Lí luận dạy học địa lí (phần cụ thể)

BỘ GIÁO DỤC-ĐÀO TẠOCỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAMTRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM BẮC NINHĐộc lập-Tự do-Hạnh PhúcCHƯƠNG TRÌNH TRÌNH ĐỘ CAO ĐẲNG NGÀNH ĐÀO TẠO: VĂN- ĐỊA-------------------------------------------------------------------------------------------------ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN1. Tên học phần: LÍ LUẬN DẠY HỌC ĐỊA LÍ (PHẦN CỤ THỂ)2. Số đơn vị học trình: 23. Trình độ: Cho sinh viên năm thứ ba4.Phân bổ thời gian: Lí thuyết 20 tiếtThực hành 10 tiết 5.Điều kiện tiên quyết: Sinh viên đã được học học phần Lí luận dạy học địa lí (phần đại cương).6. Mục tiêu của học phần:6.1.Về kiến thức: Có kiến thức và kĩ năng cơ bản về phương pháp dạy học địa lí ở trường THCS.6.2.Về kĩ năng:Có khả năng vận dụng các kiến thức và kĩ năng đã học vào giảng dạy chương trình địa lí lớp 6, 7, 8, 9 ở THCS theo hướng dạy học tích cực.6.3.Về thái độ, hành vi và năng lực:Có năng lực thiết kế và tổ chức thực hiện kế hoạch dạy học địa lí ở trường THCS có hiệu quả.7.Mô tả vắn tắt nội dung học phần:Là học phần tiếp nối của học phần Lí luận dạy học địa lí (phần đại cương) có nhiệm vụ hướng dẫn cụ thể về nội dung và phương pháp giảng dạy địa lí các lớp ở THCS.8.Nhiệm vụ của sinh viên-Tham gia đầy đủ các tiết lí thuyết và thực hành trên lớp.-Thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ học tập do giảng viên đề ra.9. Tài liệu học tập:9.1.Giáo trình chínhLí luận dạy học địa lí (phần cụ thể). Giáo trình Cao đẳng sư phạm. Đặng Văn Đức (chủ biên)-Nguyễn Thu Hằng-Mai Hà Phương. NXB Đại học sư phạm, Hà Nội-2007.9.2.Tài liệu tham khảo-Lí luận dạy học địa lí (phần đại cương). Giáo trình Cao đẳng sư phạm. Đặng Văn Đức. NXB Đại học sư phạm, Hà Nội-2005.-Lí luận dạy học địa lí (phần đại cương). Nguyễn Dược-Nguyễn Trọng Phúc. NXB Đại học quốc gia Hà Nội-1998.-Phương pháp dạy học địa lí theo hướng tích cực. Đặng Văn Đức-Nguyễn Thu Hằng. NXB Đại học sư phạm, Hà Nội-2003.-Phương pháp giảng dạy địa lí. Nguyễn Dược-Mai Xuân San. NXB Giáo dục-1983.-Và các tài liệu tham khảo khác.9.3.Các điều kiện cần thiết cho dạy và học:-Chương trình địa lí ở THCS.-Bộ sách giáo khoa và sách giáo viên địa lí lớp 6, 7, 8, 9.-Bộ đĩa VCD các tiết dạy minh họa lớp 6, 7, 8, 9.10.Tiêu chuẩn đánh giá sinh viên-Kiểm tra cả lí thuyết và thực hành (có thể bằng hình thức tự luận, vấn đáp, trắc nghiệm khách quan).-Đánh giá qua việc thiết kế các bài dạy địa lí.-Đánh giá qua giảng tập theo nhóm.-Đánh giá qua đợt thực tập sư phạm.11.Thang điểm: 10/1012.Nội dung chi tiết học phần:A.LÍ THUYẾTChương 1MỘT SỐ VẤN ĐỀ TRONG DẠY HỌC ĐỊA LÍ Ở THCS2 tiết1.1.Cấu trúc chương trình, nội dung địa lí ở THCS1.2.Đặc điểm tâm sinh lí học sinh THCS1.3.Vận dụng một số quan điểm địa lí vào dạy địa lí ở THCS1.4.Các phương pháp dạy học địa lí ở THCSChương 2HƯỚNG DẪN GIẢNG DẠY ĐỊA LÍ CÁC LỚP Ở THCS2.1.Hướng dẫn giảng dạy địa lí ở lớp 64 tiết-Mục đích, yêu cầu dạy học địa lí ở lớp 6.-Cấu trúc, nội dung chương trình địa lí 6.-Phương pháp hình thành kiến thức và kĩ năng địa lí cho học sinh theo hướng dạy học tích cực.2.2.Hướng dẫn giảng dạy địa lí lớp 74 tiết-Mục đích, yêu cầu dạy học địa lí ở lớp 7.-Đặc điểm cấu trúc, nội dung chương trình địa lí 7.-Phương pháp hình thành kiến thức và kĩ năng địa lí cho học sinh theo hướng dạy học tích cực.2.3.Hướng dẫn giảng dạy địa lí lớp 85 tiết-Mục đích, yêu cầu dạy học địa lí ở lớp 8.-Đặc điểm cấu trúc, nội dung chương trình địa lí 8.-Phương pháp hình thành kiến thức và kĩ năng địa lí cho học sinh.2.4.Hướng dẫn giảng dạy địa lí lớp 95 tiết-Mục đích, yêu cầu dạy học địa lí ở lớp 9.-Đặc điểm cấu trúc, nội dung chương trình địa lí 9.-Phương pháp hình thành kiến thức và kĩ năng địa lí cho học sinh.B.PHẦN THỰC HÀNH-Phân tích chương trình, nội dung SGK địa lí của các lớp 6, 7, 8, 9.2 tiết-Xác định các kiến thức và kĩ năng cơ bản của mỗi bài học trong SGK của mỗi lớp.2 tiết-Thiết kế một số bài dạy địa lí ở mỗi lớp theo hướng dạy học tích cực.2 tiết-Tập vận dụng các phương pháp dạy học tích cực trong dạy học địa lí ở mỗi lớp để hình thành kiến thức và kĩ năng địa lí cho học sinh.2 tiết-Sử dụng các phương tiện dạy học, đặc biệt là việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học địa lí.2 tiết13.Ngày phê duyệt:14.Cấp phê duyệt: Ngày soạn: 5/8/2007Ngày dạy: 7/8/2007 và 14/8/2008Tiết theo phân phối chương trình: 1+2+3+4Tên bài:Chương 1MỘT SỐ VẤN ĐỀ TRONG DẠY HỌC ĐỊA LÍ Ở THCSI. MỤC TIÊU BÀI HỌC:1. Kiến thức: SV nắm được:-Cấu trúc chương trình, nội dung địa lí ở THCS.-Đặc điểm tâm sinh lí học sinh THCS.-Vận dụng một số quan điểm địa lí vào dạy địa lí ở THCS.-Các phương pháp dạy học địa lí ở THCS.2. Kĩ năng:-Biết cách thu thập tài liệu, thông tin liên quan đến học phần.-Biết xử lí thông tin để lấy các tri thức cần thiết.-Biết diễn đạt và trình bày các kết quả làm việc cá nhân trước lớp.3. Thái độ:-Có thái độ đúng mực trong học tập học phần. -Có tinh thần cố gắng chuẩn bị kiến thức cho việc giảng dạy sau này.II. CHUẨN BỊ CỦA GIẢNG VIÊN VÀ SINH VIÊN:1. Giảng viên:-Bộ SGK và SGV các lớp 6, 7, 8 và 9.-Các tài liệu bồi dưỡng GV về chương trình và SGK mới.-Phiếu học tập.2. Sinh viên:- Lí luận dạy học địa lí (phần cụ thể). Giáo trình Cao đẳng sư phạm. Đặng Văn Đức (chủ biên)-Nguyễn Thu Hằng-Mai Hà Phương. NXB Đại học sư phạm, Hà Nội-2007.-Photocopy phân phối chương trình và phiếu học tập: mỗi SV 1 bản.-Bộ SGK và SGV các lớp 6,7,8 và 9.III. TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:GV giới thiệu về mục tiêu, nội dung và phương pháp học tập học phần. GV cung cấp hệ thống giáo trình và tài liệu tham khảo.Tiết 1+2: Cấu trúc chương trình, nội dung môn ĐL ở THCS-Đặc điểm tâm sinh lí học sinh THCS.Tiết 3+4:Vận dụng các quan điểm ĐL và PPDH vào môn ĐL ở THCS.Phương án 1:HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ SVNỘI DUNG CHÍNHGV giới thiệu về mục tiêu bộ môn ĐL ở THCS.SV lấy thông tin về nội dung chương trình ở mục 2, trang 10 của giáo trình. GV lưu ý SV sửa lỗi trong giáo trình mới: số tiết ĐL lớp 8 là 52 tiết không phải 45 tiết như trong giáo trình..Trả lời câu hỏi: Học để làm gì? Học cái gì? Học như thế nào? GV trình bày về cấu trúc chương trình môn học ĐL ở trường THCS. Lập bảng thống kê hoặc vẽ sơ đồ về hệ thống tri thức ĐL ở THCS.SV căn cứ vào bảng thống kê trên bảng hoặc trong phiếu học tập và rút ra nhận xétSV đọc và phân tích các thông tin trong giáo trình và phiếu học tập rồi kết luận về mục tiêu môn ĐL ở THCS.-SV phân tích các mục tiêu về kiến thức, kĩ năng, thái độ tình cảm.GV lưu ý mục tiêu bao gồm kiến thức, kĩ năng và thái độ vì vậy khi xây dựng giáo án thì SV phải chỉ rõ được trong mục tiêu bài học cụ thể.GV liên hệ và mở rộng về 4 yêu cầu cơ bản của giáo dục.GV cũng lưu ý trong phần kiến thức thì các gạch đầu dòng phù hợp với các phần ĐL đại cương, ĐL các châu lục và ĐL VN.SV tìm hiểu đặc điểm của SGK ĐL thông qua bộ SGK và tìm hiểu đặc điểm bộ SGV để sử dụng hiệu quả trong quá trình DHSV trình bày quan điểm và hiểu biết của mình về đặc điểm tâm sinh lí của học sinh THCS.GV đặt vấn đề: Với đặc điểm tâm sinh lí như vậy thì người GV phải lưu ý những vấn đề gì?Tính hai mặt của các đặc điểm tâm lí, nếu có sự tác động tốt của GV, gia đình thì mang tính tích cực và ngược lại. Vì thế đòi hỏi người lớn phải có cách ứng xử, tác động phù hợp.SV liên hệ thực tiễn qua đợt kiến tập và trong cuộc sống.GV trình bày quan điểm xây dựng và cấu trúc chương trình và các nguyên tắc giáo dục.GV yêu cầu SV liên hệ và chỉ ra những biểu hiện của việc đảm bảo nguyên tắc: khoa học, hiện đại và Việt Nam của chương trình ĐL ở THCSSV dựa vào các kiến thức đã học ở phần Lí luận dạy học địa lí (phần đại cương) để thống kê và phân biệt các phương pháp dạy học địa lí.Các phương pháp dạy học tích cực: -PPDH giải quyết vấn đề, -PP hướng dẫn HS khai thác tri thức từ bản đồ,-PP hướng dẫn HS khai thác tri thức qua các số liệu thống kê kinh tế và các biểu đồ,-PP thảo luận-PPDH hợp tác theo nhóm,-PP khảo sát, điều tra.-PP báo cáo.-PP tranh luận,-PP hoạt động trao đổi,-PP đóng vai, PP tình huống, -PP dự án,-PP dạy học vi mô,-PPDH theo lí thuyết kiến tạoGV hướng dẫn SV trao đổi, thảo luận về những định hướng về PP và hình thức tổ chức DH; sử dụng các phương tiện, thiết bị dạy học; PP đánh giá kết quả học tập của HS.SV tập trung thảo luận về việc áp dụng các PPDH tích cực.GV kết luận chung.A.CẤU TRÚC CHƯƠNG TRÌNH, NỘI DUNG ĐL Ở THCSI.Cấu trúc chương trình, nội dung Địa lí ở trường THCS:Kết luận:Lớp 6: Trái Đất-Môi trường sống của con người là phần Địa lí tự nhiên đại cươngLớp 7: Phần I. Môi trường địa lí và hoạt động của con người là phần Địa lí KT-XH đại cươngLớp 7 và lớp 8: Phần Thiên nhiên, con người ở các châu lục là Địa lí các châu lục.Lớp 8 (Phần II) và lớp 9 là Địa lí Việt NamNgoài ra ở chương trình lớp 8 và lớp 9 còn dành một số tiết về Địa lí địa phương.II. Mục tiêu của môn Địa lí trong trường THCS:Kết luận: Như vậy mục tiêu của môn ĐL ở trường THCS là góp phần đáng kể cho việc hình thành các năng lực cần thiết của người lao động trong thời đại thông tin, góp phần thực hiện 4 yêu cầu cơ bản của giáo dục là: -Học để biết-Học để làm-Học cách cùng chung sống-Học cách tự khẳng định mình.Thể hiện ở chỗ môn ĐL ở trường THCS giúp cho HS:-Có hiểu biết về môi trường sống của con người hiện nay, hiểu biết về quê hương, đất nước, về thiên nhiên và con người ở một số khu vực khác nhau trên Trái Đất (học để biết).-Có kĩ năng hành động, ứng xử đúng đắn với môi trường, có kĩ năng học tập ĐL để có thể tự bổ sung kiến thức ĐL cho mình (học để làm).-Biết cách hợp tác cùng làm việc với bạn để giải quyết nhiệm vụ học tập (học cách cùng chung sống).-Biết cách ứng xử và qua đó khẳng định mình về mặt tri thức, kĩ năng trong học tập, trong hoạt động tập thể, cộng đồng (học cách tự khẳng định mình).B.ĐẶC ĐIỂM TÂM SINH LÍ HỌC SINH THCS1.Độ tuổi thiếu niên: 11-15 tuổi2.Đặc điểm sinh học: đang phát triển kể cả về chiều cao, cân nặng hướng tới sự trưởng thành và hoàn thiện về mặt cơ thể. Các nữ sinh có quá trình phát triển sớm hơn các nam sinh, nhất là giai đoạn đầu cấp học. Là tuổi dậy thì của cả 2 nhóm nên có những sự thay đổi nhất định của cơ thể dẫn tới những thay đổi về mặt tâm lí.3.Đặc điểm tâm lí: -Tự coi mình là người lớn và muốn được tôn trọng, đối xử như người lớn.-Muốn khẳng định mình trong gia đình, lớp học, nhà trường và xã hội.-Có khả năng tiếp thu và xử lí thông tin nhanh.-Có thể có những hành vi bột phát thiếu suy nghĩ, dễ bị kích động, lôi kéo.-Có những mối quan hệ tình cảm phức tạp hơn.C.VẬN DỤNG MỘT SỐ QUAN ĐIỂM ĐỊA LÍ VÀO DẠY ĐỊA LÍ Ở THCSVề cơ bản chương trình ĐL phải đảm bảo được nguyên tắc: khoa học, hiện đại, Việt Nam và đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Cụ thể là:1.Tiếp cận với khoa học ‘‘Địa lí mới’’, phù hợp với trình độ của ngành khoa học ĐL Việt Nam.2.Tăng cường tình hành dụng, tính thực tiễn của kiến thức ĐL, đảm bảo gắn chương trình với thực tiễn địa phương và đất nước.D. CÁC PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC ĐỊA LÍ Ở THCS.1.Nhóm phương pháp dùng lời (nói và viết):Với mục đích mô tả, kể hoặc ghi chép lại những sự vật, hiện tượng, quá trình địa lí xảy ra trên các lãnh thổ khác nhau ở khắp mọi nơi trên Trái Đất.2.Nhóm phương pháp trực quan:Với mục đích sử dụng các tranh ảnh, bản đồ, mô hình… tái tạo lại hình ảnh các sự vật, hiện tượng địa lí mà học sinh không có điều kiện quan sát trực tiếp.3.Nhóm phương pháp thực tiễn:Dựa vào việc quan sát trực tiếp các đối tượng địa lí ngoài thực địa.Cũng có thể chia thành:1.Các phương pháp lấy giáo viên làm trung tâm:1.1.Các phương pháp dùng lời: diễn giảng, giảng thuật, giảng giải, đàm thoại.1.2.Các phương pháp sử dụng phương tiện trực quan: tranh ảnh, mô hình, bản đồ, biểu đồ, băng hình, máy tính.2.Các phương pháp lấy học sinh làm trung tâm:2.1.PP hình thành các kĩ năng khai thác tri thức địa lí cho học sinh.2.2.PP hướng dẫn HS khai thác tri thức địa lí.2.3.PP hướng dẫn HS khai thác tri thức từ bản đồ2.4.PP hướng dẫn HS khai thác tri thức qua số liệu thống kê kinh tế và các biểu đồ.2.5. PP hướng dẫn HS khai thác tri thức địa lí qua băng hình.2.6. PP hướng dẫn HS quan sát2.7. PP hướng dẫn HS thảo luận2.8. PP hướng dẫn HS sử dụng SGK địa lí.IV. ĐÁNH GIÁ:Những kết luận về cấu trúc, nội dung chương trình và mối quan hệ với các PPDH và HTTCDH.V. HOẠT ĐỘNG NỐI TIẾP:-SV hoàn thành các yêu cầu của phiếu học tập.-Chuẩn bị các nội dung của tiết học tới.VI. PHỤ LỤC:1.Phiếu học tập2.Phân phối chương trình3.Đề cương bài giảngPhương án 2:Tiết 1+2Hoạt động 1: Tìm hiểu mục tiêu, cấu trúc, nội dung chương trình ĐL ở THCS1.SV sử dụng bộ SGK, SGV ĐL và phân phối chương trình các lớp 6, 7, 8, 9 để thống kê các nội dung tri thức ĐL học ở từng khối lớp, phân loại các tri thức từ đó hình thành cấu trúc, nội dung chương trình môn ĐL ở THCS. Có thể cho SV nghiên cứu bộ SGK, trao đổi thảo luận theo nhóm và trình bày kết quả làm việc trên bảng.GV liên hệ, mở rộng với hệ thống tri thức ĐL ở bậc tiểu học và PTTH để SV nhận thấy vị trí môn ĐL ở THCS trong toàn bộ hệ thống tri thức ĐL ở nhà trường PT.2.GV hướng dẫn SV lập bảng thống kê hoặc xây dựng sơ đồ hệ thống các nội dung tri thức ĐL ở THCS. GV cung cấp bảng thống kê như trong trong phiếu học tập (trình bày trên bảng hoặc trình chiếu) để SV tự kiểm tra.3.GV đặt vấn đề: Tại sao chương trình ĐL ở THCS lại được cấu trúc như vậy? Nhằm mục đích gì? Qua đó hướng dẫn SV phân tích mục tiêu môn ĐL ở THCS và quan điểm xây dựng, cấu trúc chương trình.4.GV kết luận về mục tiêu, cấu trúc và nội dung chương trình ĐL ở THCS.Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lí học sinh THCS1.GV nêu vai trò ý nghĩa của việc nắm được đặc điểm tâm sinh lí HS trong quá trình DH. Nhấn mạnh HS là đối tượng chính trong quá trình DH.2.SV liên hệ với kinh nghiệm thực tiễn của bản thân khi còn là HS và quá trình tiếp xúc với HS qua đợt TTSP năm thứ hai để thảo luận và trình bày trước lớp về những đặc điểm tâm sinh lí HS.GV hướng SV tập trung trao đổi về độ tuổi, đặc điểm sinh học, đặc điểm tâm lí HS và đặt vấn đề muốn đạt hiệu quả cao trong giảng dạy trước các đối tượng HS như vậy thì trong PP và HTTCDH cần lưu ý những điểm gì?GV cũng lưu ý SV về sự khác biệt giữa HS đầu cấp học (lớp 6) và HS cuối cấp học (lớp 9) để hướng SV quan tâm đến việc điều chỉnh, vận dụng các PP và HTTCDH phù hợp với từng đối tượng.3.GV kết luận.Hoạt động 3: Vận dụng một số quan điểm địa lí vào dạy địa lí ở THCSGV trình bày và hướng dẫn SV trao đổi về một số quan điểm sau:1.Bốn yêu cầu cơ bản của giáo dục:-Học để biết.-Học để làm.-Học cách cùng chung sống.-Học cách tự khẳng định mình.2.Việc đảm bảo được nguyên tắc: khoa học, hiện đại của chương trình ĐL ở THCS.3.Quan điểm xây dựng và cấu trúc chương trình: trang 9-10 của giáo trình.4.Những định hướng về PP và HTTCDH; sử dụng thiết bị phương tiện DH; đánh giá kết quả học tập.Chuẩn bị các nội dung thảo luận ở tiết 3+4Tiết 3+4Hoạt động 4: Tìm hiểu đặc điểm SGK và SGV ĐL1.SV sử dụng bộ SGK, SGV để nhận xét về hình thức trình bày, cấu trúc nội dung, ý nghĩa, tác dụng trong quá trình DH.2.GV kết luận về những đặc điểm tiêu biểu và cách sử dụng hiệu quả bộ SGK và SGV.Hoạt động 5: Áp dụng các PPDH tích cực trong DH ĐL ở THCS.1.SV dựa vào các kiến thức đã học ở học phần Lí luận dạy học (phần đại cương) để thống kê các PPDH tích cực.2.SV phân tích những dấu hiệu cơ bản của PPDH tích cực, đối chiếu và so sánh các PPDH. GV có thể tổ chức cho SV trình bày và giải đáp các thắc mắc cho SV. Đề cương bài giảngI.Cấu trúc chương trình Địa lí ở trường THCS:LớpTiết/tuầnTS tiếtNội dung kiến thứcPhân loại kiến thứcIII61,035Trái Đất-Môi trường sống của con ngườiPhần I.Trái ĐấtPhần II.Các thành phần tự nhiên của Trái ĐấtĐịa lí đại cươngTự nhiên72,070Môi trường địa lí và các châu lụcPhần I.Thành phần nhân văn của môi trườngTự nhiên và KT-XHPhần II. Các môi trường địa lí (và hoạt động kinh tế của con người)Phần III. Thiên nhiên và con người ở các châu lục: Phi, Mĩ, Nam Cực, Đại Dương, ÂuĐịa lí các châu lục81,552Phần I. Thiên nhiên, con người ở các châu lục (tiếp theo): châu Á.Phần II. Địa lí tự nhiênViệt Nam Địa lí Việt NamTự nhiên91,552Phần I.Địa lí dân cư Việt Nam Phần II.Địa lí kinh tếPhần III.Sự phân hóa lãnh thổ: 7 vùngPhần IV.Địa lí địa phươngKT-XHTS209Kết luận:Lớp 6: Trái Đất-Môi trường sống của con người là phần Địa lí tự nhiên đại cươngLớp 7: Phần I. Môi trường địa lí và hoạt động của con người là phần Địa lí KT-XH đại cươngLớp 7 và lớp 8: Phần Thiên nhiên, con người ở các châu lục là Địa lí các châu lục.Lớp 8 (Phần II) và lớp 9 là Địa lí Việt NamNgoài ra ở chương trình lớp 8 và lớp 9 còn dành một số tiết về Địa lí địa phương.Về cơ bản chương trình ĐL phải đảm bảo được nguyên tắc: khoa học, hiện đại và Việt Nam. Cụ thể là:1.Tiếp cận với khoa học ‘‘Địa lí mới’’, phù hợp với trình độ của ngành khoa học ĐL Việt Nam. -Trong ĐL mới, các giá trị nhân văn, nhiều hơn cả là các cách ứng xử của con người với môi trường xung quanh trong một thế giới đang thay đổi nhanh chóng dược chú ý nhiều nhất.-ĐL mới đã và đang vượt qua giai đoạn mô tả hiện tượng, sự vật và sự phân bố của chúng để tiến tới ngiên cứu, tìm hiểu sâu hơn bản chất, nguyên nhân của các sự vật, hiện tượng; tìm cách tác động vào chúng để hướng hoạt động của loài người vào việc biến đổi thế giới theo hướng có lợi.-ĐL mới cũng quan tâm nhiều hơn đến vấn đề phân bố của con người, đến vấn đề tổ chức, quản lí không gian.2.Tăng cường tình hành dụng, tính thực tiễn của kiến thức ĐL, đảm bảo gắn chương trình với thực tiễn địa phương và đất nước.Quan điểm này thể hiện qua việc:-Tăng cường thực hành trong dạy học ĐL, tạo điều kiện để HS trong quá trình học tập được rèn luyện và nâng cao các kĩ năng ĐL, kĩ năng phân tích thông tin, kĩ năng vận dụng kiến thức vào giải quyết các vấn đề có liên quan.Yêu cầu các kĩ năng ĐL được làm rõ ở từng lớp trên nguyên tắc kế thừa kết quả HS đã đạt được và nâng dần sau mỗi lớp học.-Tính thực tiễn được thể hiện qua việc lưu ý những vấn đề đang đặt ra cho đất nước, cho địa phương trong việc khai thác và thích ứng với tự nhiên; qua việc phân tích sự hợp lí, không hợp lí của hoạt động của con người tác động tới các yếu tố tự nhiên để từ đó tìm ra các nguyên nhân làm suy giảm tài nguyên môi trường của VN, của địa phương và hướng tới các biện pháp phòng ngừa, cải tạo có hiệu quả…

