Thần thoại Hy Lạp

Gaia được coi như là vị cao tằng tổ mẫu của loài người, là nơi cư ngụ cho nhữngngười trần thế, nuôi sống họ đồng thời cũng là nơi an nghỉ của họ, khi họ đã kết thúccuộc sống tươi vui của

NGUỒN GỐC CỦA THẾ GIAN VÀ CỦA CÁC VỊ THẦN

Thuở xưa, trước buổi khai thiên lập địa, trước khi có thế gian và các vị thần, lúc đó chỉ

có Khaôx Đó là một vực thẳm đen ngòm, vô cùng vô tận, trống rỗng, mơ hồ, vật vờ,phiêu bạt trong khoảng không gian bao la Thoạt đầu là Khaôx một vực thẳm vô cùng.Hung dữ như biển khơi, tối đen, lang thang, hoang dã Nhà thơ Mintơn, người Anh, thế

kỷ XVII đã diễn đạt lại quan niệm của người Hy Lạp cổ về khởi nguyên của thế gian vàcác vị thần bằng hai câu thơ như thế Nhưng rồi từ Khaôx đã nẩy sinh ra thế gian với baođiều kỳ lạ cùng với các vị thần có một cuộc sống phong phú khác thường Từ Khaôx đã

ra đời Gaia, Đất Mẹ của muôn loài, có bộ ngực mênh mông Chính Đất Mẹ Gaia là nơisinh cơ lập nghiệp bền vững đời đời của muôn vàn sinh linh, vạn vật Khaôx lại sinh raRep - Chốn tối tăm vĩnh cửu (érèbe) và Nix-Đêm tối mịt mù (Nix, Nuit) Nhưng chưahết, từ Khaôx lại ra đời Địa ngục - Tartar (Tartare) và Tình yêu -rôx là đứa con cuốicùng của Khaôx Nhưng đây lại là đứa con xinh đẹp nhất rôx ra đời lãnh xứ mạng làmcho thần thần, người người, cỏ cây hoa lá, vạn vật muôn loài giao hòa gắn bó với nhau

để tạo nên thế gian và cuộc sống vĩnh hằng bất diệt Như vậy là Khaôx sinh ra năm

“người con” Với “năm người” này, (ngày nay chúng ta gọi là nguyên lý) sẽ sinh sôi nảy

nở ra con đàn cháu đống nối dõi đời đời Chaos, tiếng Hy Lạp: Khaos: vực thẳm, saunày mang nghĩa hỗn độn, rối rắm Gaia, Gian, Gaea, Gê, tiếng Hy Lạp: Đất

Rep-Chốn tối tăm vĩnh cửu lấy Nix-Đêm tối mịt mù làm vợ Họ sinh được hai ngườicon: anh là khí ter (éther, Air) bất diệt, em là ánh sáng trong trẻo -Hêmer (Hémère Lu-mière) Ngày (Jour) ra đời từ ánh sáng này Kể từ đó thế gian tràn ngập ánh sáng Ngày

và đêm thay nhau ngự trị Nữ thần Đất Mẹ Gaia có bộ ngực nở nang tràn đầy sức sống.Đứa con đầu lòng của nàng là UranôxBầu Trời sao nhấp nhánh (Ou-ranos, Ciel) Nhàthơ Hy Lạp Hêdiôđ sống vào quãng thế kỷ VIII hoặc VII trước Công nguyên, kể lạitrong tập Thần hệ (Théo gonie): Nữ thần Đất có bộ ngực nở nang Đối với mọi vật nàng

là móng nền vững chắc Nàng Đất tóc vàng sinh cho thế gian trước hết Bầu Trời saonhấp nhánh, bạn thân thiết của nàng Để Bầu Trời che phủ khắp thế gian Để làm nơi cưngụ cho các vị thần Cực lạc Nàng lại còn đẻ ra Núi (Montaqne) cao vút, sừng sững,

nghênh ngang Biển-Pôngtôx (Pontos) mênh mông, khi hung dữ gầm thét, lúc hiền dịu rìrào Trời, Núi, Biển như vậy đều do nữ thần Đất Mẹ Gaia sinh ra Chúng là những đứacon không cha, bởi vì khi ấy mẹ chúng chưa cùng ai kết bạn Đối với thần thì điều ấychẳng có gì đáng lạ Tiếp đó nữ thần Đất Gaia kết hôn với thần Bầu Trời-Uranôx Haingười sinh ra được rất nhiều con Chúng toàn là những người khổng lồ có sức mạnh vàtài năng mà thuở ấy chưa có vị thần nào ra đời để có thể sánh bằng Tất nhiên, sau nàychúng phải quá phục trước các vị thần mới Người ta chia những đứa con khổng lồ củaUranôx và Gaia ra làm ba loại:

1-Những thần khổng lồ Tităng (Titan) và Titaniđ (Titanide)

Có sáu nam thần khổng lồ tên gọi là Tităng và sáu nữ thần khổng lồ tên gọi là Titaniđ.Sáu Tităng là: skêanôx (Okéanos, Océan) tức Thần Đại Dương Côiôx (Coios, Coeos),Criôx (Crios), Hipêriông (Hypérion), Dapê (Japet) và Crônôx Sáu Titaniđ là: Têtix(Téthás), Têia (Théia), Thêmix (Thémis), Mnêmôdin (Mnémoạáne, Mémoire), Phêbê(Phoébé, Phoibê) và Rêa (Rhéa)

3-Ba quỷ thần khổng lồ Hêcatôngkhia

- Những Xiclôp đã thật là quái đản nhưng những Hêcatôngkhia lại còn quái đản hơnnhiều Mỗi Hêcatôngkhia có một trăm cái tay và năm chục cái đầu Người ta thường gọichúng là thần Trăm Tay Sức mạnh của chúng thật kinh thiên động địa, ít ai dám nghĩđến, chỉ nghĩ đến thôi, việc đọ sức với chúng Tên chúng là Côttôx (Cottos), Briarê (Bri-aréc) và Ghiex (Gỳes, Gágès)

*

* *

Như trên đã kể, Uranôx lấy Gaia làm vợ sinh được sáu trai gọi chung là Tităng, sáugái tên gọi chúng là Titaniđ Các Tităng kết hôn với các Titaniđ sinh con đẻ cái để chochúng cai quản thế gian Tităng đầu tiên, con cả, là thần skêanôx Thần cai quản mọibiển khơi, suối nguồn, sông nước Thần đã điều hòa, sắp xếp biển, sông làm thành mộtcon sông khổng lồ bao quanh lấy đất, che chở cho đất skêanôx lấy Têtix đẻ ra ba nghìn

trai, ba nghìn gái Gái có tên chung là Cronos, thần thoại La Mã: Xatuyếcnơ (Saturne).Phiên âm là Xiclôp (Cáclope, Kiclope) Tiếng Hy Lạp Kiclope nghĩa là: Vòng tròn Hé-catonchires, tiếng Hy Lạp: trăm tay skêaniđ (Okéanide, Océanide) Đó là những tiên nữthường trú ngụ ở dưới biển nhưng cũng ở cả sông, suối Còn trai là các thần Sông caiquản mọi sông cái, sông con trên mặt đất skêanôx sống cách biệt với các anh em Tităngcủa mình ở tận cung điện dưới đáy biển sâu Chẳng bao giờ vị thần này tham dự cáccuộc họp của thần thánh và loài người Mặt Trời, Mặt Trăng và các Ngôi Sao đều doskêanôx điều khiển Chúng phải xuất hiện với thế gian rồi trở về với skêanôx Duy chỉ

có chòm sao Đại Hùng Tinh Gandurạôe là không bao giờ chịu quá phục dưới quyền điềukhiển của skêanôx Tităng Côiôx lấy Phêbê sinh được hai con gái là Lêtô và Axtêria.Sắc đẹp của hai chị em nhà này đã gây ra cho họ biết bao đau khổ, gian truân, mộtchuyện nếu kể ra ắt phải đụng đến thần Dớt Tităng Hipêriông lấy nữ thần Têia Đôi vợchồng này sinh được một trai, hai gái Trai là Hỗliôx -Thần Mặt Trời đỏ rực (Hélios,Soleil), gái là Xêlênê (Séléné, Lune), nữ thần Mặt Trăng hiền dịu và ôx (éos, l'auróe) nữthần Rạng Đông hoặc Bình Minh có những ngón tay hồng Tităng Crônôx mà thần thoại

La Mã gọi là Xatuyếnơ lấy Rêa sinh được ba trai, ba gái Trai là Hađex, Pôdêiđông, Dớt.Gái là Hexchia, Đêmêter, Hêra Riêng hai Titaniđ Thêmix và Mnêmôdin lúc này chưachịu kết bạn với ai Duyên cớ vì sao, người xưa không kể lại nên chúng ta không rõ Vìthế hai Tităng Côiôx và Dapê phải lấy hai vị nữ thần khác không cùng huyết thốngTităng Criôx lấy ribiê sinh được ba trai là các vị thần: Axtơraiôx (Ostraèios, Astros),Panlax (Pallas), Perxex (Persès), nổi danh lừng lẫy vì sự hiểu biết uyên thâm Nhân đây

ta cần phải kể qua cuộc tình duyên của người con cả của Tităng Côiôx, thần Axtơraiôx.Thần lấy tiên nữ-Rạng Đông có những ngón tay hồng, sinh ra cho thế gian các thần Gióhung dữ Tuy vậy thần Gió Dêphia tính khí lại rất dịu dàng Thần đến với thế gian bằngnhững cử chỉ vuốt ve, âu yếm, đem đến cho loài người những đám mây đen báo trướcnhững cơn mưa mát dạ mát lòng Chúng ta thường gọi Dephia là thần Gió Tây Còn thầnGió Bấc Bôrê có bước đi nhanh, ít thần Gió nào sánh kịp, vì thế thần đem đến cho loàingười không ít lo âu Thần Gió Nam Nôtôx ấm áp Thần Gió Tây Nam rôx mát mẻ, dịudàng Cả đến những ngôi sao hằng hà sa số thao thức vằng vặc suốt đêm trên bầu trờibao la cũng là con của Axtơraiôx và ôx Cũng cần phải kể thêm một chút nữa là, ôx còn

có nhiều cuộc tình duyên với các vị thần khác và cả với người trần để sinh con đẻ cháucho thế gian đông đúc vui tươi Tităng Dapê lấy một tiên nữ skêaiđ tên là Climênê Họsinh được bốn con trai là: Atlax, Prômêtê, pimêtê, và Mênêdiôx Thế còn hai TitaniđThêmix và Mnêmôdin không “lấy chồng” thì làm gì?

- Xin thưa thế giới thần thánh xưa kia không để cho ai ăn không ngồi rồi cả Ai aicũng có những công việc phải làm tròn Thêmix là vị nữ thần Pháp luật, Công lý, sự Cânbằng, ổn định tối cao do Quá luật và Trật tự tạo nên Nhờ có Thêmix thế gian mới ổnđịnh và phát triển hài hòa Nàng là người có tài nhìn xa trông rộng, hiểu biết, khôn

ngoan Còn Mnêmôdin là nữ thần của Trí Nhớ, Ký ức Nhờ có Mnêmôdin mà con ngườilưu giữ được kinh nghiệm và sự hiểu biết để ngày càng khôn lớn, giỏi giang Đó làZépháre, thần thoại La Mã: Favonius Borée, thần thoại La Mã: Sep tentrio Notos, thầnthoại La Mã: Auạter Euroạ, thần thoại La Mã: Volturnus, có lúc gọi là gió Đông Nam.chuyện về lớp con đầu của Uranôx và Gaia Những Tităng và Titaniđ cùng đôi chút vềcon cháu họ Tất nhiên nếu lần theo tộc phả từng chi từng ngành thì còn biết bao nhiêuchuyện.

*

* *

Về nguồn gốc của thế gian còn có một cách kể hơi khác một chút Nhà viết hài kịch cổđẽi Hy Lạp, Arixtôphan thế kỷ V trước Công nguyên viết: Đêm tối có đôi cánh đen Đemmột quả trứng sinh ra từ gió Đặt vào lòng rep tối đen, sâu thẳm, mịt mù Và trong khibốn mùa thay nhau qua lại Thì cả không gian hằng hằng mong đợi Thần Tình Yêu đếnvới đôi cánh vàng ngời ngợi chói lòa Cách giải thích này rõ ràng không giống với câuchuyện vừa kể trên Đó là cách giải thích theo quan niệm của học thuyết thần thoại tôngiáo Orphixmơ, một học thuyết ra đời muộn hơn, vào quãng thế kỷ VIII trước Côngnguyên Thuở xưa, trước buổi khai thiên lập địa chỉ có Khaôx Khaôx là một vực thẳmtrống rỗng, tối tăm nảy sinh từ Thời Gian Vĩnh Viễn - Khrônôx Lửa, Nước, Không Khícũng từ Khrônôx mà ra Và nhờ có chúng các vị thần mới có thể kế tiếp nhau ra đời hếtthế hệ này đến thế hệ khác Đêm tối Nix và Sương Mù đều cư ngụ trong lòng Khaôx.Sương Mù kết đọng lại thành một quả trứng khổng lồ Và đã có trứng thế tất có ngàytrứng phải nở Quả trứng đã nở ra một vị thiên thần tươi trẻ, xinh đẹp có đôi cánh vàng.Vừa ra khỏi vỏ trứng vị thần này liền lấy hai tay dâng một nửa vỏ trứng lên cao và đạpnửa vỏ sau xuống dưới chân mình Thế là Chronos, tiếng Hy Lạp: Khronos: thời gian.Trời -Uranôx và Đất -Gaia hình thành Còn vị thiên thần tươi trẻ xinh đẹp là thần Tìnhyêu rôx rôx là một vị thần có quyền lực đặc biệt Thần có tài làm cho vạn vật muôn loài,

từ các vị thần cho đến con người, súc vật, cỏ cây hoa lá, thậm chí cả núi non sông biểngiao hòa gắn bó với nhau Thần đã gom góp, kết hợp mọi vật ở thế gian này để tạo racuộc sống Mà quả thật như vậy, nếu như Trời và Đất không “âu yếm” nhau thì tại saoTrời không xa nổi Đất

Tại sao Trời không bỏ Đất mà đi để mặc Đất sống cô đơn, trơ trọi một mình, không aiche chở trong cõi hư không tối tăm lạnh lẽo? Chính vì Trời đã “âu yếm” Đất nên đãchiếu rọi xuống Đất ánh sáng và khí nóng, đã tưới tắm cho Đất những cơn mưa ẩm mát

để cho mùa màng tươi tốt, hoa thắm cỏ xanh Còn Đất, để đền đáp lại tình yêu của Trời,tình yêu của rôx ban cho, Đất đã thai nghén ấp ủ trong lòng những hạt giống và làm chochúng nảy mầm đâm nhánh Đất đã truyền đi nhựa sống của mình nuôi cỏ hoa cây cối

Và có phải để “làm dáng” với Trời mà Đất luôn luôn thay đổi y phục và đồ trang sức,khi thì xanh xanh bát ngát, khi thì vàng rượi óng chuốt một màu? Lại có lúc Trời bậnviệc đi xa để Đất nhớ, nhớ đến héo hon, ủ rũ, âu sầu? Crônôx lật đổ Uranôx U ranôx vàGaia như trên đã kể sinh ra ba loại con khổng lồ Đối với những đứa con Xiclôp và Hê-catôngkhia, Uranôx rất ghét Hình như Uranôx thấy sự có mặt của chúng là một điều ônhục đối với mình Thần nghĩ ra một cách để tống chúng đi cho khuất mắt: đầy chúngxuống địa ngục Tratar, nơi sâu thẳm kiệt cùng dưới lòng đất Nữ thần Gaia hoàn toànkhông bằng lòng với chồng về cách đối xử với lũ con Xiclôp và Hêcatôngkhia của bànhư vậy Bà tìm đến đám con Tităng, xui giục các Tităng chống lại bố Nhưng chẳngmột Tităng nào dám nghe theo lời mẹ Duy chỉ có Tităng Crônôx là dám đảm nhận côngviệc tày đình ấy Theo mưu kế của mẹ, được mẹ giao cho một lưỡi hái, Crônôx rình nấpchờ lúc Uranôx vào giường ngủ, chém chết Uranôx Máu của Uranôx -Trời chảy xuốngĐất -Gaia sinh ra một thế hệ khổng lồ thứ tư mà so với các Xiclôp và Hêcatôngkhia, thế

hệ này nếu không hơn thì cũng chẳng hề mảy may thua kém Đây là những khổng lồGhigăngtôx có thể gọi là Đại khổng lồ, thân hình cao lớn, khiên giáp sáng ngời, trongtay lúc nào cũng lăm lăm ngọn lao dài nhọn hoắt, mặt mày dữ tợn gớm ghiếc Máu củaUranôx còn sinh ra những nữ thần rini tay cầm roi, tay cầm đuốc, mái tóc là một búi rắnđộc ngoằn ngoèo vươn đầu ra tua tủa, ai trông thấy cũng phải cao chạy xa bay Những

nữ thần này lãnh sứ mạng trừng phạt báo thù kẻ phạm tội bằng cách giày vò trái tim kẻ

đó suốt đêm ngày khiến cho y ăn Gigantôs tiếng Hy Lạp: khổng lồ, Grand Géant ináes gồm ba chị em: Alecto, Tisiphone và Mégèe Thần thoại La Mã Furies Có nguồngốc chuyện kể Erini là con Nix Đêm tối và rep-Chốn tối tăm vĩnh cửu Page 9 Nextkhông ngon, ngủ không yên, lúc nào cũng bồn chồn, day dứt Người ta còn kể, nhữnggiọt máu của Uranôx nhỏ xuống biển đã sinh ra nữ thần Tình yêu và Sắc đẹp Aphrôđitơ

Er-*

* *

Con cái của Uranôx rất nhiều Người ta tính ra Uranôx có khoảng từ 12 đến 45 đứacon Vào thế kỷ I trước Công nguyên nhà học giả Điôđor đảo Xixin: trong tác phẩm Tủsách lịch sử đã sưu tầm và kể lại các huyền thoại Huyền thoại về Uranôx dưới ngòi bútcủa ông, lúc này đã ít nhiều mang ảnh hưởng của lý thuyết về huyền thoại của vơhêmermột lý thuyết giải thích thần thoại có tính chất duy vật và duy lý còn sơ lược và ngâythơ Điôđor cho rằng Uranôx là vị vua đầu tiên của những người Atlăngtơ sống trên bờskêanôx, Uranôx đã truyền dạy cho dân mình khoa học, kỹ thuật, bản thân nhà vua làngười rất am hiểu khoa học, kỹ thuật và thường say mê theo dõi thiên văn Vì thế saukhi Uranôx chết, nhân dân đã thần thánh hóa ông và dần dần người ta đồng nhất ông vớibầu trời Cũng theo nhà học giả này, Uranôx có 45 con, 18 đứa trong số đó là con của

Uranôx với Tita Vì thế mới có cái tên Tităng Sau này Tita đổi tên là Gaia Cách giảithích của Điôđor chắc chắn là không đủ sức thuyết phục khoa học Nhưng chúng ta cầnbiết qua để thấy được một cố gắng của các nhà học giả cổ đẽi muốn tìm hiểu hạt nhânhiện thực trong huyền thoại! Về nữ thần Gaia không phải chỉ sinh nở có thế Nàng còn

có nhiều cuộc tình duyên và mỗi cuộc đều đem lại cho thế gian những vị thần này, thầnkhác Kết hôn với thần Biển Pôngtôx, con mình, Gaia sinh ra các thần Biển Nêri, Phork-

ix, ThômaxKêtô Kết hôn với Tartar, Gaia sinh ra Tiphông, một quỷ thần có trăm đầu làrắn phun ra lửa, to lớn khổng lồ có dễ còn hơn cả thế hệ khổng lồ Hêcatôngkhia lớptrước Có chuyện còn kể Gaia sinh ra cả lũ ác điểu Harpi con mãng xà Pitông Là nữthần Đất Mẹ, Gaia có một vị trí rất lớn, rất quan trọng trong tín ngưỡng của người HyLạp cổ Gaia được coi như là vị cao tằng tổ mẫu của loài người, là nơi cư ngụ cho nhữngngười trần thế, nuôi sống họ đồng thời cũng là nơi an nghỉ của họ, khi họ đã kết thúccuộc sống tươi vui của mình trên mặt đất tràn đầy ánh sáng để bước vào cuộc sống ở thếgiới khác Nàng là khởi đầu và kết thúc của sự sống Nàng còn được coi là người nuôidưỡng mùa màng, cây cối cho được tươi tốt, bội thu, sinh con kết trái Vì thế Gaia cómột biệt danh là Carphôrôx nghĩa là Gaia Được mùa Khắp nơi trên đất nước Hy Lạpxưa thường viện dẫn Gaia để chứng giám ở vùng Đônđôn (Dodone) Tây Bắc Hy Lạp,sau này người ta coi Gaia như là vợ của Dớt, đẩy lùi hình ảnh Điônê, (Dioné), Hêra,Đêmêter xuống vị trí thứ yếu

