So sánh ba lĩnh giới Bacteria, Archaea và Eukarya Nhân có màng nhân và hạch nhân Không Không Có Thành tế bào Hầu hết có peptidoglycan chứa axit muramic Nhiều loại khác nhau, không chứ
Trang 1So sánh ba lĩnh giới Bacteria, Archaea và Eukarya
Nhân có màng nhân và hạch nhân Không Không Có
Thành tế bào Hầu hết có peptidoglycan chứa axit muramic Nhiều loại khác nhau, không chứa axit muramic Không chứa axit muramic
Màng lipid Chứa liên kết este, các axit béo mạch thẳng Chứa liên kết ete, các chuỗi aliphatic phân nhánh Chứa liên kết este, các axit béo mạch thẳng
ARN vận chuyển Tymin có trong phần lớn tARN C của tARNψ Không có tymin trong
nhánh T hoặc T Có tymin tARN mở đầu chứa
N-formylmetionin tARN mở đầu chứa metionin tARN mở đầu chứa metionin
Ghép nối, gắn mũ và gắn đuôi polyA
Ribosom
Yếu tố kéo dài EF2 Không phản ứng với độc tố bạch hầu Có phản ứng Có phản ứng
Mẫn cảm với cloramphenicol và
ARN polymerase phụ thuộc ADN
Cấu trúc 4 tiểu đơn vị 8-12 tiểu đơn vị 12-14 tiểu đơn vị
Trao đổi chất
Trang 2Hoá dưỡng vô cơ Có Có Không
Vi khuẩn cổ (Archaea) là một phân nhóm lớn trong sinh vật nhân sơ (prokaryote, cùng vi khuẩn) Archeae là một phân ngành chính của những sinh vật sống Mặc dù chưa có sự
chắc chắn nào về sự hình thành loài Archeae (vi khuẩn cổ), Eukaryote (sinh vật nhân chuẩn) và Bacteria (vi khuẩn)là những phân nhóm cơ bản, trong cái được gọi là hệ thống 3 ngành chính Về vị trí phân loại của những sinh vật này có nhiều điểm chưa thống nhất vì chúng có những đặc điểm giống với vi khuẩn nhưng cũng mang nhiều đặc điểm của sinh vật nhân chuẩn Giống như vi khuẩn, vi khuẩn cổ là những sinh vật đơn bào thiếu nhân (nuclei), do đó chúng là sinh vật nhân sơ, được phân loại là thuộc về giới Monera trong các phân loại truyền thống 5 giới Tuy nhiên, vi khuẩn cổ và sinh vật nhân chuẩn lại có quan hệ
họ hàng gần gũi với nhau hơn là so với vi khuẩn thật sự (eubacteria), và chúng được nhóm cùng nhau trong nhánh Neomura, được cho là đã phát sinh từ các vi khuẩngam dương Ban đầu người ta tìm thấy chúng ở nhưng môi trường sống khắc nghiệt, nhưng sau này người ta tìm thấy chúng ở hầu hết những mọi môi trường sống
Chúng được Carl Woese và George E Fox nhận dạng năm 1977, dựa trên sự tách chúng ra khỏi các sinh vật nhân sơ khác trên các cây phát sinh loà 16S rARN Hai nhóm này ban đầu được đặt tên là Archaebacteria (vi khuẩn cổ) và Eubacteria (vi khuẩn thật sự), được coi
là các giới hay phân giới Woese cho rằng chúng đại diện cho các nhánh khác biệt nền tảng của sự sống Ông sau đó đã đổi tên các nhóm đó thành Archaea và Bacteria để nhấn mạnh điều đó, và cho rằng cùng với Eukarya chúng tạo thành ba vực của sự sống
Thuật ngữ sinh học Archaea không nên nhầm lẫn với thuật ngữ địa chất họcArchean (đại
Archeozoic hay liên đại Thái cổ) Thuật ngữ sau được dùng đẻ chỉ tới thời kỳ nguyên thủy
của lịch sử Trái Đất khi Archaea và Bacteria là những sinh vật duy nhất sống trên hành tinh này Các hóa thạch có thể là của những vi sinh vật này đã được xác định niên đại tới khoảng 3,8 tỷ năm trước (3.800 Ma) Các dấu tích của chúng được tìm thấy trong trầm tích
ở miền tây Greenland, trầm tích cổ nhất đã phát hiện được.[1][2]
Archaea là tương tự như các sinh vật nhân sơ khác ở phần lớn các khía cạnh của cấu trúc tế bào và trao đổi chất Tuy nhiên, các quá trình sao mã và phiên dịch gen của chúng - hai quá trình trung tâm trong sinh học phân tử - lại không thể hiện các đặc trưng điển hình của vi khuẩn, mà lại cực kỳ giống với các đặc trưng của sinh vật nhân chuẩn Ví dụ, sự phiên dịch gen ở vi khuẩn cổ sử dụng sự khởi đầu và các hệ số kéo dài tương tự như ở sinh vật nhân chuẩn, còn sự phiên dịch gen của chúng có sự tham gia của các protein liên kết TATA và TFIIB, giống như ở sinh vật nhân chuẩn Nhiều gen tARN và rARNA ở vi khuẩn cổ chứa
Trang 3các intron duy nhất có ở các vi khuẩn cổ, không có ở các intron của sinh vật nhân chuẩn
mà cũng chẳng có ở vi khuẩn
Một vài đặc trưng khác cũng làm cho Archaea tách rời ra khỏi vi khuẩn và sinh vật nhân chuẩn Không giống như phần lớn các vi khuẩn, chúng có màng tế bào đơn không có thành
peptidoglycan Ngoài ra, cả vi khuẩn và sinh vật nhân chuẩn đều có các màng bao gồm chủ yếu là các lipit dạng este của glycerol, trong khi ở vi khuẩn cổ lại là màng từ các lipit dạng
ête của glycerol
Cây phát sinh loài dựa trên dữ liệu rARN, chỉ ra sự tách rời của vi khuẩn, vi khuẩn cổ và sinh vật nhân chuẩn
[