BAO CAO THAM LUAN NGU VAN 9 TS DC

MỘT SỐ GIẢI PHÁP- Ở mỗi tiết đầu giờ hoặc cuối giờ, giáo viên dành 5 phút cho học sinh xem một mẩu tin, câu chuyện, đoạn trích, … có tính giáo dục hoặc những vấn đề xã hội.. Đọc ngữ liệu

Trang 1

PHỊNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN LONG HỒ

THAM LUẬN

MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG

CÔNG TÁC

ÔN TẬP TUYỂN SINH VÀO

LỚP 10

MÔN NGỮ VĂN, PHẦN

ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN

Đơn vị báo cáo: HUYỆN LONG HỒ

Trang 2

A THỰC TRẠNG

Trang 3

B MỘT SỐ GIẢI PHÁP

- Ở mỗi tiết đầu giờ hoặc cuối giờ, giáo viên dành 5 phút cho học sinh xem một mẩu tin, câu chuyện, đoạn trích,

… có tính giáo dục hoặc những vấn đề xã hội

I Làm quen dạng ngữ liệu

- Những ngữ liệu này được trích từ các trang mạng, web hoặc trên báo chí chính thống,

Ví dụ: Quà tặng cuộc sống, Bóng mát tâm hồn, Hạt giống tâm hồn, thư viện văn học, báo lao động, báo thanh niên, báo tuổi trẻ, tạp chí phụ nữ, báo Vĩnh Long,…

Trang 4

C GIẢI PHÁP THỰC HIỆN

1 Đọc ngữ liệu và câu hỏi

II Đọc ngữ liệu và nhận dạng câu hỏi

Đọc kỹ văn bản theo trình tự lần lượt sau: Lượt 1, đọc hết văn bản và các câu hỏi Sau đó đọc lại lượt 2 trên cơ sở hướng đến việc trả lời các câu hỏi Có thể lấy bút đánh dấu những từ ngữ quan trọng mang tính chất từ khóa hoặc ghi ra giấy nháp những từ ngữ ấy

Đọc câu hỏi: Chú ý đến số câu hỏi, các vế trong từng câu hỏi Các câu hỏi thường sắp xếp từ dễ đến khó theo các mức nhận biết, thông hiểu, vận dụng Vì vậy phải chú ý sự hài hòa về yêu cầu kiến thức đọc hiểu, sự tương quan hợp lý giữa chúng

Đối với, các văn bản mà học sinh chưa từng tiếp xúc, giáo viên yêu cầu học sinh cần đọc nhiều lần để hiểu ý nghĩa ngôn từ một cách tường minh cũng như dụng ý nghệ thuật của tác giả Từ đó các em rút

ra được nội dung chính, chủ đề, bài học, thông điệp,…

Trang 5

2 Nhận dạng câu hỏi

Đọc các yêu cầu, gạch chân các từ ngữ quan trọng, câu quan trọng Việc làm này giúp các em lí giải được yêu cầu của đề bài và xác định hướng trả lời đúng đắn, ngắn gọn, tránh mất thời gian Có các dạng câu hỏi thường gặp sau:

- Tìm nội dung văn bản Tìm điểm chung, điểm gặp gỡ của hai văn bản (tham khảo từ một số đề tỉnh khác).

- Đặt nhan đề.

- Xác định các phương thức biểu đạt của văn bản

- Hiểu như thế nào/ nghĩ gì/ Ý nghĩa của một chi tiết trong văn bản.

- Tác dụng của các biện pháp, các yếu tố nghệ thuật trong văn bản

- Phát hiện và vận dụng phần tiếng Việt.

- Suy nghĩ về một vấn đề được gợi ra trong văn bản

Trang 6

I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 4

Mỗi người đều có một ước mơ riêng cho mình Có những ước mơ

nhỏ nhoi như của cô bé bán diêm trong truyện cổ An-đéc-xen: một mái nhà trong đêm đông giá buốt Cũng có những ước mơ lớn lao làm thay đổi cả thế giới như của tỷ phú Bill Gates Mơ ước khiến chúng ta trở nên năng động một cách sáng tạo Nhưng chỉ mơ thôi thì chưa đủ Ước mơ chỉ trở thành hiện thực khi đi kèm với hành động và nỗ lực thực hiện ước mơ Tất cả chúng ta đều phải hành động nhằm biến ước mơ của mình thành hiện thực.

[ ] Ngày bạn thôi mơ mộng là ngày cuộc đời bạn mất hết ý nghĩa Những người biết ước mơ là những người đang sống cuộc sống của các thiên thần Ngay cả khi giấc mơ của bạn không bao giờ trọn vẹn, bạn cũng sẽ không phải hối tiếc vì nó Như Đôn Ki-hô-tê đã nói: “Việc

mơ những giấc mơ diệu kỳ là điều tốt nhất một người có thể làm”.

Tôi vẫn tin vào những câu chuyện cổ tích - nơi mà lòng kiên nhẫn, ý chí bền bỉ sẽ được đền đáp Hãy tự tin tiến bước trên con đường mơ ước của bạn.