BỘ GIÁO DỤC-ĐÀO TẠO CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM BẮC NINH Độc lập-Tự do-Hạnh Phúc

CHƯƠNG TRÌNH TRÌNH ĐỘ CAO ĐẲNG NGÀNH ĐÀO TẠO: VĂN- ĐỊA

-ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN

1 Tên học phần: LÍ LUẬN DẠY HỌC ĐỊA LÍ (PHẦN CỤ THỂ)

2 Số đơn vị học trình: 2

3 Trình độ: Cho sinh viên năm thứ ba

4.Phân bổ thời gian:

Có khả năng vận dụng các kiến thức và kĩ năng đã học vào giảng dạy chương trình địa lí lớp 6,

7, 8, 9 ở THCS theo hướng dạy học tích cực

6.3.Về thái độ, hành vi và năng lực:

Có năng lực thiết kế và tổ chức thực hiện kế hoạch dạy học địa lí ở trường THCS có hiệu quả

7.Mô tả vắn tắt nội dung học phần:

Là học phần tiếp nối của học phần Lí luận dạy học địa lí (phần đại cương) có nhiệm vụ hướngdẫn cụ thể về nội dung và phương pháp giảng dạy địa lí các lớp ở THCS

8.Nhiệm vụ của sinh viên

-Tham gia đầy đủ các tiết lí thuyết và thực hành trên lớp

-Thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ học tập do giảng viên đề ra

9 Tài liệu học tập:

9.1.Giáo trình chính

Lí luận dạy học địa lí (phần cụ thể) Giáo trình Cao đẳng sư phạm Đặng Văn Đức (chủ Nguyễn Thu Hằng-Mai Hà Phương NXB Đại học sư phạm, Hà Nội-2007

biên)-9.2.Tài liệu tham khảo

-Lí luận dạy học địa lí (phần đại cương) Giáo trình Cao đẳng sư phạm Đặng Văn Đức NXB Đại học

-Phương pháp giảng dạy địa lí Nguyễn Dược-Mai Xuân San NXB Giáo dục-1983

-Và các tài liệu tham khảo khác

9.3.Các điều kiện cần thiết cho dạy và học:

-Chương trình địa lí ở THCS

-Bộ sách giáo khoa và sách giáo viên địa lí lớp 6, 7, 8, 9

-Bộ đĩa VCD các tiết dạy minh họa lớp 6, 7, 8, 9

10.Tiêu chuẩn đánh giá sinh viên

-Kiểm tra cả lí thuyết và thực hành (có thể bằng hình thức tự luận, vấn đáp, trắc nghiệm khách quan).-Đánh giá qua việc thiết kế các bài dạy địa lí

-Đánh giá qua giảng tập theo nhóm

-Đánh giá qua đợt thực tập sư phạm

11.Thang điểm: 10/10

12.Nội dung chi tiết học phần:

A.LÍ THUYẾT Chương 1

1.1.Cấu trúc chương trình, nội dung địa lí ở THCS

1.2.Đặc điểm tâm sinh lí học sinh THCS

1.3.Vận dụng một số quan điểm địa lí vào dạy địa lí ở THCS

1.4.Các phương pháp dạy học địa lí ở THCS

Chương 2 HƯỚNG DẪN GIẢNG DẠY ĐỊA LÍ CÁC LỚP Ở THCS

-Mục đích, yêu cầu dạy học địa lí ở lớp 6

-Cấu trúc, nội dung chương trình địa lí 6

-Phương pháp hình thành kiến thức và kĩ năng địa lí cho học sinh theo hướng

dạy học tích cực

-Mục đích, yêu cầu dạy học địa lí ở lớp 7

-Đặc điểm cấu trúc, nội dung chương trình địa lí 7

-Phương pháp hình thành kiến thức và kĩ năng địa lí cho học sinh theo hướng

dạy học tích cực

-Mục đích, yêu cầu dạy học địa lí ở lớp 8

-Đặc điểm cấu trúc, nội dung chương trình địa lí 8

-Phương pháp hình thành kiến thức và kĩ năng địa lí cho học sinh

-Mục đích, yêu cầu dạy học địa lí ở lớp 9

-Đặc điểm cấu trúc, nội dung chương trình địa lí 9

-Phương pháp hình thành kiến thức và kĩ năng địa lí cho học sinh

lớp để hình thành kiến thức và kĩ năng địa lí cho học sinh

2 tiết-Sử dụng các phương tiện dạy học, đặc biệt là việc ứng dụng công nghệ thông

tin trong dạy học địa lí

2 tiết

13.Ngày phê duyệt:

