Bài thơ Hồi Hương Ngẫu Thư - Kỳ Nhị nguyên tác: Bài thơ Hồi Hương Ngẫu Thư - Kỳ Nhất nguyên tác: Dịch Nghĩa Còn trẻ ra đi, lão mới về Tóc thưa cằn cỗi, tiếng còn quê Trẻ con trông thấ
Trang 21, Đọc thuộc lũng và diễn cảm bài thơ “Cảm nghĩ trong đờm thanh tĩnh” của Lớ Bạch.(Bản phiờn õm và dịch thơ )
Nhà thơ Lí Bạch được mệnh danh là “Tiên thơ” ( Ông tiên làm thơ )
Tĩnh dạ tứ là một bài thơ Đường luật
2, Nhận xét không nào đúng trong những
nhận xét sau ?
Trang 3Trường THCS Quảng Thọ
Trang 4Để lại cho đời hơn 20 bài thơ Trong đó có hai
Trang 5I T¸c gi¶ - t¸c phÈm:
1.T¸c gi¶:
Tiểu sử sơ lược
Đời Đường Trung Tông, Hạ Tri Chương đỗ tiến sĩ vào năm 684, được bổ làm Thái thường bác sĩ Trong thời Khai
nguyên, đời vua Đường Huyền Tông, ông làm Lễ bộ thị lang kiêm Tập hiền viện học sĩ, đổi làm Thái tử tân khách, rồi Bí thư giám Đầu đời Thiên Bảo, ông xin từ quan về làm đạo sĩ.
Ông cùng với Trương Húc, Trương Nhược Hư, Bao Dung được người đương thời gọi là Ngô trung tứ sĩ (Bốn danh sĩ đất Ngô) Ông là bạn vong niên với Lý Bạch, từng gọi Lý Bạch là
"trích tiên" (tiên bị đày)
Hạ Tri Chương thích uống rượu, tính tình hào phóng Ông
còn để lại 20 bài thơ, trong đó hai bài Hồi hương ngẫu thư là nổi
tiếng nhất.
Trang 6Bài thơ Hồi Hương Ngẫu Thư
- Kỳ Nhị (nguyên tác):
Bài thơ Hồi Hương Ngẫu Thư
- Kỳ Nhất (nguyên tác):
Dịch Nghĩa
Còn trẻ ra đi, lão mới về
Tóc thưa cằn cỗi, tiếng còn quê
Trẻ con trông thấy mà không biết
Cười hỏi " Khách từ mô đến tê ? "
Năm tháng xa nhà chắc đã lâu Bạn bè mất nửa, nửa về đâu
Hồ Gương trước cửa lung linh nước Gió chẳng làm thay gợn sóng sầu
Dịch Nghĩa
Trang 7Giã xu©n kh«ng xãa nh÷ng vßng sãng xa.
Trang 10Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi, Hương âm vô cải , mấn mao tồi.
Nhi đồng tương kiến , bất tương thức, Tiếu vấn:Khách tòng hà xứ lai?
Rời nhà từ lúc còn trẻ, già mới quay về, Giọng quê không đổi, nhưng tóc mai đã rụng Trẻ con gặp mặt, không quen biết,
Cười hỏi: Khách ở nơi nào đến?
Khi đi trẻ, lúc về già Trẻ đi ,già trở lại nhà,
Giọng quê vẫn thế, tóc đà khác bao Giọng quê không đổi ,sương pha mái đầu Trẻ con nhìn lạ không chào Gặp nhau mà chẳng biết nhau
Hỏi rằng : Khách ở chốn nào lại chơi? Trẻ cười hỏi:”Khách từ đâu đến làng ?“
( PHẠM SĨ VĨ dịch, trong THƠ ĐƯỜNG t p 1 ậ (TRẦN TRỌNG SAN dịch,trong THƠ ĐƯỜNG
Trang 11Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi, Hương âm vô cải , mấn mao tồi.
Nhi đồng tương kiến , bất tương thức, Tiếu vấn: Khách tòng hà xứ lai?
PHIÊN
ÂM
B¶n dÞch 1 B¶n dÞch 2
Khi đi trẻ, lúc về già Trẻ đi già trở lại nhà,
Giọng quê vẫn thế, tóc đà khác bao Giọng quê không đổi , sương pha mái đầu Trẻ con nhìn lạ không chào Gặp nhau mà chẳng biết nhau
Hỏi rằng :Khách ở chốn nào lại chơi? Trẻ cười hỏi: “Khách từ đâu đến làng ?”
(PHẠM SĨ VĨ dịch, trong THƠ ĐƯỜNG t p 1 ậ (TRẦN TRỌNG SAN dịch,trong THƠ ĐƯỜNG , tập 1
NXB Văn học,HÀ NỘI,1987 ) BẮC ĐẨU,SÀI GÒN,1966)
1 §äc
Dịch Thơ
Trang 12Nối cột A với nội dung ở cột B cho phù hợp.
Giọng quê Không đổi
Cùng nhau Hỏng, rơi rụng
1
C
B
A 2
Trang 13Tương : Cùng nhau
Trang 14I Tác giả - tác phẩm:
II Đọc , chú thích
III Phân tích tác phẩm:
1 Nhan đề bài thơ:
Dựa vào chú thích , nói rõ cách hiểu của em lần về
quê của ông quan- nhà thơ Hạ Tri Chương?
Tại sao tác giả lại ngẫu nhiên viết ? Vậy ý nghĩa nhan
đề bài thơ có gì đáng chú ý?
