Cơ sở để định hình giá cho ngày hôm sau chính là giá đóng cửa (giá chấp nhận của trader trên toàn thế giới) của thị trường chung châu âu và Mỹ (23h) – Vùng giá chiến sự Tại khu vực này Volume lớn, thể hiện KL của nhà đầu tư tham gia rất lớn và nó phản ánh trung thực mức giá có thể chấp nhận của nhà đầu tư
Trang 1Page 1
STEVE NISON
BIỂU ĐỒ KỸ THUẬT
HÌNH NẾN NHẬT BẢN
Trang 2Page 2
PHẦN 2: THE RULE OF MULTIPLE TECHNICAL TECHNIQUES
Bản thân các phương pháp kĩ thuật hình nến đã là một công cụ để trade hiệu quả Nhưng nó sẽ trở nên chính xác hơn khi kết hợp với các chỉ báo kĩ thuật phương Tây Đó là nội dung chính của phần 2 Ví dụ, nếu một belt-hold tăng giá cắt lên ngưỡng hỗ trợ dài hạn,
có 2 lý do để cho rằng một sự tăng giá sắp xảy ra Chỉ báo hình nến và chỉ báo phương Tây
mở đầu từ chương 11-17, tôi sẽ giới thiệu sơ lược về kĩ thuật phương Tây Sau đó, chúng ta
sẽ nghiên cứu những ví dụ cụ thể để xem bằng cách nào có thể kết hợp các chỉ báo phương Tây với candlesticks Theo kinh nghiệm của tôi, chỉ báo phương Tây và candlesticks là một
sự kết hợp cực kì có hiệu quả
Các ví dụ về sự kết hợp của chỉ báo phương Tây và candlesticks
Phần này nêu lên rằng nếu kết hợp các chỉ báo kĩ thuật với nhau có thể giúp ta dự đoán được mức hỗ trợ và kháng cự sẽ xảy ra ở đâu Những ví dụ dưới đây sử dụng kĩ thuật phương Tây, phần còn lại sẽ ứng dụng candlesticks
Trang 3Page 3
Hình 11.1 Cuối tháng 10- 1989, giá vàng xuyên qua ngưỡng kháng cự trong một xu hướng giảm đã tồn tại 2 năm, khi đó nó kết thúc trên mức $380 Kết hợp với 1 mức khác vào năm 1989 là $357, đây là dấu hiệu tăng giá Sau đó, Financial News Network hỏi tôi nhận định như thế nào về giá vàng Tôi nói rằng đây là một đợt điều chỉnh tăng, nó sẽ dừng lại ở khoảng $425-$433 Đầu năm 1990, giá vàng chạm đỉnh $425, và thị trường trở lại xu thế giảm Bằng cách nào mà tôi có thể xác định được vùng $425-$433 là vùng kháng cự mới trong khi giá vàng hiện tại chỉ là $380? Bằng cách kết hợp nhiều phương tiện kĩ thuật Có 4 chỉ báo chỉ ra vùng kháng cự $425- $433:
1 50% retracement của đỉnh $520 trong năm 1987 và đáy $357 của năm 1989 là
$430
2 Các điểm 1 và 2 trong năm 1989, tạo thành đáy đôi Dựa vào đáy đôi này, tôi đưa
ra mức $425 ( khoảng cách 1 đáy đôi được đo bằng khoảng cách giữa 2 điểm đáy
và điểm cao nhất)
3 Cuối năm 1988, giá cao nhất là $433
Trang 4Page 4
4 Đồng nghiệp của tôi, John Gambino, người dùng lý thuyết sóng Elliot cho rằng giá vàng đang ở bước sóng thứ 4 Dựa vào đó, điều chỉnh tăng của giá vàng không thể vượt quá đáy của sóng tiến thứ nhất vào đầu năm 1988 là $425
Các chỉ báo phương Tây trên đều chỉ ra ngưỡng kháng cự gần vùng giá $425-$433 Thất bại trong việc vượt qua vùng kháng cự này, thị trường bulls đã không thể chứng tỏ sức mạnh Không lâu sau đó, xu hướng giảm đã trở lại
Nếu giá vượt qua ngưỡng kháng cự $433 thì sao? Vậy thì tôi phải thay đổi dự đoán của mình về một thị trường tăng trong dài hạn Đó là lí do vì sao kĩ thuật lại có hiệu quả Luôn luôn có một mức giá mà tại đó nhận định về thị trường sẽ bị sai Trong trường hợp này, nếu giá vàng kết thúc ở mức trên $433, tôi phải nghĩ đến xu hướng giảm trong dài hạn Chúng ta nhận biết thị trường bằng các hoạt động của giá Nếu hoạt động này nói rằng ý kiến của tôi là sai thì tôi sẽ điều chỉnh theo thị trường Tôi không đủ tự tin để nói rằng thị trường sẽ thay đổi theo tôi Bởi vì “ thị trường luôn luôn đúng”
