GIẢI ĐÁP THẮC MẮC MÔN TV TIỂU HỌC

Khi đặt câu hỏi cho bộ phận câu được in đậm , nếu không nhắc - GV cần nắm vững mục tiêu của bài vá Đã có câu mẫu trong SGK , không yêu cầu HS hiểu thuật ngữ : thế nào là khẳng định?. Bài

GIẢI ĐÁP THẮC MẮC MÔN TIẾNG VIỆT

KHỐ

I

PHÂN

MÔN

1

LỚP 1

Học vần

Bài : 62/tập 1/trang 27 Bài ứng dụng có tiếng “chùm”

vần “um” HS chưa học GV dạy theo hình thức truyền khẩu ( GV đọcmẫu cho HS đọc theo ) Bài :68/tập 1/tr122 Từ “quả trám” GV tự tra từ điển để giải thích cho HS

Bài 42/tập 1/tr 85,87 Vần : ưu,ươu HS phát âm khó GV phải phát âm mẫu và phải phát âm thật

chuẩn cho HS phát âm theo Bài 33/tập 1/tr67 Khó phân biệt chim sẻ và chim

ri Chỉ cung cấp kiến thức đơn giản để HS phân biệt: chim sẻ to hơn chim ri

Tập đọc Bài : Hồ gươm /tr 118 Hình ảnh nhỏ GV phải sáng tạo : phóng to hình ảnh lên

Tập viết

Bài ; 12,13,14,15,16,18 Lượng từ viết quá dài không

đảm bảo thời gian , một số vần chưa học

GV hướng dẫn kĩ cấu tạo từ , cho HS viết vào bảng con từ 1-2 lần / 1 từ , áp dụng công văn vùng miền có thể giảm số lượng từ , số dòng đối với HS dân tộc

2

LỚP 2

Tập đọc

Bài: Hai anh em /tr 102/tập 1 Mỗi người cho thế nào là công bằng ? Không nên bỏ , mà có thể chẻ nhỏ câu hỏi : - Người anh cho thế nào là công bằng ?

- Người em cho thế nào là công bằng ? Bài : Sông Hương tập

1/tr 54

Vì sao nói sông Hương là một đặc ân thiên nhiên dành cho thành phố Huế ?

Nội dung câu hỏi trừu tượng

Có thể chuyển câu hỏi bằng hình thức trắc nghiệm

Chính tả

Bài : Chiếc bút mực / tập

1 tr 42 Bài tập 3 : tìm từ trái nghĩa :- với từ già

- với từ chê

Đã có các từ mẫu trái nghĩa ở SGK , không chuyển sang tuần khác

Bài : cái trống trường em / tập 1 / tr 46

Bài tập 2 : Điền vào chỗ trống Không được bỏ ; mà là bài tập tự chọn , tùy

theo đối tượng HS Bài : Khẳng định , phủ

định / tập 2 / tr 52 ; bài tập 1

Đặt câu khẳng định , phủ định Khi đặt câu hỏi cho bộ phận câu được in đậm , nếu không nhắc

- GV cần nắm vững mục tiêu của bài vá Đã có câu mẫu trong SGK , không yêu cầu HS hiểu thuật ngữ : (thế nào là khẳng định ? thế

LT& C

liên tục HS dễ sai nào là phủ định ? )

Bài : Từ chỉ đặc điểm Bài : Từ chỉ tính chất Không có câu chốt trong khi kiến thức giữa 2 bài có liên

quan , nên có câu chốt về sự liên quan giữa 2 bài

Không cần phải chốt , vì GV chỉ hình thành khái niệm ban đầu cho HS ; từ chỉ đặc điểm của người và từ chỉ tính chất của người là những từ đó

Bài tập 1/ tr 90 Tìm các đồ vật trong tranh , nên

in tranh màu

Không cần thiết , kiến thức này không khó với HS

Bài 17 : bài tập : 2,3 trang 143

Thêm hình ảnh so sánh vào sau mỗi từ

Nên phát huy tính tích cực của HS , GV nên định hướng cho HS , để HS tự tìm Đối với

