Danh mục tiêu chuẩn sử dụng, tên các bản vẽ và tỷ lệ quy định của bản vẽ Bài tập minh họa: Thí dụ 1: Tính độ cứng đơn vị dài của dầm, tỷ số độ cứng dài dầm với độ cứng dài cột để từ đó
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA XÂY DỰNG VÀ ĐIỆN
LƯU HÀNH NỘI BỘ
Trang 2MỤC ĐÍCH
Tài liệu này nhằm hỗ trợ cho học viên hình thức giáo dục từ xa nắm vững nội dung ôn tập và làm bài kiểm tra hết môn hiệu quả
Tài liệu này cần được sử dụng cùng với tài liệu học tập của môn học và bài giảng của giảng viên ôn tập tập trung theo chương trình đào tạo
NỘI DUNG HƯỚNG DẪN
Nội dung tài liệu này bao gồm các nội dung sau:
Phần 1: Các nội dung trọng tâm của môn học Bao gồm các nội
dung trọng tâm của môn học được xác định dựa trên mục tiêu học tập, nghĩa là các kiến thức hoặc kỹ năng cốt lõi mà người học cần có được khi hoàn thành môn học
Phần 2: Cách thức ôn tập Mô tả cách thức để hệ thống hóa
kiến thức và luyện tập kỹ năng để đạt được những nội dung trọng tâm
Phần 3: Hướng dẫn làm bài kiểm tra Mô tả hình thức kiểm
tra và đề thi, hướng dẫn cách làm bài và trình bày bài làm và lưu ý về những sai sót thường gặp, hoặc những nỗ lực có thể được đánh giá cao trong bài làm
Phần 4: Đề thi mẫu và đáp án Cung cấp một đề thi mẫu và
đáp án, có tính chất minh hoạ nhằm giúp học viên hình dung
yêu cầu kiểm tra và cách thức làm bài thi
PHỤ TRÁCH KHOA XÂY DỰNG VÀ ĐIỆN Trần Tuấn Anh
Trang 3Phần 1
CÁC NỘI DUNG TRỌNG TÂM
Chương 1: CHỈ DẪN VỀ NHỮNG BỘ PHẬN CẤU TẠO CỦA KẾT CẤU NHÀ NHIỀU TẦNG
1 Khái niệm về không gian công trình (nhịp, lưới cột, bước khung,…)
2 Xây dựng phương án tính toán phân giải kết cấu của hệ thống khung nhà nhiều tầng (< 30 tầng)
3 Liệt kê các bước phân tích kết cấu tầng trên
4 Cấu tạo liên kết phù hợp
5 Danh mục tiêu chuẩn sử dụng, tên các bản vẽ và tỷ lệ quy định của bản vẽ
Bài tập minh họa:
Thí dụ 1: Tính độ cứng đơn vị dài của dầm, tỷ số độ cứng dài dầm với độ cứng dài cột (để từ đó xác nhận liên kết giữa cột và dầm là liên kết gì)
Thí dụ 2: Tính sự phân bố tải, cơ chế truyền tải lên đà sàn dầm
Thí dụ 3: Thí dụ mẫu về 6 bước thiết kế: Mục tiêu-Vật
liệu-Sơ đồ tính- Kết xuất (output) Phân tích Nội lực- Kiểm chứng – đặt thép
Thí dụ 4: Tính toán tải trọng xuống móng
Trang 4Chương 2: TÍNH TOÁN CÁC CẤU KIỆN CHỊU LỰC CHÍNH CỦA CÔNG TRÌNH, GỒM THƯỢNG TẤNG KẾT CẤU VÀ
HẠ TẦNG NỀN MÓNG
1 Tải trọng và chọn lựa sơ bộ kích thước tiết diện
2 Mô hình tính toán độ bền của các cấu kiện
a Theo bảng tra
b Mô phỏng bằng phần mềm
i SAFE
ii SAP2000
3 Mô tả liên kết giữa các tấm cứng (sàn – lõi)
4 Lựa chọn trị số nội lực
5 Tính và kiểm tra độ cứng của các cấu kiện
Bài tập minh họa:
Thí dụ 1: Tính độ cứng của khung
Thí dụ 3: Tính sự phân chia lực ngang (lực gió) theo tỷ lệ
độ cứng
Bài học quan trọng rút ra:
Độ cứng của khung chèn gạch, độ cứng có kể đà kiềng
Lực ngang truyền vào khung theo tỷ lệ độ cứng
Liên kết giữa sàn và vách cần được giải phóng mô men để không là nút cứng truyền mô men