Đầu tháng 5, sau khi Đường rớt giá mạnh, tôi nghĩ giá đường có thể tạm thời bật lên
$.14 (đó là đáy của một kênh tăng giá trong vòng 1 năm ở biểu đồ hàng tuần, và cũng là mức thấp nhất cuối tháng 2 đầu tháng 3) Tuy nhiên, trừ khi giá đường được đẩy lên trên vùng
Trang 5Page 5
$.1515- $.1520, tôi tin rằng giá đường hiện tại chỉ là một xu hướng giảm nhất thời Điều chỉnh tăng đạt mức $.1505 vào ngày 14 tháng 5 Vậy làm sao tôi biết được vùng kháng cự là
$.1515 - $1520 Có 4 chỉ báo như sau:
1 Đây là ngưỡng hỗ trợ cũ đã được test nhiều lần từ đầu tháng 3 đến hết tháng 4 Tôi nghĩ rằng một khi ngưỡng hỗ trợ mạnh này bị phá vỡ thì nó sẽ trở thành ngưỡng kháng cự mạnh
Trang 6Page 6
Chương 10: Kết hợp các mẫu hình nến
Chương này nghiên cứu sự kết hợp của những mẫu hình nến gặp nhau tại một vùng giá
có thể tạo thành một điểm quan trọng của thị trường
Trang 7Page 7
Trong hình 10.1, các chỉ báo hình nến kết hợp lại và dự đoán một sự điều chỉnh giá và một nhóm nến sau đó báo hiệu sự kết thúc của đợt bán tháo Đầu tháng 6, một hanging man theo sau bởi một dấu hiệu giảm giá khác là một doji Giá sau đó giảm liên tục cho tới khi các cây nến khác chỉ ra một đáy quan trọng Đầu tiên là một hammer Ngày tiếp theo là engulfing tăng giá Một vài ngày sau đó, có một đợt bán tháo nhẹ nhưng ngưỡng hỗ trợ do hammer tạo
ra vẫn được giữ vững Đợt test thứ 2 tạo thành mẫu hình tweezers bottom
Trang 8Page 8
Hammer tháng 9 trong hình 10.2 chỉ ra một đợt điều chỉnh tăng Cuối tháng 11, giá trái phiếu tạo nên 3 cây nến kết thúc đợt điều chỉnh Đó là 1 hanging man, 1 doji và 1 shooting star đánh dấu một sự chấm dứt hoàn toàn
Trang 9Page 9
Hình 10.3 minh họa một cây nến có thể cho nhiều tín hiệu Đầu tháng 4, một cây nến trắng thân dài theo sau bởi một thân nến ngắn với bóng trên dài Đó là hình ảnh của một shooting star Thân nến nhỏ này kết hợp với thân nến dài trước đó tạo nên mẫu hình harami Cuối cùng, đỉnh bóng trên của shooting star (giá cao nhất trong ngày) cũng không qua được mức cao nhất 1600 trong tháng 2
Hình 10.4, trong một vài tuần, thị trường tạo ra 1 tweezers bottom, 1 engulfing tăng giá và 1 hammer
Trang 10Page 10
Hình 10.5 Nửa cuối tháng 7, một loạt các mẫu hình nến báo hiệu giảm giá gồm có 1 doji star theo sau bởi 3 hanging man (1, 2, 3) Giữa hanging man 1 và 2 có 1 shooting star
Trang 11Page 11
Hình 10.6 có một cây nến đưa ra tín hiệu giảm giá Đỉnh của đợt điều chỉnh tăng trong tháng 12 được 1 hanging man chạm tới, Hanging man này cũng là một phần của mẫu hình evening star
Hình 10.7 Từ ngày 9 tháng 5 đến ngày 11 tháng 5, một loạt thân nến báo hiệu đảo chiều ở đỉnh trong vùng $1.12 Thân nến trắng dài vào ngày 9 tháng 5 được theo sau bởi một nến thân ngắn Cây nến thứ 2 này là 1 hanging man, kết hợp với thân nến trắng phiên trước
đó tạo thành mẫu hình harami Ngày 11 tháng 5, giá lại ở mức $1.12 một lần nữa Tiếp sau
đó là một shooting star 3 phiên liên tiếp có giá cao nhất bằng nhau tạo nên một đỉnh ngắn hạn Do đó trong 3 phiên có 4 tín hiệu giảm giá: 1hanging man, 1 harami, 1 shooting star và
