chuyên đề lồng ghép GDGT ở môn sinh học

Để giúp học sinh có nhận thức đúng về giới tính, giúp các em tự khẳng định mình, có ý thức tự tu dưỡng và rèn luyện bản thân, giáo viên phải cung cấp các kiến thức về giới tính có trong

TẬP THỂ GV TỔ KHTN TRƯỜNG THCS NGUYỄN BỈNH KHIÊM

Mục tiêu của nhà trường phổ thông là giáo dục và đào tạo học sinh trở thành những công dân có ích ,có đầy đủ năng lực và phẩm chất nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của

xã hội trong tương lai

Kiến thức về giới tính và hành vi ứng

xử của mỗi người liên quan đến giới tính là những yếu

tố quan trọng trong việc hình thành

tính cách của con người đó

Vì vậy việc giáo dục giới tính cho

HS trong trường phổ thông trung học cơ sở là một trong những nội dung cần thiết

,góp phần để đạt được mục tiêu

nêu trên

2 Để giúp học sinh có nhận thức đúng về giới tính, giúp các em tự

khẳng định mình, có ý thức tự tu dưỡng và rèn luyện bản thân, giáo viên phải cung cấp các kiến thức về giới tính có trong SGK cho các em,đồng thời phải sẳn sàng giải đáp thắc mắc của các

Ngoài ra giáo viên

có thể cung cấp thêm kiến thức về giới tính mà giáo viên có được từ những nguồn tài liệu: sách, báo, cập nhật những thông tin và các hình ảnh trên mạng internet,

ti vi …

Do đó việc lồng ghép giới tính trong quá trình dạy môn sinh

học cho học sinh ở trường THCS một mặt sẽ cung cấp kiến

thức giới tính cho các em mặt khác sẽ làm cho các em hứng thú

hơn

khi học bộ môn sinh học, đồng thời để giáo dục các em tu dưỡng và rèn luyện tốt

Vì những lý do nêu trên, nên tổ KHTN trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm nghiên cứu và áp dụng đề tài.

Để thực hiện việc lồng ghép giáo dục giới tính vào môn Sinh học trường THCS , người giáo viên ngoài nắm vững giới tính đã có trong SGK, đồng thời phải có hiểu biết rộng rãi về vấn đề này trên cơ sở đọc sách, báo, xem ti

vi, xem thông tin trên mạng internet và từ kinh nghiệm cuộc sống của bản thân mình

Mặc dù người giáo viên có kiến thức sâu rộng về giới tính ,

nhưng việc giảng dạy kiến thức về giới tính cho HS ở độ tuổi

THCS là việc làm không đơn giản,bởi vì đây là vấn đề rất nhạy cảm

Vì vậy để đạt được hiệu

quả cao, ngoài vấn đề kiến thức, người giáo viên phải

có năng lực sư phạm tốt và phải hiểu biết tâm sinh lí lứa tuổi HS ở trường

THCS Tùy từng chương, từng bài, từng thời điểm

mà giáo viên có thể lồng

ghép các kiến thức về giới tính trong quá trình giảng dạy

Sau đây là một số nội dung kiến thức

về giáo dục giới tính, mà tổ TN chúng tôi thấy rất cần thiết phải lồng ghép

trong quá trình giảng dạy môn sinh

học ở trường THCS

Giáo viên phải giúp học sinh hiểu rõ

được quá trình sinh sản và sinh trưởng của cơ thể, học sinh nắm được ý nghĩa của nguyên phân, đối với sự sinh sản và sinh trưởng của cơ thể

1 Giáo viên phải đưa một số hình ảnh minh hoạ để cho HS thấy sự biến đổi hình

thái NST trong chu kỳ sinh trưởng và phân chia tế bào : mức độ đóng duỗi xoắn của NST qua các kỳ và những diễn biến cơ bản của NST trong quá trình nguyên phân,

từ một tế bào mẹ → 2 tế bào con có bộ NST giống như bộ NST của tế bào mẹ (2n NST).

Đó là phương thức sinh sản của tế bào →cơ thể đa bào Do đó cơ thể đa bào

cứ lớn lên thông qua quá trình nguyên phân GV phải giảng cho HS hiểu được nguyên phân là phương thức truyền đạt và

ổn định bộ NST đặc trưng của loài qua các thế hệ tế bào

Sự sinh trưởng của các

mô và cơ quan trong cơ thể đa bào nhờ chủ yếu vào tăng số lượng tế

bào, qua quá trình nguyên phân

Khi mô hay cơ quan đạt khối lượng tới hạn thì ngừng sinh trưởng, lúc này nguyên phân bị ức chế.

Từ kiến thức này, GV phải giúp cho HS hiểu được sự thay đổi của cơ thể con người ở tuổi dậy thì Đó là thời kỳ trưởng thành sinh dục bắt đầu có khả năng sinh con

2 Qua bài giảm phân:

GV phải giảng cho học sinh hiểu rõ quá trình

giảm phân cũng là hình thức phân chia tế

bào,nhưng quá trình này diễn ra vào thời kỳ chín của tế bào sinh dục

Biểu hiện rõ nhất của thời

kì này ở nữ giới là sự xuất hiện kì kinh đầu tiên

(trong khoảng 9-14 tuổi) lần đầu ở nam là sự phóng tinh (trong khoảng 12-15 tuổi)

Nguyên nhân của những biểu hiện này là do

sự trưởng thành của hoóc môn sinh dục, vì

vậy sẽ mang thai nếu có quan hệ tinh dục với người khác giới.

