Tài liệu cung cấp các nội dung: khái niệm văn biểu cảm, cách làm văn biểu cảm, cách lập ý trong văn biểu cảm, hướng dẫn làm những dạng văn biểu cảm, một số dàn bài cụ thể về văn biểu cảm. Mời các bạn cùng tham khảo tài liệu để nắm chi tiết nội dung.
Trang 1VĂN BI U C M VÀ CÁCH LÀM BÀI VĂN BI U C MỂ Ả Ể Ả
I. Khái ni m văn bi u c mệ ể ả
Văn bi u c m là văn b n vi t ra nh m bi u đ t tình c m, c m xúc, s đánh giá c aể ả ả ế ằ ể ạ ả ả ự ủ con ngườ ố ới đ i v i th gi i xung quanh và khêu g i lòng đ ng c m n i ngế ớ ợ ồ ả ơ ườ ọi đ c Tình c m y đả ấ ược b c l tr c ti p thông qua nh ng suy nghĩ, nh ng n i ni m,ộ ộ ự ế ữ ữ ỗ ề
nh ng c m xúc trong lòng ngữ ả ười
Khi vi t văn bi u c m (dù d ng th hay văn xuôi), ngế ể ả ở ạ ơ ười ta v n thẫ ường hay k tế
h p s d ng nh ng phợ ử ụ ữ ương th c khác nh miêu t , t s đ b c l thái đ , tình c mứ ư ả ự ự ể ộ ộ ộ ả gián ti p thông qua nh ng đ i tế ữ ố ượng, nh ng hình nh có ý nghĩa n d ữ ả ẩ ụ
Khi v n d ng phậ ụ ương th c miêu t và t s vào văn bi u c m thì cũng c n l u ý:ứ ả ự ự ể ả ầ ư
có t thì cũng không t m t cách c th , hoàn ch nh; có k thì cũng không k m t cáchả ả ộ ụ ể ỉ ể ể ộ chi ti t, đ y đ , rõ ràng. Ngế ầ ủ ười vi t văn bi u c m ch ch n nh ng đ c đi m, nh ngế ể ả ỉ ọ ữ ặ ể ữ
s vi c, nh ng thu c tính nào đó có kh năng g i c m đ bi u hi n t tự ệ ữ ộ ả ợ ả ể ể ệ ư ưởng, tình
c m c a mình.ả ủ
II. Cách làm:
Bước 1: Xác đ nh yêu c u c a đ và tìm ý. Căn c vào các t ng và c u trúc c a đị ầ ủ ề ứ ừ ữ ấ ủ ề bài đ xác đ nh n i dung, t tể ị ộ ư ưởng, tình c m mà văn b n s vi t c n ph i hả ả ẽ ế ầ ả ướng t i.ớ
T đó đ t câu h i đ tìm ý (n i dung văn b n s nói v đi u gì? Qua đó c n b c lừ ặ ỏ ể ộ ả ẽ ề ề ầ ộ ộ thái đ , tình c m gì?)ộ ả
Bước 2 : Xây d ng b c c (dàn bài). B c c c a văn bi u c m bao g m ba ph n:ự ố ụ ố ụ ủ ể ả ồ ầ
M bài – Thân bài – k t bài ở ế Tuy nhiên vi c s p x p ý đ t o thành m t b c cệ ắ ế ể ạ ộ ố ụ hoàn ch nh ph thu c vào m ch c m xúc c a ngỉ ụ ộ ạ ả ủ ười vi t, không h máy móc áp đ tế ề ặ
m t ki u nào.ộ ể
M bài: ở Có th gi i thi u s v t, c nh v t trong th i gian và không gian. C m xúc ể ớ ệ ự ậ ả ậ ờ ả ban đ u c a mình ầ ủ
Thân bài: Qua miêu t , t s mà bi u l c m xúc, ý nghĩ m t cách c th , chi ti t, ả ự ự ể ộ ả ộ ụ ể ế sâu s c ắ
K t bài ế : k t đ ng c m xúc, ý nghĩ ho c nâng lên bài h c t t ế ọ ả ặ ọ ư ưở ng.
