Đó là lý do tôi chọn đề tài “Một số phương pháp cho trẻ làm quen với hoạt động tạo hình thể loại tô màu ở lớp 3 tuổi trường Mầm ” 2.. Được sự động viên quan tâm giúp đỡ của Ban Giám Hiệu
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN THẠCH THẤT
TRƯỜNG MẦM NON
- -Đề tài : Một số phương pháp cho trẻ làm quen với hoạt động tạo hình
thể loại tô màu ở lớp 3 tuổi trường Mầm Non
Người Thực hiện:
Chức vụ: Giáo Viên dạy lớp 3 tuổi
Đơn vị: Trường Mầm Non
Năm Học: 2015- 2016
Trang 2CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do- Hạnh phúc
5 Trình độ chuyên môn: Trung cấp
6 Chỗ ở hiện nay: Thôn Cò -
Thạch thất - Hà nội
Năm học 2015 – 2016
MỤC LỤC
Trang 33 , Đối tượng nghiên cứu
4 , Phương pháp nghiên cứu
5 , Phạm vi nghiên cứu và kế hoạch thực hiện
B PHẦN II : NHỮNG BIỆN PHÁP THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
1 , Thực trạng khi thực hiện đề tài
a , Thuận lợi
b , Khó khăn
2 , Kết quả khảo sát trước khi thực hiện
3 , Biện pháp của đề tài
Trang 4Nội dung hoạt động tạo hình trong trường mầm non là 1 phương tiện pháttriển thẩm mỹ cho trẻ rất hữu hiệu Thông qua hoạt động tạo hình giúp trẻ pháttriển các chức năng tâm lí như khả năng tri giác các sự vật hiện tượng xungquanh, từ đó buộc trẻ phải tư duy và quá trình đó làm phát triển óc tưởng tượngsáng, ham muốn tạo ra cái đẹp Đây là yếu tố cần thiết góp phần giúp trẻ pháttriển toàn diện nhân cách.
Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lí của trẻ 3 tuổi, đây là giai đoạn đầu tuổi mẫugiáo, vận động của trẻ còn ở mức độ thấp ( kỹ năng cầm bút, thao tác cắt, xé dán,
tô màu…còn vụng) Một mặt do trẻ mới rời gia đình đến lớp với cô với bạn, lúcnày môi trường sống, sinh hoạt của trẻ rộng hơn, mọi sự vật hiện tượng xungquanh trẻ còn rất mới lạ, trẻ chưa có khái niệm về cái gì cụ thể Mặt khác vốnngôn ngữ của trẻ còn quá ít Trẻ chưa thể diễn đạt nguyện vọng của mình bằngngôn ngữ mạch lạc Vì vậy hoạt động tạo hình chính là một thứ ngôn ngữ riêng đểtrẻ biểu lộ tình cảm, tiếng nói của mình với mọi người xung quanh Để tạo ra mộtsản phẩm đẹp trước hết trẻ phải hiểu về cái đó, có tình cảm với nó và có kỹ năng
Trang 5tạo ra nó, thì trẻ mới hoàn thành sản phẩm đó được Chính từ các hoạt động đó sẽlàm phát triển tình cảm thẩm mỹ của trẻ.