*

* *

Nữ thần Đêm Tối-Nix sinh ra rất nhiều vị thần tai hại cho thế gian và loài người Đó lànhững nữ thần Ker (Kères) có đôi cánh đen, chân có móng sắc nhọn, khoác một tấm áolúc nào cũng thấm ướt máu người Các nữ thần Ker thường hạ cánh xuống nơi chiến địa

để hút máu, ăn thịt những người đã chết Đây là những nữ thần Chết khác với ThầnTanatôx (Thanatos) một nam thần cũng là con của Nix, lãnh sứ mạng đi báo tử chonhững kẻ bất hạnh mà thật ra người Hy Lạp xưa kia cũng coi Tanatôx như là thần Chết.Tiếp đến là thần Giấc Ngủ Hipnôx còn gọi là thần Giấc Mộng, nữ thần Bất Hòa-rix(Eris, la Discorde) nữ thần Lừa Dối, Già Nua, Buồn Phiền Hypnos, Sommeil, Hypnos:tiếng Hy Lạp: Giấc ngủ, sau này Pháp hóa mang nghĩa: thôi miên Hypnolisr: thôi miên,Hypnotisme: thuật thôi miên Trong số con gái của nữ thần Nix ta không thể không nhắcđến vị nữ thần Đấu Tranh Giống như mẹ, vị nữ thần này lại đẻ ra một loạt các thần taihại khác như Mỏi Mệt, Đói Khổ, Đau Thương, Hỗn Loạn, Gây Gổ, Cướp Bóc, ChémGiết Chưa hết, Đêm Tối-Nix còn sinh ra ba chị em nữ thần Moirơ cai quản Số Mệnhcủa thần thánh và loài người Số Mệnh này là cuộn chỉ trong tay nữ thần Clôtô Nàngquay cuộn chỉ để cho nữ thần La Khêdix giám định Chiểu theo sự giám định này, nữ

thần Atơrôpôx tay cầm kéo lạnh lùng cắt từng đoạn chỉ Số Mệnh của chúng ta Thật bấthạnh cho ai bị lưỡi kéo của Atơrôpôx cắt đoạn chỉ -Số Mệnh của mình Người đó sẽbuộc phải từ bỏ cuộc sống êm dịu, ngọt ngào như mật ong vàng để về sống dưới địangục Tartar Ta còn phải kể đến nữ thần Nêmêdix (Némésis) một người con gái của nữthần Đêm Tối-Nix, đảm đương công việc trừng phạt, trả thù đối với những kẻ phạm tội

để giữ gìn luân thường đạo lý và sự công bằng Nàng còn là vị nữ thần gìn giữ sự mựcthước trong đời sống Những thói kiêu căng, ngạo mạn của người trần thế muốn vượt lênthần thánh, rồi những hoàn cảnh ỷ thế giàu sang, có quyền có lực làm càn, làm bậy, cùngnhững hành động thái quá như xa hoa, tự phụ, ức hiếp lương dân đều không qua đượccon mắt nữ thần Nêmêdix Đó là tóm tắt câu chuyện về buổi khai thiên lập địa, thế gian

từ chỗ hoang vu, hỗn độn đến chỗ có hình dáng và có thần cai quản Nhưng lúc này đâymọi thứ còn hết sức bề bộn ngổn ngang, chưa ổn định, chưa trật tự, cân bằng Crônôxcướp ngôi của Uranôx cai quản thế gian với tất cả nỗi khó khăn như vậy Thần thoại vềbuổi khai thiên lập địa của người Hy Lạp có những nét tương đồng với thần thoại củanhiều dân tộc trên thế giới mà khoa thần thoại học -so sánh đã khảo sát thấy Đó làmôtip về việc tách đất ra khỏi trời, về việc tống giam những đứa con của Đất vào lòngđất

Đọc thần thoại ấn Độ chúng ta thấy: Thuở khởi đầu của vũ trụ chỉ là nước mênhmông, không có cả Cái Tồn Tại và Cái Không Tồn Tại Sau dần Nước thai nghén MặtTrời, Cái Không Tồn Tại vốn ở trong lòng Đất sinh ra cái Tồn Tại Và giai đoạn đầu của

sự sáng tạo ra thế gian là phải tách cái Tồn Tại ra khỏi Cái Không Tồn Tại Cái Tồn Tại

là thế giới của người và thần, của Mặt Trời, Khí Nóng và Nước Trời và Đất là những vịthần đầu tiên Cái Không Tồn Tại là phạm vi của yêu ma quỉ quái, chỉ có bóng tối lạnhlẽo Lại có cách giải thích khởi nguyên của vũ trụ là do tình ái: Khi Shiva và Shakti giaohợp, tia lửa, lạc thú xuất hiện và vũ trụ phát sinh do tình ái “Shiva tự phân làm hai nửamột âm và một dương, âm dương giao hòa thành vũ trụ ” Thần Inđra theo một giảthuyết là con của Trời và Đất được thai nghén và sinh ra vào lúc mà hai vị thần này cònsống chung với nhau ở cùng một chỗ Inđra nhờ uống được thứ rượu thần là soma bỗngvụt lớn lên thành người khổng lồ có sức mạnh vô địch khiến bố, mẹ Inđra, Trời và Đất,

vô cùng khiếp sợ, bỏ chạy Nhưng mỗi người chạy đi một phía ngược chiều với nhau vìthế mà họ xa nhau vĩnh viễn Còn Inđra thì chiếm lấy khoảng không gian giữa Trời vàĐất ở thần thoại Trung Quốc có truyện ông Bàn Cổ và bà Nữ Oa Còn thần thoại ViệtNam có truyện thần Trụ Trời

Thần Dớt ra đời Lật đổ Uranôx, giành lấy quyền cai quản thế gian, thế nhưng Crônôxvẫn chưa yên tâm Thần vẫn lo sợ số phận mình có ngày sẽ kết thúc như Uranôx, nghĩa

là có một ngày nào đó, những đứa con do Crônôx này dứt ruột đẻ ra sẽ truất ngôi của bố

nó Thần nghĩ ra một cách để trừ hậu họa: nuốt các con vào bụng! Rêa năm lần sinh nở

đều chẳng nuôi lấy được một đứa nào Hexchia Đêmêter, Hêra rồi Hađex, Pôdêiđông lầnlượt bị Crônôx nuốt chửng vào bụng Nữ thần Rêa rất đỗi lo lắng và giận dữ Hơn nữanàng lại sắp đến ngày sinh nở Lần này theo lời khuyên của nữ thần Đất Mẹ Gaia, nànglánh sang đảo Crét ở đây trong một cái hang đá của ngọn núi Iđa, nàng đã sinh đứa contrai út và đặt tên nó là Dớt Để bảo vệ con thoát khỏi số phận các anh chị của nó, Rêa lấymột hòn đá dài quấn tã lót vào nom y hệt như một đứa bé rồi trao cho chồng, không nghingờ gì, Crônôx nuốt luôn đứa bé hòn đá vào bụng Tuổi thơ ấu của Dớt ở đảo Crét tuyphải xa mẹ (vì Rêa sau khi sinh xong trở về Hy Lạp) song vẫn được chăm sóc chu đáo.Ngày ngày hai tiên nữ Iđa và Ađraxtê-những tiên nữ trú ngụ ở rừng già, đồng nội, bờsông ngọn suối hay ở núi cao, hang sâu cho đến những thung lũng hoang vắng mà người

Hy Lạp gọi bằng một cái tên chung là Nanhphơ-lấy sữa dê và mật ong nuôi đứa bé Con

dê thần Amantê (Amalthée) với bầu sữa lúc nào cũng căng, không bao giờ để chú béDớt phải khóc vì đói Nó lại còn là người bạn thân thiết của Dớt, để cho Dớt khỏi khóc

vì buồn Tuy vậy cũng phải đề phòng nhỡ có lúc nào đó, chẳng hiểu làm sao chú bé Dớtkhóc thì phiền, rất phiền Crônôx mà nghe được tiếng khóc của Dớt thì số phận của chúthoát sao khỏi bị nuốt Các quỷ thần Quárét (Curètes) lo việc đó Bằng mọi cách, gõtrống, gõ chiêng khua vang binh khí, hò hét, kêu la các Quárét phải làm cho hễ Dớtvừa cất tiếng khóc là bị át đi ngay Cẩn thận hơn nữa, các Quárét còn lấy gỗ lấp, vít cửahang thật kín không sót một kẽ hở nào để nhỡ ra Dớt có khóc thì cũng không một tiếngkhóc nào lọt được ra ngoài Thường sau khi bú no rồi Dớt quay ra chơi đùa với “ngườibạn” dê của mình Khi thì Amantê dụi dụi đầu vờ húc chú bé Dớt, và chỉ dướn đầu lênđẩy nhẹ một cái là Dớt lăn kềnh ra đất Khi thì Dớt nắm lấy đôi sừng của Amantê màvật, vật với tất cả sức lực của mình nhưng rồi Dớt lại lăn kềnh ra đất Ngày tháng trôi đi,Dớt và “người bạn” Amantê của mình sống với nhau thân thiết ấm cúng Nhưng rồi mộtchuyện không may xảy ra Dớt trong một lần chơi đùa với Amantê đã vặn vặn gẫybăng mất một chiếc sừng của bạn! Có ai ngờ được Dớt đã lớn mau và khỏe mạnh đếnthế Dớt khổ sở vô cùng Cậu chỉ còn biết an ủi Amantê thân thiết với mình bằng một lờihứa chân tình, ân nghĩa Dớt hứa, nếu sau này trở thành một vị thần có quyền thế, Dớt sẽtrả Amantê chiếc sừng khác và sẽ ban cho Amantê lúc nào cũng có thật nhiều, rõ thậtnhiều hoa thơm, quả ngọt, trái chín, lá non Nói về chiếc sừng bị gãy của Amantê, vì làchiếc sừng của con dê thần nên nó có phép lạ khác thường Nếu ai có nó trong tay thì cóthể ước gì được nấy Dớt đem tặng chiếc sừng này cho hai tiên nữ đã nuôi dưỡng mình.Cái sừng Amantê hay Cái sừng sung túc là một điển tích trong văn học thế giới chỉ sựphong phú dồi dào ở châu âu người ta thường vẽ hoặc có khi trao tặng cho khách quýmột chiếc sừng đựng đầy hoa quả để tượng trưng cho nguyện vọng và lời chúc tụnghạnh phúc, giàu có, ấm no Lại có một chuyện cũng nảy sinh ra điển tích Chiếc sừngsung túc

Đó là chuyện người anh hùng Hêraclex giao đấu với thần Sông Akêlôôx Thần Sông

bị đuối thế biến mình thành một con bò mộng Hêraclex nắm lấy sừng và bẻ gãy Cáctiên nữ Naiađ (Naides) con của các thần Sông, đã nhặt chiếc sừng này làm thành một

“lọ” hoa vô cùng đẹp đẽ Vì thế ra đời điển tích Chiếc sừng sung túc Dớt lật đổ Crônôx-Cuộc giao tranh với các Tităng (Titanômakhi) Thời gian trôi đi vùn vụt Chẳng mấychốc Dớt đã là một chàng trai khỏe mạnh, cường tráng Nữ thần Đất Gaia, bà nội củaDớt và Rêa, mẹ Dớt, trao cho Dớt sứ mạng phải giải thoát số anh chị em bị nuốt Trướckhi bước vào cuộc giao tranh, Dớt tìm đến nữ thần Mêtix (Métis, Pradence) con của thầnskêanôx, để xin một lời chỉ dẫn vì Mêtix là vị nữ thần Thận Trọng Khôn Ngoan Mêtixnói cho Dớt biết một thứ cây bí hiểm xưa nay chưa ai biết Dớt phải lấy lá cây này vềsắc thành nước cho Crônôx uống thì mới có thể thành công Titanomachie, tiếng HyLạp: makhê: chiến đấu giao tranh

Liều thuốc mới công hiệu làm sao! Crônôx uống xong là lập tức trong bụng có gì nônmửa ra hết Thế là là ba chị gái và hai anh trai của Dớt sống lại Cả hòn đá trá hình Dớtxưa kia cũng không mất Tuy nhiên để lật đổ được Crônôx thì lực lượng của Dớt quáyếu Sáu anh chị em của Dớt làm sao đánh bại được các Tităng cùng với con cháu của

họ vốn là những vị thần có muôn vàn sức mạnh Dớt phải giải thoát các Hêcatôngkhia vàcác Kiclôp bị nhốt trong lòng đất Những vị thần khổng lồ này xưa kia bị Uranôx đàyxuống địa ngục Tartar khi Crônôx lật đổ Uranôx họ đã được giải thoát Nhưng rồiCrônôx thấy để họ sống trên dương gian sẽ có ngày gây ra hiểm họa cho địa vị củamình, vì thế tốt hơn hết là cứ trả họ về sống dưới vương quốc Tartar Dớt đã giải thoátcho các Xiclôp và các Hêcatôngkhia Lực lượng của phe Dớt mạnh hẳn lên Với nghềrèn khéo léo, Xiclôp Arghex đã sáng tạo ra chớp và trao cho Dớt, vì tên của thần,Arghex, nghĩa là “chớp”, còn Brôngtes thì trao cho Dớt sấm và Xtêrôpex, sét Thật ra thì

ba thứ vũ khí lợi hại này đều là công trình chung của cả ba anh em Các Xiclôp còn rèncho thần Hađex một chiếc mũ tàng hình Ai đội mũ này thì địch thủ dù có trăm mắt cũngkhông sao thấy được Thần Pôdêiđông thì được cây đinh ba dài và nhọn hoắt Với câyđinh ba này Pôdêiđông có thể gọi gió bảo mưa, khêu sóng biển gây ra những cơn bãokhủng khiếp và cũng có thể làm cho trời yên sóng lặng tùy theo ý muốn Riêng Tităngskêanôx và con gái là XtíchNữ thần cai quản con sông âm phủ-đứng về phía Dớt Cáccon của Xtích là các nữ thần Nhiệt Tình- Dêlôx, Thắng Lợi-Nikê, các nam thần UyQuyền-Gratôx, Bạo Lực-Bia đều theo mẹ chống lại Crônôx và các Tităng khác Người tacòn kể Tităng Dapê và con Zéloạ, Zèle, FAcharnement Nikê Victoire Cratos, Pouvoir,Puissance Bia, Violunce, Force cháu, Titaniđ Mnêmôdin cũng đứng về phe Dớt RiêngAtlax con của Tităng Dapê là không theo cha, Atlax chống lại Dớt Cuộc giao tranh diễn

ra suốt mười năm trời vô cùng khủng khiếp: đất lở, trời rung, biển sôi, núi sập tưởngchừng như vũ trụ thế gian trở lại cảnh hỗn mang nguyên thủy buổi nào Các Tităng bêtừng quả núi ném tới tấp vào phe Dớt Phe Dớt cũng giáng trả lại không kém Dớt cho

nổi sấm rung chuyển bầu trời, phát ra những tia chớp chói lòa mặt đất và giáng sét thiêuđốt, phá sập mọi thứ chung quanh Thần Pôdêiđông dùng cây đinh ba khơi sóng của đẽidương lên tạo ra những cơn giông tố hung dữ Biển khơi sôi réo, gào thét, vật mình quằnquẽi làm rung chuyển cả mặt đất và run rẩy cả bầu trời Còn các Hêcatôngkhia với trămtay và năm chục đầu thì không sức nào cản được Và cuối cùng các Tităng bị vây chặtphải chịu đầu hàng Thần Dớt xiềng họ lại rồi tống giam xuống địa ngục do thần Tartarcai quản Các Tităng bị tống giam vào một khu vực hết sức nghiêm ngặt, nội bất xuất,ngoại bất nhập, chung quanh là những bức tường đồng dày Nhưng cẩn thận hơn, Dớtcòn giao cho các quỷ thần Hêcatôngkhia trấn giữ ngay ở cửa Riêng thần Atlax là concủa Tităng Dapê chịu một hình phạt khác Thần Dớt bắt Atlax phải giơ vai ra, gánh đội,chống đỡ cả bầu trời suốt quanh năm, ngày tháng Sau này Atlax lại phạm tội bạc đãingười anh hùng Perxê, con của Dớt, vi phạm truyền thống quý người trọng khách, nên

đã bị Perxê biến thành ngọn núi đá cao ngất Và chính ngọn núi đá Atlax cho đến nayvẫn chống đỡ bầu trời ở trên đầu chúng ta

Nếu không có nó, có thể bầu trời đã đổ sập xuống, đổ ụp xuống đất từ lâu rồi Thế làsau mười năm giao tranh ác liệt, Dớt đã chấm dứt được quyền lực cai quản thế gian củacác vị thần già Các vị thần trẻ do Dớt cầm đầu từ nay sắp đặt lại trật tự trong thế giantheo ý định của mình Họ chọn ngọn núi slanhpơ cao ngất làm nơi trú ngụ, xây dựng trên

đó một cung điện cực kỳ nguy nga, lộng lẫy, tráng lệ Nơi đây không khí trong veo,quanh năm ngày tháng lúc nào cũng chan hòa ánh sáng Chẳng có khi nào tuyết rơi,băng giá, cũng chẳng có những đám mây u ám đưa mưa dầm gió bấc về Thật là một nơi

ở thanh cao, tuyệt diệu của các vị thần Từ đây người ta gọi thế hệ các vị thần trẻ do Dớtcầm đầu là các vị thần ở ngọn núi slanhpơ, gọi tắt là các vị thần slanhpơ Nói về thần At-lax, thời cổ đẽi người ta tạc tượng vị thần này là một con người to khỏe, lực lưỡng đangcúi khom lưng giơ vai ra chống đỡ cả một quả cầu to đè nặng xuống trên vai Vì lẽ đócho nên ngày nay ở nhiều nước trên thế giới, cuốn sách in bản đồ, địa lý nước này nướckhác mang tên là Atlax Từ đó mở rộng ra cả đến những cuốn sách khoa học có tuyển intranh ảnh để minh họa và giới thiệu toàn cảnh một vấn đề cũng gọi là Atlax Rồi đến đốtxương cổ đầu tiên của cột sống đỡ cái đầu chúng ta cho ngay thẳng khỏi suy sụp cũngmang tên Atlax Quê hương Atlax theo người xưa kể ở miền cực Tây, tên gọi là Alăngtơ(Atlante) Vì thế miền biển cực Tây đối với người Hy Lạp, Đại Tây Dương, mới có têngọi là Đại Dương Atlăngtích Trong nghệ thuật kiến trúc, những cột chống tạc hìnhngười, hoặc những môtip người đội, chống đỡ cho một thành phần nào trong công trìnhkiến trúc, mang tên là Atlăngtơ (Atlante) Vì quê hương Atlax ở Atlăngtơ cho nên người

ta cũng gọi Atlax là Atlăngtơ Océan Atlantique

Cuộc giao tranh với các Ghigăngtôx (Ghigăngtômakhi) T uy nhiên trật tự mới do thầnDớt tạo lập chưa phải đã ổn định vững vàng, chưa phải đã loại trừ được hết nguy cơ đảo

ngược Nữ thần Đất Mẹ-Gaia không hài lòng trước việc Dớt đối xử với các Tităng tànnhẫn như vậy Bà nhớ thương lớp những đứa con khổng lồ đầu tiên của mình bị giamgiữ trong ngục tối Bà nuôi ý định một ngày nào đấy phải giải thoát cho chúng Và Gaia

đã tìm đến những đứa con Ghigăngtôx -Đại khổng lồ của mình Đây là những đứa consinh ra từ giọt máu của Uranôx lúc bị tử thương Ghigăngtôx là những quỷ thần, hìnhthù vô cùng quái đản Nửa người nửa rắn, cao lênh khênh như núi, lông lá, râu tóc rậmrạp như rừng, mỗi bước chân là những con mãng xà dữ tợn Bọn chúng được võ trangkhiên giáp sáng ngời, lao dài nhọn hoắt Nhưng những quỷ thần này thiệt phận hơn cácđàn anh ở chỗ, chúng không bất tử, nghĩa là chúng có thể chết như người trần, song chỉchết với một điều kiện nhất định phải cùng một lúc bị một vị thần và một người trầnđánh Phải cả hai, thần và người cùng đánh thì mới hạ nổi các gã Ghigăngtôx-Đại khổng

lồ Có một thứ cỏ lạ, nếu tìm được uống vào thì có thể làm cho các quỷ thần Ghigăngtôxtrở thành bất tử, thân thể sẽ cứng như đồng như sắt, gươm đâm chẳng thủng, lao phóngchẳng xuyên Nữ thần Gaia biết thứ cỏ thần tiên đó Nàng báo cho lũ con Ghigăngtôxbiết và há vọng chúng sẽ mau chóng tìm được Tiếc thay, thần Dớt cũng biết điều bí mậtnày Thần lập tức ra lệnh cấm không cho thần Hêliôx-Mặt Trời, Xêlênê -Mặt Trăng và

