BÁO CÁO CUỐI KÌ, NHẬP MÔN KĨ THUẬT , CON THUYỀN ƯỚC MƠ
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA
KHOA CƠ KHÍ
BỘ MÔN KĨ THUẬT HỆ THỐNG CÔNG NGHIỆP
NHẬP MÔN KĨ THUẬT
BÁO CÁO CUỐI KÌ
CON THUYỀN ƯỚC MƠ
GVHD: TS LÊ NGỌC QUỲNH LAM
Trang 2Ngày nộp: 14/01/2015
Trang 3MỤC LỤC
CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU 1
1.1 Lí do hình thành ý tưởng 1
1.2 Mục tiêu 1
1.3 Phạm vi 1
1.4 Cơ sở lí thuyết 2
CHƯƠNG 2: PHƯƠNG ÁN THIẾT KẾ 2
2.1 Khảo sát nhu cầu 2
2.1.2 Qui mô và đối tượng khảo sát
2.1.3 Kết quả khảo sát
2.1.4 Kết luận
2.2 Đặc tính sản phẩm
2.3 Yêu cầu kĩ thuật
2.3.1 Các bộ phận chức năng
2.4 Thiết kế
2.4.1 Lựa chọn vật liệu
2.4.2 Thiết kế
2.5 Qui trình thực hiện
CHƯƠNG 3: KẾ HOẠCH THỰC HIỆN
3.1 Giai đoạn 1 (trước khi thay đổi phương án thiết kế)
3.2 Giai đoạn 2 (sau khi thay đổi phương án thiết kế)
3.3 Lí do thay đổi phương án thiết kế
CHƯƠNG 4: QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN
4.1 Nhật kí đồ án
4.1.1 Nhật kí đồ án giai đoạn 1
4.1.2 Nhật kí đồ án giai đoạn 2
Trang 44.3 Rubric đánh giá
CHƯƠNG 5: KẾT QUẢ
5.1 Kết quả đạt được
5.2 Ưu điểm của sản phẩm
5.3 Hạn chế của sản phẩm
CHƯƠNG 6: KẾT LUẬN VÀ HƯỚNG PHÁT TRIỂN
6.1 Kết luận
6.2 Hướng phát triển
PHẦN PHỤ LỤC
Trang 5CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU 1.1 Lí do hình thành ý tưởng
Hiện nay ô nhiễm môi trường và sự thiếu hụt nguồn năng lượng là hai vấn đề được conngười quan tâm hàng đầu Về vấn đề ô nhiễm, khí thải từ các phương tiện giao thông lànguyên nhân chủ yếu, chiếm đến 70% nguồn gây ô nhiễm Trong đó, giao thông đường thủychiếm một phần đáng kể Đa số phương tiện giao thông đường thủy đều sử dụng dầu diezel lànguồn nhiên liệu chính Xuất phát từ nhu cầu giải quyết hai vấn đề môi trường và nguồn nănglượng cho các phương tiện đường thủy, nhóm chúng em đã hình thành ý tưởng tạo ra một môhình thuyền buồm chạy bằng năng lượng Mặt Trời
1.2 Mục tiêu
Tạo ra một mô hình thuyền buồm hoạt động bằng năng lượng Mặt Trời và năng lượnggió, từ đó tạo cơ sở để chế tạo những chiếc thuyền chạy bằng năng lượng sạch với kích thướcthực
- Hiệu ứng quang điện
“Pin năng lượng mặt trời là thiết bị giúp chuyển hóa trực tiếp nănglượng ánh sáng mặt trời (quang năng) thành năng lượng điện (điện năng)dựa trên hiệu ứng quang điện Hiệu ứng quang điện là khả năng phát rađiện tử (electron) khi được ánh sáng chiếu vào của vật chất” (nguồn:khoahoc.tv)
Trang 6CHƯƠNG 2: PHƯƠNG ÁN THIẾT KẾ 2.1 Khảo sát nhu cầu
2.1.1 Qui mô và đối tượng khảo sát
Nhóm chúng em đã thực hiện một cuộc khảo sát nhỏ về nhu cầu sử dụng thuyền buồmchạy bằng năng lượng sạch thông qua công cụ Google Doc với qui mô 25 người và tất cả đều
là sinh viên
2.1.2 Kết quả khảo sát
Thông qua việc thống kê kết quả khảo sát, nhóm chúng em có được kết quả sau:
- 52% số người chọn thuyền buồm khi được hỏi “Bạn sẽ chọn loại thuyền nào cho chuyến
du ngoạn biển?”