Đó là lý do tôi chọn đề tài “Một số phương pháp cho trẻ làm quen với hoạt động tạo hình thể loại tô màu ở lớp 3 tuổi trường Mầm ”
2 Mục đích nghiên cứu
- Giúp trẻ làm quen với hoạt động tạo hình thể loại tô màu ở lớp 3 tuổi Trường
Mầm Non
3 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng: Lớp 3-4 tuổi khu Hương trường Mầm Non
4 Phạm vi nghiên cứu và kế hoạch thực hiện
Sử dụng cho trẻ từ 3-4 tuổi và có thể áp dụng cho các nhóm trẻ khác
Thời gian: Từ tháng 8/2015 đến 5/ 2016
B PHẦN II : NHỮNG BIỆN PHÁP THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
1.Thực trạng trước khi thực hiện đề tài
Là trường còn nghèo mới sát nhập về thành phố Hà Nội, tuy cơ sở vật chất đãkhang trang, nhưng còn nhiều thiếu thốn về trang thiết bị dạy học, đồ dùng đồchơi còn hạn chế
Vậy để thực hiện tốt nghiên cứu của đề tài này cần nắm vững được tình hình thực
tế khảo sát tại lớp 3-4 tuổi Thôn Hương - Yên Trung -Thạch Thất- Hà Nội Vớinhững thuận lợi và khó khăn sau:
a.Thuận lợi
Trang 6+Đối với học sinh
-Các cháu trong lớp ngoan ngoãn, trẻ đi học đều tỉ lệ chuyên cần đạt 90% - 95%
- Các cháu khoẻ mạnh , nhanh nhẹn đó là một thuận lợi lớn để tôi rèn luyện pháttriển thẩm mỹ ở trẻ
+Đối với giáo viên
- Bản thân tôi là giáo viên có trình độ chuyên môn Trung Cấp,đã có năm nămđứng lớp nên đã nắm chắc chương trình tích luỹ được những kinh nghiệm về cácbiện pháp và phương pháp phát treieenr thẩm mỹ ở trẻ
- Dưới sự lãnh đạo của BGH nhà trường rất quan tâm tạo điều kiện giúp đỡ
về mọi mặt
Là lớp đã đổi mới về hình thức tổ chức chăm sóc giáo dục trẻ 3 tuổi
Được sự động viên quan tâm giúp đỡ của Ban Giám Hiệu.Phát huy từ nhữngthuận lợi sẵn có, khắc phục một số khó khăn còn tồn tại, tôi đi sâu vào nghiên cứu
“Một số phương pháp cho trẻ làm quen với hoạt động tạo hình thể loại tô màu
ở lớp 3 tuổi trường Mầm Non Yên Trung”
Lớp được phân công hai cô giáo phụ trách, các cô đều có trình độ chuyênmôn, nhiệt tình, có tâm huyết trong việc chăm sóc, giáo dục các cháu ở độ tuổi 3-
Trang 7mầm non tìm ra phương pháp hợp lí đạt chất lượng cao.Bản thân còn trẻ, khỏenhiệt tình, luôn có tinh thần tự học hỏi trau dồi kinh nghiệm, tham gia đầy đủ cácchuyên đề về đổi mới của ngành học mầm non.
+Đối với phụ huynh:
-Phụ huynh ngay càng quan tâm đến việc học của con em mình ở trường hơn nên
thường xuyên chủ động gặp giáo viên để trao đæi vÒ t×nh hình của các cháu
- Quan tâm đóng góp về chi phí cũng như nguyên vật liệu để làm đồ dung đồ chơicho trẻ
+Cơ sở vật chất
Cơ sở vật chất trường lớp tương đối khang trang , sạch sẽ, có đồ dùng phục vụ cá¸nhân trẻ và đồ chơi tự tạo tương đối đầy đủ phục vụ các hoạt động học cho trẻ.Ban giám hiệu đã đầu tư tài liệu, đồ dùng phục vụ cho việc giảng dạy, chăm sóctrẻ như bàn ghế , bảng , giá đồ chơi, khăn ,bút màu vở của trẻ…
b Khó khăn
+ Đối với trẻ :
- Lớp có tới gần 47% số trẻ mới ra lớp lần đầu tiên
+ Trong đó 78% số trẻ là dân tộc mường
+ Có 20% số cháu đến lớp chưa nói được thạo tiếng phổ thông
- kiến thức về Phát triển thẩm mỹ hạn chế, khả năng quan sát và đàm thoại cònhạn chế vì trẻ chưa nói thạo tiếng phổ thông mà sử dụng nhiều tiếng địa phương,nói ngọng , nói lắp nhiều nên việc sử dụng từ, giao tiếp với trẻ gặp khó khăn
+Đối với giáo viên:
-Thực tế việc tổ chức các hoạt động thăm quan tiếp cận với môi trường còn hạnchế ,hình tthức tổ chức tiết học chưa phong phú
-Số trẻ bắt đầu ra lớp là gần 47% nên khả năng tiếp thu chậm , vốn hiểu biết vềmôi trường và xã hội, thẩm mỹ còn hạn chế
- Đồ dùng phục vụ cho trẻ còn thiếu thốn nghèo nàn , chưa có nhiều đồ dùng, đồchơi trực quan cho trẻ quan sát
Trang 8-Sử dụng công nghệ thông tin vào tiết học gặp nhiều khó khăn , các lớp ở khôngtập chung nên việc trao đổi học hỏi gặp nhiều khó khăn.
