Vì sao xe lửa phải chạy trên đường ray?Khi đi xe đạp trên đờng trải nhựa phẳng lì bạn sẽ cảm thấy rất dễ chịu, còn khi đi xe đạp trên đờng đá vụ gồ ghề khấp khểnh bạn sẽ cảm thấy tốn sức
Trang 1Vì sao xe lửa phải chạy trên đường ray?
Khi đi xe đạp trên đờng trải nhựa phẳng lì bạn sẽ cảm thấy rất dễ chịu, còn khi đi
xe đạp trên đờng đá vụ gồ ghề khấp khểnh bạn sẽ cảm thấy tốn sức, vì sao lại nh vậy?
Khi lốp xe đạp bơn căng, ngồi lên xe sẽ cảm thấy dễ chịu, khi lốp non hơi đạp xe
sẽ tốn sức, đó là vì sao?
Thì ra đó đều là do vấn đề sức cản lăn Đờng nhựa phẳng lì và lốp xe đạp bơm căng thì sức cản lăn nhỏ, ngời ngồi trên xe đạp cảm thấy dễ chịu Vì vậy giảm sức cản lăn là một khâu chủ yếu trong việc nâng cao hiệu quả vận chuyển
Những xe lửa đầu tiên là những xe bánh gỗ chạy trên đờng ray gỗ do ngựa kéo, sức cản lăn rất lớn Sau đó, từng bớc cải tiến, cho đến cách đây hơn 100 năm, khi phát minh ra máy hơi nớc thì bánh xe và đờng ray mới đợc chế tạo bằng thép, do vậy mới giảm đợc sức cản lăn rất nhiều
Theo thực nghiệm một ô tô có tải nếu đỗ trên mặt đờng đá vụn cần phải có 15
ng-ời mới đẩy nó đi đợc, nhng nếu một toa xe lửa có cùng trọng lợng đỗ trên đờng ray thép thì chỉ cần 2 ngời là có thể đẩy nó tiến lên đợc Sức cản lăn của hai loại xe chênh nhau 7,5 lần Và nh thế bất kể xét từ mặt tiết kiệm nhiên liệu hoặc nâng cao hiệu suất vận hành, sự chênh lệch giữa hai loại xe cũng rất rõ rệt Đó là một trong những nguyên nhân chủ yếu khiến cho vì sao xe lửa rất nặng, nếu xe lửa trực tiếp chạy trên đờng đá hoặc đờng xi măng thì mặt đờng sẽ xảy ra hiện tợng lõm xuống dới Dùng ray thép và tà vẹt có thể tránh đợc tình trạng đó
Có nguyên nhân nào khác nữa không? Có đấy
Giữa hai thanh ray của đờng sắt có khoảng cách nhất định, gọi là chiều rộng đ-ờng ray, nó phù hợp với khoảng cách của hai bánh xe cùng trục hai bên có gờ Nh vậy thông qua quan hệ giữa bánh xe và đờng ray xe lửa có thể chạy theo hớng của hai đờng ray, và đó cũng là một lý do nữa đòi hỏi xe lửa phải chạy trên đờng ray