14.Cấp phê duyệt:

I MỤC TIÊU BÀI HỌC:

1 Kiến thức:

SV nắm được:

-Cấu trúc chương trình, nội dung địa lí ở THCS

-Đặc điểm tâm sinh lí học sinh THCS

-Vận dụng một số quan điểm địa lí vào dạy địa lí ở THCS

-Các phương pháp dạy học địa lí ở THCS

2 Kĩ năng:

-Biết cách thu thập tài liệu, thông tin liên quan đến học phần

-Biết xử lí thông tin để lấy các tri thức cần thiết

-Biết diễn đạt và trình bày các kết quả làm việc cá nhân trước lớp

3 Thái độ:

-Có thái độ đúng mực trong học tập học phần

-Có tinh thần cố gắng chuẩn bị kiến thức cho việc giảng dạy sau này

II CHUẨN BỊ CỦA GIẢNG VIÊN VÀ SINH VIÊN:

III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

GV giới thiệu về mục tiêu, nội dung và phương pháp học tập học phần GV cung cấp hệ thống giáotrình và tài liệu tham khảo

Tiết 1+2: Cấu trúc chương trình, nội dung môn ĐL ở THCS-Đặc điểm tâm sinh lí học sinh THCS.Tiết 3+4:Vận dụng các quan điểm ĐL và PPDH vào môn ĐL ở THCS

Phương án 1:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ SV NỘI DUNG CHÍNH

GV giới thiệu về mục tiêu bộ môn ĐL ở

THCS

SV lấy thông tin về nội dung chương trình ở

mục 2, trang 10 của giáo trình GV lưu ý SV

sửa lỗi trong giáo trình mới: số tiết ĐL lớp 8

là 52 tiết không phải 45 tiết như trong giáo

Lập bảng thống kê hoặc vẽ sơ đồ về hệ thống

A.CẤU TRÚC CHƯƠNG TRÌNH, NỘI DUNG

ĐL Ở THCS

I.Cấu trúc chương trình, nội dung Địa lí ở trường THCS:

Kết luận:

Lớp 6: Trái Đất-Môi trường sống của con người

là phần Địa lí tự nhiên đại cươngLớp 7: Phần I Môi trường địa lí và hoạt độngcủa con người là phần Địa lí KT-XH đại cươngLớp 7 và lớp 8: Phần Thiên nhiên, con người ởcác châu lục là Địa lí các châu lục

Lớp 8 (Phần II) và lớp 9 là Địa lí Việt Nam

tri thức ĐL ở THCS.

SV căn cứ vào bảng thống kê trên bảng hoặc

trong phiếu học tập và rút ra nhận xét

SV đọc và phân tích các thông tin trong giáo

trình và phiếu học tập rồi kết luận về mục

tiêu môn ĐL ở THCS

-SV phân tích các mục tiêu về kiến thức, kĩ

năng, thái độ tình cảm

GV lưu ý mục tiêu bao gồm kiến thức, kĩ

năng và thái độ vì vậy khi xây dựng giáo án

thì SV phải chỉ rõ được trong mục tiêu bài

học cụ thể

GV liên hệ và mở rộng về 4 yêu cầu cơ bản

của giáo dục

GV cũng lưu ý trong phần kiến thức thì các

gạch đầu dòng phù hợp với các phần ĐL đại

cương, ĐL các châu lục và ĐL VN

SV tìm hiểu đặc điểm của SGK ĐL thông

qua bộ SGK và tìm hiểu đặc điểm bộ SGV

để sử dụng hiệu quả trong quá trình DH

SV trình bày quan điểm và hiểu biết của

mình về đặc điểm tâm sinh lí của học sinh

THCS

GV đặt vấn đề: Với đặc điểm tâm sinh lí như

vậy thì người GV phải lưu ý những vấn đề

gì?

Tính hai mặt của các đặc điểm tâm lí, nếu có

sự tác động tốt của GV, gia đình thì mang

tính tích cực và ngược lại Vì thế đòi hỏi

II Mục tiêu của môn Địa lí trong trường THCS:

Kết luận: Như vậy mục tiêu của môn ĐL ở

trường THCS là góp phần đáng kể cho việc hìnhthành các năng lực cần thiết của người lao độngtrong thời đại thông tin, góp phần thực hiện 4yêu cầu cơ bản của giáo dục là:

-Học để biết-Học để làm-Học cách cùng chung sống-Học cách tự khẳng định mình

Thể hiện ở chỗ môn ĐL ở trường THCSgiúp cho HS:

-Có hiểu biết về môi trường sống của con ngườihiện nay, hiểu biết về quê hương, đất nước, vềthiên nhiên và con người ở một số khu vực khác

nhau trên Trái Đất (học để biết).

-Có kĩ năng hành động, ứng xử đúng đắn vớimôi trường, có kĩ năng học tập ĐL để có thể tự

bổ sung kiến thức ĐL cho mình (học để làm).

-Biết cách hợp tác cùng làm việc với bạn để giải

quyết nhiệm vụ học tập (học cách cùng chung

sống).

-Biết cách ứng xử và qua đó khẳng định mình vềmặt tri thức, kĩ năng trong học tập, trong hoạt

chiều cao, cân nặng hướng tới sự trưởng thành

và hoàn thiện về mặt cơ thể Các nữ sinh có quátrình phát triển sớm hơn các nam sinh, nhất làgiai đoạn đầu cấp học Là tuổi dậy thì của cả 2nhóm nên có những sự thay đổi nhất định của cơthể dẫn tới những thay đổi về mặt tâm lí

-Có những mối quan hệ tình cảm phức tạp hơn

C.VẬN DỤNG MỘT SỐ QUAN ĐIỂM ĐỊA LÍ VÀO DẠY ĐỊA LÍ Ở THCS

Về cơ bản chương trình ĐL phải đảmbảo được nguyên tắc: khoa học, hiện đại, Việt

GV trình bày quan điểm xây dựng và cấu

trúc chương trình và các nguyên tắc giáo

dục

GV yêu cầu SV liên hệ và chỉ ra những biểu

hiện của việc đảm bảo nguyên tắc: khoa học,

hiện đại và Việt Nam của chương trình ĐL ở

THCS

SV dựa vào các kiến thức đã học ở phần Lí

luận dạy học địa lí (phần đại cương) để thống

kê và phân biệt các phương pháp dạy học địa

-PP hướng dẫn HS khai thác tri thức qua các

số liệu thống kê kinh tế và các biểu đồ,

-PPDH theo lí thuyết kiến tạo

GV hướng dẫn SV trao đổi, thảo luận về

những định hướng về PP và hình thức tổ

chức DH; sử dụng các phương tiện, thiết bị

dạy học; PP đánh giá kết quả học tập của HS

SV tập trung thảo luận về việc áp dụng các

2.Tăng cường tình hành dụng, tính thực tiễn của kiến thức ĐL, đảm bảo gắn chương trình với thực tiễn địa phương và đất nước.

D CÁC PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC ĐỊA LÍ

Ở THCS.

1.Nhóm phương pháp dùng lời (nói và viết):

Với mục đích mô tả, kể hoặc ghi chép lại những

sự vật, hiện tượng, quá trình địa lí xảy ra trêncác lãnh thổ khác nhau ở khắp mọi nơi trên TráiĐất

2.Nhóm phương pháp trực quan:

Với mục đích sử dụng các tranh ảnh, bản đồ, môhình… tái tạo lại hình ảnh các sự vật, hiện tượngđịa lí mà học sinh không có điều kiện quan sáttrực tiếp

2.Các phương pháp lấy học sinh làm trung tâm:

2.1.PP hình thành các kĩ năng khai thác tri thứcđịa lí cho học sinh

2.2.PP hướng dẫn HS khai thác tri thức địa lí

2.3.PP hướng dẫn HS khai thác tri thức từ bảnđồ

2.4.PP hướng dẫn HS khai thác tri thức qua sốliệu thống kê kinh tế và các biểu đồ

2.5 PP hướng dẫn HS khai thác tri thức địa líqua băng hình

2.6 PP hướng dẫn HS quan sát2.7 PP hướng dẫn HS thảo luận2.8 PP hướng dẫn HS sử dụng SGK địa lí

IV ĐÁNH GIÁ:

Những kết luận về cấu trúc, nội dung chương trình và mối quan hệ với các PPDH và HTTCDH

V HOẠT ĐỘNG NỐI TIẾP:

-SV hoàn thành các yêu cầu của phiếu học tập

-Chuẩn bị các nội dung của tiết học tới

VI PHỤ LỤC:

1.Phiếu học tập

2.Phân phối chương trình

3.Đề cương bài giảng

Phương án 2:

Tiết 1+2

Hoạt động 1: Tìm hiểu mục tiêu, cấu trúc, nội dung chương trình ĐL ở THCS

1.SV sử dụng bộ SGK, SGV ĐL và phân phối chương trình các lớp 6, 7, 8, 9 để thống kê các nội dungtri thức ĐL học ở từng khối lớp, phân loại các tri thức từ đó hình thành cấu trúc, nội dung chương trìnhmôn ĐL ở THCS Có thể cho SV nghiên cứu bộ SGK, trao đổi thảo luận theo nhóm và trình bày kếtquả làm việc trên bảng

GV liên hệ, mở rộng với hệ thống tri thức ĐL ở bậc tiểu học và PTTH để SV nhận thấy vị trímôn ĐL ở THCS trong toàn bộ hệ thống tri thức ĐL ở nhà trường PT

2.GV hướng dẫn SV lập bảng thống kê hoặc xây dựng sơ đồ hệ thống các nội dung tri thức ĐL ởTHCS GV cung cấp bảng thống kê như trong trong phiếu học tập (trình bày trên bảng hoặc trìnhchiếu) để SV tự kiểm tra

3.GV đặt vấn đề: Tại sao chương trình ĐL ở THCS lại được cấu trúc như vậy? Nhằm mục đích gì? Qua

đó hướng dẫn SV phân tích mục tiêu môn ĐL ở THCS và quan điểm xây dựng, cấu trúc chương trình.4.GV kết luận về mục tiêu, cấu trúc và nội dung chương trình ĐL ở THCS

Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lí học sinh THCS

1.GV nêu vai trò ý nghĩa của việc nắm được đặc điểm tâm sinh lí HS trong quá trình DH Nhấn mạnh

HS là đối tượng chính trong quá trình DH

2.SV liên hệ với kinh nghiệm thực tiễn của bản thân khi còn là HS và quá trình tiếp xúc với HS qua đợtTTSP năm thứ hai để thảo luận và trình bày trước lớp về những đặc điểm tâm sinh lí HS

GV hướng SV tập trung trao đổi về độ tuổi, đặc điểm sinh học, đặc điểm tâm lí HS và đặt vấn

đề muốn đạt hiệu quả cao trong giảng dạy trước các đối tượng HS như vậy thì trong PP và HTTCDHcần lưu ý những điểm gì?

GV cũng lưu ý SV về sự khác biệt giữa HS đầu cấp học (lớp 6) và HS cuối cấp học (lớp 9) đểhướng SV quan tâm đến việc điều chỉnh, vận dụng các PP và HTTCDH phù hợp với từng đối tượng.3.GV kết luận

Hoạt động 3: Vận dụng một số quan điểm địa lí vào dạy địa lí ở THCS

GV trình bày và hướng dẫn SV trao đổi về một số quan điểm sau:

1.Bốn yêu cầu cơ bản của giáo dục:

-Học để biết

-Học để làm

-Học cách cùng chung sống

-Học cách tự khẳng định mình

2.Việc đảm bảo được nguyên tắc: khoa học, hiện đại của chương trình ĐL ở THCS

3.Quan điểm xây dựng và cấu trúc chương trình: trang 9-10 của giáo trình

4.Những định hướng về PP và HTTCDH; sử dụng thiết bị phương tiện DH; đánh giá kết quả học tập

Chuẩn bị các nội dung thảo luận ở tiết 3+4

Tiết 3+4

Hoạt động 4: Tìm hiểu đặc điểm SGK và SGV ĐL

1.SV sử dụng bộ SGK, SGV để nhận xét về hình thức trình bày, cấu trúc nội dung, ý nghĩa, tác dụngtrong quá trình DH

2.GV kết luận về những đặc điểm tiêu biểu và cách sử dụng hiệu quả bộ SGK và SGV

Hoạt động 5: Áp dụng các PPDH tích cực trong DH ĐL ở THCS.

1.SV dựa vào các kiến thức đã học ở học phần Lí luận dạy học (phần đại cương) để thống kê các PPDHtích cực

2.SV phân tích những dấu hiệu cơ bản của PPDH tích cực, đối chiếu và so sánh các PPDH

GV có thể tổ chức cho SV trình bày và giải đáp các thắc mắc cho SV

Đề cương bài giảngI.C u trúc ch ấu trúc chương trình Địa lí ở trường THCS: ương trình Địa lí ở trường THCS: ng trình Địa lí ở trường THCS: a lí tr ở trường THCS: ường THCS: ng THCS:

Lớp Tiết/

6 1,0 35 Trái Đất-Môi trường sống của con người

Phần I.Trái ĐấtPhần II.Các thành phần tự nhiên của Trái Đất Địa lí

đạicương

Tự nhiên

7 2,0 70 Môi trường địa lí và các châu lục

Phần I.Thành phần nhân văn của môi trường

8 1,5 52 Phần I Thiên nhiên, con người ở các châu lục

(tiếp theo): châu Á

Phần II Địa lí tự nhiênViệt Nam

Địa líViệtNam

Tự nhiên

9 1,5 52 Phần I.Địa lí dân cư Việt Nam

Phần II.Địa lí kinh tếPhần III.Sự phân hóa lãnh thổ: 7 vùngPhần IV.Địa lí địa phương

KT-XH

Kết luận:

Lớp 6: Trái Đất-Môi trường sống của con người là phần Địa lí tự nhiên đại cương

Lớp 7: Phần I Môi trường địa lí và hoạt động của con người là phần Địa lí KT-XH đại cương

Lớp 7 và lớp 8: Phần Thiên nhiên, con người ở các châu lục là Địa lí các châu lục

Lớp 8 (Phần II) và lớp 9 là Địa lí Việt Nam

Ngoài ra ở chương trình lớp 8 và lớp 9 còn dành một số tiết về Địa lí địa phương

Về cơ bản chương trình ĐL phải đảm bảo được nguyên tắc: khoa học, hiện đại và Việt Nam Cụthể là:

1.Tiếp cận với khoa học ‘‘Địa lí mới’’, phù hợp với trình độ của ngành khoa học ĐL Việt Nam.