- Quá trình tổ chức còn nặng về kết quả sản phẩm, cô chưa chú ý dạy kỹ năng tạohình cho trẻ
Khi triển khai thực hiện chương trình thí điểm giáo dục Mầm non mới giáoviên còn nặng nhiều về vấn đề xây dựng kế hoạch, phát triển thể chất, phát triểnthẩm mỹ thường thiên về cảm thụ nghệ thuật âm nhạc,tuy đã chú ý đến phát triểnnghệ thuật tạo hình ở trẻ do vậy :
Chưa có khả năng tạo cảm hứng cho trẻ khi học tạo hình
Chưa biết tận dụng môi trường xung quanh để tạo cảm xúc thẩm mỹ cho trẻ
+Đối với phụ huynh:
-Sự quan tâm của gia đình dành cho các cháu không đồng đều vì 90% phụ huynhlàm ruộng, kinh tế còn thu nhập thấp nên ít có điều kiện để quan tâm đến việcchăm sóc gia đình con cái
Trang 9TT Nội dung
Kết quả khảo sát xếp loại Ghi
chúĐạt
(%)
Không đạt(%)
Trang 10* Khảo sát về bản thân
Kết quả khảo sát xếp loại
Ghichú
Trang 11TT Loại đồ dùng thiết bị tài liệu Cần có Thiếu Ghi
*Khảo sát công tác tuyên truyền
Tuyên truyền dưới hình thức, bảng biểu tuyên truyền đẹp, thay đổi nội dung và hình thức phù hợp với chủ đề
Khuyến khích phụ huynh cung cấp kinh nghiệm và thói quen sống cho trẻ Luyện cho trẻ tô màu, dán, vẽ, nặn thêm khi ở nhà Ví dụ: uốn nắn cho trẻ cách ngồi đúng tư thế, để tô màu, vẽ…
Trang 12Tôi trao đổi và vận động phụ huynh cố gắng gành thời gian để tâm sự cùng trẻ và lắng nghe trẻ nói, xem trẻ thích gì, màu gì?
Tuyên truyền ở các góc chơi bằg các tranh ảnh to, đẹp rõ nét như các bạn đang ngồi học bài, các bạn đang vẽ, tô màu…
Giáo viên tích cực trao đổi với phụ huynh qua giờ đón và trả trẻ, kịp thời động viên khen trẻ khi trẻ có sản phẩm đẹp Và qua các giờ kể chuyện đọc truyện cho trẻ nghe, tiết môi trường xung quanh giúp trẻ phát triển tư duy óc sáng tạo
Bản thân luôn kham khảo ý kiến của đồng nghiệp, tham mưu đề xuất với cấp trên, với phụ huynh để thực hiện tốt đề tài của mình
Để nâng cao hoạt động tạo hình thể loại nặn cho trẻ và để có sự giáo dục đồng
bộ giữa gia đình và nhà trường là 1 việc làm hết sức cần thiết bởi tôi nhận thấyrằng tất cả mọi khó khăn trong học tập không thể thiếu được vai trò giải quyết khókhăn của phụ huynh Vì vậy ngay từ đầu năm học để phụ huynh hiểu thêm về hoạtđộng tạo hình tôi đã tổ chức 1 số tiết học mẫu để giúp phụ huynh có nhận thức sâusắc hơn về hoạt động tạo hình đồng thời tôi thường xuyên gặp gỡ trao đổi với cácbậc phụ huynh về tầm quan trọng của hoạt động tạo hình trong trường mầm nonnói chung và đổi mới trẻ 3 tuổi nói riêng Hoạt động tạo hình không chỉ giúp trẻkhả năng thẩm mỹ, biết nhìn nhận cái đẹp và đánh giá cái đẹp mà còn giúp trẻ rènluyện đôi bàn tay khéo léo, vững chắc, linh hoạt hơn tạo tiền đề cho các độ tuổikhác nhau