ôx -Rạng Đông có những ngón tay hồng, được tỏa chiếu ánh sáng xuống mặt đất Nhưthế Trời và Đất sẽ tối như bưng, chẳng ai biết lối mà đi tìm Cỏ thần tiên không thể lọtvào tay ai ngoài tay thần Dớt Cuộc giao tranh lần này diễn ra ác liệt hơn trước nhiều.Các Atlăngtơ Ghigăngtôx bê những hòn núi đá ném vào đỉnh slanhpơ Nhưng vô hiệu.Chúng lại đem lửa đốt cháy từ đất cho đến tận trời há vọng thiêu ra tro cả ngọn slanhpơ.Nhưng lửa không sao bén mảng được đến chỗ ở của các vị thần trẻ Giáng trả lại lũ Đạikhổng lồ Ghigăngtôx là những đòn sét nổ, sấm rền kinh thiên động địa Bầu trời đen kịtchốc chốc lại lóe ra những tia sáng loằng ngoằng như những ánh mắt hằn học dữ tợn.Các quỷ thần Ghigăngtôx quyết một phen tử chiến với các vị thần slanhpơ Chúng bênhững hòn đá, xếp chồng lên nhau để leo lên hòng đánh tràn vào đỉnh slanhpơ cao ngất.Tình hình thật nguy ngập Các vị thần slanhpơ phải cầu cứu đến một người trần tên gọi

là Hêraclex Đây là một người trần có sức khỏe không thua kém gì các vị thần Hêraclexđến, chàng dùng sức mạnh phi thường của mình xô đẩy thần Ghigăngtôx Thế là đổ sậptất cả Lũ Ghigăngtôx rơi từ trên cao xuống Cùng lúc đó Dớt và các vị thần giáng sấmsét, phóng lao, ném đá, tung lửa ra đánh tới tấp xuống bọn chúng Hêraclex với cây cungthần của mình bắn cho chúng những trận mưa tên đau buốt Lũ Ghigăngtôx, kẻ chết, đứa

bị thương, bọn sống sót bỏ chạy tán loạn Dấu vết các trận đánh và cuộc tháo chạyhoảng loạn của chúng còn in lại ở những vùng đất quanh Địa Trung Hải Sườn núi lửaEtna còn in dấu chân của tên Ghigăngtôx ngxơlađ (Encelade) Có người bảo tên này bịđánh chết ở đảo Xixin Có người nói hắn bị Dớt bắt sống và đày xuống địa ngục Tartar.Những dãy núi đá ở vùng Thrax trong bán đảo Panlêmê ở Hy Lạp, ở vùng XônphatarĐơpadôn ở Italia đã bị lửa của cuộc giao chiến đốt cháy đến cằn cỗi Chuyện về cuộc gi-

ao tranh với các quỷ thần Ghigăngtôx thật ra còn dài lắm 45 46 Prev Page 21 Next NàoHêraclex và nữ thần Atêna đã đánh bại tên Ankiôpê ra sao, nào cuộc giao đấu giữa Hêr-aclex, Hêra với tên Porphiriông sau được Dớt đến giúp sức, quật ngã địch thủ như thếnào, rồi thần Apônlông hạ phiantex, Điônidôx đánh bại ritôx nhiều chuyện lắm, thậtkhông thể nào kể hết được Tuy nhiên ta không thể bỏ qua một vị thần đã có những đónggóp hết sức quan trọng cho chiến thắng của Dớt Đó là Tităng Prômêtê, vị thần đã từ bỏhàng ngũ các vị thần già, đứng về phe các vị thần trẻ mà Dớt là người cầm đầu.Như vậycác vị thần slanhpơ đã một lần nữa, lần thứ hai chiến thắng các thế lực cũ Trong thầnthoại ấn Độ, cuộc giao tranh giữa thần Inđra với Vritơra, một cuộc giao tranh vô cùngkhốc liệt, kết thúc bằng chiến thắng của Inđra đã mở đầu cho sự sáng tạo ra thế gian.Nhờ Inđra chiến thắng Vritơra, giải thoát cho Nước Vũ Trụ-Người Mẹ thần linh, nênNước Vũ Trụ mới sinh ra được Mặt Trời Có Đất, có Trời, có Không Trung lại có Nước

và Hơi ấm của Nước Có Mặt Trời, ánh Sáng và Khí Nóng của Mặt Trời nên mới có thếgian, thần thánh và loài người cũng như các loài vật khác

Cuộc giao tranh với Tiphông Nữ thần Gaia vẫn không nguôi mối oán hận trong lòng

Bà vẫn muốn giải thoát cho các Tităng bị giam giữ trong lòng đất Lần này Gaia giao sứmạng phục thù cho Tiphông (Táphon, Táphée) Như trên đã kể, cuộc tình duyên của Ga-

ia với Tartar đã sinh ra Tiphông; một con quỷ thần cực kỳ hung dữ, cực kỳ quái dị Hắncao chót vót tưởng như đầu chạm tới trời, lưng rộng mênh mông tưởng chừng như sôngdài biển cả, tiếng nói ầm ầm tựa thác đổ sấm rền Hơn nữa Tiphông còn biết nói đủ mọithứ tiếng của vạn vật, muôn loài Hắn có thể sủa như chó, hót như chim, rú như sói, rốngnhư bò, kêu như dê, gầm như sư tử Chỉ dang hai tay ra là tưởng như Tiphông có thể

ôm được cả châu âu, châu á vào lòng Đầu của Tiphông không phải là đầu người mà làmột trăm cái đầu rồng, đầu rắn tua tủa, ngoằn ngoèo, quằn quẽi, lúc nào cũng lăm le nhưmuốn quấn, muốn siết lấy ai Có chuyện lại kể, đó là những ngón tay của Tiphông.Tiphông lại có cánh để bay khắp mọi nơi Cả mắt cả miệng đều có thể phun ra lửa,những ngọn lửa có lưỡi dài hung tợn có thể liếm băng mọi thứ trên đời Mình Tiphông làmột lớp vẩy cứng, lớp vẩy mà ngày nay chúng ta có thể thấy ở loài bò sát như con kỳ đà,

cá sấu Tiphông rất hung hăng và táo tợn, đâu đâu hắn cũng có thể sục sSo, luồn lách,len lỏi đến, cho nên hắn rất kiêu căng, ngang ngược Các vị thần slanhpơ đã đối phó vớiTiphông ra sao? Đây là một sự thật đáng buồn, không lấy gì làm vẻ vang cho các vị,song lại không thể che giấu được Các vị chỉ có mỗi một cách đối phó là cao chạy xabay Tam thập lục sách tẩu vi thượng sách! Các vị chạy thẳng một mạch sang tận AiCập

Thế nhưng có một vị thần của các vị thần dám trụ lại đương đầu với Tiphông Đó làthần Dớt Chẳng phải kể dài dòng chúng ta cũng đoán biết được cuộc giao tranh lần này

ác liệt, khủng khiếp gấp muôn ngàn lần hai cuộc giao tranh trước Tiphông phóng lửa

thiêu đốt hết mọi vật xung quanh Dớt liên tiếp đánh trả bằng những đòn sét đánh.Tiphông phóng lửa, ném đá thì Dớt cũng ném đá, phóng lửa Khói bụi mù mịt Đất runlên và giật giật từng cơn Trời vùng vẫy, giãy giụa trong màn hơi nóng dày đặc bốc lêncuồn cuộn Biển thì nóng sôi lên sùng sục Sông lớn, sông nhỏ đều cạn nước ThầnHađex ở tận thế giới ngục tù sâu thẳm, dưới lòng đất cũng run lên vì sợ hãi quá chừng.

Cả đến thần Crônôx và các Tităng cũng nhớn nhác, lo âu Cuộc giao tranh vẫn tiếp diễn

và xem ra khó có thể đoán định được kết thúc như thế nào, vì hai đối thủ đều không phải

là những kẻ tầm thường và thua kém nhau về bất cứ một vũ khí gì Trong một đòn áchiểm, Dớt giáng một nhát sét ầm vang xuống và thấy Tiphông loạng choạng rồi ngã gục.Dớt bèn tiến lại gần định để bắt sống Tiphông hoặc để bồi cho Tiphông một đòn nữa, kếtthúc thắng lợi cuộc giao tranh Ai ngờ Tiphông mới bị thương nhẹ Và bất chợt Tiphôngvùng dậy giật phăng lấy cây rìu Dớt cầm trong tay bổ cho Dớt một đòn tựa trời giáng Bịmột đòn bất ngờ, Dớt ngã quay xuống đất, mê man Tiphông liền lấy dao lóc hết gân ởchân tay Dớt Tiphông không thể giết chết được Dớt bởi lẽ Dớt vốn bất tử Nhưng bằngcách làm ấy, lóc hết dây gân, Tiphông biến Dớt thành một vị thần vô dụng, sống cũngnhư chết, không cử động được Bây giờ thì chẳng còn phải đề phòng gì nữa, Tiphôngvác ngay Dớt lên vai đem về ném vào một cái hang hẻo lánh ở tận đảo Xixin Tiếp đóTiphông đem những dây gân lóc được ở người Dớt ra bỏ vào một miếng da gấu bọc kínlại rồi giao cho con rồng Đenphinê (Delphinée) canh giữ Thế là Tiphông có thể yên chí

mà khoái cảm với thắng lợi của mình, một thắng lợi mà theo hắn là vĩnh viễn, là khôngthể nào xoay chuyển được Chỉ còn mỗi một việc giải thoát các Tităng nữa là xongnhiệm vụ với Gaia Tình hình thật là bi đát Vị thần phụ vương của các thần và ngườitrần thế bị cầm tù Vương triều slanhpơ liệu có thể đứng vững được không, một khi cácTităng được giải thoát khỏi Tartar -Địa Ngục?

Làm thế nào để cứu được Dớt bây giờ? Chỉ có cách giải thoát cho Dớt thì các vị thầnslanhpơ mới có thể giữ được quyền cai quản thế gian Hermex và Păng, hai con của Dớt,suy tính như thế và đảm nhận sứ mạng cứu cha Dùng vũ lực đương đầu với Tiphônghẳn là không được rồi Chỉ có thể dùng mưu được thôi Hermex và Păng lên đường Haingười đem theo cây đàn lia và ống sáo Họ lần tìm đến chỗ Tiphông và gảy lên nhữngtiếng đàn thánh thót êm ái Lần đầu tiên trong đời, gã quỷ thần Tiphông được nghe tiếngđàn Hắn say mê, ngây ngất tưởng chừng như được thưởng thức rượu nho của thầnĐiônidôx pha với mật ong vàng Bỗng dưng Hermex và Păng ngừng lại, thở dài:

- Chà, thật đáng tiếc! Cây đàn này tồi quá, đến phải vứt nó đi thôi Biết thế này, chúngtôi sẽ làm một cây đàn thật tuyệt diệu để đến đây chúng ta cùng thưởng thức thì có phảihay biết bao không?

- Sao?

- Tiphông hỏi lại.

- Có thể làm được một chiếc đàn tuyệt diệu hơn chiếc này ư ?

- Làm được chứ! Nhưng phải cái hơi khó

- Khó những gì các bạn cứ nói đi, ta sẽ giúp đỡ

- Phải tìm được gân của một vị thần làm bộ dây thì mới được Tiếng đàn sẽ trong trẻo,

ấm cúng, thánh thót khác thường, sẽ hay gấp muôn nghìn lần thứ tiếng đàn anh vừanghe Tiphông lập tức đi lấy bọc gân của thần Dớt về giao cho Hermex và Păng Không

để lỡ thời cơ, hai vị thần này liền lẻn vào trong hang Dớt bị giam, nhanh nhẹn và khéoléo nối lại các dây gân và bắp thịt cho Dớt Phút chốc Dớt trở lại khỏe mạnh như xưa vàsẵn sàng lao vào cuộc chiến đấu phục thù Lần này Dớt đứng trên một cỗ xe thần cócánh, từ xa, đánh nhau với Tiphông Dớt vung lưỡi rìu giáng sét liên hồi, bủa vâyTiphông bằng một lưới lửa dày đặc Tiphông vác hết quả núi này đến quả núi khác némDớt Nhưng vô ích, vì Dớt cho nổi phong ba bão táp làm cho những hòn núi đá đó bayngược lại, đè lên Tiphông Cuối cùng Tiphông bị đánh bại hoàn toàn và Dớt sau khi xemxét kỹ mới yên tâm trở về đỉnh núi slanhpơ bốn mùa mây phủ, mở tiệc mừng chiếnthắng với các chư vị thần linh Chuyện Tiphông đánh nhau với Dớt nói qua là như thếchứ thật ra còn có thể kể dài hơn Xin kể rõ về cái chết của Tiphông Tiphông giao chiếnvới Dớt hồi lâu thì bị trọng thương, đành phải bỏ chạy Thần Dớt không hề chậm trễ,rượt đuổi theo ngay Vừa đuổi thần vừa giáng sét chém, đốt lần lượt hết trăm đầu củaTiphông

Trong lúc tên quỷ thần này hoang mang, nao núng, mải cắm đầu chạy thì Dớt thừathắng vác luôn ngọn núi Etna ném theo Tiphông Không thể tưởng tượng được đòn đánhnày mạnh đến như thế nào, ác hiểm đến như thế nào Ngọn núi bay vèo đi như ta némmột hòn đá và đè sập xuống Tiphông kết liễu gọn đời hắn Giống như một người thợ rènnung miếng sắt cứng trong lò khi kéo miếng sắt ra đặt trên đe, khói còn bốc lên nghingút hồi lâu rồi mới tắt Cũng vậy, xác của Tiphông bị ngọn núi Etna chôn vùi còn phụtlửa lên miệng núi gây ra biết bao tai họa cho thế gian Để thật yên tâm hơn nữa đối vớimột địch thủ đáng sợ, Dớt tống giam hẳn Tiphông xuống địa ngục Tartar sâu thẳm Thếnhưng cuộc đời của Tiphông chưa hết ở dưới địa ngục, Tiphông kết duyên với một quáivật nửa phụ nữ, nửa rắn tên là khiđna (Echidna) Về dòng dõi của quái vật này, người thìbảo mụ là con của Gaia với thần Biển Pôngtôx Có người lại kể chính bố mẹ của mụ làCridao và tiên nữ Canloirôê (Callirhoé) con gái của thần skêanôx Tiphông và khiđnasinh ra được khá nhiều con Con cái của đôi vợ chồng quái đản này đứa nào cũng lưugiữ, thừa kế được cái “nếp nhà” quái vật bắt đầu từ cha mẹ chúng Trước tiên quái vậtKhimer (Chimère) đầu sư tử, đuổi rồng, thân dê Có người lại nói, chính mắt đã trông

thấy Khimer có ba đầu: Sư tử, rồng và dê, miệng phun ra ba dòng lửa Quê hương củaKhimer mỗi người kể mỗi khác, có người nói, chính quê tên này ở tận bên ấn Độ Rồiđến chó ngao hai đầu Orthrôx (Onthroạ), chó ngao ba đầu Xerber (hoặc Kerber) (erbèreKerbère), mãng xà trăm đầu Lernơ Đấy là những anh em sinh ba của gia đình quái vật.

Về chó ngao Xerber, có người bảo, không phải chỉ có ba đầu, mà có tới năm chục đầu.Chó ngao Xerber, lại kết hôn với mẹ khiđna sinh ra quái vật Xphanh (ạphinx) có cánh,nửa thân trên và khuôn mặt là người phụ nữ, nửa thân dưới là sư tử, đuôi rồng Lại còn

ác quỷ Mêduydơ (Méduse), sư tử Nêmê (Némée), con rồng ở xứ Cônkhiđ (Colchide),con rồng Lađông (Ladon) canh giữ những quả táo vàng, tặng phẩm của nữ thần Đất Mẹ-Gaia cho Hêra ngày cưới Tiphông còn sinh ra những ngọn gió hung bạo (Không phảigió rôx, Nôtôx, Bôrê và Dêphia) gây nên những cơn lốc, cơn bão và những ngọn sóngthần khiến cho thuyền bè đi biển bị đắm, mùa màng bị thiệt hại, người chết, của mất đauthương, ai oán không sao kể xiết Nói về Dớt thì từ đây không còn phải bận tâm đối phóvới một kẻ thù nào nữa Dớt cũng chẳng còn phải lo sợ một thế lực nào, vì thế đã đến lúcDớt có thể ân xá cho những vị thần thuộc thế hệ trước

Dớt mở ngục Tartar giải thoát cho các Tităng và Crônôx, đưa họ đến trị vì ở một nơi

xa tít tắp mù khơi Đó là một thế giới tuyệt diệu trên những hòn đảo “Hạnh phúc”, nơi

mà tất cả niềm hạnh phúc vô Hádre de Lerac (du lac de Lerne) Tư, thanh thản sung túccủa thời đẽi Hoàng kim đang còn lưu giữ được Như vậy là kết thúc cuộc giao tranh lầnthứ ba của các vị thần trẻ, các vị thần của thế giới slanhpơ văn minh và năng động hơnnhững vị thần già cổ hủ của ngọn núi Othrix Và thần Dớt trở thành vị thần tối cao củatrật tự mới và Pháp chế mới, trật tự và Pháp chế của thời đẽi anh hùng Thật ra hình ảnhnày về Dớt có phần nào làm người ta quên đi cái hình ảnh “thuở hàn vi” xưa kia củaDớt, lúc Dớt chỉ đơn thuần là sấm sét, giông bão, mây mưa Lại có lúc Dớt là hàng rào,

là gióng cửa, là thanh gỗ chắn đảm nhận chức năng vị thần bảo hộ cho gia đình Giờ đây

ở cương vị mới, Dớt giữ lại sấm sét như là thuộc tính của mình Nguồn gốc của loàingười năm thời đẽi Các vị thần đã được sinh ra như thế, khởi nguyên từ Vũ Trụ, Đất,Trời, Tình Yêu rồi từ thần này sinh ra thần khác, nối tiếp nhau đời đời kiếp kiếp Nhưngcòn loài người được sinh ra như thế nào, đó là điều ai cũng muốn biết Ai đã sinh ranhững con người trên thế gian này? Xưa kia, các vị thần Đó là các vị thần slanhpơkhông hề biết đến tuổi già và cái chết, đã sáng tạo ra loài người Các thần đã lấy vàngtạo ra giống người đầu tiên Những con người đầu tiên này sống trong thời đẽi màCrônôx nắm quyền cai quản thế gian Thời đẽi Crônôx còn được người xưa gọi là thờiđẽi Vàng hay thời đẽi Hoàng Kim, hoặc thời đẽi Xatuyếcnơ Othráx một ngọn núi thuộcđất Thessalie (Bắc Hy Lạp) ở phía Nam của ngọn núi slanhpơ