-Trong ĐL mới, các giá trị nhân văn, nhiều hơn cả là các cách ứng xử của con người với môi trườngxung quanh trong một thế giới đang thay đổi nhanh chóng dược chú ý nhiều nhất

-ĐL mới đã và đang vượt qua giai đoạn mô tả hiện tượng, sự vật và sự phân bố của chúng để tiến tớingiên cứu, tìm hiểu sâu hơn bản chất, nguyên nhân của các sự vật, hiện tượng; tìm cách tác động vàochúng để hướng hoạt động của loài người vào việc biến đổi thế giới theo hướng có lợi

-ĐL mới cũng quan tâm nhiều hơn đến vấn đề phân bố của con người, đến vấn đề tổ chức, quản líkhông gian

2.Tăng cường tình hành dụng, tính thực tiễn của kiến thức ĐL, đảm bảo gắn chương trình với thực tiễn địa phương và đất nước.

Quan điểm này thể hiện qua việc:

-Tăng cường thực hành trong dạy học ĐL, tạo điều kiện để HS trong quá trình học tập được rèn luyện

và nâng cao các kĩ năng ĐL, kĩ năng phân tích thông tin, kĩ năng vận dụng kiến thức vào giải quyết cácvấn đề có liên quan

Yêu cầu các kĩ năng ĐL được làm rõ ở từng lớp trên nguyên tắc kế thừa kết quả HS đã đạt được

và nâng dần sau mỗi lớp học

-Tính thực tiễn được thể hiện qua việc lưu ý những vấn đề đang đặt ra cho đất nước, cho địa phươngtrong việc khai thác và thích ứng với tự nhiên; qua việc phân tích sự hợp lí, không hợp lí của hoạt độngcủa con người tác động tới các yếu tố tự nhiên để từ đó tìm ra các nguyên nhân làm suy giảm tàinguyên môi trường của VN, của địa phương và hướng tới các biện pháp phòng ngừa, cải tạo có hiệuquả…

-Mặt khác chương trình ĐL cũng bao gồm cả một số vấn đề có liên quan đến ĐL như vấn đề môitrường, dân số, đô thị hóa, chuyển đổi cơ cấu kinh tế, kinh tế thị trường là những vấn đề mà xã hộiđương đại đang quan tâm.

II Mục tiêu của môn Địa lí trong trường THCS:

Môn ĐL trong trường THCS góp phần làm cho HS có được những kiến thức phổ thông, cơ bản,cần thiết về Trái Đất-môi trường sống của con người, về những hoạt động của loài người trên bình diệnquốc tế, quốc gia; bước đầu hình thành thế giới quan khoa học, tư tưởng tình cảm đúng đắn và làmquen với việc vận dụng những kiến thức ĐL để ứng xử phù hợp với môi trường tự nhiên, xã hội xungquanh, phù hợp với yêu cầu của đất nước, với xu thế của thời đại

Học xong chương trình ĐL của trường THCS, HS cần đạt được những yêu cầu dưới đây:

1.Kiến thức:

-Có những kiến thức phổ thông, cơ bản, cần thiết về môi trường sống của con người (các thành phầncủa môi trường và tác động qua lại giữa chúng); về các hoạt động của con người (quần cư, các hoạtđộng sản xuất chính của con người trên Trái Đất)

-Biết được một số đặc điểm của tự nhiên, dân cư và các hoạt động kinh tế của con người ở những khuvực khác nhau trên Trái Đất; qua đó thấy được sự đa dạng của tự nhiên, mối tương tác giữa các thànhphần của môi trường tự nhiên, giữa môi trường với con người, thấy được sự cần thiết phải kết hợp khaithác tài nguyên thiên nhiên và phát triển môi trường bền vững

-Hiểu được tương đối vững chắc các đặc điểm tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên, dân cư, kinh tế, xã hội

và những vấn đề về môi trường của quê hương, đất nước

(Mỗi gạch đầu dòng phù hợp với ĐL đại cương, ĐL các châu lục và ĐL VN)

2.Kĩ năng:

-Sử dụng tương đối thành thạo các kĩ năng ĐL (trước hết là kĩ năng quan sát, nhận xét, phân tích cáchiện tượng tự nhiên, KT-XH; kĩ năng sử dụng bản đồ, biểu đồ và lập sơ đồ đơn giản) để tìm hiểu ĐLđịa phương và tự bổ sung kiến thức ĐL cho mình

-Sử dụng kiến thức đã học để giải thích một số hiện tượng ĐL thường xảy ra trong môi trường HS đangsống và vận dụng một số kiến thức, kĩ năng ĐL vào cuộc sống sản xuất ở địa phương

-Hình thành và rèn luyện khả năng thu thập, xử lí, tổng hợp và trình bày lại thông tin ĐL

Kết luận: Như vậy mục tiêu của môn ĐL ở trường THCS là góp phần đáng kể cho việc hình thành các

năng lực cần thiết của người lao động trong thời đại thông tin, góp phần thực hiện 4 yêu cầu cơ bản củagiáo dục là:

-Học để biết

-Học để làm

-Học cách cùng chung sống

-Học cách tự khẳng định mình

Thể hiện ở chỗ môn ĐL ở trường THCS giúp cho HS:

-Có hiểu biết về môi trường sống của con người hiện nay, hiểu biết về quê hương, đất nước, về thiên

nhiên và con người ở một số khu vực khác nhau trên Trái Đất (học để biết).

-Có kĩ năng hành động, ứng xử đúng đắn với môi trường, có kĩ năng học tập ĐL để có thể tự bổ sung

kiến thức ĐL cho mình (học để làm).

-Biết cách hợp tác cùng làm việc với bạn để giải quyết nhiệm vụ học tập (học cách cùng chung sống).

-Biết cách ứng xử và qua đó khẳng định mình về mặt tri thức, kĩ năng trong học tập, trong hoạt động

tập thể, cộng đồng (học cách tự khẳng định mình).

2.1.Hướng dẫn giảng dạy địa lí ở lớp 6

I MỤC TIÊU BÀI HỌC:

1 Kiến thức:

SV nắm được:

-Mục đích, yêu cầu dạy học địa lí ở lớp 6

-Cấu trúc, nội dung chương trình địa lí 6

-Phương pháp hình thành kiến thức và kĩ năng địa lí cho học sinh theo hướng dạy học tích cực

2 Kĩ năng:

-Biết các thông tin liên quan đến nội dung chương trình ĐL 6

-Biết vận dụng các tri thức và PPDH đã học trong việc thiết kế các bài giảng ở ĐL 6

-Thực hành giảng tập trước lớp

3 Thái độ:

-Có thái độ đúng mực trong học tập học phần

-Có tinh thần cố gắng chuẩn bị kiến thức cho việc giảng dạy sau này

II CHUẨN BỊ CỦA GIẢNG VIÊN VÀ SINH VIÊN:

III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ SV NỘI DUNG CHÍNH

Thời lượng cho môn Địa lí ở THCS:

đích, yêu cầu dạy học địa lí ở lớp 6

Tiến hành trao đổi trên lớp về những thuận

lợi và khó khăn khi thực hiện các yêu cầu đã

-Biết về bản đồ và công dụng của bản đồ

-Biết các thành phần tự nhiên của môi trường:

địa hình, khí hậu, thủy văn, thực vật, động vật

SV sử dụng SGK và SGV Địa lí 6 để tìm

hiểu cấu trúc, nội dung chương trình

GV chia SV thành các nhóm để tìm hiểu 27

bài trong SGK Địa lí 6 Tìm ra những điểm

mới, khó để trao đổi trước lớp

Nội dung dành cho SV nghiên cứu:

-Phân tích chương trình, nội dung SGK địa lí

của lớp 6

-Xác định các kiến thức và kĩ năng cơ bản

của mỗi bài học trong SGK

-Thiết kế một số bài dạy địa lí theo hướng

dạy học tích cực

-Tập vận dụng các phương pháp dạy học tích

cực trong dạy học địa lí để hình thành kiến

thức và kĩ năng địa lí cho học sinh

-Sử dụng các phương tiện dạy học, đặc biệt

là việc ứng dụng công nghệ thông tin trong

dạy học địa lí

GV tổ chức cho lớp học giải quyết các vấn

đề do SV đặt ra trong từng bài học về nội

dung kiến thức và phương pháp, hình thức tổ

chức dạy học

SV nhắc lại các PPDH tích cực, vận dụng

các PP vào thiết kế bài soạn

SV trình bày trước lớp phần chuẩn bị của

mình Lớp trao đổi, thảo luận

-Tích cực tham gia bảo vệ môi trường Tôntrọng các giá trị kinh tế, văn hóa của người dânlao động ở trong nước và nước ngoài

2 Cấu trúc, nội dung chương trình địa lí 6

Lớp 6: Trái Đất – Môi trường sống của conngười

Chương I: Trái Đất

-Vị trí, hình dạng, kích thước của Trái Đất-Bản đồ Cách vẽ bản đồ Phương hướng trênbản đồ Kinh độ, vĩ độ và tọa độ địa lí

-Kí hiệu bản đồ Cách biểu hiện địa hình trênbản đồ

-Sự vận động tự quay quanh trục của Trái Đất

và các hệ quả

-Sự chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời

-Hiện tượng ngày đêm dài, ngắn theo mùa

-Cấu tạo bên trong của Trái Đất

-Sự phân bố các lục địa và đại dương trên bềmặt Trái Đất

Chương II: Các thành phần tự nhiên của Trái Đất.

-Tác động của nội lực và ngoại lực trong việchình thành địa hình bề mặt Trái Đất

-Địa hình bề mặt Trái Đất

-Các mỏ khoáng sản

-Lớp vỏ khí

-Thời tiết, khí hậu và nhiệt độ không khí

-Khí áp và gió trên Trái Đất

-Hơi nước trong không khí Mưa

-Các đới khí hậu trên Trái Đất

(SGV tr.12-21)

IV ĐÁNH GIÁ:

Mỗi SV soạn 1 giáo án ĐL 6 tương ứng với bài được phân công tìm hiểu Các giáo án yêu cầusoạn theo hướng lấy học sinh làm trung tâm và sử dụng các phương pháp dạy học tích cực

V HOẠT ĐỘNG NỐI TIẾP:

-SV hoàn thành các yêu cầu của tiết dạy địa lí 6

-Chuẩn bị các nội dung của tiết học tới

-Tiến hành giảng thử 1 số bài trong Địa lí 6

VI PHỤ LỤC:

1.Phiếu học tập

2.Phân phối chương trình3.Đề cương bài giảng

2.1.Hướng dẫn giảng dạy địa lí ở lớp 6

THỰC HÀNH

I MỤC TIÊU BÀI HỌC:

1 Kiến thức:

Củng cố cho SV về:

-Mục đích, yêu cầu dạy học địa lí ở lớp 6

-Cấu trúc, nội dung chương trình địa lí 6

-Phương pháp hình thành kiến thức và kĩ năng địa lí cho học sinh theo hướng dạy học tích cực

2 Kĩ năng:

-Biết vận dụng các tri thức và PPDH đã học trong việc thiết kế các bài giảng ở ĐL 6

-Hình thành kĩ năng giảng dạy thông qua thực hành giảng tập trước lớp

3 Thái độ:

-Có thái độ nghiêm túc trong việc chuẩn bị bài, dự giờ, rút kinh nghiệm

-Có tinh thần cố gắng chuẩn bị kiến thức cho việc giảng dạy sau này

II CHUẨN BỊ CỦA GIẢNG VIÊN VÀ SINH VIÊN:

1 Giảng viên:

-Lí luận dạy học địa lí Phần cụ thể Đặng Văn Đức (chủ biên)-Nguyễn Thu Hằng-Mai Hà Phương.NXB Đại học sư phạm-2007

-Bộ SGK và SGV các lớp 6,7,8 và 9

-Các tài liệu bồi dưỡng GV về chương trình và SGK mới

-Các thiết kế bài dạy cho bài SV giảng thử

III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

Bước 1 Thông qua giáo án.

Tên bài: BÀI 9 HIỆN TƯỢNG NGÀY ĐÊM DÀI, NGẮN THEO MÙA

SV thực hiện: Ngô Thị Thảo Văn Địa 25

Bước 2 Kiểm tra sự chuẩn bị đồ dùng dạy học của SV.

-Bảng phụ

-Quả Địa Cầu

-Hình 24 SGK phóng to

-Bảng thống kê về độ dài ngày, đêm ở 2 bán cầu và ở 2 thời gian 22/6 và 22/12

Bước 3.Tổ chức cho 1 SV giảng thử Các SV khác theo dõi bài dạy.

Bước 4 Hướng dẫn SV rút kinh nghiệm giờ dạy và tổ chức cho SV nhận xét đánh giá.

-Sự chuẩn bị: giáo án, ĐDDH

-Tác phong: tư thế, lời nói, phát âm

-Trình bày bảng: bố cục trình bày, các đơn vị kiến thức ghi bảng, các lỗi trong phân ghi bảng.-Phân phối thời gian: các bước lên lớp, các đề mục

-Kiến thức: các đơn vị kiến thức cơ bản, trọng tâm kiến thức

-Phương pháp: sự phối hợp các phương pháp DH, việc áp dụng các hình thức tổ chức DH.-Yêu cầu về việc rèn kĩ năng cho HS thông qua bài dạy: kĩ năng phân tích các hình vẽ minhhọa, kĩ năng sử dụng Quả Địa Cầu…

-Đánh giá về hiệu quả giờ dạy: mức độ hiểu bài của HS

-Xử lí các tình huống sư phạm nảy sinh trong tiết học.

Bước 5 GV tổng kết các ý kiến và đưa ra kết luận của bản thân.

