van ban: ngau nhien viet nhan buoi moi ve que

--- ---Thay đổi Không thay đổi Thời gian, tuổi tác Bản sắc riêng của một vùng quê, chất quê, hồn quê Khẳng định sự bền bỉ của tình cảm con người, tình yêu quê hương bền chặt, đậm đà..

Trang 2

Ki m tra bài c ể ũ

Quan sát bức tranh sau:

* Hình ảnh trên gợi nhớ đến bài thơ Đường nào?

* Đọc thuộc lòng bài thơ (phần phiên âm và dịch thơ):

Trang 3

I Đọc - hiểu chú thích

1 Tác giả, tác phẩm

a, Tác giả

Hãy đọc chú thích về tác giả - tác phẩm

Hạ Tri Chương (659 – 744), tự Quý Chân, hiệu Tứ Minh cuồng khách, quê ở Vĩnh Hưng, Việt Châu( nay thuộc huyện Tiêu Sơn, tỉnh Chiết Giang), đỗ tiến sĩ năm 695, sinh sống, học tập, làm quan trên 50 năm

ở kinh đô Trường An, rất được Đường Huyền Tông vị nể Lúc xin từ quan về quê làm đạo sĩ, vua có tặng thơ, thái tử và các quan đều đưa tiễn Ông là bạn vong niên ( bạn chơi với nhau không kể tuổi chênh lệch ) của thi hào Lí Bạch, từng gọi

Lí Bạch là “ trích tiên” (tiên bị đày) Thích uống rượu, tính tình hào

phóng, ông còn để lại 20 bài thơ,

trong đó hai bài Hồi hương ngẫu thư

là nổi tiếng nhất Bài được chọn để học là bài 1.

H¹ Tri Ch ¬ng TiÕt 38 – V n b n V n b n ă ă ả ả : NgÉu nhiªn viÕt nh©n buæi míi vÒ quª.

-( Håi h ¬ng ngÉu th )

Trang 4

H¹ Tri Ch ¬ng

-I Đọc - hiểu chú thích

a, Tác giả

- Hạ Tri Chương (659 – 744), tự Quý Chân,

quê Chiết Giang – Trung Quốc.

- Là nhà thơ lớn đ ờ Đường, bạn vong i

Trang 5

H¹ Tri Ch ¬ng

a, Tác giả

- Hạ Tri Chương (659 – 744), tự Quý Chân,

quê Chiết Giang – Trung Quốc.

- Là nhà thơ lớn đ ờ Đường, bạn vong i

Trang 6

H¹ Tri Ch ¬ng

a, Tác giả

- Hạ Tri Chương (659 – 744), tự Quý

Chân, quê Chiết Giang – Trung Quốc.

- Là nhà thơ lớn đ ờ Đường, bạn i

vong niên của Lí Bạch.

- Sống và làm quan trên 50 năm

ởTrường An, rất được nể trọng.

- Là bài thơ nôỉ tiếng của Hạ Tri Chương

b, Tác phẩm

- Sáng tác khi tác giả mới đặt chân về

quê sau 50 năm xa cách.

2 Đọc - giải thích từ khó

Đọc:

Giọng chậm, buồn, câu 3 giọng hơi ngạc nhiên, câu 4 giọng cao hơn ở câu hỏi.

TiÕt 38 – V n b n V n b n ă ă ả ả : NgÉu nhiªn viÕt nh©n buæi míi vÒ quª.

( Håi h ¬ng ngÉu th )

a, Đọc

Trang 7

Phiên âm

Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi,

Hương âm vô cải, mấn mao tồi.

Nhi đồng tương kiến, bất tương thức

Tiếu vấn: Khách tòng hà xứ lai?

Dịch nghĩa

Rời nhà từ lúc còn trẻ, già mới quay về,

Giọng quê không đổi, nhưng tóc mai

đã rụng.

Trẻ con gặp mặt, không quen biết,

Cười hỏi: Khách ở nơi nào đến?

Trẻ đi, già trở lại nhà,

Giọng quê không đổi, sương pha mái đầu Gặp nhau mà chẳng biết nhau

Trẻ cười hỏi: Khách từ đâu đến làng?

(Trần Trọng San dịch, trong Thơ Đường, tập I

Bắc Đẩu, Sài Gòn, 1966)

Dịch thơ

Khi đi trẻ, lúc về già

Giọng quê vẫn thế, tóc đà khác bao.

Trẻ con nhìn lạ không chào Hỏi rằng: Khách ở chốn nào lại chơi?