HS dân tộc GV có thể tìm để cho HS quan sát và so sánh

TLV

LỚP 3

Bài: chào hỏi – Tự giới thiệu /tập 1 / tr 20 Bài tập 3 : Viết bài tự thuật ; đề nghị bỏ hàng “nơi sinh” Không nên bỏ Bài : Nghe kể chuyện và

trả lời câu hỏi / TV 2 / tập 2 / tr 96,106

Yêu cầu khó đối với HS vì các

em nghe GV kể 1,2 lần không nhớ hết nội dung câu chuyện để trả lời câu hỏi

GV cần để các điểm tựa trên bảng để HS dựa vào đó để làm ( các mốc thời gian , các sự kiện , các nhân vật )

Bài : “ Kể về một ngày hội” /TV 2 tập 2 / tr 72

HS không được chứng kiến các lễ hội , không kể được

Đã có 2 tuần học với chủ đề lễ hội , HS đã được tiếp cận nhiều với bài tập đọc về lễ hội

ở mọi nơi Đây chính là đồ dùng trực quan để dạy TLV bài sau Tích hợp bài này là ngữ liệu cho bài kia

3

Bài : “Viết lại một tin thể thao trên báo , đài”

TV3 tập 2 Tr 88

“Viết về một trận thi đấu thể thao”

Yêu cầu cao so với HS , HS không làm được Lưu ý dạy tích hợp ngang chương trình , bài này là ngữ liệu cho bài kia Dạy tóm tắt tin

tức , đã học ở văn bản phi nghệ thuật Dựa vào các tiết làm văn miệng các em đã được học để làm , nếu tiết làm miệng làm tốt thì tiết viết bài là dễ dàng

Bài : “ Viết thư” tập 2

TR 105

Đa số HS không biết tên về bạn người nước ngoài , không biết địa chỉ nên HS khó viết

Dựa vào các bài tập đọc đã học để đặt tên cho người nước ngoài ( tức là chọn một nhân vật có tên như trong các bài tập đọc đã

học ) , GV có thể giới thiệu một vài địa chỉ của nước ngoài cho HS chọn

Bài : “ Kể lại buổi diễn nghệ thuật” trang 38 Học sinh ở vùng sâu , vùng xa không được xem những buổi

diễn nghệ thuật , nên việc kể lại rất khó Nên để HS kể về buổi diễn văn nghệ

Đây cũng chính là buổi biểu diễn nghệ thuật vậy Nhưng với những nghệ sĩ không chuyên

LT&C

Bài :Mở rộng vốn từ gia đình :Ôn tập Câu : Ai là

gì ? TV3 tập 1 trang 33 Bài : Ôn tập về từ chỉ hoạt động , trạng thái , trạng thái So sánh /Trang 58

Bài tập 3 : Yêu cầu của bài khó đối với HS , không có câu mẫu để HS dựa theo

Bài tập 3 : Liệt kê những từ chỉ hoạt động , trạng thái trong bài TLV cuối tuần 6 của em ; Không nên làm bài tập

Trường hợp HS quên, cho HS đọc lại các bài tập đọc để làm

Dựa vào trình độ HS trong lớp , có thể chỉ yêu cầu Hs tìm được một vài từ thông dụng ( tùy khả năng và vốn sống của HS dân tộc )

GV chủ động dẫn dắt , gợi ý và giải nghĩa từ, để bổ sung vốn Tiếng Việt cho HS , hạn chế tổ chức HS tự làm hoặc trao đổi nhóm để tránh gây quá tải đối với HS , khiến các em sợ học LT&C

Bài : Từ ngữ về thành thị , nông thôn ; Tập 1 trang

135

Bài tập 1(b) : Kể tên một vùng quê mà em biết ( ngoài địa phương HS ở – HS không thể kể thêm được vùng quê nào )

GV có thể giới thiệu thêm cho HS biết , và gợi ý cho các em tìm trên bản đồ Việt Nam

Bài : Từ ngữ về Tổ quốc

; tập 2 , trang 17

Bài tập 2 : Nói về một vị anh hùng mà em biết ( Chương trình học rất ít nói đến các vị anh hùng , ngoài Trưng Trắc , Trưng Nhị và Hồ Chí Minh

Hiện nay thư viện có rất nhiều truyện nói về các vị anh hùng của dân tộc Nếu là HS dân tộc ở vùng sâu , vùng xa , GV nên mượn cho các em đọc , hoặc GV có thể giới thiệu cho các em tự mượn