IV ĐÁNH GIÁ:

Mỗi SV soạn 1 giáo án ĐL 6 tương ứng với bài được phân công tìm hiểu Các giáo án yêu cầusoạn theo hướng lấy học sinh làm trung tâm và sử dụng các phương pháp dạy học tích cực Tập hợp cácgiáo án để chuẩn bị đánh giá chung cho nội dung soạn giáo án Mỗi SV sẽ có 1 bộ giáo án từ lớp 6-lớp

9 để chấm điểm

V HOẠT ĐỘNG NỐI TIẾP:

-SV hoàn thành các yêu cầu của tiết dạy và đánh giá nhận xét tiết dạy Địa lí 6

-Chuẩn bị các nội dung của tiết học tới

VI PHỤ LỤC:

1.Phiếu nhận xét, đánh giá giờ dạy

2.Một số thiết kế bài học cho bài 9

Xây dựng tốt các HĐ dạy- học

Vận dụng PP, HTDH theo định hướng tích cực

Mức độ phối hợp hợp lí PP,HTDH

Khai thác

ĐD, thiết

bị dạy học

Tổng số điểm

Điểm TB (làm tròn số đén phần nguyên)

I.NHẬN XÉT CHUNG:

1.Ưu điểm:

-Hầu hết các thành viên trong lớp nộp giáo án đúng thời gian quy định (29/30)

-Nhìn chung tất cả các giáo án đã thể hiện người soạn đã nắm được cấu trúc trình bày 1 giáo án

-Trong các giáo án thể hiện có sự vận dụng phối hợp các phương pháp DH

-Một số giáo án thể hiện khá tốt định hướng ĐMPPDH, dạy học tích cực, lấy HS làm trung tâm

-Một số giáo án có sự sáng tạo nhất định trong việc trình bày, xây dựng các hoạt động của GV-HS, đưa

-Rất nhiều giáo án chỉ chú ý đên việc chuyển tải hết nội dung bài học, chỉ chú ý đến hoạt động của GVtheo lối dạy truyền thống mà chưa chú ý đến các hoạt động của HS cần được khai thác theo định hướngdạy-học tích cực

-Rất hiếm giáo án xây dựng thành công các hình thức TCDH theo tinh thần đổi mới PPDH, đó là chưa

kể đa số các giáo án không đưa ra được các hình thức tổ chức DH nào

-Một số giáo án thậm chí chưa cả hiểu thế nào là PPDH, HTTCDH và các PPDH mình đang áp dụngtrong bài là gì

II.NHẬN XÉT RIÊNG CÁC GIÁO ÁN:

1,Nguyễn Phương Bắc:

-Đảm bảo quy định về cấu trúc 1 giáo án Việc chia phần bài mới thành 3 cột là sự vận dụng hợp lý vềmặt trình bày Tuy nhiên vẫn cần có 1 số điều chỉnh về mặt trình bày như sau:

+Bổ sung mục Ngày dạy

+Chuyển hoạt động 3, 4 ra ngoài cột dành cho bài mới và chuyển thành bước 4, 5 của các bướclên lớp

-Còn có sự thiếu thống nhất trong giáo án như:

+Phần chuẩn bị của GV chưa có nội dung của bảng phụ, trong khi trong phần bài mới lại có sửdụng bảng phụ

+Phần chuẩn bị có quả Địa Cầu những trong phần bài mới không thấy có nội dung khai thác, sửdụng quả Địa Cầu

-Có sử dụng các PPDH nhưng chưa chú ý đến việc xây dựng các hình thức tổ chức dạy học tương ứng.Tuy đã có thể hiện hoạt động của GV và HS nhưng nặng về hình thức, VD thường là GV hỏi, HS trảlời Các hoạt động của GV, HS sẽ thể hiện PP và hình thức tổ chức DH mà không nhất thiết phải gọi ratên đó là PP gì, hình thức gì

-Chưa thể hiện được việc kết hợp các PPDH theo định hướng dạy học tích cực, lấy HS làm trung tâm.Nội dung ghi bảng chưa đầy đủ

KL:Chưa có sự đầu tư trong việc soạn bài, mang tính đối phó

2,Nguyễn Văn Cương:

-Nắm được cấu trúc trình bày 1 giáo án, có cố gắng trong việc soạn bài Đã biết vận dụng, phối hợp cácPPDH, xây dựng các HTTCDH trong quá trình dạy-học

-Cần chú ý:

+Phần trình bày: cần cẩn thận hơn, khoa học hơn Bổ sung phần Ngày soạn, Ngày dạy Gạchchân các hoạt động để tiện theo dõi Chuyển hoạt động 5 thành các bước lên lớp Bổ sung phần phânphối thời gian cho các hoạt động Sửa lỗi: Bổ xung (bổ sung), trái đất (Trái Đất), thảo luận song (thảoluận xong); không sử dụng danh từ giáo sinh mà thay vào đó là GV

+Phương pháp: Cần chú ý hơn trong việc vận dụng, phối hợp các PPDH theo hướng dạy họctích cực, lấy HS làm trung tâm

KL: Là giáo án đạt yêu cầu, bước đầu đáp ứng được mục tiêu đổi mới PPDH

+Phương pháp: có sử dụng các PPDH như phát vấn, khai thác ĐDDH: hình vẽ, băng hình ,giảng giải… nhưng chưa chú ý đến việc xây dựng các HTTCDH Các PPDH mới dừng ở việc chuyểntải hết nội dung bài học, thiên về hoạt động của GV mà chưa đảm bảo phát huy tính chủ động, sáng tạo,tính cực cực trong học tập của HS

KL: bước đầu đảm bảo yêu cầu soạn giáo án

4,Nguyễn Thị Duyên:

-Là giáo án khá hoàn thiện về mặt trình bày, thể hiện có sự chuẩn bị công phu và có tính khả thi cao

Có nhiều cố gắng trong việc xây dựng, chuẩn bị hệ thống bảng phụ, bài tập, phiếu học tập, câu hỏikiểm tra trắc nghiệm khách quan phục vụ cho việc đổi mới PP và hình thức tổ chức dạy học

-Có nhiều cố gắng trong việc vận dụng, phối hợp các PPDH, khai thác các đồ dùng, thiết bị dạy học

Có chú ý đến việc liên hệ thực tiễn, tạo các tình huống có vấn đề và lôgic bài học

-Cần chú ý:

+Phần trình bày bổ sung thêm Ngày soạn, Ngày dạy Thống kê đầy đủ các hoạt động (khôngthấy hoạt động 1) Thống kê thời gian chưa đủ 45 phút (có lẽ thiếu 1 phút cho phần giao bài tập vềnhà)

+Phân phối thời gian dành cho kiểm tra bài cũ đến 10 phút là hơi nhiều, cần dành cho phần bàimới nhiều hơn

+Mới chú ý đến các PPDH mà chưa quan tâm xây dựng các hình thức tổ chức dạy học Trongphần PPDH thể hiện qua các hoạt động vẫn còn thấy thiên về hoạt động của GV Xây dựng đến 7 hoạtđộng lớn trong một bài học là hơi nhiều, nên tập trung vào từ 2-4 hoạt động để có các hình thức DHphù hợp, trong đó mới chia ra các hoạt động nhỏ hay gọi là các bước triển khai

KL: Là giáo án khá tốt, có chất lượng

5,Nguyễn Thị Như Dịu:

-Hoàn thành được giáo án, nắm được một phần cấu trúc trình bày một giáo án Có chú ý đến việc sửdụng một số PPDH, hình thức tổ chức DH

-Cần chú ý:

+Nghiêm túc hơn trong việc soạn giáo án

+Nghiên cứu thêm về cấu trúc, cách trình bày 1 giáo án

+Bổ sung thêm các hoạt động của GV-HS, triển khai các HTTCDH, cân nhắc cho nội dung ghibảng

KL: là giáo án mang tính đối phó, thiếu nghiệm túc và chưa có tinh thần trách nhiệm, cần cố gắngnhiều hơn

6,Đỗ Minh Hải:

-Bước đầu biết quy định cấu trúc 1 giáo án, song vẫn có các lỗi trình bày như:

+Trình bày còn ẩu thả Các mục Củng cố-Dặn dò cần được đưa ra ngoài phần kẻ cột dành chobài mới và không gọi là 1 hoạt động (GA ghi là HĐ 5)

+Lẫn lộn phần hoạt động của GV-HS sang phần Nội dung VD; cuối tr.3 ghi GV chuẩn hóakiến thức trong cột Nội dung

+Không ghi “Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam… vào giáo án

+Các thông tin ở cột Nội dung là các kiến thức cơ bản nhất GV hướng HS thu nhận được nêncần ghi ngắn gọn, cơ bản và đặc biệt phải tương ứng với các hoạt động ở cột bên Hoạt động của GV và

HS phải thể hiện rõ là chắc chắn với các hoạt động như vậy, tự HS sẽ chiếm lĩnh được kiến thức cơ bảnđược ghi ở cột Nội dung

-Giáo án chưa thể hiện sự đầu tư công sức trong soạn bài: tư duy về lựa chọn, kết hợp hợp lí các PPDH,

3 thành các bước lên lớp

+Phương pháp; Việc lựa chọn PPDH và HTTCDH chưa phù hợp với 1 tiết thực hành mà giốngnhư 1 tiết giảng lí thuyết, hơn nữa lại dành thời gian quá nhiều vào việc củng cố, tái hiện lại kiến thứcbài cũ Định hướng dạy học tích cực cũng chưa được thể hiện trong bài Cũng nên tham khảo gợi ý tổchức như trong SGK nếu không đưa ra được hình thức TCDH hợp lí hơn

KL: Có cố gắng trong việc soạn bài, xây dựng các hoạt động cho GV-HS nhưng cần cố gắng hơn vềmặt vận dụng, phối hợp các PP và HTTCDH

8,Vũ Thị Hằng:

-Tương đối đảm bảo quy định về cấu trúc trình bày một giáo án Có sự đầu tư trong việc soạn giáo án

Có cố gắng thể hiện chi tiết các hoạt động dạy-học Có sự vận dụng, phối hợp các PPDH, khai thácĐDDH Có chú ý đến việc liên hệ thực tiễn trong việc hình thành các biểu tượng, khái niệm địa lí.-Về mặt trình bày cần lưu ý:

+Bổ sung thêm mục Ngày soạn, Ngày dạy, Tiết theo phân phối chương trình

+Cần có sự thống nhất về trình bày VD: HĐ 1 có mục tiêu về kiến thức, kĩ năng, thái độ thì ở

và Hướng dẫn về nhà

-Bước đầu biết vận dụng, phối hợp các PPDH bộ môn nhưng chưa chú ý đến viêc xây dựng cácHTTCDH, phối hợp các PPDH theo định hướng dạy học tích cực Có sử dụng các đồ dùng DH nhưngchưa quan tâm đến việc bổ sung thêm các ĐDDH, nội dung và hình thức khai thác các ĐDDH phù hợpvới nội dung bài học và đặc điểm tâm sinh lý HS.

KL: Giáo án có tính khả thi và hiệu quả giảng dạy không cao, cần cố gắng đầu tư nhiều hơn

10,Đàm Văn Mạnh:

-Nhìn chung đảm bảo quy định trình bày cấu trúc 1 giáo án Cần chú ý:

+Bổ sung phần Ngày soạn, Ngày dạy

+Chuyển các mục Củng cố, Bài tập thành các bước lên lớp và đánh số tương ứng

-Đã có sự vận dụng, phối hợp các PPDH, HTTCDH tuy nhiên về PP còn nặng về phía GV mà chưa chú

ý đến HS Các HTTCDH mới được liệt kê mà chưa rõ cách thức tiến hành

-Cần xây dựng bài học thành các hoạt động lớn có đánh số, nội dung, hình thức hoạt động, có các bướctiến hành, các phương án…

KL: Có cố gắng trong soạn giáo án, cần nâng cao chất lượng giáo án, đặc biệt chú ý đến việc đổi mớiPPDH

11,Nguyễn Thúy Nga:

-Có cố gắng trong việc đảm bảo cấu trúc trình bày 1 giáo án Cần chú ý:

+Bổ sung phần Ngày dạy, Thời gian cho mỗi hoạt động

+Trình bày giáo án gọn hơn, khoa học hơn

+Có hoạt động 1 nhưng lại không có hoạt động 2, 3…

-Chưa thể hiện rõ được PP và HTTCDH Còn sơ sài trong việc xây dựng các hoạt động cụ thể của GV,

HS Phần chuẩn bị có các hình ảnh tiêu biểu cho các đới khí hậu nhưng trong bài không thấy sử dụng.KL: Chưa thực sự cố gắng trong việc soạn giáo án

12,Nguyễn Thị Bích Ngọc:

-Nắm được cấu trúc trình bày một giáo án Có cố gắng trong việc soạn bài và xây dựng các hoạt độngcủa GV, HS Đã xây dựng bài học thành các hoạt động lớn, khá cụ thể trong việc triển khai các hoạtđộng, đặc biệt là hoạt động của GV Trong giáo án đã thể hiện được tiến trình bài học và hoàn toàn cótính khả thi

-Cần chú ý:

+Về phần trình bày: Bổ sung thêm phần Ngày soạn, Ngày dạy Chuyển phần phân phối thờigian kèm theo hoạt động, không để sang cột dành cho Nội dung ghi bảng Đưa thêm nội dung, hìnhthức các hoạt động bên cạnh việc đánh số, đặt tên Hoạt động 2, 4 thực chất là các bước lên lớp thứ tư

và thứ năm

+Về mặt PPDH: đã chú ý đến việc vận dụng các PPDH, tuy nhiên các PPDH này vẫn xoayquanh GV, còn HS khá thụ động trong quá trình dạy-học Chưa chú ý xây dựng các hình thức tổ chứcDH

KL: Là giáo án đạt yêu cầu bước đầu về mặt hình thức, ít được đầu tư và chưa đáp ứng được yêu cầu vềđổi mới PPDH

13,Nguyễn Thị Nhanh:

-Có nhiều cố gắng trong việc soạn giáo án và việc đảm bảo cấu trúc trình bày Trình bày giáo án khákhoa học và có đưa được Phiếu học tập số 1, 2 vào phụ lục là rất tốt Giáo án cũng thể hiện khá cụ thểcác hoạt động của GV, HS cùng hệ thống câu hỏi, bài tập

-Phần trình bày cần chú ý:

+Bổ sung phần Ngày soạn, Ngày dạy

+Tách riêng phần giới thiệu thành phần Dẫn dắt, vào bài hay phần Khởi động; phần dặn Củng cố thành bước lên lớp nằm ngoài của phần bài mới Không nên đặt tên thành các hoạt động

dò-+Các hoạt động ngoài việc đánh số thì cũng ghi kèm theo nội dung hoạt động- hình thức tổchức-phân phối thời gian Không nên ghi như trong giáo án là HĐ2: GV cùng HS giải quyết

-Đã có sự vận dụng, phối hợp các PPDH, HTTCDH thể hiện thông qua các hoạt động của GV, HS Cầnchú ý hơn đến việc tăng tính chủ động, sáng tạo, tích cực trong việc lĩnh hội kiến thức của HS (lấy HSlàm trung tâm)

KL: Có nhiều cố gắng trong soạn giáo án Giáo án tốt, có tính khả thi và khả năng đáp ứng yêu cầu đổimới PPDH.

+Phần trình bày: bổ sung thêm mục Ngày soạn, ngày dạy

+Việc chia các hoạt động chưa hợp lí Trên thực tế toàn bộ bài học mới chỉ có 1 hoạt động(HĐ1), các hoạt động còn lại thực tế là các bước lên lớp và có sự trùng lặp ở phần dặn dò

KL: là giáo án đạt yêu cầu tối thiểu

16,Ngô Thị Phượng:

-Rất cẩn thận trong hình thức trình bày, thể hiện có sự nghiêm túc trong việc soạn bài, đây là đức tínhtốt cần phát huy cũng là một phẩm chất rất cần thiết đối với một người giáo viên Đã xây dựng đượccác hoạt động, có sự phân bổ thời gian rõ ràng cho mỗi hoạt động thể hiện tương đối rõ các hoạt độngcủa GV, HS Có xây dựng các hình vẽ minh họa

-Vẫn còn 1 số lỗi như:

+Các câu hỏi và hoạt động chưa rõ ràng, chính xác

VD1: “GV dùng tay đẩy quả địa cầu” Đẩy như thế nào? Liệu có đẩy xuống đất không? Nên dùng làquay và quay theo hướng nào, từ trái qua phải, từ Tây sang Đông hay như thế nào, mục đích để cho HSthấy điều gì?