Bước 3: Hoàn thành văn b n. ả
Trên c s là dàn bài đã xây d ng, ngơ ở ự ười vi t tri n khai thành bài văn hoàn ch nh.ế ể ỉ
L u ý trong quá trình di n đ t ph i bi t k t h p v i các phư ễ ạ ả ế ế ợ ớ ương th c bi u đ t khácứ ể ạ
Trang 2(miêu t , t s , ngh lu n); đ ng th i ph i bi t s d ng các bi n pháp ngh thu t đ cả ự ự ị ậ ồ ờ ả ế ử ụ ệ ệ ậ ặ
s c (so sánh, nhân hoá, n d , đi p ng , nói quá…).ắ ẩ ụ ệ ữ
Câu văn có s bi n hoá linh ho t (có câu tr n thu t, câu c m, câu nghi v n, câu c uự ế ạ ầ ậ ả ấ ầ khi n; câu dài, câu ng n; có câu t nh lế ắ ỉ ược, câu câu t n t i…). L i văn ph i có c m xúcồ ạ ờ ả ả
v i v n t ng giàu hình nh, giàu s c g i c m.ớ ố ừ ữ ả ứ ợ ả
Bước 4: Ki m tra l i bàiể ạ : Ngoài vi c ki m tra cách di n đ t, s a l i c n ph iệ ể ễ ạ ử ỗ ầ ả
ki m tra l i xem văn b n đã toát lên t tể ạ ả ư ưởng, tình c m chính ch a, ho c đã t o đả ư ặ ạ ượ c
s xúc đ ng cho ngự ộ ườ ọi đ c ch a.ư
III. Cách l p ý trong văn bi u c mậ ể ả
Liên h hi n t i v i tệ ệ ạ ớ ương lai: Là hình th c dùng trí tứ ưởng tượng đ liên tể ưởng t iớ
tương lai, mượn hình nh tả ương lai đ kh i g i c m xúc v đ i tể ơ ợ ả ề ố ượng bi u c mể ả trong hi n t i. Cách bi u c m này t o nên m i liên h và tệ ạ ể ả ạ ố ệ ương lai
Vd: Vào đêm tr ướ c ngày khai tr ườ ng c a con. M đã chu n b nhi u tâm tr ng và t ủ ẹ ẩ ị ề ạ ưở ng
t ượ ng m t s tình hu ng s x y ra, nh ng m đã không h nghĩ r ng đêm nay m không ng ộ ố ố ẽ ả ư ẹ ề ằ ẹ ủ
đ ượ c. M t ngày kia, s còn xa l m ngày đó, con s bi t th nào là không ng đ ộ ẽ ắ ẽ ế ế ủ ượ c. Còn bây
gi gi c ng đ n v i con d dàng nh u ng m t ly s a, ăn m t cái k o ờ ấ ủ ế ớ ễ ư ố ộ ữ ộ ẹ
H i tồ ưởng quá kh và suy nghĩ hi n t i : là hình th c liên tứ ệ ạ ứ ưởng t i nh ng kí cớ ữ ứ trong quá kh , g i s ng d y nh ng k ni m đ t đó suy nghĩ v hi n t i.ứ ợ ố ậ ữ ỉ ệ ể ừ ề ệ ạ
vd: M còn nh h i con đi h c M u giáo l n đ u tiên , m ch n tr ẹ ớ ồ ọ ẫ ầ ầ ẹ ọ ườ ng g n ch m làm, đ ầ ỗ ẹ ể
c m t hai ti ng đ ng h m l i ch y qua tr ứ ộ ế ồ ồ ẹ ạ ạ ườ ng ngó ch ng con m t cái. M s con l n đ u ừ ộ ẹ ợ ầ ầ
xa m s khóc nhi u r i sinh b nh. Nh ng cô giáo con có nhi u kinh nghi m, b o m đ ng ẹ ẽ ề ồ ệ ư ề ệ ả ẹ ừ
đ cho con th y m t. Con ch khóc m y b a đ u, mà cũng ch khóc đ u gi sáng khi v a xa ể ấ ặ ỉ ấ ữ ầ ỉ ầ ờ ừ
m và đ u gi chi u khi ng tr a d y không th y m . R i con quen v i cô giáo và b n bè, ẹ ầ ờ ề ủ ư ậ ấ ẹ ồ ớ ạ
đ n ngày ngh mà cũng đòi đi h c , làm m có lúc đâm ghen v i cô giáo. Nh ng m tin là cô ế ỉ ọ ẹ ớ ư ẹ
nh n xét đúng: con có tính h ậ ướ ng ngo i ,d hòa đ ng, thích nghi môi tr ạ ễ ồ ườ ng t t, năng đ ng ố ộ
và đ c l p. V i nh ng tính cách nh v y, m hy v ng con s s m coi tr ộ ậ ớ ữ ư ậ ẹ ọ ẽ ớ ườ ng c p m t nh ấ ộ ư nhà mình.
