HÔM NAY NHỚ BÁC

Đó là thời gian của một miền Bắc xã hội chủ nghĩa trong vắt, lãng mạn và nhân văn: “ Những nhà máy, nước sinh trong gian khổ Những lò cao, như đứa trẻ đầu lòng Hạnh phúc mới, lắm khi còn

Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Nhớ về Bác, giữa bộn bề cuộc sống hôm nay

Trần Đăng Tuấn

Sách Phản biện xã hội

Văn hóa cầm quyền

Bây giờ là năm 2006 Hãy hình dung đất nước cách đây 45 năm Với tôi, đó là điều không được chứng kiến, nhưng có thể hình dung Với thế hệ trước tôi đó là ký ức luôn sáng rõ như thể mới hôm qua Với rất nhiều bạn khác hình dung được không dễ dàng Đó là thời gian của một miền Bắc xã hội chủ nghĩa trong vắt, lãng mạn và nhân văn:

“ Những nhà máy, nước sinh trong gian khổ

Những lò cao, như đứa trẻ đầu lòng

Hạnh phúc mới, lắm khi còn vất vả

Những bước đầu, đây là của công nông".

Cái trong vắt ấy đi kèm với những eo hẹp về đời sống vật chất mà bây giờ khó hình dung lắm Đó

là thời gian của mâu thuẫn - Mâu thuẫn giữa một bên là khát vọng cao cả vươn tới hạnh phúc thanh thản của nhân dân, hạnh phúc trong sự đùm bọc, trong tình thương yêu giai cấp và dân tộc, một hạnh phúc ít nhiều mang tính chất thoát tục, theo nghĩa không phụ thuộc hoàn toàn vào hoàn cảnh vật chất đương thời Còn bên kia là chính cái hoàn cảnh vật chất eo hẹp lúc đó Cái hoàn cảnh luôn luôn là mảnh đất để mọc lên hai loài cây khác giống - loài của cao thượng, loài của thấp hèn Và phản ứng tự nhiên của xã hội là ngăn chặn sự tranh thủ len lỏi, tranh thủ lợi dụng của cái

thấp hèn Vấn đề là ở chỗ ngăn chặn thế nào?

Vào thời ấy, cách đây gần nửa thế kỷ, ngành thương nghiệp quốc doanh, khi đó chưa bị han gỉ và biến chất như có một thời sau đó đã muốn và đã cố phục vụ nhân dân một cách nhân bản Bánh ngọt không ngon như bây giờ ít quá so với bây giờ vẫn có bán Một số người lợi dụng khan hiếm, mua nhiều, dùng nhiều, mất phần người khác, hoặc mua nhiều để tích trữ, bán lại Do vậy, ngành thương nghiệp Thủ Đô thật lòng muốn ngăn chặn sự đầu cơ, nên đưa ra vài quy định

Ngày 01/02/1961, tại Đại hội Đảng bộ Hà Nội, Bác Hồ nhắc nhở về chuyện không được quan

liêu, mệnh lệnh với nhân dân Bác nghiêm khắc cấm chuyện: “Tự tiện ra mệnh lệnh lung tung

(như bán bánh ngọt không cho người mua mang bánh về nhà, bắt người ta ăn tại chỗ)".

Chắc chắn Bác hiểu động cơ của người ra quy định "ăn tại chỗ” Vào thời đó, động cơ này rất chân thành Nhưng Bác vẫn nói rằng, đó là cái thứ quy định “lung tung”.

Và bài học từ Bác mà chúng ta đừng bao giờ quên, là: Một khi có quyền thì không bao giờ

được phép có những thứ quyết định lung tung Không được nhân danh vì quyền lợi của nhân

dân mà có những quy định hạ thấp nhân phẩm của nhân dân Đó làvăn hoá cầm quyền Văn hoá

ấy cũng là văn hoá cách mạng Văn hoá cách mạng chân chính bao giờ cũng một dòng với văn hoá căn bản của nhân loại Bởi cách đây vài thế kỷ, có bậc hiền nhân đã nói (dẫu rằng nói ở dạng

cực đoan, không nên hiểu lời nói đó theo nghĩa cứng nhắc), rằng: "Mọi cuộc cách mạng không

đáng giá, nếu nó làm rơi dẫu chỉ một giọt nước mắt trẻ con”

Tôi muốn tin rằng: ít ngày trước đây, khi chỉ thị cho các nhân viên của mình khâu túi lại để tránh tiêu cực, lãnh đạo của một cơ quan quản lý đường bộ có động cơ chân thành, muốn bảo vệ nhân viên khỏi những hành vi không tốt, muốn đẩy lùi cái xấu, muốn làm một cuộc cách mạng nhỏ nào