VD2:Hệ thống câu hỏi đưa ra trong GA nếu không kèm theo các câu hỏi gợi mở, các hoạt động khaithác ĐDDH… thì HS không thể tự mình chiếm lĩnh kiến thức được

+Lỗi chính tả, tên địa danh: nên ghi chuẩn theo SGK, VD quả địa cầu (quả Địa Cầu), Niu yooc(Niu Ioóc), Matcơva (Mát-xcơ-va), Niuđêli (Niu Đê-li)…

-Về mặt phương pháp DH mới dừng ở việc có vận dụng 1 số PPDH bộ môn, song vẫn thể hiện rõ vaitrò trung tâm của GV, rõ ràng là HS rất thụ động trong việc lĩnh hội kiến thức Giáo án có tính khả thinhưng hiệu quả giáo dục không cao GV chưa quan tâm đến việc xây dựng các hình thức tổ chức dạyhọc và các hoạt động hướng tới người học

KL: Cần đầu tư hơn nữa về nội dung của giáo án

17,Nguyễn Thị Soi:

-Giáo án có cấu trúc đảm bảo theo quy định, trình bày sạch sẽ, khá khoa học, rõ ràng ở các đề mục Tuynhiên nên đưa phần Củng cố-Dặn dò ra ngoài phần chia cột và chỉ coi là các bước lên lớp và không đặttên là các hoạt động (GA ghi là HĐ 4, 5) Phần chia nhóm theo các dãy bàn ở HĐ 2 nên chuyển sangghi ở cột Hoạt động Các mục như Yêu cầu, Tiến hành thực hiện, Báo cáo kết quả cũng nên đưa sangcột Hoạt động Không cần giải trình như: “Phần này chúng ta dùng PP thảo luận nhóm…khi thực hiện

PP này cần giao công việc cụ thể cho mỗi nhóm… tránh trường hợp…” mà ghi rõ HĐ1, nội dung-hìnhthức hoạt động là gì, rồi chia ra các bước nhỏ trong hoạt động, nếu cần thiết thì đưa ra các phương ánkhác nhau

-Cần có phân bổ thời gian ở các hoạt động để hướng tới việc xác định trọng tâm bài

-Các hoạt động đã được đầu tư khá công phu trong việc đưa ra hệ thống câu hỏi gợi mở, dẫn dắt, nêuvấn đề, khai thác ĐDDH, … nên có giá trị vận dụng giáo án trong thực tiễn giảng dạy

-Giáo án đã có sự chặt chẽ trong các hoạt động, sự nối tiếp giữa các nội dung từ đầu tiết học đến cuốitiết học và đảm bảo các mục tiêu bài học đề ra bên trên Nhìn chung việc đưa ra các hình thức tổ chứcdạy học và vận dụng các PPDH thể hiện khá tốt trong giáo án

KL: là 1 GA tốt thể hiện sự cố gắng, sự đầu tư của người soạn trong việc thực hiện quy chế chuyênmôn và đổi mới PPDH

18,Mẫn Thị Thuần:

-Thực hiện tốt về quy định cấu trúc trình bày một giáo án Hình thức trình bày khoa học, sạch đẹp Cóphân phối thời gian cho các mục, có các hoạt động cụ thể của GV và HS

-Trong giáo án đã thể hiện có sự phối hợp các PPDH và HTTCDH Có chú ý đến liên hệ thực tiễn, tạohướng đi, tạo tình huống có vấn đề cho phần giới thiệu, vào bài Có hướng tốt trong việc khai thác thiết

bị, ĐDDH ở phần Bài tập rèn kĩ năng

-Nên xây dựng toàn bộ bài học thành một số hoạt động lớn có đánh số, có nội dung, có hình thức hoạtđộng, có phân phối thời gian Các hoạt động cụ thể của GV và HS như trong GA có thể xây dựng thànhcác bước triển khai cho các hoạt động lớn ở bên trên Các bước này cần được cụ thể tránh nói chungchung kiểu: HS suy nghĩ, làm việc độc lập hay tư duy, nghiên cứu độc lập hoặc trao đổi nhóm Có thểlàm rõ như sau: HS làm việc cá nhân (theo nhóm) theo các nội dung sau: 1, 2, 3…

-Các PPDH, hình thức tổ chức DH có trong giáo án mới hướng tới việc chuyển tải các nội dung trongSGK mà chưa hướng tới vận dụng, phối hợp theo định hướng dạy học tích cực, lấy HS làm trung tâm.KL: Có cố gắng trong việc soạn giáo án nhưng chưa thể hiện được việc đổi mới PPDH

19,Phạm Thị Thảnh:

-Đảm bảo quy định về cấu trúc giáo án Trình bày sạch sẽ và khá khoa học, ngắn gọn

-Thể hiện được các hoạt động của GV, HS và có phân bổ thời gian cho mỗi hoạt động Tuy nhiên phầnCủng cố –Luyện tập dành tới 10’ là hơi nhiều Cần chú ý phần Củng cố-Luyện tập-Hướng dẫn về nhà

là các bước lên lớp không nên gọi là các hoạt động và nên đưa ra ngoài cột dành cho các HĐ trong bàimới

-Trong giáo án đã thể hiện được khả năng vận dụng, phối hợp các PPDH, HTTCDH Đưa ra được một

mô hình (một hướng đi) khá tốt cho tiết học cho thấy GV khá tự tin, đủ cơ sở, bản lĩnh và khả năng đểdẫn dắt tiết học thành công

-Cần đầu tư hơn trong việc đưa ra các HTTCDH trong đó có sự kết hợp PPDH lấy HS làm trung tâm.Trong GA vẫn còn thể hiện rõ vai trò GV nắm quyền chủ đạo ở tất cả các HĐ chính VD:

+Trong HĐ1: GV yêu cầu HS quan sát-GV dùng PP giảng giải-Cho HS quan sát-Yêu cầu HSnhìn-GV giới thiệu đặc điểm-Yêu cầu HS lấy VD

+Trong HĐ 2: GV dùng bản đồ, chỉ ra-Yêu cầu HS quan sát hình 16-GV đặt câu hỏi-Gv dựavào BĐ…

KL: là giáo án thực hiện khá tốt các quy định chuyên môn, nhưng chưa thể hiện được định hướng đổimới PPDH, dạy học tích cực

20,Vũ Thị Thảo:

-Đảm bảo bước đầu cấu trúc trình bày 1 giáo án Giáo án trình bày khá khoa học, ngắn gọn, thể hiệnđược tiến trình bài học, Các hoạt động của GV, HS và nội dung ghi bảng được trình bày khá cô đọng,vừa đủ Việc xây dựng, tổ hợp các hoạt động nhìn chung hợp lí Giáo án đã thể hiện được việc vậndung, phối hợp các PPDH, HTTCDH theo định hướng đổi mới PPDH

-Cần chú ý:

+Phần trình bày: Bổ sung phần Ngày soạn, Ngày dạy Bổ sung các bước lên lớp như ổn định tổchức, KTBC Đây là bài mở đầu thì có thể thay KTBC bằng việc giới thiệu Chương trình, SGK,phương pháp học tập, Bài mở đầu… hướng tới việc tạo hứng thú học tập bộ môn Chuyển hoạt động3,4 thành các bước lên lớp thứ tư, thứ năm Vì thế việc phân phối thời gian dành cho bài mới là 38 phútcũng cần điều chỉnh lại

+Phần phương pháp: Việc xác định hình thức học tập theo nhóm cần cân nhắc hiệu quả, phâncông công việc bằng phiếu học tập với nhiệm vụ cụ thể cho các nhóm, số lượng thành viên trong nhóm,việc chuẩn bị các phương tiện dành cho việc giao việc, báo cáo trước lớp, thông tin phản hồi của GV(chuẩn kiến thức)… Phần củng cố cũng cần chú ý đến hình thức tổ chức, điều kiện tổ chức…

KL: Là giáo án đạt yêu cầu, có tính khả thi và có triển vọng

21,Ngô Thị Phương Thảo:

-Đảm bảo cấu trúc tình bày 1 giáo án Trong GA cũng đã chú ý đến việc giới thiệu chương trình vì đây

là tiết học đầu tiên của chương trình ĐL 6, cũng như của toàn bộ chương trình ĐL ở THCS Có cố gắngtrong việc xây dựng các hoạt động của GV-HS, có sự vận dụng các PPDH, các HTTCDH trong bàisoạn theo định hướng dạy-học tích cực Việc chia cột dành cho phân phối thời gian khá hợp lí

-Cần chú ý:

+Phần trình bày: Là giáo án duy nhất quên ghi họ tên người soạn Cần bổ sung thêm Ngày soạn,Ngày dạy Phần Đồ dùng nên chuyển thành phần Chuẩn bị của GV-HS Lưu ý đây vẫn chỉ là tiết 1 chứkhông phải là tiết 2 như GA đã nêu

+Phương pháp: Cần lưu ý hơn về việc phối hợp giữa các PPDH, HTTCDH theo đngj hướng lấy

+Phương pháp: Có sử dụng 1 số PPDH bộ môn nhưng chưa chú ý đến việc lựa chọn các PPcho phù hợp với định hướng lấy S làm trung tâm và cũng chưa chú ý đến việc xây dựng các HTTCDH.KL: Là giáo án soạn đối phó, sơ sài, thiếu nghiêm túc Chưa đạt yêu cầu

23,Nguyễn Bỉnh Tuyền:

-Đảm bảo được cấu trúc trình bày 1 giáo án Có chú ý đến phần chuẩn bị và khai thác các ĐDDH, đưa

ra các phương án hoạt động, nội dung cụ thể cho phiếu học tập Có vận dụng các PPDH, HTTCDH,phân bổ thời gian cho các bước lên lớp

-Cần chú ý:

+Phần trình bày: Bổ sung thêm phần Ngày dạy Chia phần bài mới thành các hoạt động lớn:đánh số hoạt động, thời gian hoạt động, nội dung, mục tiêu, các bước triển khai… Cần ngắn gọn hơncho phần Nội dung ghi bảng Tránh giải trình quá chi tiết cho các hoạt động Bổ sung thêm phần Chuẩn

Bổ sung Ngày soạn, Ngày dạy, Tiết theo phân phối chương trình

Phần bài mới có phân phối thời gian là 38 phút nhưng cộng đủ thời gian của tất cả các hoạt động mớiđược 16 phút, không biết 22 phút nữa nằm ở đâu

Chuyển hoạt động 3 thành bước lên lớp thứ tư, thứ năm

Phần chuẩn bị các thiết bị dạy học nên đưa vào của Gv hoặc của HS

Sửa lỗi chính tả: Hoạt động 3 có ghi “Rặn rò” sửa thành dặn dò

+Phương pháp: tuy đã có việc sử dụng các PPDH, HTTCDH nhưng năng về PP phát vấn, đàmthoại, trực quan; HT thảo luận nhóm nhưng rất chung chung và chưa thực sự tính đến sự phối hợp giữacác PPDH, HTTCDH sao hiệu quả và có tính khả thi, trong quyền chủ động tổ chức, điều khiển củangười GV để làm tăng tính tích cực, chủ động, sáng tạo trong việc học của HS

KL: là giáo án đạt yêu cầu bước đầu về hình thức trình bày, cần cố gắng hơn về mặt nội dung

-Chú ý:

+Về phần trình bày: Thể hiện luôn bài soạn (bỏ qua phần đầu về kế hoạch) Bổ sung thêm Ngàydạy cho đảm bảo về cấu trúc trình bày Không nên tách riêng phần hoạt động của GV và HS vì tăng cột

sẽ khó trình bày trong khuôn khổ giấy, bên cạnh đó sẽ làm tăng số trang cho 1 giáo án, gây bất tiện khi

sử dụng Cố gắng ngắn gọn hơn bằng cách đưa ra hoạt động, nội dung, mục tiêu cần đạt không cần giảitrình cặn kẽ từng hoạt động một

+Việc đưa thêm các ĐDDH tự tạo là định hướng tốt, tuy nhiên cần xem xét đồ dùng đó dướikhía cạnh khoa học, chính xác, hiệu quả, tính trực quan, tính thẩm mĩ, tính khả thi trong điều kiện lớphọc hiện nay… mà có lẽ đồ dùng biểu hiện cho các trạng thái của nước chưa đáp ứng được

+Giáo án cũng cần quan tâm đến thời gian dành cho tiết học là 45 phút, trong đó bài giảng 30phút và phần trọng tâm chỉ là 23 phút Với thời gian như vậy người GV có kịp triển khai hết các hoạtđộng đó không, đấy là chưa kể các tình huống phát sinh, thời gian chết… Nếu thuận lợi đủ thời gian thìliệu HS có cơ hội để bộc lộ hết mình không

+Về mặt phương pháp có thể nhận thấy GV chuẩn bị rất công phu về ĐDDH, các định hướngkhai thác đồ dùng bằng hệ thống câu hỏi, HS quan sát, trả lời chứ chưa thực sự HS được làm việc chủđộng với các đồ dùng Như vậy vai trò chủ đạo vẫn đứng về phía GV, người GV chỉ nên là ngườihướng dẫn HS khai thác

+Giáo án cũng chưa quan tâm nhiều đến hình thức tổ chức dạy học

KL: là giáo án được chuẩn bị khá công phu, GV là người chịu khó tìm tòi, sáng tạo và có tư duy tíchcực trong việc ĐMPPDH Cần tiếp tục đầu tư để giáo án có tính khả thi cao hơn

26,Lại Thị Thành:

-Thực hiện khá tốt về cấu trúc trình bày một giáo án Có sự đầu tư trong việc soạn bài, chuẩn bị đồdùng dạy học, phiếu học tập, xây dựng các hoạt động của GV, HS Thể hiện được khá rõ tiến trình dạy-học trên lớp Có sự phân phối thời gian chi tiết cho các hoạt động Vận dụng, kết hợp khá tốt một sốPPDH Có tính khả thi

KL: Là giáo án có tính khả thi những cần đầu tư hơn theo định hướng ĐMPPDH

27,Mai Thị Thu:

-Đảm bảo cấu trúc trình bày 1 giáo án, việc chia thêm cột dành cho phân phối thời gian cũng khá hợp

lí Có nhiều cố gắng trong việc vận dụng các PDH, HTTCDH, khai thác kênh hình, trong việc liên hệthực tiễn và đưa ra các phương án, tình huống DH Đã chú ý đến việc ĐMPPDH

KL: Nhìn chung có nhiều cố gắng trong việc soạn bài theo định hướng dạy học tích cực, có tính khảthi

+Phương pháp: Cần tăng cường sự hoạt động của HS, hướng tới sự tích cực, chủ động, sáng tạocủa HS trong việc học tập Cần xây dựng thành các hoạt động lớn với nội dung, hình thức hoạt động cụthể.