( Phạm Sĩ Vĩ dịch, trong Thơ Đường, tập I

NXB Văn học, Hà Nội, 1987)

-

- - - - -

- -

2 Đọc - giải thích từ khó

H¹ Tri Ch ¬ng

Dịch chưa sát nghĩa từ “không chào”

- Mất từ “cười”

- Dịch chưa sát nghĩa: “sương pha mái đầu”

- Mất từ “Nhi đồng”

a, Đọc

Trang 8

Chép, viết, ghi lại

Trang 9

Chép, viết, ghi lại

B “Ngẫu nhiên viết” vì tác giả không chủ định làm thơ ngay lúc mới đặt chân tới quê hương.

* Nhan đề:

Trang 10

có gì độc đáo?

- Tình cảm quê hương thường được biểu hiện ở nỗi sầu xa xứ Nhưng ở đây tình quê lại được biểu hiện ngay lúc tác giả vừa đặt chân tới quê nhà sau mấy chục năm xa cách.

- “Ngẫu nhiên viết” vì tác giả không chủ định làm thơ ngay lúc mới đặt chân tới quê hương.

Trang 11

Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh

Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê

Tác giả ở xa quê

Tác giả mới bước chân về quê

Trang 12

- “Ngẫu nhiên viết” vì tác giả không chủ định làm thơ ngay lúc mới đặt chân tới quê hương.

Trang 15

Trẻ đi, già trở lại nhà,

Giọng quê không đổi, sương pha mái đầu Gặp nhau mà chẳng biết nhau

Trẻ cười hỏi: Khách từ đâu đến làng?

(Trần Trọng San dịch, trong Thơ Đường, tập I

Trang 16

- Phương thức biểu đạt:

Biểu cảm qua tự sự và miêu tả

Trang 17

- Phương thức biểu đạt:

Biểu cảm qua tự sự và miêu tả

- Bố cục: Hai phần: P1: 2 câu đầu

Trang 19

H¹ Tri Ch ¬ng

II Đọc - hiểu nội dung văn bản

1 Tình quê được gợi lên từ cuộc đời

sử dụng trong câu

thơ?

Trang 20

H¹ Tri Ch ¬ng

Kể khái quát quãng đời xa quê làm quan của tác giả.

Câu kể

Xác định kiểu câu

ở câu 1?

Trang 21

H¹ Tri Ch ¬ng

Hương âm vô cải mấn mao tồi

Tả về mái tóc, giọng nói: tóc đã rụng, giọng quê vẫn thế không thay đổi.

- Dùng yếu tố thay đổi để làm nổi bật yếu tố không thay đổi.

-

-Thay đổi Không thay đổi

Thời gian, tuổi tác Bản sắc riêng của một vùng quê, chất

quê, hồn quê

<

>

Khẳng định sự bền bỉ của tình cảm con người, tình yêu quê hương bền chặt, đậm đà.

- Tình yêu quê hương đậm đà, bền

chăt Đó là sự gắn bó bền chặt trong

cuộc đời tác giả cũng như cuộc đời

mỗi con người.

- Phép đối, phương thức kể, tả

(câu tả)

Biện pháp nghệ thuật nào được

sử dụng trong câu

thơ?

Xác định kiểu câu

ở câu 2?

Trang 22

H¹ Tri Ch ¬ng

- Trẻ con không nhận ra ông

- Hỏi khách ở đâu tới

Nhi đồng

Trang 23

H¹ Tri Ch ¬ng

- Trẻ con không nhận ra ông

- Xem ông là khách Bất ngờ, trớ trêu

2 Tình quê được gợi lên từ lũ trẻ

trong làng

Tại sao lại xảy ra tình huống đó?

- Vì tác giả xa làng đã quá lâu

Trang 24

H¹ Tri Ch ¬ng

Trẻ con: cười hỏi ( tiếng cười, giọng nói)

Tác giả:

(bị gọi là khách)

Hồn nhiên, ngây thơ vui vẻ

Ngạc nhiên bất ngờ buồn tủi ngậm

trong làng

Tác giả ấn tượng rõ nhất

về bọn trẻ trong làng ở điều gì?

Trang 25

H¹ Tri Ch ¬ng

Trẻ con: cười hỏi ( tiếng cười,

giọng nói)

Tác giả:

Ngạc nhiên bất ngờ buồn tủi ngậm ngùi chua xót

trong làng

Nghệ thuật:

- Dùng hình ảnh, âm thanh tươi vui của bọn trẻ để thể hiện tình cảm ngậm ngùi của tác giả

- Giọng điệu: bi hài, ngậm ngùi

Nét độc đáo trong việc thể hiện tình cảm ở hai câu thơ?