Vào thuở ấy con người sống khác bây giờ nhiều Thiên nhiên đem lại cho họ biết baothức ăn, vật dụng dồi dào, hoàn hảo Cây trĩu quả, lúa chắc bông, đất đai màu mỡ, mưa

thuận gió hòa tóm lại không có một điều gì đáng phàn nàn chê trách Con người sốngnhư các vị thần chẳng hề biết đến lo âu, phiền não Họ cũng không phải làm những côngviệc cực nhọc đến kiệt sức người Cảnh đói khổ chẳng bao giờ bén mảng đến cuộc sốngcủa bất cứ ai Không có bệnh tật làm cho con người phải đau đớn, âu sầu Và con ngườicũng không biết đến tiếng gõ cửa dọa đe của tuổi già và cái chết Ngày này qua ngàykhác con người sống trong hội hè, yến tiệc tưng bừng và cứ trẻ đẹp mãi mãi Của cải đều

là của chung hết thảy mọi người vì thế chẳng một ai phạm phải những thói hư tật xấunhư: tham lam, ky cóp, trộm cắp, lừa đảo Cửa ngõ chẳng phải then trong khóa ngoài,rào đóng trước sau Con người sống trong tình thương yêu đùm bọc, quấn quýt lấy nhau.Mọi người đều trung thực, tin cậy lẫn nhau và trọng danh dự Con người cứ thế sống mãicho tới một người nào đó, họ từ giã cõi đời, từ giã một cách bình thản, tự nhiên như mộtgiấc ngủ êm dịu thường đến đè nặng trên mi mắt, chinh phục họ Khi đất đen đã phủ kíngiống người Vàng này thì từ đây họ bước sang một cuộc đời mới Thần Dớt vĩ đẽi giaocho họ một sứ mạng cao cả Họ sẽ đóng vai trò của những vị thần Nhân Hậu (Bienveil-lant) nhưng không phải sống trên đỉnh slanhpơ mà sống trên mặt đất, làm người bênhvực chân lý và bảo hộ cho những người trần thế chúng ta Họ cũng gánh vác cả côngviệc phân phối của cải cho mọi người Đó là đặc ân của thần Dớt vĩ đẽi đã ban chonhững người của thời đẽi Hoàng Kim do Crônôx trị vì và chính thần Dớt đã giao chongười con gái của mình là nữ thần Đikê, nữ thần Công Lý, điều khiển thế gian nên mới

có cuộc sống tốt đẹp như vậy Nhưng rồi mọi việc đều biến đổi

Thời đẽi Hoàng Kim qua đi, con người Vàng chẳng còn trên thế gian nữa Và phảimột thời gian khá lâu sau này các vị thần slanhpơ mới sáng tạo ra được một giống ngườithứ hai để kế tiếp giống người Vàng đầu tiên Nhưng con người bây giờ được sáng tạo rakhông phải bằng vàng mà bằng bạc Nó chẳng giống gì lớp người trước kia về hình dángcũng như về trí tuệ Nói đúng ra nó có phần không đẹp như trước và có phần kém thôngminh hơn Từ đây, người mẹ phải nuôi con vất vả sớm hôm, nuôi mãi, nuôi mãi ròng rãmột trăm năm, đứa con mới khôn lớn trưởng thành Nhưng con người của thời đẽi Bạcnày sống chẳng được bao lâu Sự ngu ngốc đã gây ra cho họ biết bao tai họa Họ không

xA Lynh được những điều cám dỗ xấu xa Từ đâu mọc lên trong trái tim họ những dây

mơ rễ má của thói ghen tỵ, tham lam, xúc xiểm, dối trá, tàn bạo Họ mất trí đến nỗikhông còn biết sống cho mực thước nữa Họ đã khinh thị thần linh, không chịu dâng lễhiến tế đều đặn Và thế là Dớt nổi cơn thịnh nộ, chôn vùi họ xuống đất đen, bắt họ phảichết

Thật ra thì họ chỉ được phép sống một cuộc đời mới ở dưới âm phủ Họ chẳng đượcmột ân huệ gì của các bậc thần linh Thần Dớt vĩ đẽi, bậc phụ vương của các thần linh vànhững người trần thế, lại sáng tạo ra một giống người thứ ba nữa Đây là giống ngườiĐồng, được sáng tạo ra từ cán của những ngọn lao đồng, khác hoàn toàn giống người

Bạc Đó là những con người rất hung hăng và rất đáng sợ Loại người này chỉ ưa thíchnhững cuộc giao tranh là suối nguồn của máu và nước mắt Họ có một trái tim rắn như

đá, lạnh như băng, chẳng hề xót xa trước cảnh đầu rơi máu chảy Họ cũng chẳng biếtđến những cử chỉ tế nhị, dịu dàng, những thú vui thanh nhàn, cao thượng mà chỉ quenthú vui với bạo lực, với cảnh đầu rơi máu chảy Được thần Dớt ban cho một thân hìnhcao lớn, to khỏe với những đôi tay, bắp chân gân guốc có thể bạt núi ngăn sông nhưng

họ lại không dùng sức lực đó để cày cấy, trồng trọt mà lại dùng vào các cuộc chinhchiến, chém giết lẫn nhau Những người Đồng làm những ngôi nhà bằng đồng để ở, vậtdụng trong nhà từ giường ghế cho đến đồ ăn thức đựng cũng đều bằng đồng Vũ khítrong các cuộc giao tranh cũng bằng đồng bởi vì thời ấy sắt đen cứng rắn chưa ai biếtđến Những người Đồng không ăn bánh mì Với tính khí hung hăng, kiêu ngạo, họ luônchém giết lẫn nhau Cứ thế, hết cuộc chém giết này đến cuộc chém giết khác cho đếnmột ngày kia chẳng còn sót một ai trên thế gian nữa Giống người Đồng đã tự hủy diệt vì

sự thái quá, sự không mực thước Họ phải từ bỏ mặt đất chan hòa ánh sáng tươi vui để đivào địa ngục muôn đời tối tăm của thần Hađex, chẳng một chút vinh quang lưu lại, vàthế là chấm dứt thời đẽi Đồng của giống người Đồng Khi đất đen đã bao phủ giốngngười Đồng thì cũng là lúc Dớt, người con của Crônôx, một lần nữa lại sáng tạo ra giốngngười thứ tư cho Đất Mẹ Đây là một thế hệ người đứng đắn hơn, ưu tú hơn giống ngườitrước Họ là những vị anh hùng của dòng giống thần linh được mang danh là các vị Bánthần Các vị anh hùng Bán thần này đã sống trên mặt đất bao la của chúng ta với baonhiêu chiến công hiển hách Nhưng họ cũng không có được một cuộc sống vĩnh hằng.Các cuộc chiến tranh thảm khốc và những cuộc hỗn chiến bạo tàn cướp đi cuộc sống của

họ Người thì chết dưới chân thành Tebơ bảy cổng, kẻ thì bỏ mình trong cuộc tranhgiành gia súc của dip Và biết bao nhiêu người con ưu tú đã xuống thuyền vượt biểnkhơi mù xám để sang đánh thành Tơroa vì nàng Hêlen mà không thấy được ngày trở về.Thương xót những vị Anh hùng Bán thần, thần Dớt ban cho họ một cuộc sống mới vôcùng tốt đẹp Thần đưa họ tới một nơi cách biệt Thèbes với mọi người, xa tít tắp mùkhơi, ở tận nơi cùng kiệt của đất Đây là những hòn đảo Hạnh phúc trên bờ đẽi dương doskêanôx cai quản có vực nước xoáy sâu Họ sống ở đây trái tim thanh thản, chẳng phảitất bật lo toan về bát cơm manh áo Đất đai phì nhiêu, màu mỡ, cứ mỗi năm ba vụ hiếndâng họ những hạt lúa chắc mẩy, ngọt như mật ong vàng Thời đẽi thứ năm là thời đẽiSắt, một thời đẽi nghiệt ngã và tồi tệ hơn tất cả các thời đẽi trước Đây là thời đẽi thốngtrị của nữ thần Hibrix-Nữ thần Thái Quá (Không mực thước)

Con người được tạo ra bằng sắt, hai thái dương xám xịt, suốt đêm ngày bị đắm chìmtrong cuộc sống vất vả, cực nhọc, bận rộn, tức tưởi Và chẳng thể nào chấm dứt được taihọa ấy Các vị thần đã đem lại cho con người bao nỗi ưu tư nặng nề khôn tả Thời đẽinày sa sút đến mức xấu tốt lẫn lộn, phải trái không phân minh ở cái thời đẽi Sắt này conngười đối xử với nhau lạnh lùng, tàn nhẫn Cha mẹ chẳng chăm sóc, yêu mến, lo toan

dạy bảo con cái Con cái chẳng kính trọng mẹ cha Truyền thống quý người trọng kháchmất hết, tình bạn chân chính chẳng còn Biết bao chuyện đau lòng đã xảy ra: cha giàcon bạc, hiếu nghĩa nhạt phai, danh dự bị vất bỏ Điều Chân, điều Thiện, lời thề hứa mấttính chất thiêng liêng, cao cả Quyền thế là sức mạnh thống trị tối cao Vì thế kẻ ác tâm

có thể hại người lương thiện bằng những lời bịa đặt xấu xa

Thói xấu muốn lợi mình hại người, thích thú trước việc dèm pha, chèn ép, triệt hạingười khác cứ hiện ra lồ lộ dưới một bộ mặt đen xỉn ghê gớm Bất hòa, bạo lực, chiếntranh cứ bám riết cuộc sống của loài người như một tai họa, một nỗi bất hạnh triền miên

Vì lẽ đó các nữ thần Lương Tâm (Conạcience) và công bằng (équité) vốn che giấu thânthể kiều diễm của mình trong những tấm lụa trắng phải từ bỏ con người để trở về vớicuộc sống của các vị thần bất tử ở Hybria, la Démesure, Orguell đỉnh slanhpơ Đời sốngtrần thế chẳng có chỗ dung thân cho hai vị nữ thần này nữa Còn các vị thần trên đỉnhslanhpơ tức giận giống người Sắt này khôn tả Các vị chẳng ban cho họ những phúc lợinhư xưa Từ nay họ phải nai lưng ra làm việc đổ mồ hôi, sôi nước mắt mới có miếng ăn

Để có được thịt muông thú họ phải dấn thân vào những cuộc săn bắt nguy hiểm Để cóđược cá ăn họ phải đương đầu với biển khơi hung dữ Để có được thóc lúa, hoa quả họphải chống chọi với nắng hạn, mưa úng, bão lụt Đời sống của giống người Sắt ngắn hơncác giống người ở các thời đẽi trước

Họ phải chịu nỗi khổ đau giày vò của tuổi già và bệnh tật Nỗi bất hạnh cứ bám daidẳng vào cuộc sống của họ như những cái vòi của con bạch tuộc bám chặt vào đá màkhông phương kế gì rứt bỏ nó ra được, cứu chữa được Đó là câu chuyện về nguồn gốcloài người trải qua năm thời đẽi do nhà thơ Hy Lạp Hêdiôđ kể, một câu chuyện nghe thìcũng hay nhưng quả thật cũng không lấy gì làm vui cho lắm Bởi vì nó là chuyện thầnthoại mà! Huyền thoại về năm thời đẽi của loài người của Hêdiôđ có chút gì phảng phất,

na ná như những huyền thoại nào đó của Thiên Chúa giáo Điều dễ nhận thấy nhất là ởquan điểm cho rằng con người sống càng ngày càng hư hỏng, tội lỗi, xấu xa đến mứcthần thánh, Thượng Đế đã nhiều lần gia ân, khoan hồng cho nhưng con người vẫn chứngnào tật ấy Và chính vì những tội lỗi ghê gớm của con người mà thần thánh phải trừngphạt, tước bỏ không ban cho họ cuộc sống an nhàn, vĩnh hằng, hạnh phúc Thần thánh

đã trừng phạt con người, bắt con người phải “lao động” mới có miếng ăn Khoa tôn giáohọc gọi quan điểm này là mạt thế luận Xuất phát từ quan điểm này mà Thiên Chúa giáo

có tội tổ tông, tội lỗi của Cain, nạn hồng ESchatologic, gốc từ tiếng Hy Lạp eschatos:cuối cùng tận cùng, kết thúc và logoạ: ngôn từ, diễn văn, khoa học thủy, ngày tận thế,ngày phán xét cuối cùng Phật giáo có quan điểm: con người ta sinh ra là đã mang ngayvào bản thân mình cái tiền oan nghiệp chướng của mọi nỗi khổ đau Cái “dục” của conngười ngày càng

lớn ngày càng làm cho con người hư hỏng, tội lỗi Prômêtê và loài người Thuở ấy thếgian chỉ mới có các vị thần Mặt đất mênh mông dẫu đã có khá nhiều vị thần cai quảnsong vẫn còn hết sức vắng vẻ Không muốn để tình cảnh buồn tẻ đó kéo dài, bữa kia haianh em Prômêtê và pimêtê xin với Uranôx và Gaia tạo ra cho thế gian thêm nhiều nhiềucái gì đó để cho cuộc sống đông vui Uranôx và Gaia ưng thuận Hai vị giao luôn việc

đó cho hai anh em Prômêtê và pimêtê Cậu em, pimêtê mừng quá, tranh ngay lấy đất vànước nhào nặn ra, trước hết, là các loài vật và ban cho mỗi con vật một đặc ân của thần,một “vũ khí” để có thể phòng thân, hộ mệnh, bảo vệ được cuộc sống của giống loàimình

Con Prométhéo, tiếng Hy Lạp: người tiên đoán épiméthée, tiếng Hy Lạp: người lơđễnh, đãng trí đần độn thì được ban cho ân huệ chạy nhanh như gió Con thì có đôi mắtsáng xanh nhìn thấu cả đêm đen Con thì có thân hình khổng lồ mạnh khỏe hết chỗ nói

Có con thân hình bé nhỏ nhưng lại có nọc độc gớm ghê Rồi con có bộ lông dày, con cósải cánh rộng Con thì xuống nước không chìm, con thì trèo leo thoăn thoắt Tóm lạimỗi con vật, mỗi giống loài đều có “vũ khí” cần thiết để sống được ở thế gian Côngviệc làm xong xuôi, pimêtê gọi Prômêtê đến để xem xét lại Mọi việc đều tốt, rất tốt nữa

là đằng khác Nhưng xem kỹ ra thì tai hại thay, còn sót lại một con, một con mà chàngpimêtê đần độn lại quên mất chẳng ban cho một đặc ân, một thứ “vũ khí” gì Đó là conngười! Một con người, nhưng trần trụi, trần trụi hoàn toàn Phải, đúng là một con ngườitrần trụi hoàn toàn trước mặt Prômêtê Làm thế nào bây giờ? Làm thế nào để con ngườisống được ở thế gian khi các “nguyên liệu” đặc ân đã sử dụng phân phối hết rồi? Conngười sẽ sống thế nào trước các con vật: hổ, báo, voi, sói, vẹt, nhím, gấu, ngựa, sư tử,

cá, chim là những con vật đã được sáng tạo hoàn hảo? Là những con vật đã được bancho đặc ân của thần thánh? Và rồi còn phải đương đầu với nắng, mưa, bão tố, núi lửaphun, nước sông dâng, đất liền phút chốc thành biển cả, bãi bể hóa nương dâu biết baobiến thiên, tai họa khôn lường? Prômêtê đã nghĩ như thế Và vị thần có bộ óc thôngminh, có tài nhìn xa trông rộng này quyết sửa chữa bằng được cái thiếu sót của chú em

lơ đễnh, đần độn của mình Prômêtê dựa theo thân hình trang nhã của các vị thần tái tạolại con người cho có một thân hình đẹp đẽ thanh tao Phải làm cho con người đẹp đẽthanh tao hơn hẳn con vật Prômêtê lại làm cho con người đứng thẳng lên, đi bằng haichân để đôi tay được thảnh thơi làm nhiều việc khác Nhưng như thế vẫn chưa đủ Conngười vẫn còn bấy yếu và thua kém nhiều so với các con vật Phải làm cho con ngườimạnh hơn hẳn con vật thì nó mới có thể sống được trong thế gian này Prômêtê liền băngngay lên bầu trời cao xa tít tắp, đến tận cỗ xe của thần Mặt Trời Hêliôx, lấy lửa của thầnMặt Trời châm vào ngọn đuốc của mình đem xuống trao cho loài người Và thế là từ đó,thế gian, mặt đất lúc nào cũng rực cháy ngọn lửa của Prômêtê ban cho Con người thoátkhỏi cảnh sống tăm tối, giá lạnh, đói khát

Ngọn lửa trở thành người bạn thân thiết, người bảo vệ chắc chắn nhất, một vũ khímạnh nhất của loài người Ngọn lửa của con người hơn hẳn bộ lông dày, hàm răng sắc,cặp móng nhọn, thân hình đồ sộ, khỏe mạnh, tài bay cao, nhìn xa, chạy nhanh như bất cứcon vật nào Và với ngọn lửa của Prômêtê, con người, thế hệ này qua thế hệ khác, tạodựng cuộc sống của mình ngày càng văn minh hạnh phúc hơn Và từ đó dẫu mong manh

và bấy yếu Giống loài người đã có ngọn lửa của Prômêtê Ngọn lửa thiêng dạy họ biếtbao nghề Người đàn bà đầu tiên của thế gian Truyện Prômêtê trao ngọn lửa cho loàingười còn có đôi đoạn kể khác nhau đôi chút: Chuyện kể rằng, xưa kia khi thần Dớtsáng tạo ra loài người, sáng tạo rồi nhưng thần Dớt lại không ban cho một đặc ân gì hết

để họ có thể dùng làm vũ khí bảo vệ giống nòi Họ sống trần trụi trong một cuộc sốngtối tăm, hoang dại với biết bao nỗi hiểm nguy đe dọa họ từng phút từng giờ Khi ấy trênthế giới chỉ có rặt là đàn ông, còn đàn bà chưa có Các vị thần chưa sáng tạo ra cho cuộcsống người đàn bà Việc làm đó của thần Dớt khiến Prômêtê bất bình vì Prômêtê vốnyêu quý loài người

Bữa kia nhân vụ phân xử một cuộc tranh chấp giữa các vị thần bất tử và loài ngườiđoản mệnh ở Mêcônê, Prômêtê với trái tim ưu ái đối với loài người đã chọn một con bò

to béo giết thịt để dâng các vị thần và ban cho loài người Vốn yên quý loài người vàkhông ưa gì thần Dớt, Prômêtê đã chia thịt ra làm hai phần Một phần là bộ lòng vànhững miếng thịt ngon Prômêtê đem bọc lại trong một mảnh da xấu xí Còn một phần lànhững miếng xương ngắn, xẩu dài, gân dai, bạc nhạc, thần đem bọc lại trong một lớp mỡbéo ngon lành Và Prômêtê kính cẩn dâng cả hai phần lên để cho Dớt lựa chọn Dớtchẳng nghi ngờ gì, chọn ngay phần mỡ béo bọc ngoài vì nó hấp dẫn hơn cả Nhưng hỡiôi! Khi mở ra thì bên trong toàn là xương xẩu chẳng có lấy một miếng thịt nào Dớt tứcuất lên tận cổ song đành ngậm đắng nuốt cay Nhưng cũng vì thế mà trong trái tim của

vị thần này bùng lên một nỗi căm tức, thù địch đối với Prômêtê và loài người Vì câuchuyện này mà loài người từ đó trở đi, đời này qua đời khác, mỗi khi cúng tế thần linhđều phải kính cẩn đốt xương súc vật trên các bàn thờ uy nghi, trang trọng Dớt thù ghétPrômêtê và loài người "Loài người là cái gì mà Prômêtê lại quan tâm, chăm sóc chúngđến như thế?

