi h c luy n thi và đăng ký thi IETLS.ẹ ẵ ỗ ợ ể ọ ệ

Th t lòng mà nói, riêng l  phí thi IELTS lúc  y thôi đã g p đôi s  lậ ệ ấ ấ ố ương c a ba m i ủ ỗtháng. Cho nên đ i v i tôi, th t s  vhông có c  h i th  hai. Ngay c  n u có thì tôi cũng không ố ớ ậ ự ơ ộ ứ ả ếiim m  mi ng xin ba cho tôi đóng ti n thi IELTS l i l n n a. T i không còn l a ch n nào khác ở ệ ề ạ ầ ữ ỏ ự ọ

là ph i chi n đ u b ng t t :   s c l c c a mình và ph i chi n th ng.ả ế ấ ằ ấ ả ứ ự ủ ả ế ắ

Trong vòng g n 2 tháng sau đó, tôi dành t t c  th i gian c a mình đ  h c ti ng Anh. Tôiầ ấ ả ờ ủ ể ọ ế  

bi t mình ch  có m t c  h i này mà thôi, nên tôi không th  cho phép mình th t b i. Tôi h c ế ỉ ộ ơ ộ ể ấ ạ ọngày h c đêm: nghe, nói, đ c, vi t. Th m chí, khi bà ngo i tôi b nh ph i vào b nh vi n, tôi ọ ọ ế ậ ạ ệ ả ệ ệhàng ngày mang t p sách vào vi n, v a ng i bên giậ ệ ừ ồ ường trông ngo i v a h c ti ng Anh.ạ ừ ọ ế

Trong nh ng ngày tháng đó, tôi nh n ra r ng, tài s n quý giá và ý nghĩa nh t trong cu c ữ ậ ằ ả ấ ộ

s ng mà m i con ngố ỗ ười có được là m  u c. Khi chúng ta có m t m  ơ ớ ộ ơ ước đ  s ng và chi n đ uể ố ế ấ  

vì nó, chúng ta có m t lý do đ  s ng m nh m  và đ y quy t tâm, m t lý do đ  s ng t t h n ộ ể ố ạ ẽ ầ ế ộ ể ố ố ơ

t ng ngày, m t lý do đ  tin vào chính b n thân mình và m t lý do đ  th t s  sông. Tôi cũng ừ ộ ể ả ộ ể ậ ự

nh n ra r ng, t  khi vào đ i h c, tôi đã không th t s  s ng mà đ n gi n ch  t n t i b i vì tôi ậ ằ ừ ạ ọ ậ ự ố ơ ả ỉ ồ ạ ởquên m  ơ ước. Tôi ch  mu n t t nghi p, ra trỉ ố ố ệ ường r i có m t vi c làm. Tôi ch ng bao gi  m  ồ ộ ệ ẳ ờ ơ

đ n m t b u tr i cao r ng mà   đó mình là cánh chim đ i bàng t  do tung bay. Cho đ n khi tôi ế ộ ầ ờ ộ ở ạ ự ế

nh n ra r ng:ậ ằ

Cu c đ i có m t b u tròi, còn ta có m t đôi cánh.ộ ờ ộ ầ ộ

Và r i kì thi IELTS cũng đ n, tôi bồ ế ước vào phòng thi v i quy t tâm kì thi này s  giúp tôi ớ ế ẽtung cánh bay ra bi n l n. Ngày có k t qu , tôi run đ n m c ph i nh  m  vào xem giúp ch  ể ớ ế ả ế ứ ả ờ ẹ ứkhông dám vào. Sau m t h i lâu, m  bộ ồ ẹ ước ra v i gớ ương m t t i cặ ươ ười. Tôi đ t 6.5 (cao h n ạ ơ

yêu c u 0.5), và không nh ng v y, tôi còn là ngầ ữ ậ ười cao đi m nh t trong đ t thi  y. Cánh c a ể ấ ợ ấ ử

du h c đã chính th c m  toang v i tôi.ọ ứ ở ớ

Ngày nh n đậ ược b  h  s  m i nh p h c g i t  Singapore v , tôi và gia đình vui m ng ộ ồ ơ ờ ậ ọ ử ừ ề ừ

nh  m  h i. C  ngày, tôi ng i mân mê b  h  s , đ c đi đ c l i nh  th  mình đang s ng trên ư ở ộ ả ồ ộ ồ ơ ọ ọ ạ ư ể ốmây