Bên cạnh đó trước khi tiến hành các đề tài tạo hình tôi thường xuyên trao đổi,thông báo với phụ huynh về các đề tài để phụ huynh có thể trò chuyện với trẻ ở tạigia đình về các đề tài đó, từ đó giúp trẻ hiểu trước, hiểu sâu hơn , có cảm xúc về
đề tài từ đó trẻ sẽ hứng thú hoạt động khi cô đưa đề tài đó ra
3 Biện pháp của đề tài
a Xây dựng kế hoạch tự bồi dưỡng bản thân học sinh
b Tham mưu với ban giám hiệu mua sắm để có đủ đồ dùng
Trang 13c Rèn kĩ năng cho trẻ ở hoạt động chính
d Rèn kĩ năng cho trẻ ở hoạt động góc
e Làm tốt công tác phối kết hợp
4 Biện pháp thực hiện cụ thể:
a Xây dựng kế hoạch tự bồi dưỡng bản thân học sinh
-Bản thân luôn tự học hỏi qua tài liệu sách báo và đồng nghiệp để trau dồi thêm
kiến thức cho bản thân, về phương pháp tạo hình Trang trí tạo môi trường nghệthuật để gây cảm xúc, gây ấn tượng cho trẻ về nghệ thuật tạo hình, đặc biệt là thểloại tô màu
Tạo môi trường đẹp trong lớp là để khi trẻ đến lớp ấn tượng đầu tiên tác độngvào trẻ là toàn bộ sự bài trí, cách sắp xếp trang trí lớp học của bé Bé quan sátxung quanh xem lớp mình có khác nhà bé không? Có đẹp hơn nhà békhông? Chính môi trường lớp học sẽ tạo ấn tượng khó phai trong bé Đây là tácđộng cần thiết để hình thành cảm xúc nghệ thuật cho trẻ Vì vậy tôi đã tìm hiểuyêu cầu của chủ điểm, căn cứ vào cấu trúc phòng học của lớp mình và đặc điểmtâm lí của trẻ ở độ 3 tuổi mà tạo môi trường nghệ thuật xung quanh trẻ
b.Tham mưu với ban giám hiệu mua sắm đẻ có đủ đồ dùng
Ngay từ đầu năm năm học tôi tham mưu với nhà trường và phụ huynh về việcmua sắm trang thiết bị dạy học và đồ dùng đồ chơi cho trẻ để trẻ có đồ dùng tronghoạt động chính cũng như hoạt động ở mọi lúc mọi nơi và thông qua công tác xãhội hóa giáo dục
c Rèn luyện kỹ năng cho trẻ ở hoạt động chính.
Thực tế đã chứng minh : Trẻ 3 tuổi tri giác sự vật hiện tượng bằng tư duy trựcquan hành động nên rất cần sự hỗ trợ của cô nên dẫn tới kỹ năng tạo hình của trẻcòn yếu như: Kỹ năng cầm bút còn ngượng, nét vẽ tô còn vụng, sử dụng đườngnét vụng về Trẻ chưa tô đều đúng đường nét, chưa biết cách phối hợp màu Chính vì vậy mà cô phải đưa ra các biện pháp rèn kỹ năng tô màu cho trẻ
Từ việc tạo môi trường thẩm mỹ xung quanh lớp để gây ấn tượng, kích thíchlòng ham muốn ở trẻ tạo ra sản phẩm để được trưng bày trang trí trong lớp Để
Trang 14phát huy tính tích cực hoạt động ở trẻ, một trong những phương pháp của quátrình đổi mới là lấy trẻ làm trung tâm, trẻ phải được hoạt động và sản phẩm củatrẻ phải đa dạng, phong phú, sáng tạo.
