bài 4+5

- Trình bày đợc cấu trúc phù hợp với chức năng của prôtêin.. Chuẩn bị - Tranh hình 4.2; 5.1 SGK - Phiếu học tập Cấu trúc và chức năng của các loại LiPít Mỡ Phôtpholipit Sterôit Sắc tố

học 10

Ngày soạn :15 - 9- 2008

Ngày dạy : 16- 9- 2008

Tiết PPCT : 4

Bài 4-5 lipít – Prôtêin

I Mục tiêu

1 Kiến thức

- Liệt kê đợc các loại lipít và vai trò của chúng đối với tế bào.

- Trình bày đợc cấu trúc phù hợp với chức năng của prôtêin

2 Kỹ năng

- Rèn luyện kỷ năng làm việc độc lập với SGK

- Phân tích so sánh, khái quát

3 Thái độ

- Thaỏy ủửụùc tính thống nhất của vật chất sống và không sống

II Chuẩn bị

- Tranh hình 4.2; 5.1 SGK

- Phiếu học tập

Cấu trúc và chức năng của các loại LiPít

Mỡ Phôtpholipit Sterôit Sắc tố và vitamin Cấu tạo

Đặc điểm các bậc Prôtêin

Bậc 1

Bậc 2

Bậc3

Bậc 4

III hoạt động dạy học

1 Bài củ:

- Cho biết các nguyên tố chính cấu tạo nên tế bào? Tại sao nói “ Cácbon là nguyên tố hoá học tạo nên tính đa dạng của hợp chất hữu cơ?

- Trình bày cấu trúc và chức năng của các loại đờng

2 Trọng tâm

- Dàn trải toàn bài

3 Bài mới:

Hãy cho biết các đại phân tử chính cấu tạo nên các hợp chất hữu cơ

Hoạt động 1 Tìm hiểu về LiPít

Mục tiêu:

- Biết đợc cấu trúc và chức năng của các loại lipít

Gv Lipit có đặc điểm gì?

Hs Trả lời 

I Lipit

1 Đặc điểm chung

- Có tính kị nớc

- Cấu tạo không theo nguyên tắc đa phân

học 10

Gv Nghiên cứu sách giáo khoa hãy hoàn

thành phiếu học tập sau?

Hs Nghiên cứu SGK hoàn thành PHT, đại

diện nhóm trả lời, các nhóm khác bổ sung

Gv: Bổ sung

- Thành phần hoá học đa dạng

2 Các loại lipit

Cấu tạo - Gồm 1 phân tử

Glixêrol liên kết với3 axit béo (16 – 18 nguyên tử C)

+ Axit béo no:

Trong mỡ động vật

+ Axit béo không no: có trong thực vật và

1 số loài cá

- Một phân tử glixêrol liên kết với 2 phân

tử axit beo và

1 nhóm phôtphat

- Chứa các nguyên tử liên kết vòng

- Vitamin là phân tử hữu cơ nhỏ

- Sắc tố nh carôtenôit

Chức năng - Dự trữ năng

l-ợng co tế bào - Tạo nên các loại màng tế

bào

- Cấu tạo màng sinh chất và một

số hoocmon

- Tham gia vào mọi hoạt động của tế bào

Hoạt động 2 Tìm hiểu Pôtêin

Mục tiêu:

- Biết đợc đặc điểm chung của prôtêin

- Cấu trúc và chức năng của Prôtêin

Gv Treo sơ đồ chuỗi polypeptit và sơ đồ

công thức chung của 1 axit amin

Em thấy prôtêin có đặc điểm gì?

Hs Trả lòi 

Gv Treo sơ đồ cấu trúc các bậc của

prôtein

Yêu cầu học sinh quan sát và nghiên cứu

tài liệu hoàn thành phiếu học tập sau?

