Kiến thức chương 1 nguyên tử

Học Viện Online Lize www.Lize.vnGặt vạn điều hay – Vào ngay đại học Trường học Lize www.lize.vn/truonghoc Thầy Phạm Thắng Kho tài liệu khủng www.lize.vn/khotailieu 4 VD: Đáp án nào sau

Trang 1

Học Viện Online Lize www.Lize.vn

Gặt vạn điều hay – Vào ngay đại học Trường học Lize www.lize.vn/truonghoc

Thầy Phạm Thắng Kho tài liệu khủng www.lize.vn/khotailieu 1

If you want to shine tomorrow, you need to sparkle today!

(Thầy Phạm Thắng)

KHỐI LƯỢNG & ĐIỆN TÍCH CỦA CÁC HẠT

Đặc tínhhạt

Vỏ nguyên tử Hạt nhân nguyên tử

Khối lượng(m)Điện tích(q)

Electron (e)

- + Proton (p) Nơtron (n)9,1094.10-31kg 1,6726.10-27kg 1,6748.10-27kg

-1,602.10-19 Chay qe= 1 -

1,602.10-19 Chay qe= 1 + qn= 0

mp≈ mn me< < mp, mn mNT = mHN= mp+ mn

Trang 2

KÍCH THƯỚC CỦA NGUYÊN TỬ

- -

+

-+ +

+ + + - -

-14 HN

KHỐI LƯỢNG CỦA NGUYÊN TỬ

 1g của bất kì chất nào cũng chứa hàng tỉ tỉ nguyên tửVD: 1g Cacbon chứa 5.1022(50000.109.109) nguyên tử C

 Để biểu thị khối lượng của NT, PT, hạt p, n, e Đơn vị KLNT

Kí hiệu: u/amu (đvC)

 1u = 1/12 KL của 1 NT đồng vị Cacbon 12

12 -27

-27 C

m 19,9265.10 kg1u = = = 1,6605.10 kg

9,1094.10

= = 0,55.10 u1,6605.10

 mp= 1,6726.10-27kg ≈ 1u

 mn= 1,6748.10-27kg ≈ 1u

Trang 3

VD: Phát biểu nào sau đây không đúng?

A Nguyên tử được cấu tạo từ các hạt cơ bản là p,n,e

B Hạt nhân nguyên tử cấu tạo bởi các hạt proton và hạt nơtron

C Vỏ nguyên tử được cấu tạo từ các hạt electron

D Nguyên tử có cấu trúc đặc khít, gồm vỏ nguyên tử và hạt nhân NT

VD: Đáp án nào sau đây là đúng, khi so sánh kích thước hạt nhân nguyên tử

và kích thước của nguyên tử?

A dNT= 10-4 dHN B dNT= 102 dHN

C dHN= 104dNT D dHN= 10-4 dNT

Trang 4

VD: Đáp án nào sau đây là đúng, khi so sánh kích thước của electron vớikích thước của hạt nhân nguyên tử?

A dHN≈ 10de B dHN≈ 100 de

C dHN≈ 103 de D dHN≈ 104de

VD Nguyên tử của nguyên tố X có tổng số hạt cơ bản là 49, trong đó số hạtkhông mang điện bằng 53,125% tổng số hạt mang điện Tìm số hạt mangđiện dương trong X là:

Giải:

Trang 5

VD Tổng số hạt trong nguyên tử X là 155, số hạt mang điện nhiều hơn sốhạt không mang điện là 33 Tìm tổng số hạt p, n, e của X ?