( Đây là đồ dùng dạy học )

LỚP 4

Tập đọc

Bài : Ở vương quốc tương lai ; Tập 1 ; Trang

70

Hai đoạn kịch quá dài không hoàn thành được trong một tiết , nên học mỗi tiết một màn kịch

GV nên linh động , hướng dẫn HS luyện đọc trước ở nhà , nếu dạy vùng khó : hạn chế đọc phân vai Với một số câu hỏi khó GV chủ động gợi mở cho HS , giải thích cho HS , không yêu cầu HS tự tìm hiểu , dành thời

4 gian nhiều cho phần luyện đọc rõ ràng , rành

mạch Hoặc GV có thể soạn Giáo Aùn thêm thời gian trình BGH duyệt

Bài : Nỗi dằn vặt của An-đrây-ca ; Tập 1 Trang 55

Tên riêng tiếng nước ngoài nhiều , HS khó đọc

GV viết tên riêng nước ngoài lên bảng , GV hướng dẫn HS phát âm ,có thể cho HS đọc nhiều lần nếu thấy các em đọc sai

Bài : Trong quán ăn Ba cá bống ; Tập 2 ; trang

159

Nội dung dài khó hiểu GV phải dặn HS tìm hiểu nội dung trước ở

nhà ,GV có thể chẻ nhỏ câu hỏi , hoặc chuyển thành câu hỏi trắc nghiệm nhiều lựa chọn để HS dễ trả lời

Bài : Ông trạng thả diều ; Tập 1 ; Trang 104

Sách ghi Trần Nhân Tông , Sách khác ghi Trần Thái Tông Sách nào ghi đúng

Theo tôi đã tra trên mạng Trần Thái Tông mới đúng ( Vì : trần Thái Tông sinh năm

1218 và mất năm 1277 ) Nguyễn Hiền sinh :

1234 Đỗ trạng nguyên năm : 1247 Mà Trần Nhân Tông sinh năm 1258 , mất 1308 Vậy lúc Nguyễn Hiền đậu trạng nguyên thì Trần Nhân Tông chưa sinh

TLV

Bài : “ Kể lại lời nói ý nghĩ của nhân vật” ; Tập

1 ; Trang 32

- Dạng bài : Tưởng tượng kể lại câu chuyện ( Tập 1/84)

Bài tập 2,3 : HS trung bình , yếu không làm được , chỉ HS khá giỏi mới làm được , ngoài ra chỉ

1 tiết học mà thực hành 6 bài tập không giải quyết xong

- HS nghĩ ra nội dung câu chuyện để kể lại là một điều rất khó

GV phải áp dụng phương pháp học nhóm :

HS khá giỏi giúp đỡ HS yếu kém Không bắt buộc phải giải quyết hết các bài tập ở trên lớp , bài nào có dạng giống hoặc tương tự gợi ý cho HS về nhà tiếp

- Bởi vậy GV phải gợi ý cho HS trước tìm ra những câu chuyện để kể , Và hiện nay các câu chuyện không khó với HS , Sách báo rất nhiều , các em đã được đọc ở sách báo , các

em sẽ tìm các câu chuyện , dựa trên các câu chuyện ở sách báo các em sẽ xây dựng được cốt chuyện mà các em đã tìm ra

Bài : Tóm tắt tin tức ; Tập 2 ; Trang 63 Bài tập : 2,3 HS không kể được theo không gian thời gian GV cần hướng dẫn kỹ phần lý thuyết và phần ghi nhớ vì các em mới học xong lý

thuyết để vận dụng thực hành Bài : Luyện tập phát

triển câu chuyện ; Tập

1 ; Trang 84

Thời gian hạn chế mà bài tập quá dài

Không bắt buộc phải giải quyết hết bài tập trên lớp bài nào tương tự với bài đã làm thì

GV gợi ý cho HS về nhà làm , hôm sau GV kiểm tra lại

Bài : Tóm tắt tin tức ;