1 tweezers top Thị trường giảm từ đỉnh này Mức $1.12 trở thành mức kháng cự khi thị trường không thể xuyên qua nó trong đợt điều chỉnh giữa tháng 6 Còn một lý do nữa để mức $1.12 trở thành 1 mức quan trọng khi nó bị phá vỡ vào ngày 28 tháng 6, nó chuyển thành mức hỗ trợ Quan sát ngôi sao doji xuất hiện sau thân nến trắng dài, ta thấy đây là một mẫu hình đảo chiều ở đỉnh Có nghĩa là xu hướng chính là xu hướng tăng đã kết thúc Hai ngày sau doji, thị trường dường như không còn sức, có 2 thân nến đen ngay sau đó Hãy nhớ
Trang 12Page 12
đến mức kháng cự ngày 9 tháng 5 đến 11 tháng 5 Mức thấp nhất của 2 thân nến đen sau đó, ngày 2 và 3 tháng 7, chỉ ra rằng ngưỡng kháng cự cũ chính là ngưỡng hỗ trợ mới Thị trường không thể giảm hơn được nữa Cho đến khi ngưỡng hỗ trợ bị phá vỡ, sự quay lại của thị trường tăng giá ngắn hạn bắt đầu từ 26 tháng 6 vẫn sẽ tiếp tục Trong trường hợp này, sự kết hợp của các nến tại đỉnh 9-11 tháng 5 có thể phát huy hiệu quả như một ngưỡng hỗ trợ quan trọng 1 lần nữa trong vài tháng sau đó
Hình 10.8 có một loạt nến chỉ ra dấu hiệu tạo đỉnh giữa năm 1987 Cụ thể là: trong vòng 1 tháng, có 1 hanging man, 1 doji, 1 dark-cloud cover Sau dark-cloud cover, thị trường selloff, xuất hiện 1 window Window này trở thành mức kháng cự trong một đợt điều chỉnh
Trang 13Page 13
tăng nhẹ trước khi tiếp tục giảm Đợt bán tháo này kết thúc với 1 tweezers bottom và 1 belt- hold tăng giá ( mặc dù nến trắng có bóng dưới nhưng vẫn có thể xem nó là một belt- hold tăng giá)
Chương 11: Candlesticks và đường xu hướng (trendlines)
Chương này nói về sự kết hợp giữa kĩ thuật hình nến và đường xu hướng, phá vỡ đường xu hướng, các vùng hỗ trợ , kháng cự cũ
Có nhiều cách để xác định một xu hướng tăng hay giảm Cách cơ bản nhất mà các nhà phân tích kĩ thuật dùng là vẽ đường xu hướng
Mức độ hiệu quả của đường kháng cự và hỗ trợ tùy thuộc vào số lần mà đường này được test thành công, khối lượng trong mỗi đợt test và khoảng thời gian đường này có hiệu lực
Trang 14Page 14
Hình 11.3, tuy không có chỉ báo hình nến nào, nhưng nếu xem biểu đồ này bằng kĩ thuật phương Tây, ta có thể nhận ra mẫu hình head and shoulders (đầu và hai vai)
Trang 15Page 15
Hình 11.4 đáy được tạo ra trong cuối tháng 3 (gần $173) đã được test thành công trong các phiên cuối tháng 4 Đợt test này tạo ra một đợt tăng giá Cụ thể, trong 3 phiên từ 20 đến 22 tháng 4, 3 cây nến tạo thành mẫu hình morning star
Trang 16Page 16
Hình 11.5 cung cấp những thông tin đáng giá về việc sử dụng đường xu hướng và các chỉ báo candlesticks
1 Đường hỗ trợ 1 (cuối tháng 1, đầu tháng 2) chỉ ra rằng các mức giá thấp nhất trong
2 phiên 29 và 31 tháng 1 là 2 điểm đầu tiên của đường này Đường này được test lần thứ 3 vào ngày 7 tháng 2 bằng một hammer Sự kết hợp của hai yếu tố này tạo nên một tín hiệu đảo chiều ở đáy Đối với những người mua tại vùng này, đáy của hammer sẽ là mức dừng lỗ (stop loss) và thoát ra khỏi thị trường
2 Đường hỗ trợ 2 (giữa tháng 1- đầu tháng 3) quan trọng hơn đường thứ nhất vì nó tồn tại lâu hơn Ngày 2 tháng 3, đường này được test lần thứ 3 bởi một hammer Bởi vì xu hướng chính là tăng nên hammer và đợt test thành công ngưỡng hỗ trợ cho tín hiệu mua vào Có thể đặt stop loss ngay dưới đáy của hammer hoặc dưới đường hỗ trợ 2 Sự phá vỡ đường hỗ trợ này sẽ là một cảnh báo rằng xu hướng tăng