Đã thế ta sẽ không ban cho chúng ngọn lửa thiêng liêng nữa Ta sẽ chẳng lấy cây tần

bì làm đuốc, đốt cháy lên ngọn lửa hồng không mệt mỏi để trao cho chúng nữa Để xemxem chúng sẽ sống ra sao và Prômêtê liệu có cứu chúng khỏi họa tuyệt diệt không nào!“.Dớt nghĩ thế và làm như thế Nhưng Prômêtê đã đoán được ý đồ của Dớt bởi vì thần vốn

là người tiên đoán được mọi việc Và lập tức Prômêtê lấy ngọn lửa thiêng liêng củathiên đình ủ kín vào trong lớp ruột xốp khô của một loài cây sậy (Férule) đem xuốngtrần trao cho loài người Bằng cách ấy Prômêtê đã đem ”tia lửa giống“ băng qua bầu trờixuống trần mà Dớt không hay không biết Thế là ngọn lửa của Prômêtê đến tay loài

người Khắp mặt đất, chỗ này chỗ khác, nơi này nơi khác người người nhà nhà truyềncho nhau cái ánh sáng thiêng liêng bất diệt đó Từ thiên đình nhìn xuống, bỗng nhiênDớt thấy đâu đâu cũng rực lên từng đốm sáng nhấp nhánh, bập bùng Dớt biết, thôi thế

là mưu đồ của mình đã bị Prômêtê phá vỡ Ngọn lửa thiêng liêng, báu vật riêng của cácbậc thần linh, một vũ khí vô địch đã bị mất rồi Ngọn lửa đã về tay người trần thế mấtrồi Một nỗi căm tức lại cắn rứt trái tim của thần Dớt: ” Thế là loài người không bị tiêudiệt nữa không thể tiêu diệt loài người được nữa! Chúng nó đã có một vũ khí vô địch

mà chỉ riêng các vị thần slanhpơ mới có nhưng không tiêu diệt được chúng thì ta cũngquyết không để cho chúng sống yên vui, hạnh phúc! "

Dớt nghĩ thế và mưu tính một sự trả thù Các vị thần slanhpơ được triệu đến Theolệnh của Dớt, vị thần Chân thọt Hêphaixtôx danh tiếng lẫy lừng, lấy đất và nước nhàonặn ra một người nhưng không phải là người đàn ông, mà là một người đàn bà, mộtthiếu nữ, phỏng theo hình dáng thanh tú, kiều diễm của các vị thần Đương nhiên làngười thiếu nữ đó phải vô cùng xinh đẹp Ngay các vị nữ thần khi thấy cũng phải tấmtắc khen thầm Hêphaixtôx còn ban cho người thiếu nữ đó tiếng nói thánh thót như chim,sức sống bừng bừng, rạo rực như hơi thở hừng hực của lửa nóng ở lò rèn Và đó là vậtdành riêng cho giống người trần đoản mệnh Sức sống này được vị thần Chân thọt đưavào ẩn náu trong một thân hình mềm mại như một làn sóng biển, uyển chuyển như mộtgiống dây leo, sáng ngời như ánh trăng rằm, long lanh như những hạt sương chưa tanbuổi sớm Nữ thần Atêna có đôi mắt sáng ngời, ban cho nàng chiếc thắt lưng xinh đẹpcủa mình và một tấm áo dài trắng muốt Nàng lại còn ban cho người thiếu nữ đó mộttấm lụa mỏng để cô ta trùm lên vầng trán cao cao xa xa vời vợi của mình Một chiếc mũbằng vàng do đích thân thần Hêphaixtôx với bàn tay khéo léo của mình sáng tạo ra,được nữ thần Atêna đem tới âu yếm đặt lên đầu người con gái Trên chiếc mũ vàng ngờingợi này, Hêphaixtôx đã dày công chạm khắc biết bao hình ảnh đẹp đẽ của vũ trụ và thếgian: núi rừng chập chùng, suối sông uốn khúc, nai thơ thẩn dưới trăng, hươu từng bầygặm cỏ nơi đây dưới ánh bình minh người người đang mải miết cày lật đất đen, nơi kiabên bếp than hồng, người người quây quần nướng thịt thú rừng, thỏ, nai săn được Nữthần Tình yêu và Sắc đẹp Aphrôđitơ ban cho cô gái vẻ đẹp duyên dáng, dục vọng đắmsay và sự khêu gợi thầm kín Còn thần Hermex ban cho cô gái tài nói năng tế nhị, dịudàng, có thể cám dỗ làm xiêu lòng người khác Thần lại ban cho cô gái cả tài che giấu ýnghĩ thật của mình, trái tim nghĩ một đằng miệng nói một nẻo Đó là sự không trungthực và thói xảo trá, ỏn thót, điêu ngoa Cả những lời nói nịnh khéo, khen bừa, lẩn tránhquanh co để được vừa lòng tất cả mọi người hoặc lấp lửng nước đôi, mặn nồng vừa đấy

mà đã nhạt phai ngay liền, thoắt khóc thoắt cười đều do vị thần Trộm cắp Hermex bancho cô gái hiền dịu, trong trắng, đẹp đẽ tuyệt vời đó Tiếp đến những nữ thần Duyên SắcKharit và nữ thần Khuyên Nhủ đeo vào cổ người thiếu nữ những chiếc vòng vàng muônphần xinh đẹp Còn những nữ thần Thời Gian - Hơr có mái tóc đẹp đội vào đầu cô gái

vòng hoa xuân rực rỡ thắm sắc thơm hương Khi mọi việc đã xong xuôi, Hermex tuântheo ý định của thần Dớt, đặt tên cho người thiếu nữ đó là “Păngđor” nghĩa là “có đủmọi tài năng” Mà đúng thế, bởi các vị thần đã ban cho người con gái đó Charites, thầnthoại La Mã: Gràces gồm ba nữ thần Aglác (La Brillante), Thalie (La Verđoáante), Eu-phroạáne (La Joie intéricure) Perạuasion, Peitho, thần thoại La Mã: Suad Heures, gồmhai nữ thần Thallo và Carpo sau thêm một hoặc hai nữ thần nữa là Eirêné (Paix) vàAuxo cai quản thời gian chín nở của mùa màng Còn có tên gọi là các nữ thần Saisons(mùa màng) đủ mọi tài năng Thần Dớt quyết định đưa người con gái này xuống trần đểlàm vợ Pimêtê Từ nàng Păngđor này sẽ sinh sôi, nảy nở ra giống đàn bà, một loài độchại cho giống đàn ông mà giống đàn ông không sao dứt bỏ được bởi vì, theo sự sáng tạocủa các vị thần, giống đàn bà là loài không thể chịu đựng được cuộc sống vất vả, nhọcnhằn, nghèo túng, khó khăn mà chỉ sinh ra để sống trong cảnh an nhàn, sung túc vàhưởng thụ kết quả lao động khó nhọc của người đàn ông, cũng như gây ra cho người đànông biết bao điều đau khổ, phiền muộn trong chuyện hôn nhân và gia đình.

Người đàn bà sẽ là người bạn đường của người đàn ông nhưng là người bạn đườnggây ra những nỗi bất hạnh cho người đàn ông Đó là cái tai họa mà thần Dớt ban cho loàingười Theo lệnh của Dớt, vị thần Dẫn Đường sáng suốt Hermex đưa Păngđor xuốngtrần để làm bạn với pimêtê Dớt còn giao cho Păngđor một cái chum đậy kín (có chuyện

kể là “cái hộp”, “cái tráp”) và căn dặn kỹ, dặn đi dặn lại Păngđor không được mở raxem Không phải kể dài dòng hẳn mọi người cũng đoán biết được đứng trước Păngđor,chàng pimêtê sẽ như thế nào Anh ta bối rối, ngây ngất đến đờ đẫn người ra trước sắcđẹp của Păngđor Vốn là người có đầu óc nặng nề, chẳng tỉnh táo gì, nay trước tình cảnhnày anh ta lại càng mất tỉnh táo hơn nữa, nhất là khi được nghe những lời nói dịu dàng,được tiếp nhận những cử chỉ rất rất đáng yêu của Păngđor Thế là pimêtê quên sạch cảnhững lời dặn dò chắc chắn của Prômêtê trước lúc Prômêtê bị thần Dớt sai bộ hạ đến bắt

đi, giải đến một vùng núi đá hoang vắng và xiềng Prômêtê vào đó Vì là người tiên đoánnên Prômêtê biết trước mưu đồ của Dớt Chàng dặn lại pimêtê, tuyệt không được nhậnmột tặng phẩm gì, tiếp nhận một ai của thần Dớt đưa đến Nếu có thì phải gửi trả lại các

vị thần slanhpơ ngay Nhưng làm sao mà pimêtê nhớ được lời căn dặn ấy hay dẫu cónhớ thì làm sao mà pimêtê có đủ nghị lực để thực hiện đúng lời căn dặn ấy, và việc phảixảy ra đã xảy ra pimêtê cưới Păngđor làm vợ Không rõ đôi vợ chồng này đã sống vớinhau bao nhiêu ngày để cho đến một ngày kia họ gây ra tai họa cho thế gian và loàingười, cái tai họa gớm ghê truyền kiếp bắt đầu từ gia đình họ Số là Dớt có trao choPăngđor một cái chum đậy kín và dặn đi dặn lại Păngđor không được mở ra xem.Păngđor nói điều đó cho pimêtê biết Nghe lời vợ, chàng cẩn thận đưa chum vào trongphòng và chẳng hề ngó ngàng, táy máy đến cái vật thiêng liêng ấy của thần Dớt Chàngcũng không quên dặn bảo gia nhân điều cẩn mật mà vợ chàng đã từng nói đi nói lại vớichàng nhiều lần Nhưng bữa kia, khi pimêtê đi vắng, Păngđor ở nhà, bỗng đâu từ trái tim

nàng ngọ nguậy thói tò mò muốn biết xem trong chiếc chum kia đựng những gì mà thầnDớt lại ra lệnh nghiêm cấm ngặt nghèo đến thế, căn dặn kỹ lưỡng đến thế, Păngđor đắn

đo suy nghĩ, nửa muốn nửa không, nhưng rồi nghĩ quanh nghĩ quẩn thế nào, nàng lại đểcho tính tò mò xúi giục Thật là ma đưa lối quỷ dẫn đường! “ Chậc cứ mở ra một tị,nhoáng cái thôi rồi đậy kín, chắc chẳng tội vạ gì ” Păngđor nghĩ thế và mở nắp chum

ra Một cơn gió lốc từ đáy chum cuốn bay lên, ùa ra ngoài làm Păngđor tối tăm mặt mũi.Những thứ gì trong đó? Đó là những hạt giống, những hạt giống của mọi loại tai họanhư: Chiến tranh, Đói khổ, Trộm cắp, Lừa đảo, Phản bội, Dối trá, Ghen tị, Thù hằn, ứchiếp, Bạo lực, Keo kiệt, Bủn xỉn, Bạc ác, Bất nhân, Bất nghĩa, Bệnh tật, Dịch tả, Thươnghàn, Dịch hạch, Sốt rét Lũ lụt, Động đất, Sụt đất, Núi lửa phun tóm lại là mọi thứ Taihọa, Xấu xa và Tội ác Păngđor đậy vội nắp chum lại thở phào một cái Nàng có biết đâuhành động tò mò của nàng đã gây cho loài người một cuộc sống bi thảm, khốn khó màkhông bút nào tả xiết Những hạt giống của mọi thứ Tội ác, Xấu xa Tai họa bay đi khắpnơi trên thế gian nảy mầm đâm nhánh ở bất cứ chỗ nào có con người, luồn lách vào tráitim con người Và cũng từ đó trở đi loài người mất đi cuộc sống vô tư, êm ấm, hạnhphúc Nhưng tuy nhiên, trong cuộc sống, phúc họa, buồn vui, sướng khổ thường bênnhau Có lẽ nào, bên cái tai bay vạ gió đó mà loài người trần tục chúng ta phải chịu, háchẳng còn điều gì an ủi chúng ta? Có, nhất định phải có!

Và đúng thế, Dớt còn bỏ vào, bỏ lẫn vào trong muôn vàn hạt giống của mọi loại Tội

ác, Xấu xa, Tai họa một hạt giống Há vọng Hạt giống này không bay đi lẫn vào cùngvới đám những hạt giống kia Nó còn nằm lại ở đáy chum Và Păngđor đã kịp đậy nắpchum để giữ nó lại Hạt giống Há vọng ở lại với con người, còn lại với cuộc sống conngười Nghèo nàn thay một hạt giống an ủi! Song cũng được, cũng tốt Và với, chỉ vớihạt giống Há vọng không thôi, loài người vẫn sống, cố sống, cứ sống không chịu để chonhững Tội ác, Xấu xa, Tai họa đè bẹp, và chỉ với hạt giống Há vọng không thôi, loàingười đương đầu với tất cả thử thách trong cuộc sống của mình Và có lẽ họ tin rằng vớihạt giống Há vọng này, một ngày kia họ sẽ khôi phục lại cảnh đời thái bình, hạnh phúcxưa kia bằng mồ hôi, nước mắt của họ Ngày nay trong văn học thế giới, thành ngữ “Cáichum của Păngđor” hoặc “cái hộp của Păngđor” chỉ một sự việc, sự vật gì bề ngoài thìhào nhoáng đẹp đẽ nhưng bên trong lại xấu xa, thối nát, độc địa giống như những câutục ngữ “Khẩu Phật tâm xà”, “Miệng thơn thớt bụng ớt ngâm”, “Miệng nam mô bụngmột bồ dao găm” trong văn học nước ta Nạn hồng thủy Đơcaliông (Deucalion) và Piara(Pyrrha) Giống người đá Như đã kể, con người trên thế gian sống ngày càng xấu xa, hưhỏng, tội lỗi Tội nặng nhất của con người là đã kiêu căng, ngạo mạn, khinh thị thánhthần

Thần Dớt giận họ vô cùng Thần nghĩ bụng: “ Phải xóa bỏ cái đồ hư hỏng ấy đi vàtạo ra một giống mới tốt đẹp hơn, ngoan ngoãn hơn, trong sạch hơn ” Nghĩ xong, thần

quyết định sẽ dùng nước để tẩy rửa sạch cái giống người hư hỏng đã làm ô uế mặt đất.Thần ra lệnh cho thần Mưa hành động Thế là hết ngày này ngày khác, đêm này đêmkhác, mưa từ trời cao trút xuống mặt đất bao nhiêu là nước Mưa ròng mưa rã, mưa tầmmưa tã, mưa hoài mưa mãi không ngơi không dứt chút nào Cẩn thận hơn, Dớt còn cấmkhông cho thần Gió Nôtôx và rôx ra khỏi đỉnh slanhpơ, vì chỉ có hai vị thần này mới cóthể xua tan được những đám mây đen gây ra lũ lụt do thần Dớt dồn về lớp lớp chấtchồng Mưa to và kéo dài như thế khiến cho nước ở biển, sông suối, hồ ao ngày mộtdâng cao Nước dâng lên tràn bờ, vỡ đê, ngập lụt khắp ruộng đồng, đô thị, làng mạc.Chẳng mấy chốc mà khắp mặt đất chỉ là một biển nước mênh mông, trắng xóa chẳngcòn gì là dấu vết của đồng lúa chín vàng, ruộng nho trĩu quả, rừng xanh sẵn thú lắmchim Người người, nhà cửa đều bị nước cuốn trôi ra biển Cuối cùng chỉ còn lại giống

cá là được dịp vùng vẫy, lặn ngụp thỏa thích Chúng đi khắp đó đây, tung tăng nô đùakhông hề biết gì đến thảm họa ghê gớm mà Dớt đã giáng xuống cho loài người

Nhưng may thay loài người không chết hết Vẫn còn sót lại hai người, đúng hơn làmột cặp vợ chồng Chồng tên gọi Đơcaliông là con của Tităng Prômêtê và tiên nữClimênê, vợ tên gọi là Piara, con của pimêtê và Păngđor Hai vợ chồng Đơcaliông và Pi-ara sinh cơ lập nghiệp ở đất Texxali vốn là những người nhân nghĩa, phúc hậu nên đượcthần Dớt gia ân cho sống sót Prômêtê theo lời phán truyền của Dớt, xuống báo tin chocon biết tai họa khủng khiếp sắp tới và cách đề phòng Theo lời chỉ dẫn của cha, Đơcal-iông đóng một cái hòm lớn, chất đầy lương thực Khi trời đổ mưa, nước bắt đầu dângcao, hai vợ chồng rời nhà vào ngồi trong hòm Và chiếc hòm đã bập bềnh trên sóngnước, trôi nổi đi khắp đó đây dưới những trận mưa tầm tã, ròng rã suốt chín đêm ngày.Chín đêm ngày lênh đênh như thế cho đến ngày thứ mười thì chiếc hòm của hai vợchồng Đơcaliông và Piara trôi dạt đến ngọn núi Parnax, một ngọn núi duy nhất không bịnhấn chìm dưới nước Đó cũng là lúc thần Dớt nguôi giận, mưa tạnh dần, nước rút hết,mặt đất hiện ra Thấy tạnh mưa, nước rút hai vợ chồng Đơcaliông bảo nhau ra khỏi hòm.Thật không thể nào kể xiết nỗi bàng hoàng, ngơ ngác của họ trước cảnh mặt đất tiêuđiều, hiu quạnh, xác xơ đến thế Họ đi xuống chân núi tìm thấy một ngôi đền thờ bị bùnphủ kín, rêu rong bám dày song chưa đến nỗi đổ nát Họ nghĩ ngay đến việc phải dâng lễvật tạ ơn thần Dớt và các vị thần của thế giới slanhpơ đã cứu giúp họ tai qua nạn khỏi.Hài lòng vì nghĩa cử thành kính của hai vợ chồng, thần Dớt bèn sai thần Hermex, ngườitruyền lệnh nhanh nhẹn của các thần, xuống gặp họ:

- Này hỡi Đơcaliông và Piara! Dớt bậc phụ vương của các thần và những người trầnthế, đã hiểu thấu tấm lòng thành kính của các con Theo lời phán truyền của Dớt, cáccon sẽ là người mở Có chuyện kể núi Orthrits đầu cho một dòng giống mới của loàingười Vậy các con có điều gì muốn kêu cầu, thỉnh nguyện thì cứ nói Dớt người con

của Crônôx, sẽ cho các con được tosi nguyện Nghe lời truyền phán của thần Hermex,Đơcaliông vô cùng sung sướng Chàng cất tiếng cầu xin:

- Hỡi thần Hermex vĩ đẽi! Xin nhờ thần về truyền đạt lại cho đấng phụ vương chí tônchí kính của các vị thần bất tử và những người trần thế đoản mệnh rằng ta chỉ cầu xinthần Dớt và các chư vị thần linh hãy làm cho mặt đất có cuộc sống của loài người, đâuđâu cũng có con người sống đông đúc tươi vui, nhộn nhịp Hermex, vị thần đi nhanhnhư tên bắn, nghe Đơcaliông nói xong bèn trở lại đỉnh slanhpơ tâu lại cho Dớt biết, Dớtgật đầu ưng thuận Từ đỉnh slanhpơ cao ngất, thần phán truyền cho họ những lời sauđây:

- Các người hãy lấy vải che mặt ra khỏi đền thờ và ném lại sau lưng mình xương của

mẹ các người! Thoạt nghe những lời phán truyền ấy, Piara vô cùng kinh hãi Nàng bảochồng: “Không, không đâu, làm sao chúng ta có thể đang tâm làm được một việc nhưthế ” Nhưng Đơcaliông bình tâm khuyên can vợ Chàng suy nghĩ hồi lâu về ẩn ý củalời phán truyền " Ai là mẹ của chúng ta? Ai ? Ai ? Đất -đúng rồi! -Đất, mẹ củamuôn loài, người nuôi dưỡng mọi sinh linh vạn vật Thế thì xương mẹ là gì?

Là những hòn đá!" Chàng nói điều suy nghĩ của mình cho vợ biết Và hai vợ chồnglàm theo sự suy nghĩ đó Đúng như thế! Thật kỳ diệu! Mỗi hòn đá Đơcaliông vứt về phíasau mình biến thành một người đàn ông, mỗi hòn đá Piara vứt về phía sau mình biếnthành một người đàn bà Và loài người cứ thế hồi sinh trên mặt đất đông vui, nhộn nhịp

Từ đây một giống người Đá từ thần Mẹ Đất sinh ra, sống bám lấy Mẹ Đất và bằng mồhôi, nước mắt của mình, họ ra sức làm việc để khôi phục lại cái thời Hoàng Kim trànđầy hạnh phúc yên ấm xưa kia Đơcaliông và Piara sinh được một con trai đặt tên làHenlen (Henlen) Henlen lấy tiên nữ Ordêix (Oraéis) sinh ra được ba người con trai làĐôrôx (Doroạ), Xutôx (Xouthoạ) và ôlôx (éoloạ, éole) Xutôx sinh được hai người contrai là Iông (Ion) và Ancaiôx (Achaeos, Achaios) Đó là những vị thần thủy tổ của bốnnhóm bộ lạc Đôriêng (Doriens), ôliêng (Eoliens), Iôniêng (Ioniens) và Akêen (Achens)cấu thành dân tộc Hy Lạp Và nước Hy Lạp Henlađ là đất nước của vị thần Henlen, mộtđất nước mà nền văn hóa đã tỏa chiếu khắp châu âu, ánh sáng nhân văn cao quý và rực

rỡ của nó như một khởi đầu của mọi khởi đầu.Môtip nạn hồng thủy là một nét khá phổbiến trong thần thoại cổ tích nhiều nước

Trong thần thoại Thiên Chúa giáo chúng ta thấy có chuyện Thượng Đế trừng phạt loàingười vì quá xấu xa, hư hỏng bằng một nạn hồng thủy Riêng ông già Nôê và con cáiđược Thượng Đế sinh phúc cứu mạng vì ăn ở hiền lành Có nguồn chuyện kể: Đôroạ làcon của thần Apollon và tiên nữ Nanhphơ Phthi Henllade người La Mã sau này gọi làGrèce Dớt trừng phạt Prômêtê P rômêtê đã lấy ngọn lửa hồng thiêng liêng, báu vật riêng

có của các vị thần đem trao cho loài người Việc làm đó khiến thần Dớt, đấng phụ vương

của các thần và người trần thế, căm tức đến điên đầu sôi máu Dớt phải trừng phạt loàingười để cho Prômêtê biết rằng, Dớt là một kẻ có quyền lực, rằng sự hy sinh tận tụy củaPrômêtê cho cuộc sống của loài người là vô ích Tuy loài người trở thành bất tử nhờngọn lửa của Prômêtê tội ác và tai họa cùng với biết bao điều xấu xa, điên đảo cũng trởthành người bạn đường bất tử của loài người Vì lẽ đó loài người chẳng thể có đượccuộc sống đạo đức, văn minh, hạnh phúc như Prômêtê mong muốn Dớt phải trừng phạtPrômêtê để cho loài người biết cái giá phải trả cho hành động táo tợn, phạm thượng,dám cướp đoạt báu vật thiêng liêng độc quyền của thần thánh, ngọn lửa hồng không mệtmỏi, là đắt đến như vậy Những kẻ nào nuôi giữ tấm lòng thương yêu loài người, hằngham muốn thay đổi số phận loài người hãy lấy đó làm gương Dớt ra lệnh bắt Prômêtêgiải đến một đỉnh núi cao chót vót trong dãy núi Côcadơ, xiềng chặt Prômêtê vào đó.Hêphaixtôt, vị thần Thợ Rèn danh tiếng, trước đây đã sáng tạo ra người thiếu nữPăngđor, nay đảm nhận việc đóng đanh xiềng Prômêtê vào núi đá Prômêtê bị đày đọa,ban ngày dưới nắng bỏng cháy da, ban đêm dưới sương tuyết rét buốt thấu xương.