Bài : Luyện tập tóm tắt

tin tức

- Yêu cầu cao dẫn đến HS khó thực hiện

- Cả một bài văn dài yêu cầu

HS chỉ tóm tắt 2->3 câu mà vẫn có đủ nội dung

Đã giải đáp ở MBD4 , nếu dạy tiết tập đọc và định hướng để dạy bài TLV thì bài này không khó , bản thân GV phải có kỹ năng tóm tắt , sẽ hướng dẫn HS một cách dễ dàng Không yêu cầu HS tóm tắt quá cô đọng , hoặc quá dài

Bài : Luyện tập giới

thiệu địa phương ; Tập 1;

Trang 160

Bài tập 2 : HS chưa hiểu rõ về các lễ hội , trò chơi dân gian HS đã được học về lễ hội ngay từ lớp 1 ở cácphần luyện nói , lớp 2-> lớp 4 ở các tiết kể

chuyện , các bài tập đọc Các trò chơi dân gian đã báo cáo ở “ Trường học thân thiện – Học sinh tích cực” như : Nhắm mắt bắt dê , Nhảy bao bố , Kéo co ………GV chưa xác định được các trò chơi để định hướng cho HS Bài : Điền vào giấy tờ in

sẵn ; Tập 2 ; Trang 152

và 161

Bài chưa thực tế với HS , không thể thay bố mẹ khai giấy tạm trú , tạm vắng chuyển sang gửi tiền qua bưu điện ( Vì bố mẹ chưa thể đưa tiền cho con đi gửi )

Yêu cầu của bài : Em cùng mẹ ra bưu điện gửi tiền về quê biếu bà Hãy giúp mẹ điền những điều cần thiết vào mẫu thư chuyển tiền , chứ đâu có giao tiền cho các em tự đi đâu , GV cần xác định kỹ yêu cầu của bài

Bài : Động từ ; Tập 1 ;

trang 94 Bài tập 2 : Đoạn văn có nhiều dữ liệu là động từ khó , nên HS

phần nhiều tìm không hết

GV có thể bổ sung

Bài : Luyện tập về động

từ ; Tập 1 ; trang 106 Bài tập 1 : Giải thích nhiều HS biết Ý nghĩa “bổ sung” 9 HS

(TB,yếu ) không nêu được

Tiết : Động từ , đã học , nếu HS nắm vững thì bài này không có gì khó , nếu HS không nêu được GV cần củng cố lại kiến thức về “ Động từ”

Bài : Chủ ngữ trong câu Bài tập 1 : Đề bài còn thiếu Không thiếu , HS muốn tìm chủ ngữ của các

LT&C

kể Ai thế nào ; Tập 2 ; trang 36 lệnh , HS làm bài còn lúng túng câu kể , trước hết các em phải biết tự tìm câu kể , sau đó các em tìm chủ ngữ của câu

kể , tùy GV quy định : có thể gạch chân chủ ngữ của câu kể , hoặc viết bộ phận chủ ngữ của các câu kể

Bài : Tính từ (Tập 1 Trang 110)

Bài học dài khó hoàn thành trong 1 tiết

- Tên riêng tiếng nước ngoài khó đọc

Sử dụng công văn vùng miền Nếu HS vùng dân tộc , giải quyết không kịp , GV có thể gợi ý bài tập 2 về nhà làm Không bắt buộc

HS giải quyết hết bài tập ngay tại lớp

- Tên riêng tiếng nước ngoài khó đọc thì GV phải đọc mẫu

( Chẳng nhẽ GV không biết đọc ) Bài : Câu kể ( Tập 1

trang 161)

Bài tập 2 : Đặt một vài câu kể để : ý ( c) Trình bày ý kiến của

em về tình bạn ( Yêu cầu này trừu tượng , dẫn đến HS khó hiểu ) Giảm ý này

GV chủ động giảng giải cho HS , có thể gợi mở cho HS dễ trả lời

Bài : Luyện tập về từ nhiều nghĩa / Trang 82 GV phải giải thích nhiều để HS hiểu nghĩa của từ đó mới tìm

được từ đồng âm , nhiều nghĩa (HS giỏi- khá ) ; HS : TB,Yếu không tiếp thu được

Câu hỏi nằm ở sách nào không rõ ( Trường Tân Phú )

Bài : Mở rộng vốn từ :