đã bị bẻ gãy Harami đưa ra những nghi ngờ rẳng thị trường sẽ gặp rắc rối Ví dụ này cho thấy tầm quan trọng của stop (điểm dừng) Như đã nói ở trên, có nhiều lý
do để tin rằng thị trường đang đi lên cao hơn nữa khi hammer test đường hỗ trợ lần thứ 2 Nhưng thị trường đã giảm trở lại Bạn nên tự tin khi đã giao dịch, nhưng vẫn phải quan tâm đến những nghi ngờ của mình Một trong số những điều quan trọng
Trang 18Page 18
Hình 11.7 cho thấy có một đợt điều chỉnh tăng (không có trong hình) kết thúc tại A
Nó tạo ra một vùng kháng cự ở mức $.6419 Một doji chân dài (long- legged doji) xuất hiện tại B Doji này cũng ở gần mức kháng cự tạo ra tại A Đây là một lý do để cẩn trọng Đỉnh A
và B là 2 đỉnh đầu tiên của đường kháng cự Tại C có 1 doji chân dài (giống ở B) gần đường kháng cự Sau đó thị trường đi xuống Tại D, một thân nến trắng với bóng trên dài là một shooting star Nó thất bại tại đường kháng cự Thân nến đen phía sau thân nến trắng vừa rồi tạo ra mẫu hình engulfing giảm giá
Trang 19Page 19
Hình 11.8 có 2 mẫu hình engulfing Mẫu hình 1 cung cấp những tín hiệu cẩn trọng nên cho người mua Một vài tuần sau đó, engulfing giảm giá thứ 2 xuất hiện Đỉnh của engulfing này cũng thất bại tại đường kháng cự
Trang 20Page 20
Hình 11.9 minh họa hình ảnh một đường kháng cự hướng đi lên Đó là đường xu hướng kết hợp nhiều đỉnh mới Mặc dù không phổ biến như đường kháng cự hướng xuống trong hình 11.1, nhưng nó có thể là một công cụ hiệu quả của những người mua Khi thị trường chạm tới đường này lần nữa, người mua nên tính toán trước để đề phòng những thay đổi bất lợi Họ có thể chốt lời một phần, thay đổi stop hay hoặc bán ra hết Mặc dù những thay đổi chỉ là tạm thời (do xu hướng chính là tăng), sự thất bại tại đường này có thể là một tín hiệu sớm và mang tính thăm dò cho một xu hướng giảm tiếp theo
Hình 11.10 là hình ảnh của đường hỗ trợ hướng xuống Đây cũng là một dạng ít gặp nhưng lại có thể phát huy tác dụng với người bán Cụ thể, đường hỗ trợ hướng xuống chỉ ra một xu thế giảm Nhưng khi thị trường giữ đường này như một mức hỗ trợ thì người bán nên chuẩn bị cho sự bật giá
Nhìn hình 11.11, đầu tiên ta chú ý đến đường hỗ trợ hướng xuống A, tương tự như
đường này trước khi giá vọt lên lại Điều này chứng tỏ hiệu lực của đường hỗ trợ Mức giá
Trang 21Page 21
tăng giá Đây không phải là lúc để mua bởi vì xu hướng chính là giảm Trong trường hợp này
một ricksaw man) và hanging man vài tháng sau đó Chú ý mẫu hình piercing tăng giá trong
2 ngày 19, 20 tháng 10
Tiếp theo, hãy nhìn vào đường kháng cự hướng lên như trong hình 11.11 Hoạt động giá từ 15 tháng 1 tạo ra 1 loạt đỉnh Dựa vào đó (và cả đường hỗ trợ), ta có thể thấy rằng giá đang tăng Sự thất bại vào ngày 6 tháng 3 tại đường kháng cự hướng lên cho những người mua tín hiệu để hành động Chú ý rằng đợt test đường kháng cự lần thứ 3 là 1 shooting star với bóng trên rất dài và thân ngắn 3 ngày sau shooting star là hanging man Kết hợp các yếu
tố (thị trường quay lại vùng kháng cự, shooting star và hanging man), ta được tín hiệu rõ ràng
về một thị trường này sẽ sớm điều chỉnh
Springs và upthrusts
