Tập huấn phòng chống ma tuý B2

Lạm dụng ma tuý và các chất gây nghiện, nghiện ma tuý  Hoạt động tìm hiểu thế nào là lạm dụng ma tuý và các CGN, nghiện ma tuý?. Lạm dụng ma tuý và các CGN Lạm dụng ma tuý và các CGN l

Bµi 2: L¹m dông ma tuý vµ c¸c chÊt

g©y nghiÖn, NghiÖn ma tuý

Bài tập

Mỗi nhóm đưa ra một ví dụ về một tình huống lạm dụng MT và CGN mà các anh /chị đã biết.

Trình bày trước lớp bằng các hình thức: đóng vai, kể chuyện, phỏng vấn vv…

I Lạm dụng ma tuý và các chất gây

nghiện, nghiện ma tuý

 Hoạt động tìm hiểu thế nào là lạm dụng ma tuý và các CGN, nghiện ma tuý? (Động não)

 * Thế nào là lạm dụng ma túy?

 * Thế nào là nghiện ma túy?

1 Lạm dụng ma tuý và các CGN

 Lạm dụng ma tuý và các CGN là hiện tượng sử dụng chúng không phải cho mục đích trị liệu; hoặc tự ý kéo dài thời gian sử dụng; hoặc sử dụng quá liều chỉ định, không theo hướng dẫn của thầy thuốc.

 Mọi trường hợp lạm dụng thuốc có chứa ma túy và các CGN đều

có thể dẫn đến tình trạng nhiễm độc cấp tính hoặc mãn tính.

2 Nghiện ma tuý

 Nghiện ma tuý là trạng thái nhiễm độc chu kỳ mãn tính do sử dụng lặp lại nhiều lần chất đó.

 Đặc trưng của hiện tượng nghiện là :

 Cần tăng dần liều dùng

 Có sự lệ thuộc về tâm lý, sinh lý của người dùng vào chất đó

 Nếu thiếu nó người nghiện sẽ có những triệu chứng như: uể oải, hạ huyết áp, lên cơn co giật, đau đớn

II Hội chứng đói thuốc hay hội chứng cai

nghiện

1 Biểu hiện của người nghiện khi đói thuốc

Khi đã nghiện, nếu người nghiện thiếu thuốc hoặc bị cắt lượng thuốc quen dùng, sẽ gây ra hội chứng đói thuốc hay hội chứng cai nghiện

Mức độ nhẹ:

 Ngáp

 Chảy nước mắt, nước mũi, nước bọt

 Vã mồ hôi, ớn lạnh, nổi da gà

Mức độ nặng:

 Nôn mửa

 Tiêu chảy, xuất huyết đường tiêu hoá

 Đau đầu, co giật, hôn mê

 Đau cơ, xương, khớp (hiện tượng"giòi bò"trong xương)

Chú ý: Những hiện tượng này hay gặp ở những người nghiện heroin, thuốc

phiện và các opiat khác

Sử dụng nhiều lần lặp lại 1 chất MT

2 Mối quan hệ giữa lạm dụng ma túy, nghiện và hội chứng

đói thuốc

Sử dụng nhiều hơn

và thường xuyên hơn

Không có thuốc để dùng

Hội chứng đói thuốc

3 Cách nhận biết người nghiện ma tuý

Nhận biết qua hành vi:

1 Thay đổi bất thường giờ giấc sinh hoạt: thức khuya, đêm ít ngủ, dậy muộn, ngày ngủ nhiều.

2 Hay tụ tập, đi lại đàn đúm với những người không có việc làm, không lao động, không học hành, hay chơi thân với người nghiện ma tuý.

3 Đi lại có quy luật, mỗi ngày cứ đến một giờ nhất định nào đó dù

có đang bận việc gì cũng tìm cách kiếm cớ để “đi“.

4 Thích ở một mình, ít hoặc ngại tiếp xúc với mọi người

5 Tâm trạng thường lo lắng, bồn chồn, đôi khi nói nhiều, nói dối hay có biểu hiện chống đối, cáu gắt.

3 Cách nhận biết người nghiện ma tuý

6 Hay ngáp vặt, người lừ đừ, mệt mỏi, lười lao động, không chăm lo vệ sinh cá nhân, nếu là HS thường đi học muộn, trốn học, học lực giảm sút, ngồi học trong lớp hay ngủ gà, ngủ gật.

7 Nhu cầu tiêu tiền ngày một nhiều, sử dụng tiền không có lý do chính

đáng, thường xuyên xin tiền người thân, hay bán đồ cá nhân và của gia đình, nợ nần nhiều.

8 Trong túi quần, áo, cặp sách, phòng ở thường có các thứ như: giấy bạc, thuốc lá, kẹo cao su, bật lửa ga, bơm xi lanh, kim tiêm, ống thuốc, thuốc phiện, gói nhỏ heroin.

9 Có dấu kim tiêm trên mạch máu, ở mu bàn tay, ở cổ tay, mặt trên khuỷu tay, mặt trong mắt cá chân, ở bẹn, ở cổ.

10 Đối với người đã nghiện nặng, ngoài các dấu hiệu trên còn biểu hiện: sức khoẻ giảm sút rõ rệt, thường xuyên ngáp vặt, mắt lờ đờ, da tái, môi thâm, cơ thể hôi hám, ít tắm giặt, ăn mặc luộm thuộm.

3 Cách nhận biết người nghiện ma tuý

- Nhận biết qua những biểu hiện các triệu chứng khi người nghiện bị đói thuốc.

- Nhận biết bằng các phương tiện kỹ thuật Ví dụ như dùng que chỉ thị màu Khi thử chỉ cần nhúng que vào nước tiểu của người bị nghi là có sử dụng ma tuý thì những chỉ thị màu sẽ cho câu trả lời người đó có sử dụng ma tuý hay không.

4 Cơ chế cai nghiện (Đối với nhóm opiat)

Trong trạng thái bình thường

Các bộ phận cơ thể hoạt động đau

(+) Endoocphin hết đau

(do tuyến yên tiết ra) Trong trạng thái nghiện ma túy Các bộ phận cơ thể hoạt động đau

(+) Ma túy hết đau (-) Endoocphin

(Tuyến yên ngừng tiết) Cai nghiện ma túy Các bộ phận cơ thể hoạt động đau Giai đoạn 1:

(-) Ma túy

(-) Endoocphin vẫn đau

(Tuyến yên vẫn ngừng tiết)

5 - 10 hôm Giai đọan 2:

(-) Ma túy dần dần bớt đau

(+) Endoocphin (Tuyến yên bắt đầu tiết trở lại trạng thái bình thường)

(+) Thuốc trợ giúp

Phương pháp cai nghiện

• Phương pháp cắt ngang (phương pháp không dùng thuốc)

• Phương pháp dùng thuốc

Phương pháp gây ngủ kéo dài

Phương pháp đông tây y kết hợp

• Phục hồi các chức năng sinh lý

H·y nãi kh«ng víi ma tuý

II NhËn d¹ng ma tuý vµ c¸c chÊt g©y nghiÖn

1 M o o c p h i n

2

3

4

5

6

7

8

9

10