Chưa hết, ngày ngày Dớt còn sai một con đẽi bàng có đôi cánh rộng và dài đến mổbụng ăn buồng gan của Prômêtê Dớt tưởng rằng dùng những cực hình đó, Prômêtê sẽphải khuất phục quá hàng mình, Prômêtê sẽ phải từ bỏ lòng thương yêu loài người vàthái độ chống đối đầy kiêu hãnh và thách thức đối với Dớt và thế giới thần linh NhưngPrômêtê vẫn là Prômêtê, trước sau như một không hề run sợ đầu hàng Dớt Và thật là kỳdiệu và lạ lùng biết bao, buồng gan của Prômêtê cũng bất tử như Tităng Prômêtê! Banngày con ác điểu ăn đi bao nhiêu thì ban đêm buồng gan của Prômêtê lại mọc lại bấynhiêu, nguyên vẹn, tươi mới, không hề mang dấu vết của một sự tổn thương, xúc phạmnào Prômêtê biết trước số phận của Dớt: Nếu Dớt lấy nữ thần Thêtix, một nữ thần Biển,thì đứa con trai, kết quả của cuộc hôn nhân này, lớn lên sẽ lật đổ ngôi báu của cha nógiành lấy quyền cai quản thế giới thần linh và loài người như xưa kia cha nó đã từng làmđối với ông nó, Crônôx Quả thật là một sự hiểu biết vô cùng quý báu, có thể nói là vôgiá đối với Dớt Dớt mà biết được điều này thì hẳn rằng, hắn sẽ càng hống hách, kiêucăng tàn bạo hơn nữa Nhưng Dớt không biết Đúng hơn Dớt chỉ biết có một nửa, nghĩa

là Dớt chỉ biết con mình sẽ lật đổ mình, cướp ngôi của mình Nhưng đứa con ấy dongười vợ nào, nữ thần nào kết duyên với Dớt sinh ra thì Dớt không biết Thế giới thầnthánh của đỉnh slanhpơ có biết bao nhiêu vị nữ thần: Aphrrôđitơ, Atêna, Thêtix,Đêmêter, Artemix, ba chị em Moirơ v.v và v.v biết tránh ai và lấy ai? Đó chính là điềuDớt vô cùng quan tâm và hết sức lo lắng

Dớt tưởng rằng cứ xiềng Prômêtê vào núi đá, đày đọa Prômêtê, dùng con ác điểu tratấn hành hạ Prômêtê thì đến một ngày nào đó, Prômêtê phải van xin Dớt tha tội, Prômêtêphải khai báo cho Dớt biết tỏ tường điều bí ẩn mà Prômêtê bấy lâu vẫn giấu kín NhưngDớt đã tính lầm Hàng bao thế kỷ trôi qua, Prômêtê vẫn không hề nao núng, nhượng bộ

Dớt Cuối cùng chính Dớt phải khuất phục trước sức mạnh ý chí của Prômêtê Dớt phảihàng phục Prômêtê Thétis Các nữ thần Biển con của lão thần Biển Nêrê có tên gọichung là Nêrêiđ (Néréides) Người anh hùng Hêraclex dòng dõi của nàng Iô lãnh sứmạng giải phóng Prômêtê Sau bao nỗi gian truân thử thách với những chiến công cực

kỳ phi thường, cực kỳ vĩ đẽi, chàng đã đến đỉnh núi cao chót vót Côcadơ Bằng một mũitên thần, Hêraclex giết chết con ác điểu Thần Dớt bất lực, đành phải cởi bỏ xiềng xíchcho Prômêtê Và chỉ đến lúc đó Prômêtê mới nói cho Dớt biết điều bí mật Nhưng đểkhỏi mang tiếng là người đã cam chịu thất bại trước ý chí kiên định của Prômêtê, Dớt saithần Thợ Rèn Hêphaixtôx rèn một vòng sắt nhỏ và gắn lên trên đó một miếng đá concon để cho Prômêtê đeo vào ngón tay như là vẫn xiềng Prômêtê vào núi đá!

*

* *

Ngày nay trong văn học thế giới Ngọn lửa Prômêtê tượng trưng cho tự do, văn minh,tiến bộ, tượng trưng cho cuộc đấu tranh kiên cường, bất khuất chống lại ách áp bức, bóclột và thói tàn bạo đối với con người Tư tưởng Prômêtê, tinh thần Prômêtê tượng trưngcho ý chí tự do, quật cường, nổi loạn, chống đối quyết liệt với thế lực đen tối, phi nghĩa,không thỏa hiệp nhượng bộ, đồng thời cũng tượng trưng cho thái độ kiên định trong mụcđích cao cả và sự căm ghét tột độ thói phản bội, đầu hàng Còn Tităng ngày nay mangmột nghĩa khác Nó không còn ý nghĩa cũ chỉ thế hệ những vị thần già bảo thủ, lạc hậu.Ngược lại, nó mang một ý nghĩa tốt đẹp chỉ những chiến sĩ lỗi lạc, kiên cường, bấtkhuất, dũng cảm đấu tranh cho những lý tưởng tự do, bình đẳng, hạnh phúc, nhân văn,hữu ái của nhân loại, những nhà tư tưởng lớn, đơn độc nhưng vẫn dũng cảm đấu tranh,thách thức thế lực bạo chúa phản bội nhân dân Mở rộng nghĩa Tităng còn chỉ nhữngthiên tài, những vĩ nhân của nhân loại trong các lãnh vực văn hóa, khoa học, nghệ thuật

*

* *

Thần thoại Prômêtê lấy cắp ngọn lửa của thiên đình đem xuống cho loài người phảnánh chiến công vĩ đẽi của con người tìm ra lửa và biết sử dụng lửa như là cuộc cáchmạng năng lượng đầu tiên cho lịch sử nhân loại Chắc chắn rằng thần thoại này cùng với

ý nghĩa cơ bản, chủ yếu ấy được hình thành trong một thời kỳ xa xưa thuộc giai đoạn thịtộc mẫu quyền, chứ không phải đợi đến thời kỳ Hêdiôđ thế kỷ VIII (trước Công nguyên)

và muộn hơn sau này Exkhin mới có Tuy nhiên trong dạng thái câu chuyện mà chúng talưu giữ được và kể lại ở đây thì dấu ấn của thời kỳ thị tộc phụ quyền in vào khá rõ, kháđậm Trước hết là ở lớp huyền thoại về Păngđor và những tai họa mà loài người phải

chịu đựng Rõ ràng ở lớp huyền thoại này có sự “coi thường phụ nữ”, “đánh giá rất thấpvai trò của phụ nữ” Hơn thế nữa, lại coi phụ nữ như là ngọn nguồn của mọi thứ tai họa,mọi nỗi bất hạnh trong đời sống! Chỉ vì cái thói tò mò của Păngđor mà loài người chúng

ta phải chịu đựng biết bao nhiêu tai họa khốn khổ! Phải chăng đây là một bằng chứng về

“sự thất bại lịch sử lớn của giới phụ nữ” (Ph Enghen)? Sau này trong huyền thoại srextơtrả thù cho cha, srextơ được nữ thần Atêna xử trắng án trong vụ kiện tội giết mẹ, chúng

ta lại có một bằng chứng nữa về sự thất bại đó Nhân đây ta cũng nói thêm một chút vềhuyền thoại tội tổ tông của Thiên Chúa giáo Dường như có một sự đồng dạng nào thìphải Cũng tại thói tò mò của người đàn bà đầu tiên của thế gian, va, nên mới xảy rachuyện ăn quả cấm Và Thượng Đế chí công minh, chí bác ái, chí nhân hậu là như thế

mà sao khi trừng phạt tội lỗi, lại bắt người đàn bà chịu hình phạt nặng hơn?

- Phải mang nặng đẻ đau và phải chịu sự thống trị của người đàn ông Còn người đànông phải đổ mồ hôi sôi nước mắt lấy đất, vật lộn với đất thì mới có miếng ăn Thượng

Đế đã thiên vị đối với người đàn ông, thậm chí có thể nói: “Tay trái giáng đòn trừngphạt nhưng tay phải lại trao phần thưởng”, lại cho người đàn ông được quyền thống trịđối với đàn bà! Đúng là một cách xét xử không công bằng chút nào, bôi nhọ công lý.Nếu như Thượng Đế có một tòa án phúc thẩm thì nhân loại sẽ phải đệ đơn xin cứu xétlại Nhưng Thượng Đế là khởi đầu và cũng là kết thúc cho nên từ gần hai nghìn năm nayngười ta vẫn tin là Thượng Đế chí công, chí minh, chí bác ái, chí nhân hậu Kết luận: sựngu dốt đẻ ra lòng tin mù quáng của tôn giáo Dấu ấn rõ rệt hơn nữa của thời kỳ thị tộcphụ quyền hoặc muộn hơn của thời kỳ hình thành nền văn minh của xã hội chiếm hữu

nô lệ là: tất cả những thành quả của trí tuệ, trí thức của nhân loại, lao động của nhân loạiđều được quá tụ về công lao của Prômêtê và ngọn lửa Chữ viết, y học, toán học, thuậtluyện kim những thành quả chỉ có thể có được khi đã có sự phân công lao động trí óc

và lao động chân tay, khi đã có lao động của những người nô lệ tạo ra sản phẩm dư thừatrong một mức độ ít ỏi nào đó đủ để nuôi một lớp người chuyên làm những công việcquản lý nhà nước, thương nghiệp, nghiên cứu khoa học, sáng tạo nghệ thuật, “ Không

có chế độ nô lệ thì không có quốc gia Hy Lạp, không có nghệ thuật và khoa học HyLạp ”, nói một cách khác không có chế độ nô lệ thì không có huyền thoại như Exkhin

đã diễn tả trong bi kịch Prômêtê bị xiềng Chúng ta ghi nhận ở đây một sự mở rộng, một

sự phát triển của huyền thoại Nhưng điều có ý nghĩa lớn hơn nữa là huyền thoại vềPrômêtê đã xuất hiện như một hiện tượng huyền thoại, phủ nhận huyền thoại thần thánh,phủ nhận thần thánh Những yếu tố thế lực, nhân văn khẳng định sức mạnh của conngười và năng lực nhận thức và cải tạo thế giới của nó được khoác tấm áo ngụy trang

“Thần Prômêtê” Vị thần này với lý tưởng cao cả là tất cả vì hạnh phúc của con người đãđương đầu với bạo chúa Dớt và Ph Enghen, Chống Duy rinh (chương IV: Lý luận vềbạo lực NXB Sự Thật Hà Nội 1959, tr 303) đã chiến thắng vẻ vang Sau này Dớt phảihòa giải, có nghĩa là chấp nhận thất bại, có nghĩa là những lực lượng xã hội bảo thủ,

phản động ngăn cản bước tiến của văn minh, của sự hình thành Nhà nước chiếm hữu nô

lệ - polis phải chấp nhận thất bại Chính vì lẽ đó mà Các Mác nói: “Các vị thần Hy Lạp

đã bị đánh tử thương một cách bi thảm lần thứ nhất trong vở ”Prômêtê bị xiềng của hin( )" Prômêtê là thần thánh phá hoại lòng tin vào thần thánh, là sức mạnh của conngười được thần thánh hóa để phủ định thần thánh Tính biện chứng của sự phát triển tưtưởng của nhân loại trong giai đoạn quá độ từ xã hội công xã nguyên thủy sang xã hộichiếm hữu nô lệ ở Hy Lạp xưa kia phức tạp, quanh co, uốn khúc là như thế Chúng tacũng sẽ thấy hiện tượng này trong thần thoại Điônidôx

Ex-*

* *

Chuyện về nguồn gốc của loài người và những nỗi bất hạnh của loài người là như thế.Nhưng lại có câu chuyện kể khác hẳn đi Có chuyện nói con người đầu tiên của thế giansinh ra từ Đất nhưng chẳng phải do ai nhào nặn lên Con người từ dưới đất chui lên Lại

có chuyện kể, con người đầu tiên của thế gian là con của một dòng sông, đúng hơn, concủa một vị thần Sông tên là Inacôx (Inachạ) Thần Sông Inacôx lấy tiên nữ Mêlia(Mélia) - một nàng Nanhphơ - sinh ra được một người con trai đặt tên là Phrônê(Phronée) Con người từ dòng sông mà ra, dòng sông sinh ra con người, người xưa đãnghĩ như thế và không phải là không có lý

Biết bao đời nay con người đã sống bên những dòng sông, đã từng thế hệ này đến thế

hệ khác theo dòng sông xuôi chảy mà đi, đi mãi cho tới khi giáp mặt với biển mới thôi.Chính dòng sông đã sinh C Mác và Ph Enghen Về văn học và nghệ thuật (Hài kịch, gi-

ai đoạn cuối cùng của một hình thái lịch sử) NXB Sự Thật Hà Nội 1958 tr -Hoặc C.Mác, góp phần phê phán triết học Pháp quyền của Hêghen NXB Sự Thật Hà Nội 1977

tr 18 ra con người và nuôi sống con người

Nước sông mát rượi đã làm trẻ lại những cánh đồng, xóa đi những nếp nhăn trên vầngtrán, khuôn mặt của người bạn thân thiết đó Vì thế con người cứ theo những triền sông

mà sinh cơ lập nghiệp Làng mạc mọc lên ven sông mỗi ngày một nhiều thêm Dòngsông chẳng còn hiu quạnh như xửa như xưa Giờ đây soi bóng xuống mặt nước hiền hòa

đã có những mái nhà tranh với bóng cây um tùm ấm áp, lượn lờ vệt khói bếp Đâu đóvang lên tiếng chó sủa, tiếng gà gáy, tiếng dê kêu Vào mùa gặt, những đêm trăng, dòngsông xôn xao, náo nức hẳn lên Kể sao cho xiết những khung cảnh êm đềm, ấm cúng củacon người bên những dòng sông! Nếu không có dòng sông thì làm sao có được cái cảnhsầm uất, đông vui, ấm cúng của con người như thế Chẳng phải dòng sông đã sinh ra vànuôi nấng con người đấy chứ sao? Chẳng phải con người đã từ dòng sông mà ra, sốngdựa vào dòng sông như con cái sống dựa vào cha mẹ đó sao! Những người Argôx ở Hy

Lạp xưa kia cho rằng tổ tiên họ ra đời từ một dòng sông Phrônê, người con trai của thầnSông Inacôx là vị vua đầu tiên trị vì ở vùng đồng bằng Argôx Chàng đã dạy cho dânbiết cách làm ruộng, trồng trọt và hơn nữa còn dạy cho dân biết cách sử dụng lửa Chànglấy tiên nữ Kerđô (Kerdo) làm vợ và sinh được bốn con trai Chàng đã có công mở mang

bờ cõi xuống khắp cả vùng đồng bằng Pêlôpônedơ Sau khi chàng qua đời, ba con trai làPêlaxgôx (Pélasgos), Iadox (Iasos), Adênor (Agénor) chia nhau cai quản vùng đồngbằng Pêlôpônedơ Còn người con trai thứ tư tên là Car (Car) đi ngược lên phía Bắc xâydựng lên đô thị Mêgar (Mégare), một đô thị ở eo đất cổ họng nối liền miền Bắc Hy Lạpvới bán đảo Pêlôpônedơ Trong tín ngưỡng của người Hy Lạp cổ xưa, mỗi con sông đều

có một vị thần cai quản Vị thần này là một con bò mộng có khuôn mặt người Vì dòngsông có những cội nguồn thiêng liêng như thế nên người Hy Lạp xưa kia mỗi khi đi quasông đều rửa tay trong dòng nước sông và thành kính cầu khấn thần Sông Khi một cậucon trai đến tuổi trưởng thành, cậu ta thành kính cắt mớ tóc vốn được để dài dâng chodòng sông quê hương thiêng liêng thân thiết coi đó như tặng vật đầu tiên của mình biểuhiện lòng biết ơn và sự gắn bó với cội nguồn, gốc rễ Thế giới ôlanhpơ và mười hai vịthần tối cao Thuở xưa khi Trời và Đất hình thành, những vị thần đầu tiên cai quản thấythần linh và Hy Lạp là mười hai vị nam, nữ Tităng và Titaniđ

Tităng Crônôx sau khi cướp được ngôi báu của cha là Uranôx trở thành vị thần cầmđầu thế giới Tităng Người ta thường gọi thời đẽi các Tităng cai quản bầu trời và mặt đất

là thời đẽi các vị thần già, các vị thần cũ, hay còn gọi là thời đẽi Crônôx hoặc thời đẽiHoàng Kim Dớt lật đổ Crônôx mở đầu cho một thời đẽi mới, thời đẽi của những vị thầntrẻ, những vị thần mới, thời đẽi mười hai vị thần của thế giới slanhpơ Thật ra thế giớislanhpơ không phải chỉ có mời hai vị thần mà có rất nhiều nam thần, nữ thần Nhưngtrên hết thế giới thần thánh đông đảo là mười hai vị nam thần, nữ thần tối cao, mà vịthần số một, đấng tối cao của tối cao là thần Dớt giáng sấm sét, bậc phụ vương của thầnthánh và loài người Ngọn núi slanhpơ cao chót vót, bốn mùa mây phủ là nơi cư trú vĩnhhằng của thế giới thần linh Các thần ở trong một cung điện lộng lẫy làm bằng đồng đỏrực và vàng chói lọi do bàn tay khéo léo của thần Thợ Rèn danh tiếng Hêphaixtôx, đứacon què của thần Dớt, xây dựng lên Đường vào cung điện không phải dễ dàng vì cungđiện slanhpơ chìm khuất sau những đám mây dày đặc dễ gì trông thấy mà lần đường tìmlối Các vị thần bất kể nam, nữ ai ai từ dưới hạ giới lên hay trên thiên đình xuống cũngphải qua nơi ở của ba tiên nữ, có khi bốn tiên nữ có một cái tên chung là Hơr - Thời gi-

an, hoặc còn gọi là Bốn mùa, để các nàng mở cửa mây cho mà đi, nghĩa là các nàng cấtlên những đám mây dày đặc bao quanh, che kín cung điện slanhpơ Cung điện slanhpơtuy bốn mùa mây phủ song bên trong lại là nơi ở tuyệt diệu có một không hai Chẳng cógió mưa ẩm ướt, sương tuyết lạnh lẽo Một vòm trời sáng láng trong xanh như một vòmcây che cho cung điện ánh nắng mặt trời ở nơi đây vàng dịu, êm ả, chẳng thể làm rám

da, cháy thịt, sạm đen khuôn mặt uy nghi, xinh đẹp của các vị thần Các vị thần sống ở

một nơi thanh khiết: mưa chẳng đến mặt, nắng chẳng đến đầu, không khí trong veo,ngày ngày hội họp bàn việc cai quản, điều hành thế gian hay mở tiệc vui chơi trongnhững cảnh vũ hội tưng bừng, đàn ca réo rắt Việc điều hành thế gian được phân chiangay sau khi các vị thần slanhpơ chiến thắng thế hệ thần già.