Đây cũng là hình th c l y quá kh soi cho hi n t i khi n cho c m xúc c a conứ ấ ứ ệ ạ ế ả ủ
người tr nên sâu l ng h n. Cách bi u c m này s t o nên m i liên h g n k t r t tở ắ ơ ể ả ẽ ạ ố ệ ắ ế ấ ự nhiên và nhu n nhuy n gi a hi n t i và quá kh ầ ễ ữ ệ ạ ứ
Tưởng tượng tình hu ng, h a h n, mong ố ứ ẹ ước: Là hình th c liên tứ ưởng phong phú,
t nh ng hình nh th c đang hi n h u đ đ t ra các tình hu ng và g i g m vào đóừ ữ ả ự ệ ữ ể ặ ố ử ắ
nh ng suy nghĩ và c m xúc v đ i tữ ả ề ố ượng bi u c m cũng nh nh ng ể ả ư ữ ước m hi v ng.ơ ọ
vd: Đêm nay m không ng đ ẹ ủ ượ c. Ngày mai là ngày khai tr ườ ng l p M t c a con. M s ớ ộ ủ ẹ ẽ
đ a con đ n tr ư ế ườ ng, c m tay con d t qua cánh c ng, r i buông tay mà nói: “Đi đi con, hãy ầ ắ ổ ồ
Trang 3can đ m lên, th gi i này là c a con, b ả ế ớ ủ ướ c qua cánh c ng tr ổ ườ ng là m t th gi i kì di u s ộ ế ớ ệ ẽ
m ra” ở
Quan sát, suy ng m: Là hình th c liên tẫ ứ ưởng d a trên s quan sát nh ng hình nhự ự ữ ả đang hi n h u trệ ữ ước m t đ có nh ng suy ng m v đ i tắ ể ữ ẫ ề ố ượng bi u c m . Cách l p ýể ả ậ
thường t o nên nh ng c m xúc chân th c, sâu s c.ạ ữ ả ự ắ
vd: M nghe nói Nh t, ngày khai tr ẹ ở ậ ườ ng là ngày l c a toàn xã h i. Ng ễ ủ ộ ườ ớ i l n ngh vi c đ ỉ ệ ể
đ a tr con đ n tr ư ẻ ế ườ ng, đ ườ ng ph đ ố ượ c d n quang đãng và trang trí t ọ ươ i vui. T t c quan ấ ả
ch c nhà n ứ ướ c vào bu i sáng ngày khai tr ổ ườ ng đ u chia nhau đ n d l khai gi ng kh p ề ế ự ễ ả ở ắ các tr ườ ng h c l n nh B ng hành đ ng đó, h mu n cam k t r ng, không có u tiên nào ọ ớ ỏ ằ ộ ọ ố ế ằ ư
l n h n u tiên giáo d c th h tr cho t ớ ơ ư ụ ế ệ ẻ ươ ng lai
IV. Hướng D n Làm Nh ng ẫ ữ D ngạ Văn Bi u C mể ả
4.1. Bi u c m v thiên nhiên, c nh v t: dòng sông, cây c i, cánh đ ng, mùa trongể ả ề ả ậ ố ồ
năm
M bài:ở Gi i thi u chung v đ i tớ ệ ề ố ượng (cây, hoa, qu , c nh thiên nhiên )ả ả
Thân bài:
Hình dung đ c đi m g i c m c a thiên nhiên, c nh v t trong th i gian, không gianặ ể ợ ả ủ ả ậ ờ
c th đ b c l tình c m c a mình v đ i tụ ể ể ộ ộ ả ủ ề ố ượng yêu thích.( Có s d ng y u t miêuử ụ ế ố
t )ả
VD: Cây: r , thân, lá, hoa, qu ễ ả
Suy nghĩ v m i quan h c a thiên nhiên, c nh v t đ i v i cu c s ng con ngề ố ệ ủ ả ậ ố ớ ộ ố ười + Thân thu c, g n bó, có ích l i v i con ngộ ắ ợ ớ ười nh th nào?ư ế
+ G n bó v i nh ng l a tu i nào?ắ ớ ữ ứ ổ