V i nh ng ngớ ữ ườ ại b n h c   NUS t i sân bay Changi Singapore năm 2001ọ ở ạ

Tin vào ước mơ

Cùng v i ni m sung sớ ề ướng, tôi nghi m ra m t đi u r ng, tôi ph i dám m  ệ ộ ề ằ ả ơ ước nhi u ề

h n n a; và thành công b t đ u t  vi c l a ch n tin vào chính b n thân mình. M c tiêu ti p ơ ữ ắ ầ ừ ệ ự ọ ả ụ ếtheo c a tôi là giành đủ ược su t h c b ng toàn ph n v i tên g i ASEAN Scholarship (H c b ng ấ ọ ổ ầ ớ ọ ọ ổĐông Nam A)

Đ  đ t đ c h c b ng này, tôi ph i tr i qua m t vòng ph ng v n s  tuy n. Và ti p theo ể ạ ượ ọ ổ ả ả ộ ỏ ấ ơ ể ếsau đó, tôi ph i vi t m t bài lu n ti ng Anh đ  tr  l i cho câu h i: sao b n x ng đáng đả ế ộ ậ ế ể ả ờ ỏ ạ ứ ược 

nh n H c b ng Đông Nam Á?ậ ọ ổ

Khi vi t bài lu n này, tôi t  h i mình, n u tôi nói là tôi gi i th  này ho c tài th  kia thì ế ậ ự ỏ ế ỏ ế ặ ế

li u đó có ph i là nh ng lý do thuy t ph c và đích th c khi n cho tôi x ng đáng đ t đệ ả ữ ế ụ ự ế ứ ạ ược h c ọ

b ng  y. N u th  thì có l  t t c  nh ng thí sinh khác h  cũng x ng đáng mà không c n ph i ổ ấ ế ế ẽ ấ ả ữ ọ ứ ầ ảthêm m t vòng xét tuy n nào c , vì nói cho cùng, t t c  chúng tôi đ n đ c đây đ u nh  k t ộ ể ả ấ ả ế ượ ề ờ ế

qu  h c t p và ph ng v n xu t s c   vòng đ u. V y đi u gì  n tôi x ng đáng nh n đả ọ ậ ỏ ấ ấ ắ ở ầ ậ ề ế ứ ậ ược h c ọ

b ng này?ổ

Tôi suy nghĩ, suy nghĩ và suy nghĩ mãi  Cho đ n m t lúc, ch t nh n ra câu tr  l i th t ế ộ ợ ậ ả ờ ậ

ra đang   ngay trở ước m t tôi: M  ắ Ơ ƯỚC. Th  là tôi b t đ u đ t bút vi t:” Tôi x ng đáng đế ắ ầ ặ ế ứ ược 

nh n h c b ng này b i vì ch  đon gi n m t đi u: Tôi dám ậ ọ ổ ở ỉ ả ộ ề ước". Đó là cách tôi m  đ u bài lu n ở ầ ậ

c a mình. Tôi không rõ nh ng gì tôi vi t ti p theo sau đó. Tôi ch  nh  r ng tôi vi t m t m ch ủ ữ ế ế ỉ ớ ằ ế ộ ạ

b ng t t c  dam mê và nhi t huy t v  nh ng ằ ấ ả ệ ế ề ữ ước m  cho b n thân tôi, cho nh ng ngơ ả ữ ười tôi yêu thương và T  qu c tôi — n i tôi g i b ng hai ti ng thân thổ ố ơ ọ ằ ế ương "đ t m ”.ấ ẹ

K t qu  là tôi đế ả ượ ọc l t vào vòng 3 ­ ph ng v n tr c ti p b i v  giáo s  trỏ ấ ự ế ớ ị ư ưởng khoa. 

Trước khi đ n bu i ph ng v n nà , tôi suy nghĩ r t nhi u v  nh ng đi u mà có th  th y s  h iế ổ ỏ ấ ỵ ấ ề ề ữ ề ể ầ ẽ ỏ 