Tính và bố trí thép cho cột phải căn cứ vào nhiều cặp Nội lực tương ứng và Max
Chương 3: THIẾT KẾ BIỆN PHÁP THI CÔNG
1 Tải trọng trong thi công
2 Tính toán cường độ các cấu kiện trong thi công
a Ván khuôn Sàn
Trang 5b Ván khuôn cột, vách
c Ván khôn dầm
d Ván khuôn móng, đài móng
e Các chi tiết cấu tạo
3 Bài toán chống vách hố đào
4 Tính toán tiến độ thi công
5 Lập bản vẽ thiết kế tổ chức thi công
Trang 6Phần 2
CÁCH THỨC ÔN TẬP
Chương 1: CHỈ DẪN VỀ NHỮNG BỘ PHẬN CẤU TẠO CỦA KẾT CẤU NHÀ NHIỀU TẦNG
1 Các khái niệm nhịp và bước cột, độ cứng đơn vị
2 Phương án kết cấu gồm:
Nhà từ 10-15 thì khung kết hợp với lõi cứng thang máy; trên nữa thì vách cứng
Cấu tạo các bộ phận của nhà dân dụng: Từ Mái các loại, đến Móng
Ôn tập: cần chú trọng cách dồn tải lên dầm (ô bản 2 phương thì chia theo hình thang tam giác; ô sàn 1 hướng thì lấy ½ cạnh ngắn của bản để truyền vào 2 dầm)
Phân tích, để luôn nhớ: Trong 1 khung không gian, cấu kiện có đủ 6 thành phần nội lực : N, Mx, My, Qx, Qy, Mô men xoắn T (trong hệ tọa độ địa phương của từng thanh thì N1, M2 M3, V2, V3 và M1)
Mô hình là các trục thanh, thực tế có độ lệch tâm vì hình học cột thay đổi (bóp dần lên đối với các cột trong, và thường giữ nguyên đối với các cột bìa) Ta thay bằng Mô men tại nút (trị số bằng lực đứng x độ lệch khỏi trục thanh, theo chiều xoay của sự lệch tâm)
Trang 73 Sơ đồ khung
a Trường hợp đặt tải
b Tổ hợp tải trọng
4 Nắm thật vững cấu tạo
Trọng tâm:
- Nguyên lý cấu tạo, công năng và cấu trúc vật liệu của tất cả những bộ phận kiến trúc, kết cấu của nhà
- Tiêu chuẩn thiết kế: TCVN 5574:2014, 2737:2005, TCVN 9362:2012 (thay thế 45-78 tính toán Nền móng), TCVN 10304:2014 (thay thế TCXD 205:1998) và các tiêu chuẩn thiết
kế nhà nhiều tầng SV nhất thiết phải in các tiêu chuẩn này
Chương 2: TÍNH TOÁN CÁC CẤU KIỆN CHỊU LỰC CHÍNH CỦA CÔNG TRÌNH, GỒM THƯỢNG TẤNG KẾT CẤU VÀ
HẠ TẦNG NỀN MÓNG
Kỹ năng quan trọng nhất là Lập Sơ đồ khung (hình học, quán tính, tải trọng và các liên kết ), do đó:
Nắm vững các trường hợp đặt tải: Tĩnh tải, Hoạt tải (ngắn hạn
và dài hạn)
Nắm vững các tổ hợp tải trọng và sử dụng hệ số xác suất đồng thời (0,9 khi có hai hoạt tải đồng thời xuất hiện trong một tổ hợp) Một vấn đề nữa là có những tổ hợp dành cho việc thiết
kế, có những tổ hợp ta dùng để kiểm tra
Cách tính độ cứng lò xo trong bài toán thiết kế móng trên nền đàn hồi, bản móng trên nền cọc (Móng lõi cứng)
Cách giải phóng liên kết giữa sàn và vách
Trang 8 Bảng kết quả nội lực giải khung Chú ý hình dạng của biểu đồ
Mô men và Lực cắt
Kỹ năng tính toán sự phân chia tải trọng ngang (gió, lực động đất tương đương…) theo tỷ lệ độ cứng (kiểm tra cuối kỳ luôn luôn có phần này)
Một kỹ năng quan trọng khác là chạy phần mềm chuyên
dùng trên máy tính cá nhân (SAP2000, Etabs, Safe), đọc và phân tích kết xuất từ phần mềm, đưa ra bảng tổng hợp khi
tính toán móng
Chương 3: THIẾT KẾ BIỆN PHÁP THI CÔNG
1 Nắm vững tải trọng thi công : Đổ, đầm, Áp lực vữa BT tươi