- 96% số người chọn loại thuyền thân thiện với môi trường
- 48% số người lựa chọn năng lượng mặt trời là nguồn năng lượng sạch phù hợp để thaythế dầu diesel
- Độ an toàn và không gây ô nhiễm là 2 tiêu chí được người tham gia khảo sát nhắm đếnnhiều nhất Có đến 56% số người đánh giá mức độ quan trọng của sự an toàn ở mức caonhất – mức số 5 theo thang điểm 5, trong khi đó, ở mục không gây ô nhiễm, con số đó là28%
2.1.3 Kết luận
Từ khảo sát cho thấy, hiện nay con người khá chú trọng đến vấn đề bảo vệ môi trường
và sẵn sàng sử dụng phương tiện di chuyển không gây nguy hại đến môi trường Ngoài ra, vớihiện trạng ô nhiễm môi trường và thiếu hụt năng lượng như hiện nay thì việc chế tạo ra mộtchiếc thuyền buồm chạy bằng năng lượng mặt trời là một nhu cầu thiết thực và xác đáng, phùhợp phong cách sống “Xanh – sạch – đẹp” và có rất nhiều triển vọng phát triển trong tươnglai
Sản phẩm này sẽ đáp ứng được nhu cầu di chuyển của du khách khi đi du ngoạn trênbiển, đồng thời tiết kiệm được nguồn nhiên liệu và góp phần bảo vệ môi trường
2.2 Đặc tính sản phẩm
Từ những nhu cầu thu thập được thông qua cuộc khảo sát, nhóm chúng em đã lập rabảng đặc tính sản phẩm cần đạt được
Bảng 2.1: Đặc tính sản phẩm
Trang 7Không làm cạn kiệt tài nguyên.
Sử dụng năng lượng mặt trời
và gió
Năng lượng mặttrời: chi phí lắp đặt cao, đòi hỏi thiết kế phù hợp, chưa phổ biến, công suất thấp, phụ thuộc thời tiết
Năng lượng gió:
phụ thuộc thời tiết
Nâng cấp các thế hệ pin mặt trời với công suất tốt hơn từ
đó dự trữ năng lượng tốt hơn ít phụ thuộc vào thời tiết
An toàn
Giữ được cân bằng
Khả năng chốngchịu trước thời tiết
Tham khảo, tínhtoán để cho ra thiết kế phù hợp
Sản phẩm khó đạt được độ chính xác cao như thiết kế
Cần nâng cao tay nghề, hoặc
sử dụng các công nghệ hiện đại để gia công được chính xác hơn
2.3 Yêu cầu kĩ thuật
2.3.1 Yêu cầu cơ bản
- Nổi được, giữ được thăng bằng
- Chạy nhanh hơn 1km/h
Trang 8Pin Mặt Trời
Chuyển năng lượng ánh sáng Mặt Trời thành năng lượng điện và truyền cho động cơ
Bánh đạp nước Giúp thuyền tiến về phía trước
2.4 Thiết kế
2.4.1 Lựa chọn vật liệu
Nhóm có 3 phương án lựa chọn vật liệu để sử dụng cho phần thân thuyền: sử dụng vật liệu gỗ, sử dụng mút xốp, tận dụng vỏ chai nhựa
2.4.1.1 Đánh giá ưu, nhược điểm của vật liệu
Sau khi xem xét đặc tính của 3 vật liệu trên nhóm đã lập ra bản so sánh các ưu, nhượcđiểm của chúng
Bảng 2.3: Bảng đánh giá ưu nhược điểm của các vật liệu
1 Vật liệu gỗ
- Tính thẩm mỹ cao
- Chắc chắn
- Mô phỏng gần nhất với thực tế
- Gia công yêu cầu chuyên môn cao, nếu không thuyền sẽ chìm
- Không chắc chắn
3 Vật liệu vỏ chai
- Không tốn chi phí vật liệu
- Tái sử dụng rác thải
- Dễ gia công
- Tính thẩm mỹ không cao
- Không chắc chắn
- Mô phỏng không sát
với thực tế
Trang 92.4.1.2 Đánh giá các tiêu chí lựa chọn vật liệu
Dựa trên những tiêu chí mà nhóm đặt ra cho 3 loại vật liệu, nhóm đã cho điểm và lập thành bảng đánh giá dưới đây để lựa chọn vật liệu thích hợp dành cho sản phẩm
Bảng 2.4: Bảng đánh giá các tiêu chí lựa chọn vật liệu