(Quà tặng cuộc sống - Thu Quỳnh và Hạnh Nguyên dịch, NXB Tổng

hợp thành phố Hồ Chí Minh, 2016, tr.56-57)

Trang 7

Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính

được sử dụng trong đoạn trích (Nhận biết)

Câu 2. Tìm và gọi tên thành phần biệt lập được

sử dụng trong câu sau: Tôi vẫn tin vào những câu chuyện cổ tích - nơi mà lòng kiên nhẫn, ý chí bền bỉ sẽ được đền đáp (Nhận biết)

Câu 3. Việc tác giả dẫn ra ước mơ của cô bé

bán diêm trong truyện cổ tích An-đéc-xen và ước mơ của tỷ phú Bill Gates trong đoạn trích có tác dụng gì?

(Thông hiểu)

Câu 4. Em có đồng tình với ý kiến sau không?

Vì sao?

Ước mơ chỉ trở thành hiện thực khi đi kèm với hành động và nỗ lực thực hiện ước mơ

(Vận dụng thấp)

Trang 8

3 Hướng dẫn cách trả lời

a Xác định các phương thức biểu đạt của văn bản

Dựa vào các từ ngữ hay cách trình bày

+ Có diễn biến sự việc (Tự sự)

+ Nhiều từ biểu lộ xúc động (Biểu cảm)

+ Nhiều từ khen chê, bộc lộ thái độ (Nghị luận)

+ Nhiều từ thuyết trình, giới thiệu về đối tượng (Thuyết minh) + Có nhiều từ láy, từ gợi tả sự vật, sự việc (Miêu tả)

Trang 9

b Đặt nhan đề:

- Thường là một cụm danh từ, ngắn gọn, mang tính khái quát

- Nội dung phải gắn với văn bản

Ví dụ: Ý nghĩa của gia đình; Câu chuyện về lòng trung thực,

Trang 10

c Dạng tìm nội dung và điểm chung của hai văn bản

- Xác định và gạch chân câu chủ đề của văn bản

- Tóm lược nội dung chính bằng cách trả lời các câu hỏi: + Văn bản viết về đối tượng nào (ai, cái gì, việc gì?), cụ thể là vấn đề gì của đối tượng đó (vẻ đẹp, phẩm chất, tình cảm, ước mong, thực trạng,…), nhằm mục đích gì (khẳng định vai trò,

đề cao ý nghĩa, ca ngợi phẩm chất, phê phán, lên án, cung cấp thông tin, bày tỏ thái độ, kêu gọi,…)

+ Sau khi có được thông tin cơ bản thì tiến hành sắp xếp các ý trong 1 đến 2 câu ngắn gọn

Trang 11

d Hiểu như thế nào/Nghĩ gì/ Ý nghĩa của một chi tiết trong văn bản

- Giải thích ý nghĩa của hình ảnh, từ ngữ (nghĩa

là gì, có mối liên quan với các chi tiết khác ra sao, có liên quan với các chi tiết khác ra sao, có liên quan với nội dung chính của văn bản như thế nào?)

- Ý nghĩa, thông điệp, cảm xúc, suy nghĩ, quan niệm mà tác giả gửi trong chi tiết đó

Trang 12

e Tác dụng của các biện pháp, các yếu tố nghệ thuật trong văn bản

- Chỉ ra đó là biện pháp gì, thể hiện cụ thể qua

từ ngữ hay câu văn nào?- Nhận biết các phép tu từ

từ vựng (so sánh, ẩn dụ, hoán dụ, lặp từ, nói quá, nói giảm, chơi chữ…); Tu từ cú pháp (lặp cấu trúc câu; đảo ngữ; câu hỏi tu từ; liệt kê,…)

- Các biện pháp tu từ có tác dụng làm rõ đối tượng nói đến, tăng thêm gợi cảm, gợi hình ảnh, âm thanh, màu sắc, làm đối tượng hấp dẫn, sâu sắc

- Nêu tác dụng biểu đạt, biểu cảm trong câu văn đó

Trang 13

f Suy nghĩ về một vấn đề được gợi ra trong văn bản

- Nếu đề hỏi về việc đồng ý hay không đồng ý với một ý kiến: cần khẳng định đồng ý hay không, nêu ra lý

do để thể hiện sự lựa chọn của mình (vì sao đồng ý, vì sao không? Cần đưa lý do ở nhiều mặt của vấn đề để thấy được sự toàn diện), đưa ra lời khuyên, mong muốn

- Nếu đề hỏi hiểu như thế nào, suy nghĩ gì: cần nêu ra ý nghĩa, tác dụng, tác động của vấn đề đối với cộng đồng, xã hội; nêu lời khuyên, mong muốn

Trang 14

* Một số lưu ý trong quá trình làm bài

Viết đúng từ ngữ, trình bày rõ ràng, đúng chính tả, dấu câu, không viết dài

Chỉ dùng thời gian khoảng 30 phút làm câu hỏi đọc hiểu Trả lời đúng câu hỏi của đề

Làm trọn vẹn từng câu, không bỏ ý, không viết vội vàng để đạt được điểm tối đa

C KẾT LUẬN

Định dạng
Số trang	14
Dung lượng	236 KB