KL: Đảm bảo yêu cầu về việc soạn giáo án

29,Nguyễn Thị Thùy Vân:

-Là giáo án duy nhất trong lớp xây dựng theo hình thức khác nhưng vẫn đảm bảo được cấu trúc trìnhbày 1 giáo án Phần trình bày không chia cột theo lối thông thường mà được xây dựng theo từng hoạtđộng lớn

-Việc xây dựng các hoạt động dạy-học khá phù hợp với các đơn vị có trong bài và phù hợp với đặcđiểm bài thực hành Trong các hoạt động thể hiện rõ và đầy đủ các bước triển khai, phân phối thời gian,thông tin phản hồi từ GV (chuẩn kiến thức) Hình thức tổ chức DH và các PPDH thể hiện trong cáchoạt động nhìn chung đã được khai thác và vận dụng tốt

-Cần chú ý:

+Phần trình bày: Bổ dung thêm Ngày dạy, Tiết theo phân phối chương trình Phần chuẩn bị nên

bổ sung thêm các thiết bị DH hỗ trợ cho các hoạt động VD có thể dùng máy chiếu để giao việc cho cácnhóm, để đại diện các nhóm báo cáo kết quả, để thuận tiện cho việc nhận xét, đánh giá, để chiếu thôngtin phản hồi của GV Cũng nên tách phần chuẩn bị của GV và HS Mục IV trong GA nên tách riêngthành 2 mục tương ứng với các bước lên lớp 4, 5 (quy định có 5 bước lên lớp) Nên dùng từ là chuẩnkiến thức thay cho “chuẩn xác”

+Phương pháp: Phần KTBC nên thêm phần kiểm tra sự chuẩn bị của HS, tập trung vào các hìnhthức vận động của nước biển và đại dương để chuyển ý sang nội dung bài thức hành như phẩn vào bài(khởi động) Cụ thể hơn trong việc xác định hình thức TCDH VD: tên hình thức chưa có trong HĐ 2,

có lẽ đó là làm việc cá nhân Còn ở HĐ 1 có bước HS làm việc theo nhóm 1, 2 với nội dung cụ thểnhưng nếu cả lớp chỉ chia thành 2 nhóm thì nhóm có lớn quá không, hiệu quả hoạt động nhóm thế nào.Liệu có nên chi thành nhiều nhóm nhỏ nhưng có cùng nội dung hoặc là nội dung 1, hoặc là nội dung 2

để tạo sự thi đua giữa các nhóm Ngoài ra cũng cần chú ý đến khâu đánh giá của GV cho từng nhóm,từng cá nhân để động viên, khuyến khích tinh thần học tập của HS

KL: Đây là một giáo án tốt, đảm bảo các yêu cầu về ĐMPPDH, lấy HS làm trung tâm, rất cần học tập

và phát huy

30,Bùi Thị Vui:

-Tương đối đảm bảo về quy định cấu trúc 1 giáo án, có đầy đủ các bước lên lớp, thể hiện được các hoạtđộng của GV, HS Nếu tuân thủ đầy đủ các bước trong GA thì GV có thể hoàn thành bài giảng, đảmbảo mục tiêu cơ bản của bài học

-Thiếu mục ngày soạn, ngày dạy

-Phân bổ thời gian cho mỗi hoạt động chưa có Chưa rõ trọng tâm của bài học

-Có sự chuẩn bị khá tốt về đồ dùng DH, song hệ thống câu hỏi thể hiện việc khai thác đồ dùng DHchưa tốt Lưu ý việc khai thác ĐDDH có thể XD thành các phiếu học tập, phiếu giao việc

-GA thể hiện GV chưa hình dung rõ các PPDH được vận dụng trong tiết dạy, PPDH chủ đạo là gì?Việc kết hợp hợp lí các PPDH, HT tổ chức DH theo định hướng DH tích cực chưa rõ VD: tr.3 ghi HShoạt động nhóm trao đổi ý kiến thì tác dụng của việc chia nhóm là gì, nhiệm vụ mỗi nhóm ra sao? Việcđiều hành mỗi nhóm, báo cáo tổng hợp ý kiến trong nhóm, trình bày trước lớp như thế nào? Liệu chianhóm như thế có hình thức quá không? Có hiệu quả không?

-Lưu ý phần Củng cố-Dặn dò là 1 bước lên lớp, không được coi là 1 hoạt động (trong GA ghi là hoạtđộng 3)

KL: Có cố gắng nhưng vẫn cần đầu tư nhiều hơn trong việc soạn giáo án

Trình bày khoa học, sạch đẹp

Thể hiện các hoạt động của GV-HS

Xây dựng tốt các HĐ dạy-học

Vận dụng

PP, HTDH theo định hướng tích cực

Mức độ phối hợp

PP,HTDH

Khai thác ĐD, thiết bị dạy học

Tổng số điểm

Điểm TB

Cấu trúc trình bày giáo án 1

Ngày soạn: (theo quy định phải soạn bài tối thiểu trước 2 ngày)

Ngày dạy:

Tiế dạy theo phân phối chương trình:

Tên bài: Viết hoa, in đậm có phân biệt chương, bài

Chương I

Trái đất và bầu trời

BÀI 1: VỊ TRÍ, HÌNH DẠNG VÀ KÍCH THƯỚC CỦA TRÁI ĐẤT

I.Mục tiêu bài học:

Sau bài học, HS cần đạt được những yêu cầu sau:

III.Tiến trình bài dạy:

1.Khởi động (dẫn dắt vào bài):

2.Hoạt động 1-Tên: Cặp/nhóm (thời gian: …phút)

HS làm các bài tập trong phiếu học tập

V.Hoạt động nối tiếp

1.Làm bài tập… trong SGK

2.Điền vào bản đồ trống các nội dung sau…

VI.Phụ lục

1.Phiếu học tập, phiếu giao việc ở các hoạt động

2.Các kiến thức bổ sung, mở rộng của GV

3.Trò chơi…

Cấu trúc trình bày giáo án 2

Trái đất và bầu trời

BÀI 1: VỊ TRÍ, HÌNH DẠNG VÀ KÍCH THƯỚC CỦA TRÁI ĐẤT

I.Mục tiêu bài học:

Sau bài học, HS cần đạt được những yêu cầu sau:

-GV chia lớp thành các nhóm và phân công nội dung nghiên cứu

-Sau khi các nhóm hoàn thành nhiệm vụ, GV tổ chức cho HS trình bày kết quả theo thứ

tự nội dung nghiên cứu, tổ chức thảo luận.

-Kết luận chung.

IV.Đánh giá (… phút)

HS làm các bài tập trong phiếu học tập

V.Hoạt động nối tiếp

1.Làm bài tập… trong SGK

2.Điền vào bản đồ trống các nội dung sau…

3.Trình bày về các nội dung kiến thức

VI.Phụ lục

1.Phiếu học tập, phiếu giao việc ở các hoạt động

2.Các kiến thức bổ sung, mở rộng của GV

3.Trò chơi…

(Ngoài ra cũng cần lưu ý, mỗi huyện thành phố trong tỉnh lại có những quy định riêng cần thực

hiện)

2.2.Hướng dẫn giảng dạy địa lí ở lớp 7

I MỤC TIÊU BÀI HỌC:

1 Kiến thức:

SV nắm được:

-Mục đích, yêu cầu dạy học địa lí ở lớp 7

-Cấu trúc, nội dung chương trình địa lí 7

-Phương pháp hình thành kiến thức và kĩ năng địa lí cho học sinh theo hướng dạy học tích cực

2 Kĩ năng:

-Biết các thông tin liên quan đến nội dung chương trình ĐL 7

-Biết vận dụng các tri thức và PPDH đã học trong việc thiết kế các bài giảng ở ĐL 7

-Thực hành giảng tập trước lớp

3 Thái độ:

-Có thái độ đúng mực trong học tập học phần

-Có tinh thần cố gắng chuẩn bị kiến thức cho việc giảng dạy sau này

II CHUẨN BỊ CỦA GIẢNG VIÊN VÀ SINH VIÊN:

III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ SV NỘI DUNG CHÍNH

Thời lượng cho môn Địa lí ở THCS:

Lớp 6: 1 tiết/tuần = 35 tiết

Lớp 7: 2 tiết/tuần = 70 tiết

Lớp 8: 1,5 tiết/tuần = 52 tiết

Lớp 9: 1,5 tiết/tuần = 52 tiết

SV đối chiếu so sánh mục đích, yêu cầu dạy

học địa lí 7 với địa lí 6 Riêng phần kĩ năng

thì lớp 7 nâng cao hơn so với lớp 6 ở điểm

nào?

SV sử dụng SGV ĐL 7 để nắm được mục

đích, yêu cầu dạy học địa lí ở lớp 7

Tiến hành trao đổi trên lớp về những thuận

lợi và khó khăn khi thực hiện các yêu cầu đã

2 Cấu trúc, nội dung chương trình địa lí 7

Phần I Thành phần nhân văn của môi trường.

(4 bài=3LT+1TH)

Phần II.Các môi trường địa lí

(20 bài=18LT+2TH)Chương I.Môi trường đới nóng, hoạt động kinh

tế của con người ở đới nóngChương II.Môi trường đới ôn hòa, hoạt độngkinh tế của con người ở đới ôn hòa

Chương III.Môi trường hoang mạc, hoạt độngkinh tế của con người ở hoang mạc

Chương IV.Môi trường đới lạnh, hoạt động kinh

tế của con người ở đới lạnhChương V.Môi trường vùng núi, hoạt động kinh

SV sử dụng SGK và SGV Địa lí 7 để tìm

hiểu cấu trúc, nội dung chương trình

GV chia SV thành các nhóm để tìm hiểu 61

bài trong SGK Địa lí 7 Tìm ra những điểm

mới, khó để trao đổi trước lớp

Nội dung dành cho SV nghiên cứu:

-Phân tích chương trình, nội dung SGK địa lí

của lớp 7

-Xác định các kiến thức và kĩ năng cơ bản

của mỗi bài học trong SGK

-Thiết kế một số bài dạy địa lí theo hướng

dạy học tích cực

-Tập vận dụng các phương pháp dạy học tích

cực trong dạy học địa lí để hình thành kiến

thức và kĩ năng địa lí cho học sinh

-Sử dụng các phương tiện dạy học, đặc biệt

là việc ứng dụng công nghệ thông tin trong

dạy học địa lí

GV tổ chức cho lớp học giải quyết các vấn

đề do SV đặt ra trong từng bài học về nội

dung kiến thức và phương pháp, hình thức tổ

chức dạy học

SV nhắc lại các PPDH tích cực, vận dụng

các PP vào thiết kế bài soạn

SV trình bày trước lớp phần chuẩn bị của

mình Lớp trao đổi, thảo luận

tế của con người ở vùng núi

Phần III.Thiên nhiên và con người ở các châu lục

(27 bài=31LT+6TH)-Châu Phi

-Châu Mĩ-Châu Nam Cực-Châu Đại Dương-Châu Âu

3.Phương pháp hình thành kiến thức và kĩ năng địa lí cho học sinh theo hướng dạy học tích cực

(SGV)

IV ĐÁNH GIÁ:

Mỗi SV soạn 1 giáo án ĐL 7 tương ứng với bài được phân công tìm hiểu Các giáo án yêu cầusoạn theo hướng lấy học sinh làm trung tâm và sử dụng các phương pháp dạy học tích cực

V HOẠT ĐỘNG NỐI TIẾP:

-SV hoàn thành các yêu cầu của tiết dạy địa lí 7

-Chuẩn bị các nội dung của tiết học tới

-Tiến hành giảng thử 1 số bài trong Địa lí 7

VI PHỤ LỤC:

1.Phiếu học tập

2.Phân phối chương trình

3.Đề cương bài giảng

ĐỀ CƯƠNG BÀI GIẢNG

ĐẶC ĐIỂM CẤU TRÚC CHƯƠNG TRÌNH VÀ SGK ĐỊA LÍ 7 Chương trình SGK mới (70 tiết) Chương trình SGK mới (70 tiết)

Lí thuyết: 27 + 24 = 51 tiết (giảm 5 tiết)

Thực hành: 5 + 6 = 11 tiết (tăng 9 tiết)

Ôn tập: 2 + 2 = 4 tiết

Kiểm tra: 2 + 2 = 4 tiết

Lí thuyết: 56 tiếtThực hành: 2 tiết( tiết 36 và 66)

Ôn tập: 4 tiếtKiểm tra: 4 tiếtPhân phối các tiết chưa tính các tiết ôn tập và kiểm tra

1,Thành phần nhân văn của môi trường (4 tiết)

2 ,Các môi trường địa lí (23 tiết)

+Môi trường đới nóng ( 7+1=8 tiết)

+Môi trường đới ôn hòa ( 5+1=6 tiết)

+Môi trường hoang mạc ( 2+0=2 tiết)

+Môi trường đới lạnh ( 2+0=2 tiết)

+Môi trường vùng núi ( 2+0=2 tiết)

3,Thiên nhiên, con người ở các châu lục(43 tiết)

+Thế giới rộng lớn và đa dạng (1tiết)

+Châu Phi ( 7+2=9 tiết)

+Châu Mĩ ( 10+2=12 tiết)

+Châu Nam Cực ( 1+0=1 tiết)

+Châu Đại Dương ( 2+1=3 tiết)

+Châu Âu ( 9+2=11 tiết)

Địa lí các châu

+Chương I: Châu Âu (15 tiết) +Chương II: Châu Á (16 tiết) +Chương III: Châu Mĩ (12 tiết) +Chương IV: Châu Phi (8 tiết) +Chương V: Châu Đại Dương (3 tiết) +Chương VI: Các miền địa cực ( 1 tiết)

SO SÁNH VỚI CHƯƠNG TRÌNH –SGK HIỆN HÀNH

Gồm 3 phần chính:

Phần 1: Thành phần nhân văn của môi trường: 4 bài, trong đó có 1 bài thực hành

Được chuyển từ CTHH ở lớp 6 sang

Là một bộ phận quan trọng của môi trường địa lí ( thành phần tự nhiên đã học ở lớp 6 mới) Gồm các vấn đề về dân số ( nguồn lao động, dân số thế giới, gia tăng dân số,…), về dân cư và về quần cư(nông thôn, đô thị…)

+So với CTHH nội dung phần này cũng đề cập đến dân số thế giới và độ tăng dân số thế giới, nhưng bỏ nội dung về các chủng tộc, các chế độ chính trị trên thế giới

+Đồng thời đưa thêm các nội dung mới là các vấn đề của thời đại như nguồn lao động, sự phân

bố dân cư thế giới, các hình thức quần cư ( quần cư nông thôn, quần cư thành thị), đô thị hóa

Phần 2: Các môi trường địa lí: 5 chương tổng cộng có 20 bài, trong đó có 2 bài thực hành