Hầu như, trong phần lớn thời gian, thị trường không tồn tại trong một xu hướng rõ ràng mà thường là dao động trong dải hẹp hay nói cách khác, thị trường sideways Khi đó thị trường không phải đang tăng mà cũng không phải đang giảm Tiếng Nhật gọi trạng thái yên bình, tĩnh lặng là “wa” Tôi nghĩ thị trường đang theo xu hướng nằm ngang cũng là đang trong trạng thái “wa” Người ta ước chừng rằng thị trường không có xu hướng chiếm khoảng 70% Vì vậy chúng ta cần phải dùng các công cụ phân tích kĩ thuật để biết được điểm vào thị trường hợp lí Trong trường hợp này, có một số công cụ rất hiệu quả Chúng được gọi là springs và upthrust dựa trên những khái niệm được Richard Wyckoff phát triển vào đầu thế
kỉ 20
Như đã nói ở trên, khi thị trường trong trạng thái “wa”, việc mua bán không diễn ra sôi nổi, theo xu hướng nằm ngang Đôi khi, giá có thể tăng hoặc giảm qua mức cao nhất hoặc thấp nhất Khi đó, cơ hội mua bán xuất hiện Cụ thể, nếu giá phá vỡ mức kháng cự hay hỗ trợ, đó chính là lúc để trade Lúc này, có một dấu hiệu mạnh là thị trường sẽ quay lại vùng giao dịch cũ
Trang 22Page 22
Hình 11.12, ngưỡng kháng cự được giữ vững Giá sau đó quay trở lại dưới các đỉnh đã
bị phá vỡ Trong trường hợp này, bạn nên bán ra Kiểu phá vỡ giả này gọi là upthrust Nếu upthrust gặp 1 chỉ báo hình nến giảm giá, đó là lúc nên bán
Ngược lại với upthrust là spring (hình 11.13) Spring xuất hiện khi giá đi qua các đáy rồi quay về bên trên đường hỗ trợ Nói cách khác, đáy mới không được giữ Nên mua vào nếu giá lên cao hơn các đáy cũ
Hình 11.14 là một ví dụ hay về upthrust kết hợp với candlesticks Ngày A đánh dấu giá bắt đầu dịch chuyển theo xu hướng nằm ngang và 1 ngưỡng kháng cự ( chú ý hanging man
Trang 23Page 23
giao dịch Có upthrust vào ngày B Đỉnh trước đó, tại A, đã bị phá vỡ nhưng đỉnh mới lại không được giữ Thất bại này là một tín hiệu giảm giá Hơn nữa, trước ngày B là một shooting star Đôi khi shooting star không đủ để cho tín hiệu giảm, nhưng hanging man đã xuất hiện trong ngày B Với một upthrust tại B chúng ta biết được đáy của dải sideways này, chính là đáy tạo bởi L1, L2
Hình 11.15 cho thấy vào ngày 1 tháng 5, đỉnh mới được thiết lập cho CRB chạm ngưỡng 248.44 Ngày 10 tháng 5, thị trường bulls đã cố gắng đẩy mức này lên 25ticks nhưng vẫn không thể giữ đỉnh mới này Sự thất bại này tạo thành upthrust Ngày 10 tháng 5 cũng là một shooting star Nó báo hiệu kết thúc một xu hướng tăng ngắn hạn
Hình 11.16 Giá ngày 5 tháng 4 vượt qua đỉnh của đầu tháng 3, khoảng $5.40 Tuy nhiên thị trường tăng không thể giữ lại đỉnh mới Đó là upthrust Hanging man trong phiên sau đó cũng xác nhận tín hiệu giảm giá của upthrust này
Trang 24Page 24
Trang 25Page 25
Hình 11.17, trong tháng 7 năm 1987, CRB tạo đáy bằng mẫu hình harami gần mức
220 Đáy này được test thành công bởi một thân nến trắng dài ngay tuần sau Trong quý 3 của năm 1987, mức 220 tạm thời bị phá vỡ bằng một thân nến trắng dài là belt-hold tăng giá Thị trường nhanh chóng bật lên lại, tạo ra một hammer và một spring Mức giá tại spring test lại đỉnh trước đó, gần 235
Hình 11.18 Đáy đầu tháng 1 đã bị xuyên qua vào cuối tháng 2 Ngày của spring cũng là một hammer Các tín hiệu tăng giá này cung cấp cho các nhà phân tích kĩ thuật về sự quay lại một đỉnh cao hơn của vùng giao dịch tháng 1 và 2 Đợt điều chỉnh tăng này gần chạm mức
$78 với 1 evening doji star
Trang 26Page 26