Dớt, Pôdêiđông và Hađex, ba con trai của thần Crônôx rút thăm chia nhau công việccai quản vũ trụ và thế gian Dớt cai quản bầu trời, Pôdêiđông cai quản các biển khơi, cònHađex cai quản thế giới người chết ở dưới lòng đất Mặt đất và loài người thuộc quyềncai quản chung Tuy nhiên vì Dớt là vị thần tối cao cho nên Dớt cai quản cả thế giới thầnlinh và thế giới loài người Còn cung điện slanhpơ là của chung thế giới thần thánh Dớt

là vị thần tối cao có uy quyền và sức mạnh rất lớn không một ai sánh bằng Thần caiquản bầu trời nên có thể gọi gió bảo mưa, dồn mây gây bão, giáng sấm sét ầm vang,phóng chớp chói lòa Dớt đã từng tự hào về sức mạnh vô địch của mình Dớt có thể némcác thần xuống chốn Tartar mù mịt ở sâu tận thế giới của Hađex trị vì mà không có một

vị thần nào có thể ngoi lên được Dớt, để chứng tỏ sức mạnh hơn hẳn của mình đã tháchthức cả thế giới slanhpơ kéo co Kéo co bằng một sợi dây vàng một đầu là Dớt ở đỉnhslanhpơ, còn một đầu là các nam thần nữ thần ở dưới đất

Đương nhiên các vị thần không dám chấp nhận cuộc thách thức này, vì nếu đúng nhưlời Dớt nói, thì thật là vô cùng nguy hiểm: Dớt có thể kéo tuột các vị thần lên trời và kéotheo luôn cả đất lên, cả biển lên nữa Dớt có thể để cho các vị thần cứ bám vào cái sợidây vàng ấy nhưng còn đầu dây của Dớt, Dớt đem buộc vào một tảng đá ở đỉnh slanhpơ

và như thế các vị thần sẽ bị treo lơ lửng giữa trời Sau khi ba anh em trai Dớt phân chianhau cai quản thế gian thì một việc lớn nữa khiến Dớt phải lo toan là làm sao cho sốthần của thế giới slanhpơ trước hết phải bằng số các Tităng và Titaniđ trước đây, rồi sau

đó sẽ phải tăng nhiều lên nữa vì công việc cai quản thế gian và loài người ngày càng bộn

bề nhiều chuyện Anh em của Dớt chỉ có ba trai và ba gái Như vậy là chỉ có sáu Dớt vàHêra, vợ Dớt phải sinh con đẻ cái để cho chúng mỗi như thế một việc chia nhau cai quảnthế giới thần thánh và loài người Tất nhiên, cuối cùng mọi công việc đều được thu xếpxong xuôi Cung điện slanhpơ có mười hai vị thần nam nữ, bằng với số Tităng và Ti-taniđ trước kia Mười hai vị thần slanhpơ là:

1-Dớt (thần thoại La Mã: Duápiter), vị thần tối cao cai quản thế giới thiên đình vànhững người trần thế, vị thần dồn mây mù giáng sấm sét có tiếng nói ầm vang

2-Hađex (Pluátông), vị thần cai quản thế giới âm phủ, có chiếc mũ tàng hình-DiêmVương

3-Pôdêiđông (Neptuán), vị thần cai quản các biển khơi to nhỏ, vị thần lay chuyển mặtđất, có cây đinh ba gây bão tố -Thần Đại Dương

4-Hêra (Duánông), nữ thần, vợ Dớt, người bảo hộ cho Hôn nhân và Hạnh phúc giađình, bảo hộ cho các bà mẹ và trẻ sơ sinh.

5-Đêmêter (Xêrex), nữ thần cai quản sự phì nhiêu của đất đai, trông nom việc trồngtrọt, mùa màng và đặc biệt bảo hộ cho mùa lúa mì, thường gọi là nữ thần Lúa Mì

6-Hex (Hina Vexrta), nữ thần của bếp lửa, của ngọn lửa trong bếp lửa lò sưởi ở giađình, người bảo hộ cho sự quần tụ ấm cúng của con người trong gia đình, cho cuộc sốngvăn minh

7-Atêna (Minervơ), nữ thần Trí tuệ và Chiến tranh, Công lý và Nghề thủ công, Nghệthuật, con của Dớt

8-Aphrôđitơ (Venuyx), nữ thần Tình yêu và Sắc đẹp

9-Apônlông, con của Dớt và nữ thần Lêtô, thần ánh sáng, Chân lý, OEm nhạc, Nghệthuật, Người xạ thủ có cây cung bạc

10-Artêmix (Đina), nữ thần Săn bắn, người trinh nữ xạ thủ, anh em sinh đôi với lông

Apôn-11-Hêphaixtôx (Vuáncanh), thần Thợ rèn, chân thọt, con trai của Dớt và Hêra, thầnLửa và Nghề thủ công

12-A rex (Marx), thần Chiến tranh, con của Dớt và Hêra Để giúp việc cho thế giớislanhpơ cai quản công việc của thế gian còn có hai vị thần, một nam thần và một nữthần, lo việc truyền lệnh, thông tin liên lạc là Hermex (Hermès) và nữ thần Irix (Iris).Trong cung điện slanhpơ không khí thật là uy nghiêm trang trọng Thần Dớt ngồi trênngai vàng vẻ mặt quắc thước nghiêm nghị Dáng điệu của thần đường bệ, cử chỉ, phongthái khoáng đạt, ung dung khiến mới nhìn thấy Dớt, các vị thần đã thấy ngay được sứcmạnh và quyền lực của đấng tối cao, một sức mạnh và quyền lực biểu hiện ra một cách

tự nhiên, đàng hoàng, bình thản Ngồi hầu bên ngai vàng của Dớt là nữ thần Hòa Bình Ayrênê và nữ thần có cánh Thắng Lợi - Nikê Khi nữ thần Hêra xinh đẹp có đôi mắt bòcái và cánh tay trắng muốt bước vào cung điện thì các thần đều tiến đến đón nàng, chàohỏi nàng một cách thân tình, trân trọng Rồi mọi người giãn ra hai bên mời nàng bướclên ngai vàng Thần Dớt đứng dậy nghiêng đầu, bước xuống mỉm cười chào vợ, đưa tay

-ra đỡ lấy tay vợ dắt lên ngai vàng Dớt và Hê-ra ngồi bên nhau trên ngai vàng Nữ thầnIrix ngồi hầu bên Hêra Nàng sẵn sàng hoàn thành mọi mệnh lệnh của Hêra một cáchnhanh chóng khác thường Với đôi cánh nhẹ nhàng và màu sắc rực rỡ, Irix có thể bay tớimọi chốn xa xăm cùng trời cuối đất rồi trở về mà không để Hêra than phiền về sự chậmtrễ Thần Hermex ngồi hầu bên Dớt Thần không có cánh như nữ thần Irix nhưng truyền

lệnh, thông tin nhanh chẳng kém Irix chút nào, bởi vì Dớt đã ban cho Hermex một đôidép có cánh để thi hành phận sự Với đôi dép này, Hermex chạy trên mây, lướt trênsóng, sà xuống núi, chui xuống biển, đâu đâu cũng đi tới được kể cả việc xuống thế giới

âm phủ Thần còn chỉ đường dẫn lối cho khách bộ hành và các vị thần, còn cai quảnnghề buôn bán, thông thương và tệ hại nhất là thần còn cai quản cả thói lừa đảo, giandối, trộm cắp Các vị thần bước vào bàn tiệc Tiếng cười nói, đàn ca tưng bừng, rộn rã.Các nữ thần Kharít và các nàng Muydơ với vẻ đẹp duyên dáng và uyển chuyển múa theotiếng nhạc, khi thì quần tụ lại thành một vòng tròn, khi thì tản ra thành từng đôi một,nhịp nhàng, đều đặn, hài hòa khiến các thần gật gù tấm tắc khen ngợi Nữ thần Hêbê congái yêu của Dớt và Hêra, được giao cho việc rót rượu dâng mời các thần Đây là loạirượu thánh riêng của thế giới slanhpơ, ai uống vào sẽ trẻ mãi không già, sống hạnh phúc,vui tươi không bao giờ biết đến tuổi già và cái chết Cùng dâng mời rượu thánh và thức

ăn thần với Hêbê là chàng trai xinh đẹp Ganimeđ (Ganámède) chàng xưa kia ở đất Tiểu

Y, là con của vua Tơrôx (Troạ) vị vua đã xây dựng thành Tơroa, và tiên nữ Canlirôê(Callirhoé) con gái của thần sông Xcamăngđơ (ạcamandre), thần Dớt đắm say, mê mệt

vẻ đẹp của chàng đã hóa mình thành một con đẽi bàng sà xuống cắp lấy chàng tha về thếgiới slanhpơ, gia nhập vào thế giới thần thánh, Ganimeđ được thần Dớt ban cho sự bất

tử Nhưng không phải chỉ có Hêbê và Ganimeđ chuyên dâng rượu thánh và thức ăn thầncho các vị thần Thần Thợ Rèn chân thọt, Hêphaixtôx nhiều khi cũng đỡ một chân, mộttay cho hai bạn trẻ Những khi Hêphaixtôx dâng rượu thì bàn tiệc lại vui rộn hẳn lên.Tay cầm một chiếc bình lớn đầy rượu thánh ngọt lịm, thần rót tuần tự mời các vị thần từbên phải trở đi Cứ thế hết tuần rượu này đến tuần rượu khác Hêphaixtôx chân thọt khậpkhiễng, lăng xăng chạy đi chạy lại, cà nhót cà nhắc khiến các vị thần không nhịn đượccười Và họ cứ thế cười nói, yến tiệc, đàn hát, vui chơi cho đến khi mặt trời xế bóng.Trong những buổi tiệc vui như vậy, mọi người đều bình đẳng, không ai là người khôngđược tham dự, không ai là người không được thưởng thức rượu thánh và những thức ănthần Ai cũng được nghe tiếng đàn lia thánh thót làm say lòng người của thần Apônlông

và được nghe tiếng hát du dương véo von của các nàng Muydơ, con của đấng phụ vươngDớt Ngày nay Ganimeđ chuyển nghĩa, mang một ý bông đùa, ám dụ chỉ người hầurượu, người phục vụ trong các bữa tiệc Từ cung điện slanhpơ trong các cuộc họp củacác vị thần hay trong những buổi yến tiệc, thần Dớt và các vị thần điều khiển, sắp xếpmọi công việc của thế giới loài người và thế giới thần thánh Vận mệnh của loài người,cuộc sống của họ sung sướng hay đau khổ tùy thuộc vào thần thánh trước hết là thầnDớt Dớt có hai cái chum lớn để ngay cổng vào cung điện, có người kể lại, Dớt chôndưới đất một chum chứa những điều lành, một chum chứa những điều dữ Dớt lấy nhữngđiều lành điều dữ từ đó ra đem ban phát cho những người trần thế Ai mà được Dớt trộnđều hai thứ rồi phân phát cho thì người đó trong cuộc sống gặp cả niềm vui và nỗi buồn,hạnh phúc và đau khổ Ai không may chỉ nhận được tặng phẩm của Dớt lấy ra từ cáichum đựng điều dữ thì cuộc đời người đó khốn khổ vô cùng: Đói khát, rách rưới, không

nhà không cửa, không nơi nương tựa, phải đi lang thang, hành khất bị mọi người khinh

rẻ, và sống không có niềm há vọng Vì lẽ đó những người trần thế phải kính trọng các vịthần, chăm nom đến việc thờ cúng và dâng lễ hiến tế Cùng điều hành luật lệ với thầnDớt còn có nữ thần Thêmix uyên thâm Chính nữ thần là người đã thiết lập ra Quá luật,Trật tự, Sự ổn định và Luật Pháp trong thế gian để cai quản và bảo đảm Công lý Sựhiểu biết uyên thâm của Thêmix khiến cho nàng có thể tiên báo, tiên đoán được nhiềuviệc của tương lai, số phận thần thánh và loài người Tính công bằng, chính trực và thóiquen nghiêm minh của Thêmix đã khiến người Hy Lạp cổ xưa khâm phục và biết ơn, tạctượng vị nữ thần một tay cầm cân, một tay cầm thanh kiếm, mắt bịt một băng vải đểchứng tỏ sự vô tư, không thiên vị Theo lệnh của Dớt, nữ thần Thêmix triệu tập các cuộchọp của các vị thần ở thế giới slanhpơ Cả đến việc những cuộc họp của nhân dân ở dưới

hạ giới cũng là do Thêmix khơi nguồn, gợi ý hoặc chính nàng đứng ra chủ trì Để theodõi việc thi hành Pháp luật còn có nữ thần Đikê (Diké, Lajuạtine) con của Dớt vàThêmix Đikê là vị nữ thần của Chân lý, Công lý, Sự thật Nữ thần chuyên theo dõi việcthi hành và giám sát luật Pháp trong thế giới loài người để báo về cho Dớt biết nhữngviệc đổi trắng thay đen, hà hiếp, bức hại người lương thiện, bôi nhọ công lý, xuyên tạc,che giấu sự thật Vì thế Đikê ghét cay ghét đắng thói dối trá, không trung thực Theolệnh của Dớt, Đikê phải chịu trách nhiệm trừng phạt những kẻ đảo điên, ỷ thế chuyênquyền bất chấp công lý Nữ thần phải, với thanh gươm công lý của mình, đâm trúng tráitim những kẻ coi thường luật Pháp của thần thánh Người Hy Lạp xưa kia thường tạctượng Đikê với cây chùy cầm tay Nhưng rồi vị nữ thần chính trực và đức hạnh nàykhông thể sống nổi với người trần chúng ta được Thời đẽi Hoàng Kim qua đi, conngười ngày càng hư hỏng, đồi bại, quay quắt, điên đảo, trắng trợn đến mức Đikê bất lực

Nữ thần bèn cùng với người bạn gái thân thiết là Liêm Sỉ (Pudeur) bay về trời Từ đây

nữ thần đổi tên là Axtơrê nghĩa là “ngôi sao” hoặc “tinh tú” “tinh cầu” Như vậy cónghĩa là công lý chân chính từ đó trở đi chỉ có thể tìm được ở bầu trời cao xa vời vợi, lấplánh những vì sao Dớt tuy là vị thần tối cao, quyền uy và sức mạnh hơn hẳn các vị thầnthế giới slanhpơ, ấy thế mà Dớt vẫn không phải là đấng tối cao toàn năng, toàn diện,toàn quyền, toàn mỹ Trên Dớt còn có một sức mạnh và quyền lực quyết định hết thảy

mà chẳng vị thần nào hay một số người trần thế nào đảo ngược được Đó là Số Mệnh,

Số Mệnh này do ba chị em nữ thần Moirơ cai quản Nàng Clôtô quay cuộn chỉ cho nữthần Lakhêdix giám định và Atơrôpôx cầm kéo cắt Số phận của thần thánh và ngườitrần nằm trong cuộn chỉ, sự giám định cùng với nhát kéo khắc nghiệt đó (tiếng Hy LạpMoirơ là số phận, định, phận, phần) Nhưng cũng có lúc Số Mệnh không nằm trongcuộn chỉ của ba chị em nữ thần Moirơ mà nằm trong cái cân của thần Dớt Thần Dớtcầm cân, cân miếng đồng số mệnh của ai, nếu đĩa cân bên nào nặng nghiêng về một bênthì chẳng thể nào cứu vãn được; số mệnh người đó hướng về đất, người đó phải chết.Như trên đã kể, ba chị em Moirơ là con của thần Đêm tối Nix, nhưng lại có truyềnthuyết kể ba chị em Moirơ là con của nữ thần Thêmix Và các nữ thần Hơr - Thời gian

cũng là con của nữ thần Thêmix Tuy Dớt có thể ban hạnh phúc cho những người trầnthế chúng ta bằng những tặng vật lấy ra từ cái chum đựng điều lành, nhưng hạnh phúctrong chiếc những người trần đoản mệnh chúng ta lại còn từ ân huệ của nữ thần Tikhênữa Nàng là nữ thần của Vận May và những điều ngẫu nhiên của số phận Người thì nóinàng là con của skêanôx và Têtix, người thì bảo nàng là con của Dớt Nữ thần Tikhêcầm trong tay cái sừng của sự sung túc Nàng dốc những hoa thơm, trái chín, lúa đẫyhạt, cành sai quả và rau, đậu, ngô, mì, kê đựng trong sừng ra xuống thế gian May mắncho ai nhận được những tặng phẩm ân huệ thiêng liêng đó thì cuộc đời họ làm ăn sẽchẳng gặp trắc trở, khó chịu Thời tiết đến với mùa màng của họ sẽ thuận hòa, trồng gìtrúng nấy và nói tóm lại là gặp nhiều may mắn trong cuộc đời, nếu như không phảigặp may suốt đời! Thời cổ đẽi đã hình dung nữ thần Tikhê là một thiếu nữ đứng trên mộtquả cầu hoặc một cái bánh xe, một tay cầm cái bánh lái của con thuyền còn tay kia ômchiếc sừng của sự sung túc, mắt nàng che kín bằng một băng vải Thật là ý nhị biết bao!Chả thế mà người Việt Nam chúng ta có câu “Trời không có mắt” Đúng thế, nếu có mắtthì đã không có cái gọi là may rủi, ngẫu nhiên Và trong cuộc sống, như chúng ta biếtbên cái gọi là tất yếu không thể không có cái gọi là ngẫu nhiên, cái ngoài sự tính toáncủa con người, cái ngoài cái “có mắt” của con người Vì thế bên nữ thần Thêmix tượngtrưng cho Quá luật phải có chỗ Tikhê Trong những tranh vẽ nữ thần Tikhê có khi tathấy ngoài những đặc điểm đã kể trên, còn miêu tả Tikhê không ôm Chiếc sừng của sựsung túc mà đang cầm nó dốc xuống cho những phúc lợi rơi xuống trần Quyền lực củaDớt lớn lao là thế song Dớt nhiều lúc phải chịu lép vế trước quyền lực của một nữ thần,không phải nữ thần Hêra, vợ Dớt, tính nết vào loại “đời xưa mấy mặt, đời này mấy gan”

mà là nữ thần Lầm Lẫn -Atê (Até, Erreur) Dớt đã bao phen lầm lẫn và cho đến một lần,bực tức quá vì sự tác oai tác quái của vị nữ thần này, Dớt quẳng ngay cô con gái đángghét ấy xuống trần và cấm cửa không cho trở về thiên đình (Atê là con của Dớt và nữthần Bất Hỹa -rix) Các vị thần ở thế giới slanhpơ đều khiếp sợ trước quyền lực và sứcmạnh của Dớt nhất là khi Dớt nổi cơn thịnh nộ Người con của Crônôx chỉ chau màyvung tay một cái là mây đen ùn ùn kéo đến, sấm động, chớp giật và sét nổ xé rách bầutrời, lửa cháy bừng bừng, khói mù khét lẹt Mỗi khi Dớt đi đâu trở về cung điện, các vịthần đều phải kính cẩn ra đón đấng phụ vương, không ai dám bỏ đi làm việc khác hayđứng yên tại chỗ đợi Dớt đi tới mới cung kính chào hỏi Tính khí Dớt nóng như lửa Mỗikhi Dớt nổi nóng chẳng ai dám can ngăn vì như thế chỉ làm Dớt thêm phần điên tiết Các

vị thần đã từng chứng kiến nhiều trận lôi đình của Dớt và đã có một tấm gương: thầnHêphaixtôx vì thiện ý muốn can ngăn cơn nóng giận của Dớt mà phải mang tật suốt đời

Dớt ngồi trên ngai vàng, tay cầm cây vương trượng bằng vàng do bàn tay khéo léo củathần Thợ Rèn Hêphaixtôx tạo nên Một con đẽi bàng, con chim yêu quý nhất của Dớt,đậu bên Cạnh Dớt, hoặc ở dưới chân Dớt còn có một cái khiên bằng da dê dày khôngbiết đến mấy lần, mấy lớp, bọc ngoài bằng một lượt vẩy các loài bò sát cứng rắn như