3 Khi giảng bài "Sự hình thành giao tử và sự thụ tinh” GV phải giảng cho học sinh hiểu được sự phát sinh giao tử đực và cái ở

loài sinh sản hữu tính là nhờ giảm phân Khi thụ tinh bộ NST lưỡng bội được phục hồi, đã đảm bảo duy trì ổn định bộ NST đặc

trưng của loài qua các thế

hệ cơ thể.

GV phải giải thích cho HS hiểu rõ, khi sự tạo noãn kết thúc sẽ tạo ra một trứng, sự tạo tinh sẽ tạo ra 4 tinh tử,

và tinh tử sẽ phát triển thành tinh trùng Đó là qua trình tạo trứng đối với cơ thể

nữ giới và quá trình tạo tinh trùng đối với cơ thể nam

giới Vì vậy nữ sinh có thể bị mang thai nếu có quan hệ

giới.Khi giảng bài này,

GV phải khéo léo nhắc nhở HS, để các em có ý thức tu dưỡng và rèn luyện đạo đức, phải biết làm chủ bản thân,

không để xảy ra hậu quả đáng tiếc

hiểu rõ hàng tháng đối với các

em nữ đã có hiện tượng rụng trứng, do đó sẽ có hiện tượng kinh nguyệt lần đầu và có khả năng mang thai GV phải giải thích cho HS hiểu rằng , mang thai ở độ tuổi trẻ sẽ dễ bị tử

vong, sẩy thai, đẻ non, băng huyết… vì tử cung chưa phát

4 Khi giảng dạy bài “Hiện tượng kinh nguyệt ở các em nữ”: Giáo viên giải thích cho học sinh

5 Khi giảng bài : ”Cơ quan sinh

dục nam và nữ ” GV phải giải thích

cho HS hiểu rõ cấu tạo cơ quan sinh

dục nam, nữ.Với các em nữ bao

gồm:

buồng trứng, voì dẫn trứng, ống dẫn trứng, tử cung, âm đạo, âm vật

Đối với các em nam bao gồm: 2 tinh hoàn, ống dẫn tinh,dương vật

Giáo viên giáo dục

học sinh biết cách giữ gìn vệ sinh cơ quan sinh dục cho các em nhận thức rõ cấu tạo

và chức năng cơ

quan sinh dục giúp

các em xác định giới tính của mình, các

em định hướng con đường đúng đắn, từ

đó các em có ý thức bảo vệ bản thân.

Giáo viên giúp các em định hướng con đường đúng đắn,

để các em

có ý thức tu dưỡng và rèn luyện đạo đức, phải biết rèn luyện bản thân không bị vấp ngã và không để xảy ra hậu quả đáng tiếc.

Ở lứa tuổi dậy thì, các

em có những diễn biến nội tâm phức tạp, thích tò

mò muốn tìm hiểu những điều mới lạ, dễ đua đòi

theo bạn bè Vì vậy giáo viên phải giáo dục HS để các em có khả năng nhận thức đúng đắn về tâm

sinh lí giới tính, có ý thức

về bản thân, tự tu dưỡng

để trở thành công dân có ích cho XH

Chuyên đề “Lồng ghép giáo

dục giới tính vào môn sinh học ở trường THCS” mà chúng tôi đã trình bày trên đây là kết quả của

sự đúc kết kinh nghiệm giảng

dạy những vấn đề về giới tính

khi dạy môn sinh học trong

những năm qua của tổ TN

trường THCS Nguyễn Bỉnh

Khiêm.

Thực tế đã chứng minh rằng, khi áp dụng việc lồng ghép trong quá trình dạy học thì hiệu quả của bài giảng đạt được rất cao Hiệu quả đó là: HS có được kiến thức khoa học về giới tính,

có hứng thú hơn khi học môn sinh học, có ý thức tốt hơn về bản thân mình và có hành vi ứng xử tốt hơn đối với gia đình, bạn bè và xã hội.

Để ứng dụng CNTT trong việc đổi mới phương pháp giảng dạy, qua sử dụng phương tiện công nghệ thông tin để giáo dục giới tính cho học sinh trong nhà trường buộc giáo viên phải chuẩn bị thật tốt bài dạy

ở tất cả các yêu cầu Không ngừng nghiên cứu, tìm hiểu để nâng cao chất lượng giảng dạy Đó cũng là

một tác dụng hiệu quả nữa đối với quá trình dạy học của giáo viên.

Các cấp chỉ đạo cần tổ chức các hội thảo về vấn

đề này để giúp giáo viên tháo gỡ những vướng mắc Cần phổ biến những tài liệu có liên quan để giúp giáo viên soạn giảng tốt hơn Chỉ đạo tổ chức thao giảng cụm, trường về vấn đề này để rút kinh nghiệm.

Để áp dụng đề tài này có hiệu quả cao, người giáo viên phải không ngừng học tập

để nâng cao và mở rông kiến thức của

mình về những nội dung mình dạy, chuẩn

bị tốt bài giảng có phương pháp và kinh

nghiệm giảng dạy tốt và đặc biệt là phải

hiểu biết tâm sinh lý lứa tuổi HS THCS để giáo dục cho phù hợp, vì giáo dục giới tính

là một vấn đề rất tế nhị và nhạy cảm

Trên đây là những ý kiến, những nội dung cơ bản của chuyên đề “Lồng ghép giáo dục giới tính vào môn sinh học ở trường THCS” mà tổ KHTN trường THCS NBK chúng tôi sưu tầm nghiên cứu và đúc kết được Xuất phát từ thực tiển giảng dạy nên những vấn đề nêu trên chắc chắn không tránh khỏi sai sót

Chúng tôi rất mong những ý kiến đóng góp để đề tài được hoàn chỉnh hơn

Trân trọng cảm ơn