Hình 11.19 chỉ ra sau một mẫu hình harami, thị trường xuống dốc Nó kết thúc bởi một hammer 1 Hammer này là một đợt test thành công ngưỡng hỗ trợ trước đó $.50 Một đợt tăng nhẹ trở lại tại hammer 2 Với hammer này thị trường đã vượt qua đáy của tháng 6 Nhưng thị trường bears không thể duy trì được đáy này Vậy một spring, thêm vào đó là một hammer, 1 tweezers bottom cho tín hiệu tăng giá
Trang 27Page 27
Hình 11.20 Trong suốt tuần bắt đầu từ 12 tháng 3, giá chạm đáy $5.96 tạo thành một engulfing tăng giá Thị trường bắt đầu điều chỉnh Ngày 3 tháng 4, giá phá vỡ mức này và tạo đáy mới Spring được hình thành vì đáy này không giữ được lâu Ngoài ra, đáy trong phiên
đó còn tạo ra engulfing tăng giá
Vì sao spring và upthrust lại phát huy tác dụng như vậy? Để trả lời, tôi liên hệ tới câu trả lời của Napoleon khi ông ta được hỏi rằng ông thích đội quân nào nhất, đó là đội quân chiến thắng Nếu coi thị trường là một trận chiến mà 2 đội quân là bulls và bears Vùng mà
họ đang tranh giành chính là vùng giá sideway Bears phải giữ đường kháng cự còn bulls phải giữ đường hỗ trợ Lúc đó sẽ có một “scouting parties” của những nhà đầu tư lớn, tổ chức thương mại, kể cả cá nhân giám sát 2 bên Ví dụ, bulls cố gắng đẩy giá lên qua vùng kháng cự Khi đó, ta phải xem các động thái của bears Nếu “scouting parties” tăng giá có thể đóng quân trong vùng của đối phương (gần trên ngưỡng kháng cự trong vòng vài ngày), khi
đó nếu những đội quân bulls mới cũng tham gia thì thị trường sẽ dịch chuyển lên cao hơn Nếu cuộc tiến công được duy trì ( thì mức kháng cự cũ sẽ thành mức hỗ trợ mới), đội quân
Trang 29Page 29
Lý thuyết “đổi cực”
Người Nhật có câu: “A red lacquer dish needs no decoration”, tạm hiểu là một chiếc dĩa sơn mài thì không cần trang trí gì thêm Tư tưởng về vẻ đẹp đơn thuần cũng chính là cốt lõi của lý thuyết kĩ thuật mà tôi thường sử dụng với biểu đồ hình nến Đơn giản nhưng rất hiệu quả - mức hỗ trợ cũ sẽ là mức kháng cự mới và ngược lại Tôi gọi đây là “the change of polarity principle” (lý thuyết đổi cực) Hiệu quả của đường này tùy thuộc vào:
1 Số lần ngưỡng kháng cự/ hỗ trợ cũ được test
2 Khối lượng trong mỗi đợt test
Đây cũng chính là lý thuyết mà trong bất cứ cuốn sách về phân tích kĩ thuật nào cũng nói đến Để biết được tính ưu việt của lý thuyết này, hãy xem những ví dụ khác nhau trong những thời điểm khác nhau
Trang 30Page 30
Hình 11.24 4 trường hợp đường kháng cự cũ thành đường hỗ trợ mới
Trang 32Page 32
Hình 11.27 Từ đầu đến giữa tháng 7, ngưỡng kháng cự ở mức $.72 Ngày 23 tháng 7, ngưỡng này bị xuyên thủng, ngay lập tức ngưỡng $.72 trở thành ngưỡng hỗ trợ Đỉnh $.7290 của ngày 24, 25 bị phá vỡ, nó cũng thành ngưỡng hỗ trợ
Trang 33Page 33
Hình 11.28.Cuối năm 1989, đầu năm 1990, có một đợt điều chỉnh Nửa đầu năm 1990, thị trường ở trong dải hẹp với ngưỡng hỗ trợ là gần mức $1.85 Khi ngưỡng này bị phá vỡ vào tháng 6 năm 1990, ngưỡng hỗ trợ tiếp theo là bao nhiêu? Giá tăng từ $1.25 đến $2.05 nên khó có thể xác định được ngưỡng hỗ trợ chính xác cho đợt điều chỉnh cuối 1989, đầu
1990 Tuy nhiên, khi mức $1.85 bị phá, ngưỡng hỗ trợ được mong đợi là sẽ ở gần $1.65 Có
2 lý do để tôi chọn mức này Một là, 50% retracement của đợt điều chỉnh $.80 trước đó là gần $1.65 Hai là, ngưỡng kháng cự cũ ở vùng A, gần $1.65 Như vậy đây có thể là ngưỡng
hỗ trợ mới Thật vậy, thị trường bán tháo trong vòng vài ngày sau đó và dừng ở mức $1.66