Trang 15Khi đi trẻ, lúc về già
Giọng quê vẫn thế, tóc đà khác bao
Trẻ con nhìn lạ không chào
Hỏi rằng : Khách ở chốn nào lại chơi?
(PHẠM SĨ VĨ dịch, trong THƠ ĐƯỜNG tập 1
,
NXB Văn học,HÀ NỘI,1987 )
B¶n dÞch 1
Trang 17( Thiếu tiểu li gia, lão đại hồiHương âm vô cải, mấn mao tồi )
Khi đi trẻ, lúc về già
Giọng quê không đổi, tóc đà khác bao
ở câu thơ thứ 1, tác giả nêu lên thay đổi gì của bản thân khi trở lại quê hương?
Đọc câu thơ thứ 2 và cho biết nội dung câu thơ này có điều gì giống và khác với câu thơ thứ 1?
Trang 18+ Nghệ thuật: đối, tương phản
( Thiếu tiểu li gia, lão đại hồiHương âm vô cải, mấn mao tồi )
Khi đi trẻ, lúc về già
Giọng quê không đổi, tóc đà khác bao
Biện pháp nghệ thuật nào được tác giả sử dụng?
Trang 19Nghệ thuật đối được sử dụng ở hai
câu thơ đầu trong bài thơ
Trang 20+ Nghệ thuật: đối, tương phản
( Thiếu tiểu li gia, lão đại hồiHương âm vô cải, mấn mao tồi )
Khi đi trẻ, lúc về già
Giọng quê không đổi, tóc đà khác bao
- Tạo nhịp điệu cân đối cho thơ
- KháI quát ngắn gọn quãng đời xa quê với những đổi thay
+ Tác dụng:
- Khẳng định tình quê hương vẫnthủy chung, nguyên vẹn, gắn bó
Trang 21Tiếu vấn: Khách tòng hà xứ lai? )
Trang 22I Tác giả - tác phẩm:
II Đọc , chú thích
III Phân tích tác phẩm:
1 Nhan đề bài thơ:
2 Câu khai thừa:
3 Hai câu Chuyển - họp
Trang 23(Nhi đồng tương kiến, bất tương thức, Tiếu vấn : Khách tòng hà xứ lai ? )
Trẻ con nhìn lạ không chào
Hai câu thơ cuối
Hỏi rằng: Khách ở chốn nào lại chơi?
Trang 24I Tác giả - tác phẩm:
II Đọc , chú thích
III Phân tích tác phẩm:
1 Nhan đề bài thơ:
2 Câu khai thừa:
3 Hai câu chuyển- họp:
: tình huống bất ngờ, câu hỏi tu từ, hình ảnh, âm thanh vui tươi
=> Để bộc lộ nỗi ngậm ngùi, chua xót của tác giả trong tình cảm đối với quê hương.
Nghệ thuật
Trang 25Sự biểu hiện tình quê ở hai câu
trên và hai câu dưới của bài thơ có
gì khác nhau về giọng điệu?
Thời gian : 2’ - Thảo luận theo bàn
Trang 26Bài thơ Cảm nghĩ trong đêm Bài thơ Cảm nghĩ trong đêm “ “
Hạ Tri Chương đều viết về tình quê hư
ơng nhưng cách biểu hiện tình cảm ở mỗi bài thơ lại khác nhau Em hãy chỉ
ra sự khác nhau đó?
Trang 27I Tác giả - tác phẩm:
II Đọc , chú thích
III Phân tích tác phẩm:
1 Nhan đề bài thơ:
2 Câu khai thừa:
3 Hai câu chuyển- họp:
IV Tổng kết:
1 Nghệ thuật:
2 Nội dung:
Nghệ thuật đối, nghệ thuật tạo tình huống
Tình yêu quê hương chân thành, sâu sắc
Trang 28Bài thơ biểu hiện một cách chân
thực mà sâu sắc, hóm hỉnh mà ngậm
ngùi tình yêu quê hương thắm thiết của một người sống xa quê lâu ngày, trong khoảnh khắc vừa mới đặt chân trở về quê cũ.
Trang 291: Bài thơ trờn được viết theo thể thơ nào?
A.Thất ngụn bỏt cỳ B.Thất ngụn tứ tuyệt C.Ngũ ngụn tứ tuyệt D.Tự do
2: Chỉ ra những biện phỏp nghệ thuật được sử dụng trong bài thơ
A.Phộp đối B.Tương phản , đối lập C.Biểu cảm qua tự sự
D.Tất cả cỏc biờn phỏp nghệ thuật trờn
3: Bài thơ trờn được tỏc giả viết trong hoàn cảnh nào?
A.Mới rời quờ ra đi B.Xa nhà,xa quờ đã lõuC.Xa quờ rất lõu nay mới trở về
Trang 30Vui mừng, háo hức
khi trở về quê
Đau đớn, luyến tiếc khi phải rời xa chốn
kinh thành
Buồn thương trước cảnh quê hương nhiều thay đổi
Ngậm ngùi, hụt hẫng khi trở thành khách lạ giữa quê hương
C
D
Trang 31I Tác giả - tác phẩm:
II Đọc , chú thích
III Phân tích tác phẩm:
1 Nhan đề bài thơ:
2 Câu khai thừa:
3 Hai câu chuyển- họp:
Trang 32- Học thuộc lòng bài thơ ( phiên âm và dịch thơ )
- Viết đoạn văn phát biểu cảm nghĩ của em về quê hương.
- Soạn bài: Bài ca nhà tranh bị gió thu phá (Đỗ “ ”
Phủ).
Trang 34Giáo viên trường THCS Quảng Thọ