Để giúp trẻ làm được sản phẩm vấn đề đặt ra là cần dạy trẻ 1 số kỹ năng cơbản tạo hình, thể loại tô màu Vì vậy tôi đã tiến hành dạy trẻ 1 số kỹ năng tô màu
cơ bản sau:
+ Kỹ năng cầm bút đúng tô màu đẹp, biết phối kết hợp màu:
Đây là thao tác tương đối khó khăn đối với trẻ 3 tuổi vì vậy khi dạy trẻ tôi tiếnhành dạy trẻ các thao tác từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, các hoạt động
đó được liên tục thực hiện tạo thành kỹ năng
VD: Đầu tiên tôi cho trẻ cầm bút di màu theo ý thích của trẻ Sau đó di màucác hình ảnh to rõ nét, ít chi tiết Khi trẻ đã cầm bút khá thành thạo tôi cho trẻ tômàu cá bức tranh ít chi tiết đến nhiều chi tiết Khi trẻ đã cầm bút thành thạo, tôđẹp tôi hướng dẫn cho trẻ tập tô các bức tranh sáng tạo theo ý thích của trẻ ở giaiđoạn này chưa đòi hỏi trẻ phải tạo được bức tranh hoàn chỉnh mà chỉ yêu cầu trẻtưởng tượng và đặt tên cho bức tranh của mình là được
+ Cho trẻ làm quen với bút lông, màu nước:
Sau khi trẻ cầm bút tô màu khá thành thạo, tôi thực hiện mức độ cao hơn làcho trẻ làm quen với bút lông, màu nước ở trẻ 3 tuổi việc sử dụng màu nước làrất khó, xong thực tế tiếp xúc với trẻ tôi thấy việc cho trẻ sử dụng màu nước trẻrất hứng thú Khi làm tôi tổ chức như sau:
Bước 1: Chọn và sử dụng màu không có keo, chỉ dùng màu bột pha nước ( đặc
tính của màu này là màu sắc đẹp nhưng dễ rửa, không mất vệ sinh) Để gây hứngthú cho trẻ hoạt động tôi cho trẻ in bàn tay, bàn chân ( ở chủ điểm bản thân) Từnhững bàn tay, bàn chân nhỏ nhắn của bé được in bằng các màu khác nhau đemtrang trí lên tường làm bé rất thích thú, luôn luôn đòi cô cho tập làm hoạ sĩ
Bước 2: Tôi cho trẻ dùng bút lông vẩy màu hoặc phết màu yêu cầu kỹ năng trẻ
làm: cầm bút chấm vào màu, gạt nhẹ vào mép hộp để màu không vung vãi lungtung Sau đó để cách mặt tờ giấy đến bút 1 khoảng cách từ 25 – 30 cm vẩy nhẹ
Trang 15theo ý của trẻ, có thể đan xen các màu bằng các bút khác nhau ở kỹ năng này côdạy trẻ có thói quen dùng bút nào màu ấy để tạo bức tranh có màu sắc đẹp.