Trong bất kì biểu đồ nào, daily, weekly, monthly, hay kể cả lâu hơn thì bạn cũng có thể thấy được ứng dụng của lý thuyết này Tại sao nó đơn giản mà lại hoạt động hiệu quả như vậy? Ta đã biết, mục tiêu của phân tích kĩ thuật là đo xúc cảm và hành động của những nhà đầu cơ và đầu tư Vì vậy, công cụ đo lường càng tốt thì hiệu quả nó mang lại càng cao Lý thuyết này hoạt động có hiệu quả là vì nó dựa trên lý thuyết tâm lý sound trading Lý thuyết tâm lý này nghiên cứu cách mà mọi người sẽ phản ứng khi thị trường đi ngược lại vị thế của
họ đang có, hoặc khi họ tin rằng họ đã bỏ qua một biến động lớn của thị trường Mức giá
Trang 34Page 34
nào là quan trọng nhất trên biểu đồ? Có phải đó là điểm tạo nên các biến cố, hay là các đáy? Hay là mức đóng cửa của ngày hôm qua? Không phải Mức giá quan trọng nhất trên bất cứ biểu đồ nào chính là điểm mà bạn tham gia thị trường (enter point) Mọi người ai cũng đặc biệt chú ý đến mức giá mà tại đó họ bán hay mua Do đó, càng nhiều giao dịch được thực hiện tại một mức giá thì càng có nhiều người quan tâm đến mức giá đó Như vậy điều này liên quan đến việc ngưỡng hỗ trợ cũ thành ngưỡng kháng cự mới, và ngược lại
Hãy nhìn hình 11.29 để có câu trả lời
Cuối tháng 12, một đợt bán tháo mạnh kết thúc tại $5.33 (A) Trong một đợt test mức này, có ít nhất 3 nhóm nhà đầu tư sẽ cân nhắc việc mua vào:
Nhóm 1 là những người đang đợi thị trường ổn định lại sau đợt bán tháo trước và
những ai nghĩ rằng ngưỡng hỗ trợ là $5.33 (đáy tại A vào ngày 28 tháng 12) Một vài ngày sau đó, đợt test thành công tại B có thể đã thu hút được những người mua mới
Nhóm 2 gồm những người trước đây đã mua, nhưng đã bán ra trong đợt selloff cuối
thoát khỏi thị trường cho rằng nhận định của họ về thị trường bulls là chính xác, chỉ là họ xác
Trang 35Page 35
định sai thời điểm bán mà thôi Bây giờ chính là lúc mua vào Họ muốn thanh minh cho nhận định của mình Họ đang chờ thị trường hồi phục tới C để mua vào lại
Nhóm 3 là những người đã mua tại A và B Họ cũng nhận thấy đợt điều chỉnh từ B đến
mức hỗ trợ Vì vậy, có nhiều người cùng mua tại C Tại D, họ lại tiếp tục mua vào
Sau đó, những người đã mua gặp rắc rối Vào tháng 2, giá qua vùng hỗ trợ A,B,C và
D Bất cứ ai đã mua ở ngưỡng hỗ trợ đều đang thua lỗ Họ muốn thoát khỏi thị trường với ít tổn thất nhất Những người này sẽ thoát khỏi vị thế mua của họ Do đó, những người mua ở
A, B, C và D bây giờ là những người bán Đó là vì sao ngưỡng hỗ trợ cũ thành ngưỡng kháng cự mới Ngược lại ta cũng có thể giải thích được vì sao ngưỡng kháng cự cũ lại thành ngưỡng hỗ trợ mới
Nhưng đừng để sự đơn giản của lý thuyết này đánh lừa bạn Nó chỉ hoạt động tốt khi kết hợp với các chỉ báo hình nến Ví dụ, vùng E có 1 doji sau 1 thân nến trắng dài báo hiệu rắc rối Chỉ báo hình nến kết hợp với đường kháng cự xác nhận điều đó Trường hợp tương
tự xảy ra tại F
Hình 11.30, đỉnh A và B tạo thành ngưỡng hỗ trợ cuối năm 1986 và năm 1989 Đường
hỗ trợ này được test 2 lần với 2 hammer
Trang 36Page 36
Hình 11.31, trong tháng 9, đầu tháng 10, tại vùng A và B, thị trường duy trì mức hỗ trợ
$1,230 Thị trường xuống dưới mức đó vào ngày 9 tháng 10, ngay lập tức đường này trở thành ngưỡng kháng cự Sau lần thất bại đầu tiên ở ngưỡng kháng cự, tại C, giá giảm cho tới khi có mẫu hình engulfing tăng giá Một đợt điều chỉnh nhẹ sau đó, một lần nữa xuyên qua ngưỡng kháng cự $1,230 Hơn nữa, còn có 1 dark-cloud cover