Hs Quan sát thảo luận, cử đại diện báo

cáo

Gv Nhận xét và tổng kết đa ra đáp án

II Cấu trúc của prôtein

1 Đặc điểm chung

- Prôtêin là đại phân tử có cấu trúc đa dạng nhất theo nguyên tác đa phân

- Đơn phân là các axit amin (có khoản hơn 20 loại axit amin)

- Mỗi axit amin gồm 3 thầnh phần + Nhóm amin (- NH2)

+ Nhóm cacboxyl (- COOH) + Gốc hyđrôcacbon (- R)

- Các axit amin liên kết với nhau bằng liên kết peptit tạo nên chuỗi pôlypeptit

Liên kết peptit đợc hình thành nhờ sự liên kết giữa nhóm cacboxyl của axit amin thứ nhất với nhóm amin của axit amin thứ 2 và loại 1 phân

tử nớc

- Prôtêin đa dạng đặc thù do số lợng, thành phần, và trật tự sắp xếp của các axit amin

học 10

2 Cấu trúc các bậc của prôtein

Loại cấu trúc Đặc điểm cấu trúc

Cấu trúc bậc 1 - Các axit amin liên kết với nhau nhờ liên kết peptit tạo thành chuỗi

polypeptit

- Có dạng mạch thẳng

- Cấu trúc bậc 1 của phân tử prôtêin chính là trình tự sắp xếp đặc thù của các axit amin trong chuỗi pôlypeptit

Cấu trúc bậc 2 - Chuỗi pôlypeptit xoắn lò xo hoặc gấp nếp nhờ liên kết hiđrô giữa các

nhóm peptit gần nhau

Cấu trúc bậc 3 - Cấu trúc bậ 2 tiếp tục co xoắn tạo nên cấu trúc không gian 3 chiều

- Cấu trúc bậc 3 phụ thuộc vào tính chất của nhóm R trong mạch pôlypeptit

Cấu trúc bậc 4 - Prôtêin có 2 hay nhiều chuỗi pôlipeptit khác nhau phối hợp với nhau

tạo phức hợp lớn hơn

Gv Có những yếu tố nào ảnh hởng đến

cấu trúc của prôtêin? lấy ví dụ?

Hs Trả lòi 

Gv Thế nào là hiện tợng biến tính?

Hs Trả lòi 

Gv Prôtêin có những chức năng gì? lấy ví

dụ minh hoạ?

Hs Nghiên cứu SGK trả lời 

3 Các yếu tố ảnh hởng đến cấu trúc của prôtêin

- Yếu tố môi trờng: Nhịêt độ cao, độ pH phá huỷ cấc trúc không gian 3 chiều của prôtêin

- Tác hại: Prôtêin mất chức năng

Hiện tợng prôtêin bị biến đổi cấu trúc không gian gọi là hiện tợng biến tính.

4 Chức năng của Prôtêin

- Prôtêin cấu trúc: cấu trúc nên tế bào và cơ thể

ví dụ:

Côlagen cấu tạo nên mô liên kết Karatin cấu tạo nên lông

- Prôtêin dự trữ: dự trữ các axit amin

ví dụ:

Prôtêin trong sữa, trong hạt cây

- Prôtêin vận chuyển: vận chuyển các chất

ví dụ:

Hêmôglôbin, prôtêin xuyên màng

- Prôtêin bảo vệ: bảo vệ cơ thể chống bệnh tật

ví dụ:

kháng thể, interferon chống lại vi khuẩn, virut xâm nhập vào cơ thể

- Prôtêin thụ thể: thu nhận và trả lời thông tin

ví dụ: prôtêin trên màng

- prôtêin xúc tác: xúc tác cho các phản ứng sinh hoá

ví dụ: các loại enzim

V củng cố và dặn dò

1 Củng cố:

- Trình bày cấu trúc và chức năng của các loại lipít

- Trình bày các bậc cấu trúc của prôtêin và vai trò của nó?

häc 10

2 DÆn dß::

- Lµm bµi tËp vµ tr¶ lêi c©u hái cuèi bµi

- §äc phÇn “em cã biÕt”