đó trong lĩnh vực hoạt động của mình Và vì vậy, tôi nghĩ không nên và không cần đay nghiến về chuyện đó Nhưng rất nên cùng nhau nhớ lại điều Bác đã dạy qua câu chuyện nhỏ cách đây 45

năm: Không thể vì căm ghét cái xấu mà giả định mọi người đều có thể xấu Và không thể muốn

đẩy lùi cái xấu, mà vô tình hay hữu ý hạ thấp nhân phẩm của quần chúng Bởi cách mạng có mục

đích cuối cùng là vinh danh nhân phẩm Và phải được thực hiện bằng phương pháp phát huy

nhân phẩm

Thiết thực, tốt và nhanh

Báo chí đang nói nhiều về rau Thanh Trì có chứa dư lượng chất độc hại hay không Các kết luận xét nghiệm của các hội đồng khoa học trái ngược nhau, và chưa có kết luận cuối cùng Trong khi chờ đợi kết luận đó, người mua hoặc không dám ăn rau hoặc ăn thì có nguy cơ nhận thêm vào người chất độc Lo ngại là đúng thôi, ai cũng biết rằng cứ theo đà tăng bệnh nhân ung thư như thế này, có thể ung thư từ căn bệnh nan y, nhưng hiếm gặp, thành căn bệnh vẫn là nan y, nhưng phổ biến Có người đã phải kêu lên rằng: đi dự 10 đám tang thì có đến 6, 7 đám tang người chết vì ung thư Nguyên nhân chính cũng đã được chỉ ra là do chất độc trong thực phẩm, và do môi trường sống ngày càng có hại hơn Không thể sống mà không ăn, nhưng oái oăm là càng ăn thì càng có nguy cơ rút ngắn cuộc sống của mình lại Liên tục có các trường hợp ngộ độc thức ăn Có cả trường hợp mấy chục khách du lịch nước ngoài cấp cứu tại thành phố biển miền Trung Tôi dám chắc mấy chục người này chẳng bao giờ quay lại Việt Nam lần nữa Họ gia nhập, hoặc tệ hơn, góp phần gia tăng hơn nữa cái con số 90% không trở lại lần 2 của khách du lịch đến Việt Nam,

cho dù slogan ngành du lịch của chúng ta là thế nào - điểm đến thiên niên kỷ hay vẻ đẹp tiềm ẩn

Bởi người ta sợ cái "tiềm ẩn" trong các món ăn lôi cuốn tại hàng quán Việt Nam Mà sợ là phải Người trồng rau cũng khổ sở không kém, không chỉ người trồng rau Thanh Trì, mà các vùng khác nữa Vì có ai nhìn rau mà biết nổi rau này từ đâu đến Rau có thể bị oan, và nhiều người trồng rau cũng ngậm ngùi gánh chịu thiệt

hại

Tình hình như vậy, các quan chức

có trách nhiệm phải vào cuộc cũng

là dễ hiểu Trên truyền hình phát

hình ảnh bà Bộ trưởng y tế

đứng trên bờ ruộng rau, nói về

việc sắp tới sẽ có Hội đồng khoa

học liên ngành xét nghiệm lần 3 để

khẳng định về chuyện có hay

không có dư lượng thuốc bảo vệ

thực vật trong rau Thanh Trì

Nhưng có một ý trong phát biểu

của Bộ trưởng khiến người xem

không khỏi suy nghĩ Bà Bộ

trưởng nói: Rau ở trên ruộng,

thuộc trách nhiệm của Ngành

Nông nghiệp - phát triển Nông

thôn; Còn rau ở chỗ, trong cửa hàng thuộc trách nhiệm quản lý của Ngành Y tế.

Nhà sàn được xây dựng và khánh thành đúng vào dịp sinh nhật lần thứ 68 của Chủ tịch Hồ Chí Minh (5-1958), là nơi Người đã ở và làm việc trong

11 năm Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch là di sản lịch

sử, văn hóa quý giá của quốc gia

Một đảng mà giấu giếm khuyết điểm là một đảng hỏng

Một đảng có gan thừa nhận những khuyết điểm của mình, vạch rõ những cái đó vì đâu mà có, và tìm mọi cách sửa chữa những khuyết điểm đó, như thế mới là một đảng mạnh dạn, chắc chắn, và chân chính.