Trang 37Page 37
Chương 12: Candlesticks và các mức retracement
Thị trường không phải lúc nào cũng tăng hay giảm liên tục mà nó thường điều chỉnh trước khi quay trở lại xu hướng chính Một vài mức retracement thông dụng như 50%, Fibinacci 38,2%, 68,1% Fibonacci là một nhà toán học ở thế kỉ 13 Ông đã xây dựng một dãy những con số mà nếu chia những con số này cho so đứng liền trước hay liền sau nó, ta được các tỉ số Fibonacci, gồm có 61,8%, 38,2% (nghịch đảo là 1,618 và 2,618) Mức 50% cũng thông dụng vì nó cũng được sử dụng bởi những người dùng Gann, lý thuyết sóng Elliot hay là lý thuyết Dow
Hình 12.3 Các retracement có thể giúp phán đoán vùng kháng cự trong một thị trường giảm.50% retracement của giá vàng trong vòng 1 năm trở thành mức kháng cự Quan sát 3 trường hợp mà đường 50% retracement kết hợp với candlesticks cung cấp một tín hiệu đảo chiều ở đỉnh
Retracement 1 Đỉnh tại A vào cuối năm 1987 ($502) tạo ra bởi một engulfing giảm
giá Đợt bán tháo bắt đầu cuối năm 1987, kết thúc với mẫu hình piercing tăng giá tại B ở mức
$425 Dựa vào 50% retracement của đợt bán tháo này, từ A đến B, mức kháng cự có thể xảy
Trang 38Page 38
ra ở $464.Vậy ngưỡng kháng cự được xác định là $464 và cần thêm sự xác nhận bằng một chỉ báo giảm giá của candlesticks Một engulfing xuất hiện tại C, tại đó giá đạt $469, sai lệch
$5 Thị trường tiếp tục giảm xuống
Retracement 2 Đợt bán tháo bắt đầu từ C kết thúc với mẫu hình morning star tại D
50% retracement từ C $469 đến D $492 cho ta vùng kháng cự $430 Tại mức một chỉ báo hình nến sẽ xuất hiện Giá vàng chạm vùng E $433 Trong suốt thời gian này (tuần từ 28 tháng 11 đến 5 tháng 12) tại E, giá vàng dịch chuyển $.50, xuất hiện mẫu hình engulfing giảm giá Một đợt giảm giá khác bắt đầu tại E
Retracement 3 Từ đỉnh E tới đáy F năm 1989 ($357), giá rớt $76 Một điều thú vị là
trong các đợt bán tháo A-B, C-D, E-F, giá đều giảm xấp xỉ $77 Không có chỉ báo hình nến nào xác nhận đáy vào ngày 5 tháng 6 Đợt test đáy này lần thứ hai diễn ra vào tháng 9 khi giá vàng xuyên qua mức này Vì sao? Vì cuối năm 1989, giá vàng vượt qua ngưỡng kháng cự của 2 năm Thêm vào đó, vàng tạo ra 1 đáy vững chắc vào năm 1989 bằng đáy đôi $357 Ta phải quan sát mức 50% retracement của những vùng lớn hơn, nghĩa là 50% retracement của toàn bộ các lần giảm giá từ 1987 (đỉnh A) cho tới 1989 (đáy F) Nó cung cấp một ngưỡng kháng cự $430 Gần mức này, $425 trong tuần 20 tháng 11 tại vùng G, thị trường cho tín hiệu cảnh báo rằng xu hướng tăng đang gặp rắc rối Dấu hiệu là một harami, một phần của mẫu hình này là hanging man Một vài tuần sau đó, tuần 22 tháng 1, đỉnh của đợt dịch chuyển này chạm $425 Hoạt động giá tạo ra một hanging man và giá vàng giảm từ đó
Hình 12.4 Sự kết hợp giữa tweezers bottom và harami ở mức $18.85 (A) là điểm khởi đầu của đợt điều chỉnh tăng $3.50 Đợt điều chỉnh này kết thúc tại $22.15 (B) với mẫu hình engulfing giảm giá 50% retracement của vùng A-B tạo thành ngưỡng kháng cự $20.36 Tại vùng C, có một piercing tăng giá ở mức $20.15 Thị trường sau đó có một đợt điều chỉnh nhẹ
từ C Đợt điều chỉnh này dừng lại tại D khi có dark-cloud cover Đỉnh của D ở $21.25 nằm trong khoảng 10 ticks của mức 50% retracement của xu hướng giảm trước đó B-C