Suy nghĩ v quan h c a thiên nhiên, c nh v t đ i v i ngề ệ ủ ả ậ ố ớ ười vi t.ế
+ Tình c m, c m xúc nh th nào?ả ả ư ế
+ G i nh ng k ni m thân thi t g n bó nào?ợ ữ ỉ ệ ế ắ
Thiên nhiên, c nh v t g i cho mình liên tả ậ ợ ưởng gì v cu c s ng? Con ngề ộ ố ười? V tìnhề
c m quê hả ương, trường l p, gia đình?ớ
K t bài: ế Kh ng đ nh tình c m c a mình đ i v i thiên nhiên, c nh v t.ẳ ị ả ủ ố ớ ả ậ
VD: Bi u c m v cây phể ả ề ượng
Trang 41. Tìm hi u đ : ể ề
Th lo i: văn bi u c m ể ạ ể ả
Đ i t ố ượ ng: cây ph ượ ng
Tình c m: yêu thích ả
2. Tìm ý và l p dàn ý ậ
a. Tìm ý:
Tu i c a hàng ph ổ ủ ượ ng vĩ
Tình c m c a m i ng ả ủ ọ ườ i
Tình c m c a em và các b n ả ủ ạ
Hàng ph ượ ng vĩ khi vào hè, m a đ n, xuân sang, thu v ư ế ề
Hoa ph ượ ng vĩ vào gi ra ch i, gi h c ờ ơ ờ ọ
Hoa ph ượ ng vĩ v i m i ng ớ ọ ườ i trong tr ườ ng
b. L p dàn ý ậ
M bài: Gi i thi u hàng ph ở ớ ệ ượ ng vĩ tr ườ ng em
Lí do em yêu thích ( đ p, nhi u bóng mát, g n v i k ni m) ẹ ề ắ ớ ỉ ệ
Thân bài: C m xúc chung ả
Hàng ph ượ ng vĩ đã g n bó v i nhi u th h h c sinh c a mái tr ắ ớ ề ế ệ ọ ủ ườ ng này
Ng ườ i còn l i và ng ở ạ ườ i đã đi xa ai cũng nh v mái tr ớ ề ườ ng thân yêu v i hàng ph ớ ượ ng vĩ
tr i bóng mát d c sân tr ả ọ ườ ng
Đ c đi m n i b t: ặ ể ổ ậ
Vào nh ng ngày hè ph ữ ượ ng vĩ nh nh ng chi u l a th p sáng c góc tr i ư ữ ế ử ắ ả ờ
Ngày thu ph ượ ng r ng lá tr cành, m a đ n cây đâm ch i n y l c đ hè đ n t a báng mát ụ ơ ư ế ồ ả ộ ể ế ỏ Tác d ng: ụ
Vào nh ng gi gi i lao ph ữ ờ ả ượ ng vui v c ẻ ườ i đùa, vào gi h c l ng l xòa bóng mát và kh hát ờ ọ ặ ẽ ẽ theo ti ng gi ng bài c a th y cô giáo ế ả ủ ầ
_ Hàng ph ượ ng vĩ tr m t nh ng ầ ư ư ườ ạ ớ i b n l n, đáng yêu nh đ a tr ư ứ ẻ
K t bài: Em luôn nh v hàng ph ế ớ ề ượ ng vĩ, em ao ướ c hàng ph ượ ng vĩ y mái mãi t ấ ươ i xanh
g n bó v i ngôi tr ắ ớ ườ ng này
Trang 54.2. Bi u c m v s v t, v con ngể ả ề ự ậ ề ười: món quà, đ v t, ngồ ậ ười thân
Bi u c m v s v t:ể ả ề ự ậ
M bài:ở Gi i thi u s v t con ng ớ ệ ự ậ ườ ị i đ nh bi u c m ể ả
Nêu c m nghĩ chung v đ i tả ề ố ượng
Thân bài:
1. Hoàn c nh, lí do có s v t ( Đả ự ậ ượ ặc t ng nhân ngày sinh nh t, đậ ược mua đ u nămầ
h c, đọ ựơc người nào đó làm cho, t làm )ự
2. H i tồ ưởng nh ng c m xúc khi ti p xúc v i s v t:ữ ả ế ớ ự ậ
Nh l i nh ng đ c đi m g i c m c a s v t : Hình dáng, màu s c, ch t li u, các bớ ạ ữ ặ ể ợ ả ủ ự ậ ắ ấ ệ ộ