Gồm môi trường đới nóng( môi trường xích đạo ẩm, môi trường nhiệt đới, môi trường nhiệt đớigió mùa) + môi trường đới ôn hòa+ môi trường hoang mạc+ môi trường đới lạnh+ môi trường vùngnúi Môi trường được nêu gồm các yếu tố tự nhiên độc đáo, phong phú và đa dạng Các hoạt động củacon người được trình bày theo các ngành: nông nghiệp, công nghiệp, các ngành truyền thống và hiệnđại ( Sự tác động qua lại giữa môi trường và con người)

+Đề cập đến đặc điểm tự nhiên của các môi trường địa lí và hoạt động của con người ở các môitrường địa lí khác nhau Trong đó, các thành phần tự nhiên như khí hậu, đất, nước, thực động vật đượcnêu lên trong mối quan hệ chặt chẽ với nhau, tạo nên những nét đặc trưng của mỗi tổng thể địa lí

+Các nội dung như các đới khí hậu, lớp vỏ địa lí và cảnh quan trên Trái Đất, các hoạt động kinh

tế nông nghiệp, công nghiệp, vận tải ở lớp 6 CTHH được chuyển sang và lồng ghép vào phần này

+Ngoài ra, nội dung phần này còn đề cập đến các vấn đề kinh tế, xã hội và những đặc điểm nổibật của từng môi trường địa lí như: sự bùng nổ đô thị hóa ở đới nóng, những báo động về môi trườngkhông khí, nước ở đới ôn hòa

Phần 3: Thiên nhiên và con người ở các châu lục: 5 chương tổng cộng có 37 bài, trong đó có 7 bài

thực hành

+ Trước đây gọi là địa lí các châu, nay có sự thay đổi là không nêu đầy đủ, trọn vẹn các yếu tố

địa lí của từng châu lục, từng khu vực, mà chỉ tập trung vào những đặc điểm tương đối nổi bật, nhữngnét đặc trưng làm rõ sự khác biệt giữa các châu lục, các khu vực

+Bỏ nội dung về bản đồ chính trị của các châu và các khu vực trong mỗi châu Đồng thời cũng

bỏ phần giới thiệu về một số quốc gia tiêu biểu, nên chương trình được trình bày theo trình tự Châu lụcKhu vực Châu lục, khu vực chính là nơi con người đã tác động đến thiên nhiên để xây dựng các hoạtđộng kinh tế thích hợp với môi trường địa lí cụ thể Từng châu lục, khu vực được giới thiệu lần lượt cácđiều kiện tự nhiên, dân cư-xã hội và kinh tế ( nông nghiệp, công nghiệp, kinh tế đối ngoại…)

+Chương trình cũng đề cập tới một số khối kinh tế như Liên minh châu Âu EU, Hiệp định mậudịch tự do Bắc Mĩ NAFTA, Khối thị trường chung Mec-co-xua

+ Đề cập đến những vấn đề quan trọng và cấp bách của thế giới như thiên tai, dân số và sự bùng

nổ dân số, đô thị hóa, các loại ô nhiễm…

BẢNG SO SÁNH CẤU TRÚC CHƯƠNG TRÌNH

Những điểm giống và khác nhau cơ bản:

-Giống nhau:

Phân phối chương trình đều là 2 tiết/tuần

Đều có nội dung địa lí các châu

Chuyển nội dung châu Á sang lớp 8

Các n i dung ộng: đều có ở 2 CT song mức độ kiến thức không giống nhau u có 2 CT song m c ở trường THCS: ức độ kiến thức không giống nhau động: ến thức không giống nhau ki n th c không gi ng nhau ức độ kiến thức không giống nhau ống nhau.

Nội dung Giống nhau

-Chuyển từ lớp 6 CTHH sang-Bỏ nội dung về các chủng tộc, các chế độ chính trị trên thếgiới

-Đưa thêm các nội dung mới là các vấn đề của thời đại như:Nguồn lao động + Sự phân bố dân cư thế giới + Các hìnhthức quần cư + Đô thị hóa

-Các nội dung như các đới khí hậu, lớp vỏ địa lí và cảnh quantrên TĐ, các hoạt động kinh tế nông nghiệp, công nghiệp, vậntải ở lớp 6HH được chuyển sang và lồng ghép vào phần này.-Nhấn mạnh hơn về sự tác động qua lại giữa môi trường vàcon người

+Phân biệt rõ hơn về các môi trường địa lí Mỗi môitrường gồm 2 nội dung:

1, các thành phần tự nhiên trong mối quan hệ chặt chẽvới nhau

2, các hoạt động của con người được trình bày theo cácngành: nông nghiệp, công nghiệp, các ngành truyền thống vàhiện đại

+Đề cập thêm đến các vấn đề kinh tế, xã hội và nhữngđặc điểm nổi bật của từng môi trường địa lí như: sự bùng nổ

đô thị hóa ở đới nóng, những báo động về môi trường khôngkhí, nước ở đới ôn hòa

-Tổng số châu lục được trình bày là 5/6

-Nêu không đầy đủ, trọn vẹn các yếu tố địa lí của từng châulục mà chỉ tập trung vào những đặc điểm tương đối nổi bật,những nét đặc trưng làm rõ sự khác biệt giữa các châu lục,các khu vực

-Bỏ nội dung về bản đồ chính trị của các châu, khu vực vàcũng bỏ phần giới thiệu về các quốc gia tiêu biểu

-Đề cập thêm đến một số khối kinh tế như Liên minh châu Âu

EU, Hiệp định tự do Bắc Mĩ NAFTA, Khối thị trường chungMec-co-xua

-Đề cập thêm những vấn đề quan trọng và cấp bách của thếgiới như thiên tai, dân số và sự bùng nổ dân số, đô thị hóa,các loại ô nhiễm, vấn đề khai thác và sử dụng tự nhiên ở cácchâu lục, khu vực…

Họ và tên:……… Lớp: Văn Địa 25

PHIẾU LÀM VIỆC CÁ NHÂN

( Nội dung tìm hiểu chương trình - SGK mới )

1, Lập sơ đồ chi tiết về cấu trúc nội dung chương trình địa lí 7 mới và nêu những điểm khác biệt so vớichương trình hiện hành ( sinh viên trình bày sơ đồ ở mặt sau trang giấy)

2, Điền vào bảng dưới đây các thông tin về bài được phân công tìm hiểu trong SGK ĐL 7 mới

3, Những khái niệm địa lí cần hình thành trong bài:

………

KẾT QUẢ LÀM VIỆC CỦA NHÓM

( Nội dung tìm hiểu chương trình - SGK mới )

1, Điền vào bảng dưới đây các thông tin về bài được phân công tìm hiểu trong SGK ĐL 7 mới

………

Riêng bài 49 là dạng kết hợp của loại bài 6 và 7 nên chưa được thống kê vào bảng trên.

Ghi chú: 1-Bài mở đầu, giới thiệu chung, khái quát của phần hay chương; 2-Thành phần nhân văn củamôi trường; 3-Các loại môi trường địa lí 4-Hoạt động của con người ở các môi trường địa lí; 5- Thiênnhiên một châu lục; 6- Dân cư, xã hội một châu lục; 7- Kinh tế một châu lục; 8- Các khu vực cửa từngchâu lục; 9- Thực hành; a- Bản đồ, lược đồ; b- Tranh, ảnh; c- Biểu đồ; d- Bảng số liệu; e- Lát cắt, g-

Sơ đồ

(Sơ đồ: là hình vẽ sơ lược biểu hiện vị trí, cấu trúc, sự phân bố hoặc các mối quan hệ giữa các sự vật, hiện tượng… Ví dụ: sơ đồ các phân xưởng trong xí nghiệp; sơ đồ một khu phố, sơ đồ các thành phần của cảnh quan)

Trong sách SGK ĐL 7 có sử dụng còn lẫn lộn khái niệm sơ đồ và lát cắt Ví dụ, bài 23 thì hình 23.2 có thể gọi là sơ đồ được vì đây chỉ là 1 hình vẽ sơ lược biểu hiện vị trí, cấu trúc, sự phân bố thực vật theo

độ cao, nhưng ở hình 23.3 thì rõ ràng là 1 lát cắt Tương tự như vậy ở các hình 46.1+46.2+47.3 và 52.4 cần được gọi một cách thống nhất là lát cắt

2.2.Hướng dẫn giảng dạy địa lí ở lớp 7

THỰC HÀNH

I MỤC TIÊU BÀI HỌC:

1 Kiến thức:

Củng cố cho SV về:

-Mục đích, yêu cầu dạy học địa lí ở lớp 7

-Cấu trúc, nội dung chương trình địa lí 7

-Phương pháp hình thành kiến thức và kĩ năng địa lí cho học sinh theo hướng dạy học tích cực

2 Kĩ năng:

-Biết vận dụng các tri thức và PPDH đã học trong việc thiết kế các bài giảng ở ĐL 7

-Hình thành kĩ năng giảng dạy thông qua thực hành giảng tập trước lớp

3 Thái độ:

-Có thái độ nghiêm túc trong việc chuẩn bị bài, dự giờ, rút kinh nghiệm

-Có tinh thần cố gắng chuẩn bị kiến thức cho việc giảng dạy sau này

II CHUẨN BỊ CỦA GIẢNG VIÊN VÀ SINH VIÊN:

1 Giảng viên:

-Lí luận dạy học địa lí Phần cụ thể Đặng Văn Đức (chủ biên)-Nguyễn Thu Hằng-Mai Hà Phương.NXB Đại học sư phạm-2007

-Bộ SGK và SGV các lớp 6,7, 8 và 9

-Các tài liệu bồi dưỡng GV về chương trình và SGK mới

-Các thiết kế bài dạy cho bài SV giảng thử

III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

Bước 1 Thông qua giáo án.

Tên bài: BÀI 26 THIÊN NHIÊN CHÂU PHI

SV thực hiện: Văn Địa 26

Bước 2 Kiểm tra sự chuẩn bị đồ dùng dạy học của SV.

-Bảng phụ

-Bản đồ tự nhiên châu Phi

-Bảng thống kê xây dựng trên giấy trong để trình chiếu trên Overhead

Bước 3.Tổ chức cho 1 SV giảng thử Các SV khác theo dõi bài dạy.

Bước 4 Hướng dẫn SV rút kinh nghiệm giờ dạy và tổ chức cho SV nhận xét đánh giá.

Căn cứ việc hướng dẫn tổ chức nhận xét đánh giá ở giờ dạy trước SV chủ động nhận xét theocác nội dung:

-Sự chuẩn bị: giáo án, ĐDDH

-Tác phong: tư thế, lời nói, phát âm

-Trình bày bảng: bố cục trình bày, các đơn vị kiến thức ghi bảng, các lỗi trong phân ghi bảng.-Phân phối thời gian: các bước lên lớp, các đề mục

-Kiến thức: các đơn vị kiến thức cơ bản, trọng tâm kiến thức

-Phương pháp: sự phối hợp các phương pháp DH, việc áp dụng các hình thức tổ chức DH.-Yêu cầu về việc rèn kĩ năng cho HS thông qua bài dạy: kĩ năng phân tích các hình vẽ minhhọa, kĩ năng sử dụng Quả Địa Cầu…

-Đánh giá về hiệu quả giờ dạy: mức độ hiểu bài của HS.

-Xử lí các tình huống sư phạm nảy sinh trong tiết học

Bước 5 GV tổng kết các ý kiến và đưa ra kết luận của bản thân.

IV ĐÁNH GIÁ:

Mỗi SV soạn 1 giáo án ĐL 7 tương ứng với bài được phân công tìm hiểu Các giáo án yêu cầusoạn theo hướng lấy học sinh làm trung tâm và sử dụng các phương pháp dạy học tích cực Tiếp tucktập hợp các giáo án để chuẩn bị đánh giá chung cho nội dung soạn giáo án Mỗi SV sẽ có 1 bộ giáo án

từ lớp 6-lớp 9 để chấm điểm

V HOẠT ĐỘNG NỐI TIẾP:

-SV hoàn thành các yêu cầu của tiết dạy và đánh giá nhận xét tiết dạy Địa lí 7

-Chuẩn bị các nội dung của tiết học tới: Địa lí lớp 8

VI PHỤ LỤC:

1.Phiếu nhận xét, đánh giá giờ dạy

2.Một số thiết kế bài học cho bài 26

2.3.Hướng dẫn giảng dạy địa lí ở lớp 8

I MỤC TIÊU BÀI HỌC:

1 Kiến thức:

SV nắm được:

-Mục đích, yêu cầu dạy học địa lí ở lớp 8

-Cấu trúc, nội dung chương trình địa lí 8

-Phương pháp hình thành kiến thức và kĩ năng địa lí cho học sinh theo hướng dạy học tích cực

2 Kĩ năng:

-Biết các thông tin liên quan đến nội dung chương trình ĐL 8

-Biết vận dụng các tri thức và PPDH đã học trong việc thiết kế các bài giảng ở ĐL 8

-Thực hành giảng tập trước lớp

3 Thái độ:

-Có thái độ đúng mực trong học tập học phần

-Có tinh thần cố gắng chuẩn bị kiến thức cho việc giảng dạy sau này

II CHUẨN BỊ CỦA GIẢNG VIÊN VÀ SINH VIÊN:

1 Giảng viên:

-Lí luận dạy học địa lí Phần cụ thể Đặng Văn Đức (chủ biên)-Nguyễn Thu Hằng-Mai Hà Phương.NXB Đại học sư phạm-2007

-Bộ SGK và SGV các lớp 6,7,8 và 9

-Các tài liệu bồi dưỡng GV về chương trình và SGK mới

-Đĩa VCD tiết dạy minh họa ĐL 8

2 Sinh viên:

-Photocopy phân phối chương trình và phiếu học tập: mỗi SV 1 bản

-Bộ SGK và SGV các lớp 6,7 , 8 và 9

III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ SV NỘI DUNG CHÍNH

Thời lượng cho môn Địa lí ở THCS:

Lớp 6: 1 tiết/tuần = 35 tiết

Lớp 7: 2 tiết/tuần = 70 tiết

Lớp 8: 1,5 tiết/tuần = 52 tiết

Lớp 9: 1,5 tiết/tuần = 52 tiết

SV đối chiếu so sánh mục đích, yêu cầu dạy

học địa lí 8 với địa lí 7, 6 Riêng phần kĩ

năng thì lớp 8 nâng cao hơn so với lớp 7, 6 ở

điểm nào?

SV sử dụng SGV ĐL 8 để nắm được mục

đích, yêu cầu dạy học địa lí ở lớp 8

Tiến hành trao đổi trên lớp về những thuận

lợi và khó khăn khi thực hiện các yêu cầu đã

2 Cấu trúc, nội dung chương trình địa lí 8

Chương trình ĐL 8 gồm 1,5 tiết/tuần x 35 tuần =

Phần II: Địa lí Việt Nam 27 tiết

-Bài mở đầu: Việt Nam đất nước, con người