Giải:

VD Nguyên tử kẽm có bán kính rNT= 1,35.10-1nm và có mNT= 65 u

a) Tính khối lượng riêng của nguyên tử kẽm

b) Thực tế hầu như toàn bộ khối lượng nguyên tử tập trung ở hạt nhân vớibán kính rHN= 2.10-6nm Tính khối lượng riêng của hạt nhân NT kẽm

Cho biết Vhình cầu=4/3.πr3.Giải:

Trang 6

VD Nguyên tử kẽm có bán kính rNT= 1,35.10-1nm và có mNT= 65 u

a) Tính khối lượng riêng của nguyên tử kẽm

b) Thực tế hầu như toàn bộ khối lượng nguyên tử tập trung ở hạt nhân vớibán kính rHN= 2.10-6nm Tính khối lượng riêng của hạt nhân NT kẽm

Cho biết Vhình cầu=4/3.πr3.Giải:

Trang 7

Học Viện Online Lize

+

Trang 8

+

-Proti 1 1 H Đơteri 1 2 H Triti 1 3 H

Trang 9

NGUYÊN TỬ KHỐI & NGUYÊN TỬ KHỐI TRUNG BÌNH

 Nguyên tử khối (NTK)

 Là khối lượng tương đối của nguyên tử

 Cho biết KLNT nặng gấp bao nhiêu lần đơn vị KLNT (u)

Trang 10

NGUYÊN TỬ KHỐI & NGUYÊN TỬ KHỐI TRUNG BÌNH

 Nguyên tử khối trung bình (NTKTB)

 Nhiều NTHH tồn tại nhiều đồng vị khác nhau

 NTK của các NTHH này là NTKTB của các đồng vị đó

Trang 11

VD: Có bao nhiêu phân tử HCl được tạo ra từ các đồng vị sau: 1 1 H, 1 2 H, 1 3 H, 17 35 Cl, 17 37 Cl.

Giải:

Trang 12

VD: Có bao nhiêu loại phân tử nước, biết rằng oxi và hiđro có các đồng vị sau: 1 1 H, 1 2 H, 1 3 H,

8

16 O, 17 8 O, 18 8 O.

Giải:

Trang 13

VD: Clo có 2 đồng vị bền là 35 Cl chiếm 75,77%, còn lại là đồng vị 37 Cl Xác định nguyên tử khối trung bình của Clo?

Giải:

Trang 14

VD: Đồng trong tự nhiên có 2 đồng vị bền là 63 29 Cu và 65 29 Cu, có nguyên tử

Giải:

Trang 15

VD: Nguyên tử khối trung bình của brom là 79.91 Brom có 2 đồng vị, biết đồng vị 35 79 Br chiếm 54,5% Số khối của đồng vị thứ 2 là?

Giải:

Trang 16

VD: Bo có 2 đồng vị, mỗi đồng vị đều có 5 proton Đồng vị thứ nhất có số proton bằng số nơtron Đồng vị thứ hai có số nơtron bằng 1,2 lần số proton Biết nguyên tử khối trung bình của B là 10,812 Tìm % mỗi đồng vị.

Giải:

Trang 17

HẠT NHÂN NGUYÊN TỬ

 Điện tích hạt nhân

- -

+ + +

-+ + - -

 Hạt nhân có 2 loại hạt là p + n

 Proton có điện tích 1+

 Nếu có Z hạt proton

+ Proton (p)Nơtron (n)Điện tích HN = Z+

 Z là số đơn vị điện tích hạt nhân

 Vì nguyên tử luôn trung hòa về điện: Số E = Số P = số ZVD: Oxi có số đơn vị điện tích hạt nhân Z = 8

Oxi có 8 p trong hạt nhânOxi có 8 e ở lớp vỏOxi có điện tích HN = 8+

Trang 18

 A và Z đặc trưng cho HN và cũng đặc trưng cho NT

 Nếu biết A và Z, ta sẽ biết được tổng số p, e và n của NT VD: Nguyên tử Na có A = 23, Z =11

Tất cả các NT có cùng Z = 6 đều thuộc nguyên tố Cacbon (có 6e và 6p)

 Các nguyên tử có cùng Z đều có TCHH giống nhau

 Vì tính chất HH phụ thuộc số e và Z

Trang 19

NGUYÊN TỐ HÓA HỌC

 Số hiệu nguyên tử

Là số đơn vị điện tích hạt nhân NT của nguyên tố đó, kí hiệu là Z

 Số hiệu nguyên tử Z cho biết:

X: kí hiệu nguyên tốA: Số khối

Z: Số hiệu NTVD:

Ca

40 20

Trang 20

VD: Nguyên tử nguyên tố X được cấu tạo bởi 36 hạt, trong đó số hạt mangđiện gấp đôi số hạt không mang điện Tìm số khối của X?