ph n ậ
Tình c m, c m xúc trả ả ước nh ng đ c đi m đó.ữ ặ ể
3. Tình c m, s g n bó đ i v i s v t đó:ả ự ắ ố ớ ự ậ
Tình c m đ i v i s v t : Yêu quý, nâng niu, chăm sóc, gi gìn ả ố ớ ự ậ ữ
Ho c t s v t y nh t i tình c m c a ngặ ừ ự ậ ấ ớ ớ ả ủ ười thân, b n bè ạ
K t bài:ế Kh ng đ nh tình c m v đ i tẳ ị ả ề ố ượng
4.3. Bi u c m v con ngể ả ề ười
M bài: Gi i thi u chung v đ i tở ớ ệ ề ố ượng bi u c m ( Tr c ti p ho c gián ti pể ả ự ế ặ ế )
C m nghĩ ban đ u.ả ầ
Thân bài:
1. Hình dung v đ c đi m g i c m c a đ i t ng đ b c l c m xúc : hình dáng, máiề ặ ể ợ ả ủ ố ượ ể ộ ộ ả tóc, làn da, n cụ ười, gi ng nói qua quan sát, liên tọ ưởng, suy ng m ho c h i tẫ ặ ồ ưở ng
đ c đi m đ g i c m xúc ( n u ngặ ể ể ợ ả ế ười đó đang xa, đi xa )ở
2. B c l tình c m , c m xúc , suy nghĩ qua vi c làm, hành đ ng, c ch , tính cách c aộ ộ ả ả ệ ộ ử ỉ ủ
người đó thông qua quan h đ i x v i m i ngệ ố ử ớ ọ ười xung quanh, v i b n thân ngớ ả ườ i
vi t.ế
3. S g n bó c a ng i y v i b n thân em:ự ắ ủ ườ ấ ớ ả
Trong cu c s ng hàng ngày.ộ ố
Trang 6 H i tồ ưởng k ni m g n bó c a ngỉ ệ ắ ủ ười vi t v i ngế ớ ười đó.
> B c l tình c m c a ngộ ộ ả ủ ười vi t: Nh nhung, yêu quý, kính tr ng, bi t n ế ớ ọ ế ơ
4. B c l tình c m v i đ i t ng qua m t tình hu ng nào đó: liên t ng ,t ng t ngộ ộ ả ớ ố ượ ộ ố ưở ưở ượ
hướng đ n tế ương lai > b c l c m xúc.ộ ộ ả
K t bàiế : Kh ng đ nh tình c m v i đ i tẳ ị ả ớ ố ượng
Có th h a h n, mong ể ứ ẹ ước
Vd: Bi u c m v tình b nể ả ề ạ
G i ý làm bài: ợ
1. Tìm hi u đ : ể ề
Th lo i: Văn bi u c m ể ạ ể ả
Đ i t ố ượ ng: Tình b n ạ
Yêu c u c a đ : Phát bi u c m nghĩ ầ ủ ề ể ả
2. L p dàn bài: ậ
M bài: Nêu ý nghĩa c a m t tình b n đ p, gi i thi u tình c m g n bó c a mình ở ủ ộ ạ ẹ ớ ệ ả ắ ủ
D n ch ng ca dao dân ca nói v tình b n ẫ ứ ề ạ
Thân bài: Th nào là m t tình b n đ p? ế ộ ạ ẹ
Tình c m b n bè dành cho nhau ph i chân thành, trong sáng, vô t , tin t ả ạ ả ư ưở ng
B n bè ph i hi u bi t, s n sàng c m thông chia s vui bu n, giúp đ nhau t n tình ạ ả ể ế ẵ ả ẻ ồ ỡ ậ
Không bao che dung túng tr ướ c thói x u c a b n ấ ủ ạ
Nh ng câu chuy n mà em nh mãi không quên v tình b n y ữ ệ ớ ề ạ ấ
C m xúc suy nghĩ đ i v i b n c a mình ả ố ớ ạ ủ
Không có b n bè đó là đi u b t h nh ạ ề ấ ạ
K t bài: C m nghĩ chung v tình b n và l i h a mãi trân tr ng gi gìn tình b n đ p ế ả ề ạ ờ ứ ọ ữ ạ ẹ