2 Nắm vững cấu tạo ván khuôn và cây chống (mới tính truyền lực từ cấu kiện này lên cấu kiện kia đúng được) Bao nhiêu ngày hoặc cường độ bao nhiêu thì cho phép trượt (cốp pha trượt)
3 Tiến độ thi công theo sơ đồ mạng là một nội dung quan trọng: Cách tính đường găng (đó là đường = tiến độ công trình, trên
đó không có thời gian dự trữ)
4 Học để có thể liệt kê trình tự thi công tường vây hố móng
Trang 9Phần 3
HƯỚNG DẪN LÀM BÀI KIỂM TRA
Hình thức kiểm tra
Tự luận, từ 2 bài toán lớn đến 3 bài toán nhỏ, kiểm tra kiến thức
cơ bản về
Khung và kết cấu tầng trên: Thường đề thi chú trọng kiểm tra
kỹ năng tính toán:
o Dồn tải vào mũi công xôn
o Phân chia tải trên ô bản 2 cạnh/ 1 cạnh vào các dầm
o Độ cứng của khung
Trang 10o Tính chuyển vị của khung 2 tầng chịu gió ngang
Nền móng và hạ tầng kết cấu: Sơ đồ tính vách hầm Mặt ngàm trên sơ đồ tính là mặt trên đài cọc hoặc bản móng
Tính tải trọng tới hạn cho nền từ Lực dọc do Tĩnh tải và do Hoạt tải chân cột
Tính hệ số an toàn cho móng Từ công thức tính ra độ sâu đặt móng
Tính Rtc và Khả năng chịu tải giới hạn qgh khi mức nước ngầm thay đổi (dưới móng, bằng đáy móng và cao hơn đáy móng) Từ đó tính ra diện tích tựa móng và độ sâu đặt móng Tính móng với Nmax (dồn tải theo Tường sàn dầm cột)
Hướng dẫn làm bài
a Đọc lướt qua một lượt xem để quyết định làm câu dễ trước
b Đọc kỹ bài, phân tích số liệu đề cho Xác định yêu cầu của đề
là gì Xử lý thông tin của đề bài
c Viết nhanh ra giấy nháp công thức cho thông số yêu cầu của
đề
d Đừng nhầm lẫn đơn vị tính Có khi nhìn đơn vị tính là chọn được đáp án
e Không làm bài theo kiểu đem toàn bộ thí dụ trên lớp vào bài (các số liệu hoàn toàn không theo đề)
Trang 11Phần 4
ĐỀ THI MẪU VÀ ĐÁP ÁN
ĐỀ THI MẪU
Bài toán 1 (4 điểm): Dựa vào chỉ dẫn trong tiêu chuẩn TCVN
2737-1995, Anh/chị hãy gán tải trọng lên Ban công của một tầng lầu có mặt bằng và mặt đứng như sau
Cho tải trọng tiêu chuẩn mỗi mét vuông
sàn
Tĩnh tải ……… daN/m2, hệ số vượt tải
1,1
Hoạt tải là ……… daN/m2, hệ số vượt tải
n=1.3
a Tính tải phân bố đều lên mỗi mét dài của dầm D-1
b Hãy dồn tải để tính tải tập trung P gán lên mũi đà hẫng Cs-1
Biết rằng dầm D-1 tiết diện bxh=…… có mang một bồn bông có trọng lượng toàn bộ bồn bông là 8 kN
1.8m
4 m
Cs-1
Cs-1
Trang 12
Mặt bằng
Mặt cắt (dầm công xôn 20x30cm)
Bài toán 2 (6 điểm): Cho khung phẳng như hình bên dưới (gọi là
hướng ngang nhà có nhịp 4m
tim-tim cột) Sàn chịu tĩnh tải
và hoạt tải tổng cộng là
g+p=5,5 kN/m2 (tiêu chuẩn)
a Tính độ cứng của toàn
khung nhà 2 tầng (1 lầu và
1 mái bằng) có chèn gạch
dày 100mm ở lầu 1 như
hình vẽ bên:
b Lấy bước khung (khoảng cách các khung) là 3 mét Xem cả
khung là thanh công xôn ngàm ở mặt đất, tính chuyển vị
ngang tại đỉnh A khi chịu gió có áp lực tiêu chuẩn w=65
daN/m2 (tương đương 0.065 tấn/m2 hoặc 0.65 kPa)
c Cho tải ở đặt nút do dầm dọc và tường xây (theo hướng dọc
nhà) ở cao độ 4m sàn 1 là 100kN và sàn 2 là 30 kN Hãy ước
tính tải trọng thẳng đứng trị tính toán dồn xuống chân cột để
D-1 D-2
P=?
