bai 6.don chat-hop chat-phan tu

Đặc điểm cấu tạo: xem mô phỏng• Đơn chất kim loại: Các nguyên tử sắp xếp khít nhau và theo một trật tự xác định.. • Đơn chất phi kim: Các nguyên tử th ờng liên kết với nhau theo một số

đơn chất và hợp chất - phân tử

I §¬n chÊt

Cho mét sè vÝ dô vÒ chÊt?

Cho các chất: Al, H2O, H2, O2, C, NaCl

Có nhận xét gì về các chất đó?

Biết rằng Al, C, H2, O2 là đơn chất

Vậy đơn chất là gì?

Có nhận xét gì về tên đơn chất?

- §¬n chÊt lµ chÊt ® îc t¹o nªn tõ c¸c nguyªn tè ho¸ häc t ¬ng øng (ph©n tö cã cïng mét lo¹i

Cho các đơn chất: L u huỳnh, photpho, nhôm, sắt Cho biết sự khác nhau giữa các đơn chất trên?

Phân loại: đơn chất có hai loại

•Kim loại: - Có ánh kim

- Dẫn nhiệt, dẫn điện

•Phi kim: - Không có ánh kim

- Không dẫn nhiệt và dẫn điện.

Có những cách viết sau: C, N2, O2, N,

Cl, O, Na

a) Cách viết nào biểu thị đơn chất?

b) Cách viết nào biểu thị đồng thời

nguyên tố hoá học và đơn chất?

§¸p ¸n: a) C, N2, O2, Na.

b) C, Na

Đáp án đúng: B

Khoanh tròn vào một trong các chữ cái A, B,

C, D chỉ dãy chất nào d ới đây gồm toàn kim loại.

A Nhôm, đồng, l u huỳnh, bạc.

B Sắt, chì, kẽm, thuỷ ngân.

C Oxi, kẽm, cacbon, l uhuỳnh.

D Sắt, vàng, chì, cacbon

Đặc điểm cấu tạo: (xem mô phỏng)

• Đơn chất kim loại: Các nguyên tử sắp xếp

khít nhau và theo một trật tự xác định

• Đơn chất phi kim: Các nguyên tử th ờng

liên kết với nhau theo một số nhất định và

th ờng là 2.

II Hîp chÊt

Cho c¸c chÊt: H2SO4, HCl, MgORót ra nhËn xÐt vÒ thµnh phÇn c¸c

chÊt trªn?

Biết rằng H2SO4, HCl, MgO, CH4, C2H5OH là hợp chất Vậy

hợp chất là gì? Dựa vào đâu để phân loại hợp chất?

Hợp chất là chất đ ợc tạo nên từ 2 nguyên tố trở lên.

Dựa vào thành phần phân tử và các nguyên tố trong hợp chất chia thành 2 loại:

+ Hợp chất vô cơ: H2SO4, HCl, MgO

+ Hợp chất hữu cơ: CH4, C2H5OH

Cho c¸c hîp chÊt: CO2, H2SO4, MgCO3, CH3Cl, CH3OH Cho biÕt chÊt nµo lµ chÊt h÷u c¬, chÊt nµo lµ chÊt v« c¬?

§¸p ¸n:

+ Hîp chÊt v« c¬: H2SO4, MgCO3, CO2.

+ Hîp chÊt h÷u c¬: CH3Cl, CH3OH

L u ý: các hợp chất chứa cacbon (trừ CO, CO2, các muối cacbonat) đều là các hợp chất hữu cơ.

Đặc điểm cấu tạo: (xem mô phỏng)

Trong hợp chất: nguyên tử của các

nguyên tố liên kết với nhau theo một tỷ lệ

và một thứ tự nhất định

Điền từ hoặc cụm từ thích hợp vào chỗ

trống:

“ Khí hiđro, khí oxi và khí clo là những ….đều tạo đều tạo nên từ một ….đều tạo N ớc, muối ăn (natri clorua), axit

clohiđric là những ….đều tạo đều tạo nên từ hai ….đều tạo Trong

thành phần hoá học của n ớc và axit clohiđric đều có chung một ….đều tạo , còn của muối ăn và axit clohiđric lại

có chung một ….đều tạo ”

Có những cách viết sau: O, N2, Cl, O2, CaO, H2O, Ca.

a) Cách viết nào biểu thị đơn chất?

b) Cách viết nào biểu thị hợp chất?

§¸p ¸n:

a) Ca, N2, H2.b) H2O, CaO

III Ph©n tö

H·y quan s¸t h×nh m« pháng

Rót ra nhËn xÐt vÒ sù t¹o thµnh c¸c ph©n tö?

1 §Þnh nghÜa

Nhận xét:

- Muối ăn có hạt hợp thành gồm 1 Na liên kết với 1 Cl.

- Các hạt hợp thành của mỗi chất đồng nhất nh nhau về thành phần và hình dạng

Ví dụ: các hạt hợp thành của n ớc đều có tỉ lệ số nguyên tử H và O là 2:1 và có hình gấp khúc.

L u ý: các hạt giống nhau có tính chất hoá học giống nhau Đó chính là tính chất hoá học của chất, là đại diện cho chất về mặt hoá học và đ ợc gọi là phân tử.

Vậy phân tử là gì?

Phân tử là hạt đại diện cho chất, gồm một

số nguyên tử liên kết với nhau và thể hiện

đầy đủ tính chất hoá học của chất.

số phi kim thì nguyên tử là hạt hợp

thành và có vai trò nh phân tử phân tử

Ví dụ: đồng, cacbon, nhôm,….đều tạo

Ví dụ: đồng, cacbon, nhôm,….đều tạo

Cho biết trong các cách viết sau về phân tử, cách viết nào đúng: Na, Cu2, O, 2H, Na2Cl,

H2O

Đáp án: Na, H2O

• Cho biết nguyên tử khối của: C, N, O,

Na, Cl

• Dựa vào các chất: O2, H2O, CO2,

NaCl Xác định phân tử khối của các chất trên? Rút ra khái niệm về phân

tử khối?

2 Phân tử khối

Phân tử khối là khối l ợng của một

phân tử tính bằng đơn vị cacbon.

L u ý: Phân tử khối của một chất bằng tổng nguyên tử khối của các nguyên

tử trong phân tử chất đó

TÝnh ph©n tö khèi cña c¸c chÊt:

H2SO4, NaHCO3, Cu(OH)2?

§¸p ¸n: 98 ®vC, 84 ®vC, 98 ®vC

IV Tr¹ng th¸i cña chÊt

H·y quan s¸t h×nh m« pháng (h×nh 1.14:

a, b, c)

Rót ra nhËn xÐt vÒ s¾p xÕp gi÷a c¸c h¹t trong ph©n tö ë c¸c tr¹ng th¸i kh¸c nhau?

Khi đun nóng n ớc lỏng quan sát thấy thể tích n ớc tăng lên một chút.

+ Một bạn giải thích: Đó là do các phân

tử nở ra

+ Bạn khác cho rằng: Đó là do khoảng cách giữa các phân tử giãn ra

Bạn nào đúng? Vì sao?

Đáp án

Bạn thứ hai đúng (vì giữa các phân tử luôn

có khoảng cách hay đúng hơn là khoảng

trống Khi đun nóng, nhiệt độ tăng thì

khoảng trống tăng theo)