4.4. Bi u c m v tác ph m văn h c:ể ả ề ẩ ọ
Phát bi u c m nghĩ v m t tác ph m văn h c (bài văn, bài th ) là trình bày nh ng c mể ả ề ộ ẩ ọ ơ ữ ả xúc, tưởng tượng, liên tưởng, suy ng m c a mình v n i dung và hình th c c a tácẫ ủ ề ộ ứ ủ
ph m đó.ẩ
Trang 71. Các bướ c làm m t bài văn bi u c m v tác ph m văn h c nh sau: ộ ể ả ề ẩ ọ ư
Ph n chu n b :ầ ẩ ị
Đ c bài văn, bài th …m t vài l n, rút ra n tọ ơ ộ ầ ấ ượng ban đ u. Đ c l n n a đ đầ ọ ầ ữ ể ể phát hi n ra gi ng đi u, ch đ , nh ng t tệ ọ ệ ủ ề ữ ư ưởng, tình c m cao đ p, ngôn ng nghả ẹ ữ ệ thu t… mà tác gi đã di n t r t hay, gây cho mình nhi u n tậ ả ễ ả ấ ề ấ ượng
G ch chân, đánh d u các chi ti t ngh thu t, các hình nh, các câu th , câu văn hayạ ấ ế ệ ậ ả ơ
nh t mà mình yêu thích nh t.ấ ấ
Làm dàn bài, d ng đo n.ự ạ
Vi t bài và ch nh s a.ế ỉ ử
2. B c c bài văn bi u c m v tác ph m văn h c:ố ụ ể ả ề ẩ ọ
Ph n m đ uầ ở ầ : Có th gi i thi u m t vài nét v tác ph m; nêu lên n tể ớ ệ ộ ề ẩ ấ ượng sâu s cắ
nh t, khái quát nh t c a mình khi đ c, khi xem tác ph m y. M bài hay nh t đấ ấ ủ ọ ẩ ấ ở ấ ượ c hai yêu c u: Tính khái quát và tính đ nh hầ ị ướng
Ph n thân bàiầ : l n lầ ượt nêu lên nh ng c m nghĩ c a riêng mình v nh ng khía c nhữ ả ủ ề ữ ạ
c a tác ph m. Không lan man dàn đ u mà nên xoáy sâu vào các tr ng tâm, tr ng đi m.ủ ẩ ề ọ ọ ể
Ph i đi t “a” qua “b,c”…. nh liên k t đo n.ả ừ ớ ế ạ
Ph n k t bàiầ ế : Nêu lên c m nghĩ chung, có th đánh giá và liên h Tránh dài dòng,ả ể ệ trùng l p và đ n đi u.ặ ơ ệ
3. Thao tác c b n:ơ ả
Phát bi u c m nghĩ không th nói chung chung mà ph i r t c th , ph i ch ra để ả ể ả ấ ụ ể ả ỉ ượ c yêu thích, thú v ch nào. Nghĩa là ph i phân tích và trích d n.ị ở ỗ ả ẫ
Vì v y, phân tích và trích d n là thao tác c b n nh t lúc phát bi u c m nghĩ.ậ ẫ ơ ả ấ ể ả
Có lúc ph i khen, chê. Khen, chê chính là ph i vi t l i bình. Khen, chê trên c sả ả ế ờ ơ ở
y u t ngh thu t ch không ph i tùy ti n.ế ố ệ ậ ứ ả ệ
Có lúc ph i bi t liên tả ế ưởng, so sánh. T hi n từ ệ ượng này mà nghĩ, mà nh đ n hi nớ ế ệ
tượng văn h c khác. Có th liên tọ ể ưởng, so sánh v hình nh, chi ti t ngh thu t, sề ả ế ệ ậ ử
d ng t , bi n pháp tu t , hình tụ ừ ệ ừ ượng nhân v t… trong cùng m t tác gi ho c gi a cácậ ộ ả ặ ữ tác gi có m i liên h v i nhau.ả ố ệ ớ
M bài: Gi i thi u chung v tác ph m ( Tác gi , tác ph m, hoàn c nh sáng tác,ở ớ ệ ề ẩ ả ẩ ả hoàn c nh ti p xúc)ả ế