A 24 B 27 C 23 D 28

Giải:

VD: Tổng số hạt p, n, e trong 2 nguyên tử kim loại A và B là 142, trong đó

số hạt mang điện nhiều hơn số hạt không mang điện là 42 Số hạt mangđiện của nguyên tử B nhiều hơn của A là 12 Xác định 2 kim loại A, B?

Giải:

Trang 21

VD: Trong phân tử MX3, tổng số hạt cơ bản là 196 và số hạt mang điệnnhiều hơn số hạt không mang điện là 60 Số hạt mang điện trong nguyên

tử M ít hơn số hạt mang điện trong nguyên tử X là 8 hạt MX3là?

Giải:

Trang 22

LỚP ELECTRON

+ +

-

-Số thứ tự:

Tên lớp: < < < < < <

Trang 23

PHÂN LỚP ELECTRON

+ +

 Mỗi lớp e lại được chia thành các phân lớp

 Các phân lớp được kí hiệu bằng chữ cái thường: s, p, d, f

 Là vùng không gian quanh HN, tại đó xác suất có mặt e khoảng 90%

 Kí hiệu: AO (Atomic Orbital)

 Mỗi AO chứa tối đa 2e

AO chứa 0e

(ô lượng tử)

(AO trống)

AO chứa 1e (AO độc thân)

AO chứa 2e (AO đã ghép đôi)

 Số lượng AO trong mỗi phân lớp:

Phân lớp Số lượng AO Kí hiệus

pdf

1357

Trang 24

OBITAN NGUYÊN TỬ

+ +

 Mỗi AO chứa tối đa 2e

Phân lớp Tổng số AO Số e tối đa Biểu diễn

s 2

p 6

d 10

f 14

SỐ E TỐI ĐA TRONG PHÂN LỚP VÀ LỚP

 Trong mỗi phân lớp

Trang 25

SỐ E TỐI ĐA TRONG PHÂN LỚP VÀ LỚP

Lớp AO Số e tối đa Các phân lớp Biểu diễn trong AO

1s 2

2s 2 2p 6

3s 2 3p 6 3d 10

4s 2 4p 6 4d 10 4f 14

 Mỗi AO chứa tối đa 2e

VD: Các electron thuộc lớp K hay lớp L liên kết chặt chẽ với hạt nhân hơn, vì sao?

Giải:

Trang 26

VD: Ở trạng thái cơ bản, lớp electron M có tối đa bao nhiêu electron?

A 8 B 18 C 32 D 36 Giải:

VD: Các e của nguyên tử nguyên tố X được phân bố trên 2 lớp, biết lớp thứ 2 có 6e X là?

A N B C C F D O Giải:

Trang 27

VD: Các e của nguyên tử nguyên tố A được phân bố trên 3 lớp, biết lớp ngoài cùng có 3e.

Tổng số nơtron trong hạt nhân A là?

A 11 B 12 C 13 D 14 Giải:

VD: Vỏ của nguyên tử X có 18 electron Hỏi?

a) Nguyên tử X có bao nhiêu lớp e?

b) Lớp ngoài cùng có bao nhiêu e?

Giải:

Trang 28

4f

………

(Qui tắc Klechkovski) 1

234

1s2s2p3s3p4s3d4p4d4f

Mức NL Phân mức NL

Trang 29

CÁCH VIẾT CẤU HÌNH ELECTRON

 Quy ước cần nhớ!