đ  chu n b  trể ẩ ị ước. Tôi đoán ch ng, có th  th y s  h i tôi h c hành th  nào, đi m s  ra sao, ừ ể ầ ẽ ỏ ọ ế ể ố

ho c cũng có th  th y s  h i nh ng câu h i hóc búa đ  th  thách trí thông minh c a tôi. Ng c ặ ể ầ ẽ ỏ ữ ỏ ể ử ủ ạnhiên thay, khi b c vào bu i ph ng v n, th y h i nh ng câu h i h t s c đ n gi n nh  là: "Emướ ổ ỏ ấ ầ ỏ ữ ỏ ế ứ ơ ả ư  

ra   đâu?”; “Em l n lên nh  th  nào?”; "Gia đình và xu t thân ra sao?”; "Ngoài h c t p thì em ở ớ ư ế ấ ọ ậthích làm nh ng gì khác?”; "Em đã bao gi  th t b i ch a?"  Tôi nghĩ c  thành th t là t t nh t, ữ ờ ấ ạ ư ứ ậ ố ấ

c  th  tôi k  chân th t v  xu t thân c a tôi, v  gia đình mình, v  c  nh ng th t b i và nh ng ứ ế ể ậ ề ấ ủ ề ề ả ữ ấ ạ ữbài h c.ọ

Cu i cùng, câu h i "khó" nh t đó là: "Em mu n s ng cu c s ng c a mình nh  th  nào?”ố ỏ ấ ố ố ộ ố ủ ư ể

Th t tình mà nói, tôi cũng không nh  chính xác mình đã tr  l i câu h i này th  nào. Tôi ậ ớ ả ờ ỏ ế

ch  nh  cái c m xúc tuôn trào lúc  y, d ng nh  tôi không còn đang tr  l i ph ng v n n a mà ỉ ớ ả ấ ườ ư ả ờ ỏ ấ ữđang chia s  ẻ ước m  c a mình. Câu nói duy nh t mà tôi v n còn nh , đó là ngay khi k t l i ơ ủ ấ ẫ ớ ế ạ

nh ng chia s  c a mình, tôi nhìn vào m t v  giáo s  đáng kính và nói r ng: "Em mu n s ng vì ữ ẻ ủ ắ ị ư ằ ố ố

c m  c a mình"

M c dù tr  l i nh  v y, nh ng v i kinh nghi m s ng còn non nót c a mình lúc  y, tôi ặ ả ờ ư ậ ư ớ ệ ố ủ ấ

th t s  không hi u l m ý nghĩa c a nh ng câu h i r t đ n gi n và đ i thậ ự ể ắ ủ ữ ỏ ấ ơ ả ờ ường mà v  giáo s  ị ư

h i, nh t là khi nh ng câu h i  y đỏ ấ ữ ỏ ấ ược h i đ  quy t đ nh xem tôi có x ng đáng nh n su t h c ỏ ể ế ị ứ ậ ấ ọ

b ng tr  giá đ n g n 1 t  đ ng hay không. Tôi c  tổ ị ế ầ ỉ ồ ứ ưởng đi ph ng v n h c b ng là ph i tr  l i ỏ ấ ọ ổ ả ả ờ

nh ng câu h i r t cao siêu hóc búa l m ch ữ ỏ ấ ắ ứ

Mãi v  sau này, cho đ n khi b t đ u làm công vi c hu n luy n ­ đào t o trong vai trò ề ế ắ ầ ệ ấ ệ ạ

c a m t di n gi  và chuyên gia đào t o, nhìn l i, tôi m i ch t nh n ra r ng, đi u quan tr ng vàủ ộ ễ ả ạ ạ ớ ọ ậ ằ ề ọ  cũng là y u t  quy t đ nh giúp tôi giành đế ố ế ị ược su t h c b ng toàn ph n  y không ph i là tôi ấ ọ ổ ầ ấ ảthông minh hay có đi m s  nh  th  nào, mà là nh ng k  năng s ng c  b n mà tôi có để ố ư ế ữ ỹ ố ơ ả ược. 

Th  m i hi u t i sao ngế ớ ể ạ ườ ờ ẫi đ i v n thường nói, ki n th c chuyên môn h c thu t ch  đóng góp ế ứ ọ ậ ỉ

m t ph n vào thành công c a m i ngộ ầ ủ ỗ ười, còn ph n l n thành công quy t đ nh b i nh ng k  ầ ớ ế ị ở ữ ỹnăng t  duy thành công mà ngư ườ ấi  y có được

Đ  k t l i chể ế ạ ương này, m t l n n a tôi mu n nh c đ n hai ch  M  ộ ầ ữ ố ắ ế ữ Ơ ƯỚC. Hãy luôn 

nh  r ng, đi u quan tr ng không r rai là b n có đ t đớ ằ ề ọ ạ ạ ược m  ơ ước hay không, mà đi u quan ề

tr ng là b n có dám ọ ạ ước m  hay không. Cái ngày mà b n cho phép b n thân mình ng ng m  ơ ạ ả ừ ơ