Tiết 105-106: Thuế máu

Em biết gì về tác phẩm này? Hoàn cảnh sáng tác:  đầu thế kỉ XX, các n ớc đế quốc thi nhau xâm l ợc nhiều nơi trên thế giới nhằm vơ vét của cải và nhân lực khiến đời sống của nhân

Tiết 105 - Văn bản

THUế MáU

(Trích Bản án chế độ thực dân Pháp)

Em hãy giới thiệu vài nét về tác giả?

Nguyễn Ái Quốc(1890 -

1969): Tên gọi rất nổi

tiếng của chủ tịch Hồ Chí

Minh, đ ợc dùng từ năm

1919 - 1945 Nguyễn Ái

Quốc gắn với tờ báo Ngườiư

cùngưkhổ, truyện ngắn

Nhữngưtròưlốưhayưlà

Va-renưvàưPhanưbộiưChâu, tác

phẩm Bảnưánưchếưđộ thựcư

dânưPháp.

Em biết gì về tác phẩm này?

 Hoàn cảnh sáng tác:

 đầu thế kỉ XX, các n ớc đế

quốc thi nhau xâm l ợc nhiều

nơi trên thế giới nhằm vơ vét

của cải và nhân lực khiến đời

sống của nhân dân ở các n ớc

thuộc địa vô cùng khổ nhục

Làn sóng cách mạng đang lên

mạnh mẽ ở khắp nơi.

 Chiến tranh thế giới thứ nhất

bùng nổ, các n ớc đế quốc

tranh giành nhau quyền lợi,

đẩy nhân dân lao động ở nhiều

nơi vào lò lửa chiến tranh thảm

khốc.

Nội dung và giá trị

- Bản án chế độ thực dân Pháp viết bằng tiếng

Pháp, xuất bản lần đầu tiên tại Pa-ri (1925), tại Việt

Nam (1946).

- gồm 12 ch ơng: là bản cáo trạng đanh thép về tội ác tày trời của chủ nghĩa thực dân, đồng thời phản ánh

cuộc sống khốn cùng của ng ời dân thuộc địa.

Văn bản “Thuế máu”

Ch ơng I của tác phẩm “Bản án chế độ thực dân

Pháp”

Em hiểu gì về tên gọi của văn bản?

Thuế máu là thứ thuế đánh bằng x ơng máu và sinh

mạng của ng ời dân thuộc địa.

H ớng dẫn đọc

 Rõ ràng, mạch lạc, giọng đọc mỉa mai

châm biếm, đôi chỗ xen lẫn đau xót.

Gi¶i thÝch c¸c tõ ng÷ khã

 B¶n xø

 An - nam-mÝt

 Vßng nguyÖt quÕ

 GËy thèng chÕ

Văn bản đ ợc chia làm mấy phần?

Nội dung từng phần?

3 phần:

-Chiến tranh và ng ời bản xứ.

-Chế độ lính tình nguyện.

-Kết quả của sự hy sinh

Cách đặt tên các phần có ý nghĩa gì?

3 phần

-Chiến tranh và ng ời bản xứ.

-Chế độ lính tình nguyện.

-Kết quả của sự hy sinh

-> Gợi lên quá trình lừa bịp, bóc lột đến cùng kiệt

“thuế máu” của thực dân Pháp.

So sánh thái độ của quan cai trị đối với ng ời dân thuộc địa ở hai thời điểm?

-Tr ớc chiến tranh:

+Bị xem là giống ng ời hạ

đẳng (tên An-nam-mít bẩn

thỉu)

+Bị đối xử, đánh đập nh súc

vật(giỏi kéo xe và ăn đòn )

->Khinh miệt

So sánh thái độ của quan cai trị đối với ng ời dân thuộc địa ở hai thời điểm?

-Trong chiến tranh:

+Đ ợc quan tâng bốc, vỗ về

(con yêu, bạn hiền)

+Đ ợc phong danh hiệu cao

quý (chiến sĩ bảo vệ công

lí và tự do)

-> Đề cao

Th ảo luận: Vì sao khi chiến tranh xảy ra ng

ời dân thuộc địa lại đ ợc đối xử tốt nh vậy?

-Tr ớc chiến tranh:

Bị xem là giống ng ời hạ đẳng

(tên An-nam-mít bẩn thỉu)

Bị đối xử, đánh đập nh súc vật

(giỏi kéo xe và ăn đòn )

->Khinh miệt

-Trong chiến tranh:

+Đ ợc quan tâng bốc, vỗ về

(con yêu, bạn hiền)

+Đ ợc phong danh hiệu cao quý

(chiến sĩ bảo vệ công lí và tự do)

-> Đề cao

*Thủ đoạn hạ mình để biến ng ời dân thuộc địa thành những vật

hy sinh bảo vệ quyền lực, lợi ích của bọn thực dân

Em có nhận xét gì về nghệ thuật lật tẩy bộ mặt thật của thực dân Pháp?

 Nghệ thuật đối lập.

 Dùng từ ngữ mỉa mai,hài hước.

Chiến tranh xảy ra ng ời dân thuộc địa phải chịu số phận nh thế nào?

*Ng ời ra trận:

-Xa gia đình, quê h ơng

-Biến thành vật hy sinh:

Phơi thây

Xuống đáy biển- bảo vệ thuỷ

quái

Bỏ xác, bị tàn sát

-> Giọng điệu ẩn chứa xót xa tr

ớc những cái chết vô nghĩa

của ng ời lính thuộc địa

Chiến tranh xảy ra ng ời dân thuộc địa phải chịu số phận nh thế nào?

*Ng ời ở hậu ph ơng:

-Kiệt sức trong x ởng thuốc súng

-Nhiễm khí độc -> Chết vì bệnh tật

Tác giả đ a số liệu cụ thể về số ng ời

dân thuộc địa qua đó làm rõ bộ mặt lừa bịp, bỉ ổi của bọn thực dân.