 STT lớp e ghi bằng số (1,2,3…)

 Phân lớp ghi bằng chữ cái thường (s, p, d, f)

 Số e trong 1 phân lớp ghi bằng số phía trên bên phải phân lớp

s2, p6, d10, f14

 Cấu hình e biểu diễn sự phân bố e trên các lớp và phân lớp theothứ tự từ trong ra ngoài

CÁCH VIẾT CẤU HÌNH ELECTRON

 Các bước viết cấu hình e

B1: Xác định số e (E = P = Z = STT)

B2: Phân bố e vào các lớp, phân lớp theo thứ tự tăng dần mức NL

B3: Viết lại cấu hình phân bố e theo thứ tự từ trong ra ngoài

1s < 2s < 2p < 3s < 3p < 4s < 3d < 4p < 5s …

1s 2s 2p 3s 3p 3d 4s 4p 4d 4f 5s…

 Lưu ý:  Z ≤ 20: cấu hình e trùng với mức NL

 Z > 20: Cấu hình e khác mức NL (phải sắp xếp lại)

(bỏ bước 3)

 Cấu hình e biểu diễn sự phân bố e trên các lớp và phân lớp theothứ tự từ trong ra ngoài

Trang 30

VD: viết cấu hình e của các NT sau:

CẤU HÌNH E BÃO HÒA VÀ BÁN BÃO HÒA

 Một phân lớp đạt TT bền nếu:

 Chứa số e tối đa

 Chứa ½ số e tối đa

(bão hòa)(bán bão hòa)

(tất cả AO đều ghép đôi)(tất cả AO đều độc thân)

 Nếu NT gần đạt TT bền, có thể chuyển e từ phân lớp NL thấp sangphân lớp NL cao, để đạt TT bền vững hơn

VD:

29 Cu [Ar] 3d 9 4s 2 [Ar] 3d 10 4s 1

24 Cr [Ar] 3d 4 4s 2 [Ar] 3d 5 4s 1

Trang 31

CÁCH VIẾT NHANH CẤU HÌNH E

Trang 32

CÁCH VIẾT NHANH CẤU HÌNH E

SỰ PHÂN BỐ E TRONG OBITAN NGUYÊN TỬ

(Tuân theo nguyên lí Pauli, nguyên lí vững bền, quy tắc Hun)

Trang 33

SỰ PHÂN BỐ E TRONG OBITAN NGUYÊN TỬ

(Tuân theo nguyên lí Pauli, nguyên lí vững bền, quy tắc Hun)

ĐẶC ĐIỂM CỦA LỚP E NGOÀI CÙNG

(Các e lớp ngoài cùng quyết định tính chất hóa học của một nguyên tố)

 Đối với các nguyên tố s và p (ns a np b )

 Nếu a + b = 1,2,3

NT có xu hướng cho 1,2,3 eThường là kim loại (trừ H, He, B)

(đạt TT bền hơn)

 Nếu a + b = 5,6,7 NT có xu hướng cho 3,2,1 e

Thường là phi kim

(đạt TT bền hơn)

 Nếu a + b = 4 (Có thể là KL hoặc PK)

 Nếu a + b = 8 (Các khí hiếm – trơ ) (NT bền) (Ne, Ar)

Đối với các nguyên tố d và f(n – 1)d a ns b

Tất cả đều là kim loại (kim loại chuyển tiếp)

Trang 34

CẤU HÌNH E CỦA CÁC ION

 Với kim loại

CẤU HÌNH E CỦA CÁC ION

 Với phi kim

Trang 35

VD: Cấu hình e của nguyên tử Fe (Z=26) là:

Trang 36

VD: Nguyên tử của nguyên tố X có cấu hình e ở phân lớp có năng lượng caonhất là 3d6 Số hiệu nguyên tử của X là?

Trang 37

VD: Ion M có cấu hình e là [Ar]3d Cấu hình e của M là:

Trang 38

VD: Nguyên tử R tạo được cation R+ Cấu hình e của R+ở trạng thái

cơ bản là 3p6 Tổng số hạt mang điện trong R là?

Trang 39

VD: Nguyên tử của nguyên tố X có tổng số hạt cơ bản là 93, trong đó sốhạt mạng điện nhiều hơn số hạt không mang điện là 23 Xác định cấu hìnhnguyên tử của X?

Giải:

Định dạng
Số trang	39
Dung lượng	1,78 MB