Du lịch – Thám hiểm Bài tập 3 : Vốn hiểu biết các emcòn ít nên HS khó giải nghĩa từ Nếu là HS dân tộc GV có thể giải nghĩa từngtừ trong câu “đi một ngày đàng” tức là :

được đi nhiều nơi ; “ Học một sàng khôn” tức là: Học được nhiều điều ; Từ đó HS sẽ Hiểu ; và đây là một thành ngữ không khó với HS lớp 4

Bài : Tính từ ; Tập 1 ; trang 110 Ở phần ghi nhớ : Tính từ là những từ miêu tả đặc điểm hoặc

tính chất của sự việc , hoạt động , trạng thái ,… HS thường nhầm

-Tính từ là những từ miêu tả đặc điểm hoặc tính chất của sự vật , hoạt động , trạng thái ,…

- Động từ là những từ chỉ hoạt động , trạng thái của sự vật

lẫn “ hoạt động” “ trạng thái” ở khái niệm tính từ sang khái niệm của động từ ( động từ là những từ chỉ hoạt động , trạng thái của sự vật Nên đưa thêm ngữ liệu để giúp HS dễ dàng trong việc nắm kiến thức và rút

ra ghi nhớ

- Bài dài khó hoàn thành trong một tiết

=> GV phải xác định : Khái niệm của tính từ và khái niệm của động từ ; cho HS so sánh được sự khác biệt của chúng

- Ngữ liệu đã có sẵn GV cần xác định kỹ bài dạy trước khi lên lớp Và phải làm thế nào để HS nắm vững kiến thức của bài

5

LỚP 5

Tập đọc

Bài : Phong cảnh Đền Hùng ; Tập 2 ; trang 68 nhà XBGD 2006 in Nhà XBGD 2007 in Bài : Nghìn năm văn hiến ; Tập 1

“Bên trái là đỉnh núi Ba vì”

“ Bên phải là đỉnh núi Ba vì”

Điều chỉnh lại cho chính xác

- Có sách in : “ Số trạng nguyên của triều đại Mạc là 10”

- Có sách lại in : “ Số trạng nguyên của triều đại Mạc là 11”

- Theo sách mới nhất : “ Bên phải là đỉnh núi

Ba Vì”

- Theo sách mới : “ Số trạng nguyên của triều đại Mạc là 10”

Theo cuốn lịch sử khoa cử Việt Nam thì thời nhà Mạc có 485 người đỗ tiến sĩ , có 13 trạng nguyên

Bài : Sự sụp đổ của chế độ A-pác –thai ; Tập 1 ; Trang 54

Bài : Chuỗi ngọc lam ; Tập 1 ; Trang 134

Câu hỏi 4 : Hãy giới thiệu về vị tổng thống đầu tiên của nước Nam Phi mới

- Nội dung bài đọc quá dài và khó

- Chỉ yêu cầu HS giới thiệu như SGK Nếu HS biết thêm thì nói thêm

GV cũng nên tìm hiểu thêm những thông tin mới nhất để giới thiệu cho HS

- Hạn chế đọc phân vai , Giảm yêu cầu đọc diễn cảm Một số câu hỏi khó , GV chủ động gợi mở để HS trả lời , có thể GV trả lời thay cho HS , Không yêu cầu HS tự tìm hiểu

và trả lời Dành thời gian nhiều cho phần luyện đọc rõ ràng , rành mạch SGV yêu cầu đọc diễn cảm cả bài GV có thể giảm yêu cầu chỉ luyện đọc 1 đoạn nếu khả năng đọc của HS chưa chắc chắn

Tập làm

văn

Bài : Tả người ( kiểm tra viết ) Tập 2

Có 3 đề lựa chọn chưa phù hợp với HS vì các em không được tiếp xúc nhiều với các ca sĩ , nghệ sĩ hài Nên cho HS tả một bạn trong lớp hoặc người mà em yêu thích

Hiện nay ca sĩ , nghệ sĩ hài không còn quá xa lạ với HS , qua ti vi HS có thể tả được

Ngoài 2 đề trên còn có 1 đề tả lại nhân vật trong truyện em đã được đọc , chắc chắn HS sẽ làm được