1,8 m
20x3
0
20x30
3.5m
4 m
4 m
Trang 13tính móng Kiểm tra cường độ của nền dưới đáy đơn chịu tải đúng tâm dưới chân cột
Cho biết vật liệu gạch chèn khung bao có γ=16 kN/m3, mô đuyn đàn hồi El = 15000 MPa, bê tông γ=25 kN/m3, cốt thép E2= 26500 Mpa Cho nền đất tại cao độ đáy móng có Rtc = 200 kPa (giả định
bề rộng móng B=1,2 m), móng đặt ở độ sâu hm=1,5m Khả năng chịu tải an toàn qa=250 kPa Trọng lượng thể tích trung bình của đất đắp lại trên móng và bê tông móng là tb=20 kN/m3 Hệ số vượt tải trung bình khi tính toán nền móng là n=1,2
ĐÁP ÁN MẪU
Bài toán 1 (4 điểm):
Tải trọng tiêu chuẩn mỗi mét vuông
sàn Tĩnh tải g daN/m2, hệ số vượt tải ng
=1,1; Hoạt tải là p daN/m2, hệ số vượt
tải np=1.3
a Phân chia theo tỷ số l2/l1 Trường
hợp đề bài l2>2 l1 vậy là bản 1 hướng
hay bản kê trên 2 cạnh
Sử dụng tải trọng tính toán
……… 0.5 điểm
Do sàn q= 0.5 l1x (g.ng+ p np) = 1 điểm Cộng trọng lượng bản thân dầm D-1 và bồn bông 1 điểm
b Trọng lượng bản thân dầm D-1 tiết diện bxh= (đề cho) bxh x bt………(ký hiệu gdam)
1.8m
4 m
Cs-1
Cs-1
Trang 14Tổng cộng tải trọng mỗi mét dài dầm D-1 p=q + gdam
(0.5 điểm)
Tải trọng dồn lên mũi dầm Cs=1 là V= pl2/2 + ½ TL bản thân bồn bông là 4 kN
l2 có chiều dài 3.8m, l1 lấy
(1,5 điểm) Nếu xét trọng lượng khác (TLBT dầm Cs-1 và tường (nếu có), tính toán được thì lấy 100% điểm
Bài toán 2 (6 điểm): Cho
khung phẳng như hình bên
dưới (gọi là hướng ngang nhà
có nhịp 4m tim-tim cột)
a Theo công thức tính độ
cứng của toàn khung nhà 2
tầng
Viết đúng công thức và các thành phần của biểu thức độ cứng EI=(thay các trị số bằng số vào công thức)= 809922 kNm2 (2,5 điểm)
Tính đúng nhưng sai đơn vị chỉ nhận được 1 điểm
20x3
0
20x30
3.5m
4 m
4 m
Trang 15b Bước khung là 3 mét x Áp lực tiêu chuẩn w= 0.65 kPa ta được tải trọng phân bố theo chiều đứng Đặt lực vào nút trên cùng của nhà:
Chuyển vị ngang
EI
WH
3
3
bỏ qua tường chèn (lúc thi công, tình trạng bất lợi nhất) =2mm (1 điểm)
Viết đúng công thức và đặt lực tại nút trên cùng có thể hưởng toàn bộ điểm
c Tải trọng tính móng lấy Nmax từ tổ hợp Tĩnh+ Hoạt dài hạn + gió (ngắn hạn) (0,5 điểm)
Dồn tải xuống móng , cộng với tải nút = 100kN + 30 kN= 130 kN (tiêu chuẩn)
Kiểm tra cường độ nền với Tải trọng lớn nhất là khi gió thổi (tức nội lực Nmax), sử dụng tải tiểu chuẩn:
- Tải nút 130 kN
- Khung phẳng: Tường gạch….9,728 kN
- Sàn lầu 1 và mái bằng 5,5 x 3x 4/2x2= 66 kN
- Cột: 8.5m x 0,2x0,2 x 25=8,5 kN
- và dầm ngang mp khung= 3,6x 0,2x 0,3x 25x 2=10.8 kN
- Tải nén do gió W.H/L= 38 kN cột
Tổng cộng (lấy tròn) 263 kN (1 điểm)
(Chỉ tính một phần tải trọng dồn xuống, tùy mức độ mà cho điểm theo bài làm)
Trang 16Công thức kiểm tra nền ptc=
tc m
tb
tc
R h F
N
p (0,5 điểm)
Thay các trị số bằng số đề cho tính ra Diện tích móng F=1,55 m2 Chọn móng đúng tâm 1,2 x 1,5 (hoặc tương đương đều có điểm) Tải tính toán = 263 kN x 1,2/(1,2x1,4) + γtb hm= 217 kPa <qa = 250 kPa Đạt (0,5 điểm)
MỤC LỤC
Phần 1 CÁC NỘI DUNG TRỌNG TÂM 3
Phần 2 CÁCH THỨC ÔN TẬP 6
Phần 3 HƯỚNG DẪN LÀM BÀI KIỂM TRA 9
Phần 4 ĐỀ THI MẪU VÀ ĐÁP ÁN 11