Nhận xét gì về giọng điệu ở hai câu thơ này?

Trang 26

H¹ Tri Ch ¬ng

giọng nói)

Tác giả:

trong làng

- Giọng điệu bi hài, hình ảnh âm

thanh tươi vui, tình cảm ngậm ngùi

Tâm trạng tác giả và hình ảnh bọn trẻ trong làng càng có ý nghĩa gì trong việc thể hiện tình cảm quê

* Khẳng định tình quê hương càng thêm sâu sắc, bền chặt.

* Gợi buồn, vui, hi vọng của nhà thơ

- Khẳng định tình quê hương càng

thêm sâu sắc, bền chặt.

Trang 27

H¹ Tri Ch ¬ng

giọng nói)

Tác giả:

trong làng

- Khẳng định tình quê hương càng

thêm sâu sắc, bền chặt.

Trang 28

H¹ Tri Ch ¬ng

trong làng

- Sự bền bỉ của tình cảm con người,

tình yêu quê hương bền chăt, đậm

- Tạo duyên cớ để tác giả viết bài thơ, ngay khi tác giả mới đặt chân.

- Tạo nên kịch tính, mang phong vị bi hài.

Khách

Trang 29

H¹ Tri Ch ¬ng

đà.

Trang 30

H¹ Tri Ch ¬ng

đà.

Trang 31

H¹ Tri Ch ¬ng

? Nội dung chính của bài thơ là gi?

A Diễn tả tình cảm quê hương sâu nặng của mọt người xa quê trong đêm trăng thanh tĩnh

B Diễn tả tình cảm quê hương thắm thiết của một người sống xa quê lâu ngày trong khoảnh khắc vừa đặt chân về quê cũ.

C Diễn tả niềm lưu luyến của một người trong giờ phút chia tay với quê hương

đà.

Trang 32

H¹ Tri Ch ¬ng

- Hình ảnh vui tươi, tình huống bất ngờ

- Biểu cảm thông qua mêu tả, tự sự

* Nội dung:

2 Nội dung:

- Tình yêu quê hương thắm thiết , mãnh liệt của tác giả trong khoảnh khắc vừa mới đặt chân tới quê hương.

đà.

Vẻ đẹp tâm hồn thuỷ chung với quê hương của tác giả.

Trang 33

H¹ Tri Ch ¬ng

đà.

Bài thơ được biểu hiện một cách chân thực mà sâu sắc, hóm hỉnh

mà ngậm ngùi tình yêu quê hương thắm thiết của một người sống xa quê lâu ngày, trong khoảnh khắc vừa mới đặt chân trở về quê cũ.

Ghi nhớ (SGK / 128)

Trang 34

H¹ Tri Ch ¬ng

đà.

Ghi nhớ (SGK / 128)

Câu 1: Bài thơ “Hồi hương ngẫu thư”

được tác giả viết trong hoàn cảnh nào?

A Mới rời quê ra đi

B Buồn thương trước cảnh quê

hương nhiều đổi thay

C Ngậm ngùi, hẫng hụt khi trở thành khách lạ giữa quê hương

D Đau đớn, luyến tiếc khi phải xa chốn kinh thành

Bài 1: Trắc nghiệm:

Trang 35

H¹ Tri Ch ¬ng

đà.

đạt của hai bài thơ: “Tĩnh dạ tứ” và

“Hồi hương ngẫu thư”.

+ Bài “Tĩnh dạ tứ”:từ nơi xa nghĩ về quê hương.

+ Bài “Hồi hương ngẫu thư”: từ quê hương

nghĩ về quê hương

- Phương thức biểu cảm :

+ Bài “Tĩnh dạ tứ”: biểu cảm trực tiếp

+ Bài“ Hồi hương ngẫu thư” biểu cảm gián tiếp

Trang 37

Bài Hồi hương ngẫu thư được

viết theo thể thơ gì ?

Thất ngôn tứ tuyệt

Đường luật

Trang 38

Từ nào được xem là

nhãn tự của bài thơ ?

Khách

Trang 40

Cho biết nghệ thuật thể hiện ở hai câu đầu ?

Phép

đối

Trang 42

Tình yêu quê hương được viết

một cách ,trong

khoảnh khắc vừa mới đặt

chân trở về quê cũ

ngẫu nhiên

Định dạng
Số trang	43
Dung lượng	4,51 MB