d Rèn kĩ năng cho trẻ hoạt động góc
Với môi trường trong lớp: Các mảng chính trong lớp như mảng chủ điểm, cáctiêu đề của các góc Để gây ấn tượng cho trẻ tôi thường sưu tầm, thiết kế các hìnhảnh ngộ nghĩnh đáng yêu, có màu sắc đẹp, bố cục hợp lí và có tên thật gần gũi vớitrẻ
VD: Mảng chủ điểm thường ở vị trí chính để trẻ dễ nhìn dễ thấy Nội dung củamảng chủ đề thường tổng hợp các hình ảnh về chủ điểm: Như chủ điểm trườngMầm non: Có hình ảnh ngôi trường, đu quay, cầu trượt…có cô giáo cùng bé đidạo…
+ Các góc hoạt động như góc gia đình tôi đặc biệt là “ góc phân vai” trong đó
có hình ảnh Mẹ và bé mặc tạp dề nấu cơm, có đồ dùng dụng cụ chế biến Hay gócxây dựng tôi lấy tên: Kiến trúc sư tí hon, công trình mơ ước…có hình ảnh các béhoặc các con vật đang chuyển các vật liệu xây dựng, đang làm các bác thợ xâydựng từ các hình ảnh ngộ nghĩnh ở phía trên mảng tường Còn phía mảng tườngtôi thường làm bằng nhựa trong hoặc thảm gai trong đó có các sản phẩm do chínhtay trẻ làm để gài vào làm tranh trang trí cho góc đó
Để phát huy tối đa tác dụng của môi trường hoạt động sau khi chuyển chủđiểm ta cần thay đổi nội dung chủ điểm mới Tôi đã cùng trẻ thảo luận và đặt têncho chủ điểm mới và tên của góc chơi của mình Nội dung của các góc tôi giớithiệu cho trẻ về các sản phẩm bằng các ngôn ngữ nghệ thuật để tích luỹ cho trẻ cóvốn hiểu biết về nghệ thuật và say mê nghệ thuật Từ đó kích thích lòng hammuốn thích tham gia tạo sản phẩm nghệ thuật để có sản phẩm trang trí lớp học củamình
Trang 16VD: ở mảng hoạt động tạo hình :
Tôi giới thiệu đây là ngôi nhà nghệ thuật của chúng mình Chúng mình hãycùng chọn một cái tên thật hay để đặt cho nó nhé Nào ai có ý kiến cô gợi ý cáctên như sau: Hoạ sĩ nhí, bé khéo tay, bé làm hoạ sĩ, hoạ sĩ tí hon…Cho trẻ thảoluận và lựa chọn nếu trẻ nào nghĩ được tên khác hay hơn cô có thể chọn làm têngóc hoạt động
Bây giờ ngôi nhà này đã có tên rồi: cô giới thiệu với chúng mình đây là hìnhảnh hai bạn gấu đang tập vẽ tranh, bạn thỏ đang nặn…tranh này do cô tự làm lấychúng mình thấy có gì đẹp không? Còn đây là bức tranh vẽ về ngôi nhà mơ ướccủa bạn Tuấn năm trước học ở đây, còn đây là tranh dán hình ngôi nhà của bạnThuỳ Linh, còn đây là con Gà, con Vịt, quả Cam…Bây giờ cô muốn mỗi bạn hãylàm thật nhiều những sản phẩm để trang trí cho ngôi nhà của chúng mình đẹp hơnnhé Cô muốn trong lớp mình ai cũng có sản phẩm được trang trí lên từng ngôinhà nhỏ của chúng mình để cô thay các tranh vẽ của các bạn cũ, chúng mình cóđồng ý không?
Từ lời gợi mở như vậy đã kích thích trẻ tạo ra sản phẩm mới
Để gây hứng thú cho trẻ trong góc tạo hình thì tuỳ theo từng chủ điểm tiếnhành mà tôi có thể chuẩn bị mảng cung cấp kiến thức, các nguyên vật liệu phùhợp và phong phú về chủng loại
VD: Giấy màu, tranh ảnh cũ, báo tạp chí sáp màu, màu nước, đất nặn, vải vụn,len sợi, rơm rạ, lá cây, cỏ hạt dưa, vỏ trứng…
ở đây nguyên vật liệu thì giáo viên luôn để ở trạng thái mở giúp trẻ dễ lấy để
sử dụng khi vào hoạt động Bên cạnh đó giáo viên chuẩn bị một bức tranh hay 1sản phẩm tạo hình mà tôi đã cung cấp hoặc sắp cung cấp trên hoạt động chung đểlàm mảng cung cấp kiến thức cho trẻ thu hút sự chú ý của trẻ trong các giờ đón vàtrả trẻ, giờ hoạt động góc, kết hợp với lời gợi ý trẻ vào góc chơi Từ đó giúp trẻđược củng cố và làm quen kiến thức đó giúp trẻ tăng thêm vốn kiến thức, kỹ nănghơn trong giờ hoạt động chung