Bài : Làm biên bản vụ việc ; Tập 1 ; Trang 161 HS khó viết được nội dung biên bản theo yêu cầu đề bài Cần

thay bằng nội dung khác

- Phần mở đầu và kết thúc giống biên bản một cuộc họp HS đã học Chỉ khác nội dung : + Biên bản cuộc họp có báo cáo , phát biểu

+ Biên bản này là lời khai của các nhân vật

- Khó khăn là bản thân GV cũng chưa có kỹ năng ghi biên bản => GV phải tự học , tự bồi dưỡng

Bài : Lập chương trình hoạt động ; Tập 2 ; Trang

23, 32, 53

Yêu cầu này đối với HS vùng khó khăn là chưa phù hợp Có thể lược bỏ yêu cầu này

Bài mẫu thì theo kiểu tường thuật những việc đã làm , còn đúng yêu cầu SGK thì dự kiến những việc chưa làm – HS khó hình dung

GV cần tham khảo SGV đã gợi ý , có thể GV gợi ý cho HS từng bước như trong SGV GV phải tự bồi dưỡng không thể thay thế được

- Đây không phải là bài mẫu mà là truyện cung cấp thông tin về 1 buổi liên hoan văn nghệ => yêu cầu ở đây để có buổi liên hoan

VN phải làm như thế nào ?

Bài : Kiểu 3 : Kể lại câu chuyện chứng kiến hoặc tham gia

HS vùng dân tộc ít thực hiện được vì ngôn ngữ giao tiếp của

HS dân tộc còn hạn chế nên

- GV phải gợi mở , hướng dẫn , giúp đỡ

HS nhiều

- Aùp dụng công văn vùng miền

Bài : Yêu cầu viết câu mở đoạn Bài tập 3 ; trang 142

Bài : Luyện tập thuyết trình tranh luận ; Trang

91, 93 ; Tập 1

hiệu quả tiết dạy chưa đảm bảo - Tài liệu hướng dẫn : yêu cầu không

cao

LT&C

Bài : Câu ghép ; Tập 2 ; trang 8 Nội dung quá dài không đảm bảo thời gian Có thể giảm bớt

bài tập

Aùp dụng công văn vùng miền : Không bắt buộc phải giải quyết hết bài tập ở lớp

Bài : Ôn tập về từ và cấu tạo từ Bài 3 : vì sao nhà văn chọn từ inđậm mà không chọn từ đồng

nghĩa với nó ( câu hỏi khó , HS không giải thích được ) Giảm tải ý này

Không bắt HS trả lời như GV Phải có dạng bài tập này , HS có kỹ năng lựa chọn để sử dụng từ đồng nghĩa Chương trình cũ cũng có các bài : Từ cùng nghĩa Phải dùng phù hợp với ngữ cảnh và nội dung muốn diễn đạt Cho HS tìm từ đồng nghĩa với các từ in đậm -> cho HS thay thế thử => xem nghĩa của câu => Kết luận : Không thể thay bằng từ khác

Kể chuyện

Bài : Tiếng vĩ cầm ở Mỹ Lai ; Trang 40

Câu chuyện dài nhiều chi tiết khó nhớ HS không có sách để xem câu chuyện Nên có câu chuyện cụ thể

Đã có sách truyện đọc ( STK không bắt buộc , nếu có nhu cầu thì mua )

- Yêu cầu HS kể nội dung theo các bức tranh đã có sẵn ở SGK

Bài : Dạng bài : Kể chuyện được chứng kiến hoặc tham gia ( Ở tuần 6, tuần 9)

Hầu như HS vùng khó khăn không thực hiện được , chỉ có rất ít HS kể được câu chuyện theo yêu cầu Có thể thay bằng nội dung khác

- Bài tình hữu nghị : hạ chuẩn ( đã nghe , đã đọc)

Phải cho HS biết việc làm thể hiện tình hữu nghị như Giữa nhân dân ta và nhân dân các nước : Đã ủng hộ nhau khi các nước gặp thiên tai lũ lụt bằng cách viện trợ lương thực , các nước đã tạo điều kiện cho thanh niên nước ta ra nước ngoài học tập Có dự án của nước ngoài ủng hộ cho HS có hoàn cảnh khó khăn như vừa qua : cấp sách vở , áo quần , gạo GV có thể lấy ví dụ cụ thể cho HS thấy