Rau thì vẫn là rau thôi Nhưng bộ, ngành lại khác nhau Người ta đặt cậu hỏi: Có phải vì vậy không mà Hội đồng của Y tế xét nghiệm khẳng định rau có chứa dư lượng độc hại Hội đồng của Nông nghiệp xét nghiệm lại nói rau không có vấn đề gì Chuyện kết quả xét nghiệm khác nhau có thể giải thích vì các mẫu xét nghiệm khác nhau Nhưng nếu vậy thì sao không tích cực mở rộng xét nghiệm, ngõ hầu có câu trả lời sớm Sao lại để tình trạng này kéo dài vậy, khổ người mua rau, đau cho người trồng rau? Khoảng 1 tháng rưỡi đã trôi qua mà kết luận vẫn phải chờ một Hội đồng chung, lần này là Liên ngành

Người ta thắc mắc: Phân công trách nhiệm là đúng thôi, ở đâu cũng vậy Nhưng có phải vì thế mà

là trở ngại để làm cho ra một việc không, nhất là việc cấp bách? Ví như bên Công an chẳng hạn:

an ninh ở địa bàn tỉnh A thì rõ ràng công an tỉnh A chịu trách nhiệm An ninh ở tỉnh B thì Công

An tỉnh B chịu trách nhiệm Nhưng nếu có tội phạm bị Công an tỉnh A phát hiện, mà chạy về B, thì công an tỉnh A cũng lùng đến cùng, và công an B cũng chung tay Vì tội phạm nó nguy hiểm chung cho cả nước, đâu riêng cho một nơi! Tôi chắc chẳng ai cấm ngành y tế truy tìm dư lượng độc hại ngay ở ruộng rau

Nhà nước dĩ nhiên phải có phân công cho các ngành khác nhau Mọi phân công lĩnh vực phụ trách đều không bao quát hết các tình huống có thể nảy sinh Trong nhiều trường hợp cần có sự quyết đoán, vượt lên khỏi những ranh giới hình thức, vì cái chung Nếu không thì thời gian cứ trôi

đi, thiệt hại đủ đường, mà rồi không ai có lỗi cả

Cách đây tròn 40 năm, Bác cũng đã từng kể về một chuyện thế này:

Có lần Bác lên thăm Nhà máy chè Phú Thọ, các đồng chí chuyên gia nói rất sẵn sàng dạy cho ta

20 cán bộ để làm thí điểm cách trồng chè cho tốt, nhà máy chè nghe như thế rất mừng Nhà máy gửi báo cáo lên Bộ Nông lâm Ông Bộ Nông lâm nói việc dạy học phải hỏi Bộ Giáo dục, chúng tôi không giải quyết

Lên Bộ Giáo dục thì Bộ Giáo dục nói đó là việc trồng chè, chúng tôi không giải quyết được Gần hai năm không giải quyết Khi Bác lên thăm, tình cờ các chuyên gia nói lại Khi về, Bác gặp ông nông lâm, Bác nói nhất định phải cho 20 cán bộ học cái này; ông nông lâm giải quyết Thế là học được

Và Bác kết luận:

Việc hợp tác xã hội chủ nghĩa giữa các ngành, các cấp chưa được tốt Phải sửa đổi lề lối làm việc cho thiết thực, để giải quyết công việc cho tốt, cho nhanh.

(Trích từ bài nói chuyện của Hồ Chủ tịch tại Hội nghị nghiên cứu nghị quyết TW, ngày 16/1/1966).

Thiết thực, tốt và nhanh - là những yêu cầu của Bác Hồ đối với hoạt động trong mọi lĩnh vực quản lý xã hội.

Nguồn: Sách Phản biện xã hội

Trao đổi/Nhận xét

Ý nghĩa nhà sàn của Bác

Hoàng Ngọc Văn - Email: ngocvan_2010@yahoo.com (02/05/2009 12:30:17 PM) Mới đây tôi có dịp đi dân vận ở huyện Võ Nhai- Thái Nguyên đưọc ăn ở và tiếp xúc vối đồng bào dân tộc Tày Bao nhiêu kỷ niệm đẹp và ấn tượng của tôi về cuộc sống của bà con ở đây Ở đó bà con chủ yếu ở nhà sàn vơi cuộc sống rất giản dị và suy nghĩ rất trong sáng họ không mang nặng kiến thức chính trị cũng không hiểu biết nhiều về các lĩnh vực và các ngành khoa học Thế nhưng

họ rất tự hào về Bác Hồ đăc biệt là cung cách sống giản dị gần gũi với bà con Trong đó họ tự hào

về nhà sàn của họ và ngôi nhà sàn của Bác ở thủ đô Hà Nội

Điều đó có nghĩa niềm tin rất lớn đới với bà con dân tộc ở đây Điều đó không chỉ dừng lại ở niềm tự hào mà còn cả vấn đề niềm tin và ý thức hệ đối với họ.Qua đó càng thấm thía lối sống giản dị gần gũi cua Bác và củng cố niềm tin cho bà con các dân tộc thiểu số - một bộ phận không thể thiếu không thể chia cắt của dân tộc Việt Nam Vậy là sức mạnh của nhà sàn Bác Hồ có nghĩa lớn lắm thay!

xin cảm ơn