đồng, như sắt Viền theo vành khiên là những con rắn độc ngoằn ngoèo nom rất ghê sợ.Dớt chọn cây sồi làm người phát ngôn cho mình, truyền đạt những lời phán bảo, phánđoán về tương lai, về cách xử thế cho những người trần bấy yếu, đoản mệnh Nhữngngười trần thế hàng năm đến Đôđôn, xứ sở của những rừng sồi, lắng nghe tiếng lá xàoxạc để đoán biết những lời sấm ngôn, truyền phán của Dớt Nhưng không phải ngườitrần thế nào cũng biết được nghệ thuật nghe tiếng lá cây Chỉ có những nhà tiên đoán,những người chuyên làm nghề tư tế mới có thể tiếp xúc với thứ ngôn từ bí ẩn, thiêngliêng đó và giải thích cho mọi người biết Lại có khi Dớt thể hiện ý chí của mình vànhững lời phán bảo qua lối bay của các giống chim Và tất nhiên cũng chỉ có những nhàtiên tri và những viên tư tế mới có tài năng nhìn lối bay, đường bay của các giống chim

mà đoán hiểu được những điều thần muốn nói Cảnh sinh hoạt của thế giới slanhpơ vàcủa đấng phụ vương Dớt là như thế Nhưng không phải chỉ có thế Cung điện slanhpơ cóbiết bao nhiêu vị thần: mười hai vị thần tối cao và biết bao nhiêu vị thần cấp thấp chianhau cai quản công việc của thế giới loài người Vì thế giữa loài người với các vị thầnxảy ra không ít những chuyện phiền toái Lại còn giữa các vị thần với nhau nữa Cũngnhiều chuyện lôi thôi, phức tạp, phiền toái không kém gì thế giới loài người chúng ta, cókhi lại còn hơn hơn rất nhiều nữa là đằng khác Vì thế cung điện slanhpơ dưới quyềncai quản của Dớt xem ra thì rất thanh bình nhưng thật ra có những cuộc họp khá nảy lửa,sóng gió, thậm chí kéo dài tới chín ngày trời, ý kiến bất đồng rất sâu sắc Thần Dớtnhiều khi phải xử các vụ kiện cáo, khiếu nại giữa các vị thần hết sức lôi thôi, đau đầunhức óc Các vị thần lại luôn luôn đi đi về về cho nên cung điện slanhpơ tuy bốn mùamây phủ song xem ra bận rộn khác thường Thế giới slanhpơ điều khiển thế gian quảkhông phải là một công việc dễ dàng Pôdêiđông và các thần biển ở đáy biển sâu có mộtcung điện vô cùng đẹp đẽ và tráng lệ Đó là cung điện của Pôdêiđông vị thần trị vì, caiquản toàn bộ thế giới biển nước mênh mông bao quanh mặt đất, Pôdêiđông là con củaCrônôx và Rêa, là anh ruột của thần Dớt Người xưa kể lại, Pôdêiđông kết bạn vớinhững con quỷ biển khá thân thiết tên là Tenkhin (Tekhine) Có người nói chính lũ quỷbiển này đã nuôi nấng Pôdêiđông lúc nhỏ như những Quárét đã nuôi nấng Dớt (chẳng rõtrước hay sau khi Pôdêiđông bị Crônôx nuốt?) Tekhine là con của thần biển Pôngtôx và

nữ thần Gaia, hình thù nom rất quái dị, nửa người nửa thuồng luồng, ba ba nhưng lại

có chân bơi đi bơi lại trên mặt nước như những mái chèo

Là giống quỷ dữ, chúng luôn luôn gây ra những tai họa khủng khiếp cho thế giới loàingười như: biển động, sóng thần, mưa đá, bão lụt, núi lửa phun, đất sụt lở Vì thế mặc

dù chúng có tài rèn sắt nấu đồng, sáng chế ra các loại vũ khí, đồ dùng, đúc tượng các vịthần linh, bất tử song các vị thần vẫn không thể nào xóa bỏ cho chúng cái tội làm chođất đai cằn cỗi, mùa màng thất bát, nhất là cái tội làm cho nước sông Xtich quanh nămlúc nào cũng bốc khói, tỏa hơi Thế giới slanhpơ đã họp và quyết định trừng phạt lũ quỷ

dữ thù địch với loài người và khinh thị thần thánh này Thần Dớt biến chúng thành

những ngọn núi đá Có người lại kể, Apônlông với những mũi tên thần đã kết liễu đờichúng Tenkhin có một người em gái tên là Galia, cô nàng “phải lòng” Pôdêiđông Haingười lấy nhau sinh ra được một người con gái đặt tên là Rôđa, vì lẽ đó hòn đảo quêhương của Tenkhin mang tên là Rôtơ (Rhodoạ, Rohdoạ) Nhưng người vợ chính thức

mà Pôdêiđông yêu say đắm lại là nàng Amphitơrit (Ampitrite) Chuyện tình duyên của

họ đối với người trần thế chúng ta quả là có hơi lạ, hơi khác thường, song cũng khôngđến nỗi khó hiểu Amphitơrit là con gái của lão thần Biển Nêrê (Nérée) đầu bạc, vị thầnđược mệnh danh là “ông già của biển cả”, một vị thần mà trong trái im lúc nào cũng chỉ

có những ý nghĩ quang minh chính trực và nhân hậu Lão thần Biển Nêrê tính nết hiền

từ, thẳng thắn, rất đáng yêu như lúc biển khơi trời yên sóng lặng, trăng tỏ mây quang.Lão chẳng hề biết nói dối với một ai bao giờ, sẵn sàng dùng tài tiên tri của mình chỉ bảocho mọi người biết những điều họ hỏi Lão có tài biến mình thành mọi loài, mọi vật.Nêrê lấy Đôrix (Doris) một skêaniđ làm vợ Đôi vợ chồng này sinh được năm mươingười con gái có sắc đẹp nghiêng nước nghiêng thành, gọi bằng một cái tên chung làNêrêiđ (Néréides) tức là những tiên nữ của biển cả, con của lão vương Nêrê Chínhtrong số Nêrêiđ này, một cô làm thần Pôdêiđông “ra ngẩn vào ngơ” mất mấy năm trời lànàng Amphitơrit, một cô khác làm thần Dớt “đứng ngồi không yên” là nàng Thêrix màsau này trở thành vợ của lão vương Pêtê và là mẹ của người anh hùng Akhin Bữa kianhững nàng Nêrêiđ rủ nhau đi tắm biển

Tắm xong các Nêrêiđ lên bờ vui chơi, ca hát Các nàng không biết rằng có một vị thần

đã bắt gặp và say sưa ngắm nhìn cảnh đẹp thần tiên ấy Vị thần đó là Pôdêiđông Vâng,đúng thế Nhưng nếu như Pôdêiđông chỉ say sưa, xúc động trước vẻ dẹp của các tiên nữđang ca múa giữa cảnh trời mây lồng lộng, sóng nước bao la, gió vi vu và biển rì rào thì

đã không nên chuyện Pôdêiđông say mê cảnh đẹp, song Pôdêiđông lại say mê một tiên

nữ đẹp trội hẳn lên, đẹp một cách kỳ lạ khác thường trong đám Nêrêiđ Đó là nàng phitơrit Và Pôdêiđông đã tìm cách gặp nàng để giãi bày tâm sự Nhưng Amphitơrit từchối và trốn biệt Nàng đoán biết việc từ chối của nàng tất sẽ dẫn đến những chuyệnkhông hay cho nên nàng trốn đi một nơi xa biệt tích biệt tăm, đến tận nơi kiệt cùng củabiển, quê hương của thần Atlax Nhớ người đẹp bồn chồn khắc khoải, Pôdêiđông đi tìmkhắp nơi này nơi khác, năm này năm khác nhưng vẫn không thấy tăm hơi Một con cáheo thông cảm với nỗi lòng của vị thần đã mách bảo cho thần biết nơi Amphitơrit trúngụ: một cái hang ở mãi vùng biển cực Tây và Pôdêiđông đã đến tận vương quốc củathần Atlax bắt Amphitơrit về làm vợ Có chuyện lại kể, chính con cá heo biết nơi trú ngụcủa Amphitơrit đã bắt nàng đem nộp cho Pôdêiđông Để trả ơn con cá heo, Pôdêiđông

Am-đã cho giống cá heo khi chết biến thành một chòm sao trên trời Amphitơrit sống vớichồng ở trong cung điện vàng đẹp đẽ dưới biển sâu Nàng sinh được một trai đặt tên làTơritông (Triton) Tơritông, tiếc thay chẳng giống mẹ, chẳng xinh đẹp như mẹ chút nào

mà lại nửa người nửa rắn và có những hai cái đuôi rắn Có người lại nói hình thù

Tơritông rất đáng sợ: mặt người nhưng miệng lại rộng đến mang tai, răng nhọn và dàinhư răng lợn lòi, hổ, báo Thay vào hai tai là hai cái mang cá lúc nào cũng thở phậpphồng Mình mẩy thì sần sùi như vỏ sò, vỏ ốc Tay chân là của giống rùa, ba ba.Tơritông thường cầm trong tay một chiếc vỏ ốc cực lớn Đó là chiếc tù và như chiếc kènlệnh mà khi Tơritông cất tiếng thổi lên là có thể gây ra sóng to gió lớn hoặc có thể dẹpyên mọi sóng gió làm cho mặt biển trở lại cảnh thanh bình Nhưng Tơritông chỉ đượcphép thổi tù và khi có lệnh của thần Pôdêiđông Những người đi biển mỗi khi nghe thấytiếng tù và của Tơritông rúc lên u u, oang oang là phải mau mau tìm nơi trú ẩn Họcoi Tơritông như một vị thần nhân đức đã báo trước cho họ biết tai họa và họ có thể cầukhẩn Tơritông để Tơritông truyền đạt nguyện vọng của họ tới thần Pôdêiđông Tiếng tù

và của Tơritông thổi lên to, to lắm, không ai là người không nghe thấy Đã có kẻ thổikèn ngông cuồng tưởng rằng tiếng kèn của y thổi là to nhất trên đời, tức khí vì tiếng tù

và của Tơritông, thách thức Tơritông thi đấu Và y ra sức thổi, phồng mồm trợn mắt lênthổi, phình bụng, gân cổ lên thổi, thổi đến đỏ mặt tía tai, thổi đến sùi cả bọt mép ra màkhông sao át được tiếng tù và của Tơritông Kết cục là, kẻ đó, cái tên nê liều lĩnh tohọng lớn phổi đó, kiệt sức, đứt hơi, chết thẳng cẳng Trong cuộc giao tranh giữa các vịthần slanhpơ với những người Ghigăngtôx - Đại khổng lồ, chỉ nghe thấy tiếng tù và củaTơritông là các tên Ghigăngtôx hồn xiêu phách lạc, cắm đầu chạy Quần tụ chung quanhPôdêiđông, người anh hùng vĩ đẽi của Dớt, là lão thần biển Nêrê và các con gái, nhữngnàng Nêrêiđ, là thần biển Prôtê, Glôcôx, là Tităng skêanôx Prôtê (Prôtéc) theo một sốngười thì là con của Pôdêiđông và nữ thần Têtix, còn một số người khác thì lại bảo Prôtê

là gia nhân của thần Pôdêiđông Đây là một vị thần già đầu bạc, quê hương ở đảo Pharôxgần Ai Cập Pôdêiđông giao cho Prôtê chăn nuôi những con hải cẩu, tài sản quý giá củamình Prôtê có biệt tài tiên tri, tiên đoán, chẳng những biết việc tương lai mà còn biết tỏtường cả những việc quá khứ và hiện tại Nhưng Prôtê không tốt bụng như lão vươngNêrê đầu bạc Muốn hỏi được Prôtê phải kiên trì và dũng cảm, phải bất ngờ đến chộpđược Prôtê Bị bắt, Prôtê sẽ biến thành các con vật, muôn hình muôn vẻ như mặt nước

có thể biến hóa thành bất cứ con vật gì, hình vẻ gì Dũng tướng Mênêlax sau cuộc chiếntranh Tơroa trở về quê hương đã lạc bước tới xứ sở của Prôtê Nhờ con gái của Prôtê,nàng OEyđôtê, chỉ bảo cho cách đối xử với cha mình Mênêlax hỏi được đường về quêhương và biết được số phận tương lai những chiến hữu của mình Mặc cho Prôtê biếnhóa lúc thì sư tử, hổ, báo rồi thì rắn, rồng, Mênêlax cứ bám chặt lấy lưng Prôtê cho đếnlúc Prôtê đành chịu, phải giải đáp những câu hỏi của Mênêlax Ngày nay trong văn họcmột số nước châu âu để chỉ cái gì khó nắm bắt, hay biến đổi, đa dạng muôn hình muôn

vẻ người ta thường ví: “Giống như Prôtê” “Loại Prôtê” Prôtê trở thành danh từ chungchỉ người tính khí thất thường, hay thay đổi ý kiến Liên quan đến Prôtê -Nước -Tài tiêntri trong tiếng Nga có thành ngữ Như là đã nhìn vào nước ấy, nghĩa là đã biết trước mọiviệc, tương đương với thành ngữ Đi guốc vào bụng trong tiếng Việt Còn Glôcôx (Glau-coạ) vốn xưa kia là người đánh cá nghèo ở đất Bêôxi Hy Lạp Một hôm chàng kéo được

một mẻ lưới đầy cá, nhưng lạ thay, lũ cá mà chàng trút xuống trên bờ cỏ cứ quẫy mạnh,

và lao hết xuống biển, không tài nào ngăn giữ được Ngạc nhiên trước sự việc lạ lùng

đó, Glôcôx bứt thử mấy lá cỏ trên bờ đưa lên mũi ngửi và rồi đưa vào miệng nhấmnhấm thử xem chúng có hương vị gì Ngờ đâu, đây lại là thứ cỏ thần do Tităng Crônôxxưa kia gieo trồng Vì thế chỉ phút chốc Glôcôx cảm thấy trong người thay đổi khácthường Chàng thấy biển khơi đẹp một cách lạ lùng Chàng ngắm nhìn biển say sưa nhưngắm nhìn những người thân yêu nhất Chàng bỗng nảy ra ý định xuống tận đáy biển sâu

để xem xem thế giới của thần Pôdêiđông cai quản nó kỳ lạ như thế nào Và trái timchàng đã thôi thúc chàng lao đầu xuống biển Thần skêanôx, nữ thần Têtix và các nàngNêrêiđ đón được Glôcôx Họ đã dùng tài năng và quyền thế của mình tẩy trừ chất ngườitrần tục đoản mệnh của Glôcôx đi để cho chàng trở thành một vị thần bất tử Và thế làGlôcôx trở thành một ông già râu tóc lòa xòa như rêu như rong biển màu tím sẫm, đặcbiệt Glôcôx lại mọc ra một cái đuôi như đuôi cá Glôcôx có tài tiên đoán như Nêrê vàPrôtê

Chàng rất tốt bụng với những người đi biển, lắng nghe mọi lời cầu nguyện của họ mộtcách trân trọng và sẵn sàng giúp đỡ họ khi cần thiết Còn thần skêanôx, như chúng ta đãbiết, thuộc về thế hệ thần già Danh dự và vinh quang của skêanôx kể ra không thua kém

gì thần Dớt nhưng quyền cai quản đẽi dương và sóng nước thì đã chuyển vào tayPôdêiđông Vì thế những công việc bề bộn của thế giới slanhpơ không hề làm bận tâmđến skêanôx Các con trai và con gái của thần vẫn được trị vì mọi ngọn nguồn sông suối.Đáng yêu, đáng quý nhất là những tiên nữ Nêrêiđ Các nàng thường từ đáy biển sâu độinước, nổi lên vui chơi trên mặt sóng dập dềnh Khi thì các nàng nắm tay nhau thành mộthàng dài lướt đi trên mặt nước, khi thì quây lại thành một vòng tròn ca múa theo nhịpsóng lâng lâng đang trườn lượn nối đuôi nhau lớp lớp chạy vào bờ Gió lộng của biểnkhơi đưa tiếng ca của các Nêrêiđ đi khắp mọi nơi Tiếng ca đập vào vách đá và vách đábắt lấy lời ca, nhắc lại, vang vọng ngân nga khắp bờ biển có bãi cát trắng dài Người tanói, các Nêrêiđ bảo vệ cho những chuyến đi biển của con người được bình yên vô sự,đến nơi đến chốn, để cho mặt biển thuyền bè xuôi ngược đông vui Thần Pôdêiđôngkhông phải chỉ ở trong cung điện Thần luôn luôn đi lại, xem xét thế giới của mình caiquản Và thần cũng phải luôn luôn lên đỉnh slanhpơ để dự các cuộc họp Một cỗ xe cóbốn con ngựa thần đưa Pôdêiđông đi Pôdêiđông đứng hoặc ngồi trên xe, tay cầm chiếcđinh ba (trident), vũ khí do thần Thợ Rèn Hêphaixtôx làm ra Nước rẽ ra mở đường chonhững con thần mã tung vó Chiếc xe lướt đi trên mặt biển mênh mông và khi cần nhữngcon thần mã đưa chiếc xe vượt lên mặt biển rẽ mây bay tới đỉnh slanhpơ cao ngất Mọingười rất sợ cây đinh ba trong tay thần Pôdêiđông Chỉ cần thần quay đầu nó lại, phóngmột nhát xuống mặt biển là sóng quẫy lên, rồi lớp lớp dâng cao ngút, sôi réo ầm ầm Bão

tố gào thét quật những con sóng cao ngất vào bờ làm rung chuyển cả mặt đất Nhưng chỉcần thần cầm ngang cây đinh ba hay quay ngược nó lại cho mũi nhọn chĩa lên trời là mặt

biển lại yên tĩnh đáng yêu Các tiên nữ Nêrêiđ lại tiếp tục vui chơi, ca múa và những đàn

cá heo lại nhảy múa bơi lượn tung tăng vây quanh cỗ xe tuyệt diệu của vị thần làm rungchuyển mặt đất Khi ấy gió lại đưa bàn tay trìu mến vuốt ve trên mặt biển mênh môngđang thở đều đặn phập phồng Pôdêiđông tiếng Hy Lạp có nghĩa là: “Chồng của đất”.Theo các nhà nghiên cứu cái tên này có một nguồn gốc xa xưa trong huyền thoại tối cổ

từ nguồn gốc tô tem (ngựa) cho đến việc chuyển Pôdêiđông sang một vị thần Đất

THẾ GIỚI ÂM PHỦ CỦA HAĐEX

Hađex, người anh của Dớt, theo sự rút thăm chia phần, được cai quản thế giới sâuthẳm trong lòng đất và những vong hồn So với bầu trời mà Dớt cai quản, với đẽi dương

mà Pôdêiđông trị vì thì vương quốc của Hađex thật tối tăm lạnh lẽo Nơi đây không mộttia nắng lọt vào, không một ánh trăng soi tới, không có cuộc sống tưng bừng, náo nức,

ấm cúng, nhộn nhịp của thế giới slanhpơ và thế giới loài người trên mặt đất phì nhiêu.Những người trần thế đoản mệnh khi kết thúc số mệnh của mình đều biến thành nhữnghình bóng vật vờ đi vào vực thẳm sâu hun hút dẫn tới lòng đất Những bóng hình ấy phải

đi qua con sông Xtich (ạtáx) nước đục bùn lầy quanh năm lạnh buốt Xưa kia, Xtich làmột tiên nữ Nanhphơ, con của thần skêanôx, sống trong một cái động đẹp đẽ ở vùng Ar-cađi, bên một suối nước trong veo Khi những người Đại khổng lồ Ghigăngtôx nổi dậychống lại thế giới slanhpơ, Xtich theo cha đứng về phe thần Dớt Dẹp xong vụ bạo loạn,

để khen thưởng công lao của Xtich thần Dớt ban cho Xtich một đặc ân trở thành mộtcon sông hết sức thiêng liêng đối với thế giới thần linh và những người trần, con sông ởdưới âm phủ Từ đó trở đi những người trần thế khi từ giã mặt đất tràn đầy ánh sáng đểbước vào vương quốc tối tăm của thần Hađex phải đi qua con sông Xtich Các vị thầnkhi đứng trước một sự việc hệ trọng cần phải thề nguyền, cam kết đều phải viện dẫnsông Xtich ra để làm người chứng giám Nhưng làm sao con sông Xtich dưới âm phủ lại

có thể hiện diện ở thế giới slanhpơ để chứng giám cho lời thề nguyền của một vị thầnnào đó? Nữ thần Irix (Iris) sẽ lo toan chu tất việc này Mỗi khi có việc thề nguyền,Hadès, thần thoại La Mã: Pluton được biết trước, nữ thần Cầu Vồng Irix bằng đôi cánh,nhanh nhẹn và nhiều màu sắc của mình, bay ngay xuống thế giới âm phủ múc về mộtcốc nước sông Xtich Và trước cốc nước thiêng liêng này, vị thần đưa tay ra trước mặt,trịnh trọng nói lên lời cam kết, thề nguyền của mình Được nhận sứ mạng thiêng liêngchứng giám lời thề, Xtich có quyền trừng phạt kẻ không tôn trọng lời thề, không thựchiện đúng lời cam kết Vị thần nào phạm tội xấu xa đó sẽ bị phạt một năm ròng khôngđược uống rượu thánh và ăn các thức ăn thần, nghĩa là những thức ăn vốn dành riêngcho các vị thần để nuôi sống bản chất bất tử trong con người các vị Không ăn một năm,tất nhiên vị thần nào đó bị trừng phạt, sẽ chết một năm, nghĩa là ngủ một giấc say nhưchết một năm Nhưng không phải chỉ có thế Hình phạt như thế thì quá nhẹ Kẻ phạm tộicòn phải chịu tiếp một hình phạt nữa: bị cấm, bị “đình chỉ” không cho dự các cuộc họpcủa thế giới thần thánh suốt chín năm liền Thế giới âm phủ không phải chỉ có một con