Trang 8* V i tác ph m t s :ớ ẩ ự ự
Nêu c m nghĩ v khái quát v giá tr n i dung và ngh thu t c a tác ph m ả ề ề ị ộ ệ ậ ủ ẩ
Nêu c m xúc v m t s chi ti t, hình nh đ c s c, tình hu ng, nhân v t ả ề ộ ố ế ả ặ ắ ố ậ
T các chi ti t, hình nh, nhân v t trong tác ph m liên t ừ ế ả ậ ẩ ưở ng, t ưở ng t ượ ng ho c suy ặ
ng m v i con ng ẫ ớ ườ i, cu c s ng ngoài đ i ho c v i nh ng tác ph m khác cùng ch ộ ố ờ ặ ớ ữ ẩ ủ
đ , cùng tác gi ề ả
* V i tác ph m tr tình: ớ ẩ ữ
Nêu c m nghĩ theo trình t các ph n, các ý, ho c theo m ch c m xúc c a tác ph m ả ự ầ ặ ạ ả ủ ẩ ở hai ph ươ ng di n n i dung và ngh thu t. ệ ộ ệ ậ
Nêu c m xúc v chi ti t hình nh đ c s c nh t trong tác ph m , liên t ả ề ế ả ặ ắ ấ ẩ ưở ng, so sánh
v i các tác ph m khác cùng ch đ ho c cùng tác gi ớ ẩ ủ ề ặ ả
K t bài: Kh ng đ nh l i c m xúc v tác ph m.ế ẳ ị ạ ả ề ẩ
( Có th đ t tác ph m trong m i quan h hi n t i – t ể ặ ẩ ố ệ ệ ạ ươ ng lai đ th y tác d ng ý ể ấ ụ nghĩa c a tác ph m v i b n đ c, v i b n thân) ủ ẩ ớ ạ ọ ớ ả
* L u ý: ư
Trong quá trình nêu c m nghĩ ph i bám sát nh ng chi ti t, hình nh trong tác ph m ;ả ả ữ ế ả ẩ
c m xúc luôn đi kèm v i d n ch ng, không nêu c m xúc chung chung.ả ớ ẫ ứ ả
Đ c m nghĩ thêm sâu s c có th liên h v i hoàn c nh ra đ i c a tác ph m, liên hể ả ắ ể ệ ớ ả ờ ủ ẩ ệ
so sánh v i các tác ph m cùng ch đ ớ ẩ ủ ề
C m nghĩ ph i sâu s c, chân thành.ả ả ắ
Câu văn b c l c m xúc nên đ t đ u đo n văn ho c cu i đo n vănộ ộ ả ặ ở ầ ạ ặ ố ạ
vd:
Em hãy phát bi u c m nghĩ v bài th C m nghĩ trong đêm thanh tĩnh c a Líể ả ề ơ ả ủ
B chạ
a) M bài: Gi i thi u bài th c a Lí B ch, hoàn c nh ti p xúc c a ng ở ớ ệ ơ ủ ạ ả ế ủ ườ i vi t ế
b) Thân b i: c m xúc, suy nghĩ do tác ph m g i lên: g i lên trong ta tình yêu quê h ả ả ẩ ợ ợ ươ ng, n i ỗ
ni m c a ng ề ủ ườ i xa quê, aia cũng có 1 c h ố ươ ng, đi th t xa đ tr v ậ ể ở ề
– Hoàn c nh nhìn trăng c a tác gi ả ủ ả
Trang 9– C m giác m h c a ng ả ơ ồ ủ ườ i vi t: nhìn ánh trăng ng s ế ỡ ươ ng ph ủ
– Vi c ng ng đ u nhìn trăng ệ ẩ ầ
– Vi c cúi đ u nh c h ệ ầ ớ ố ươ ng. C h ố ươ ng, không ch là quê, không ch là c nh, không ch là ỉ ỉ ả ỉ
ng ườ i thân.
Nét đ c đáo th hi n trong bài th : tác gi vi t theo ch đ nhìn trăng nh quê ộ ể ệ ơ ả ế ủ ề ớ
c) K t bài: n t ế Ấ ượ ng chung v tác ph m. Tình c m c a ng ề ẩ ả ủ ườ i vi t v i quê h ế ớ ươ ng.