Phương
Tính thẩm mĩ
Khả năng gia công
Khả năng chi trả
Tổng điểm
Điểm trung bình
Trang 102.4.1.3 Kết quả
Dựa theo bảng đánh giá trên, nhóm đã lựa chọn phương án sử dụng vật liệu mút xốp làm phần thân thuyền
2.4.2 Thiết kế
2.4.2.1 Danh sách chi tiết
Bảng 2.5: Bảng danh sách các chi tiết trong sản phẩm
ST
T Chi tiết
Số lượng/Đ
Trang 11Hình 2.1: Bản thiết kế phần thân thuyền
2.5 Quy trình thực hiện
Hình 2.2: Sơ đồ qui trình thực hiện
Trang 12CHƯƠNG 3: KẾ HOẠCH THỰC HIỆN
Kế hoạch thực hiện được chia làm 2 giai đoạn: giai đoạn 1 (trước khithay đổi phương án thiết kế) và giai đoạn 2 (sau khi thay đổi phương ánthiết kế) do nhóm không giữ nguyên kế hoạch ban đầu mà có sự thay đổivật liệu do gặp một số khó khăn nảy sinh trong quá trình thực hiện
3.1 Giai đoạn 1 (trước khi thay đổi phương án thiết kế)
Bảng 3.1: Kế hoạch thực hiện giai đoạn 1
Các
Người chịu trách nhiệm
Ngày tới hạn
Chuẩ
n bị
Tham khảo giá cả các thành
phần
Trường, Vi,
Vy, Phương 24/11/2011Mua vật liệu + động cơ Tất cả thành
Trang 13Báo cáo cuối kì 9/1/2015
3.2 Giai đoạn 2 (sau khi thay đổi phương án thiết kế)
Bảng 3.2: Kế hoạch thực hiện giai đoạn 2
Các
Người chịu trách nhiệm Ngày tới hạn
Chế tạo bánh lái, bánh đạp nước và lắp
3.3 Lí do thay đổi phương án thiết kế
CHƯƠNG 4: QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN 4.1 Nhật kí đồ án
4.1.1 Giai đoạn 1 (trước khi thay đổi phương án thiết kế)
Mức độ hoàn thành
Ghi chú
Trang 14014 –
29/11/2
014
thànhgiaiđoạnchuẩnbị
bản thiết kế
được bảnthiết kế
sơ lược với vật liệu là gỗ
thành 90% mục tiêutuần
Tham khảo giá cả vật liệu, động cơ
Đã xác định được giá của gỗ, keo, động cơ, tiền gia công chi tiết
Trường,PhươngVy,ThảoVi,Phương
100%
Báo cáo ý tưởng
đồ án
Báo cáo vẫn còn
sơ sót
PhươngVy,Phương
Mua vật liệu+ độngcơ
Mua động cơ
Phần gỗ được tínhtoán lại
Tất cảthànhviên
60%
Hoàn thành được 50% mục tiêutuần.Suy xét lại việc
sử dụng vật liệu khác để chế tạo tàu Có thể thay đồi thiết kế
Thử nghiệmtrên bìacứng
Không tạo hình được, tốn nhiều thời gian
Tất cảthànhviên
40%
Trang 15Chế tạocác chi tiết.
Không thực hiện
Không hoàn thành được mục tiêutuần vì tạm hoãn để tìm ra phương
án khác cho đồ
án
Lắp rápkhung sườn thuyền
Không thực hiện
Không thực hiện
Chế tạocánh buồm
Không thực hiện
Vẽ lại bản thiết kếmột chitiết để gia công thử nghiệm
Hoàn thành Thảo Vi 100%
Hoàn thành 76,6% mục tiêutuần
Gia công mẫu thử (cưa 1 thanh khung sườn)
Mẫu gỗ
dễ gãy, kích thước nhỏ, khó gia công
Tốn nhiều thời gian
Trường,
Giám Hoàn Phương
90%
Trang 16quay clip, báo cáo
Phương
Kết luận:
Sau 5 tuần thực hiện đồ án, nhóm chỉ mới hoàn thành đươc 20% đồ án và chưa thể tạo
ra sản phẩm cụ thể Lí do là giữa các thành viên vẫn chưa có sự thống nhất cuối cùng và chưa chế tạo mô hình thực tế nên chưa thể xác định rõ những vấn đề sẽ nảy sinh Sau khi thực hànhtạo mẫu, nhóm nhận thấy việc sử dụng gỗ sẽ gặp khó khăn trong việc tính toán lực, gia công chế tạo nên nhóm quyết định thay thế gỗ bằng mút xốp và thiết kế lại mô hình phù hợp với vật liệu mới
4.1.2 Giai đoạn 2 (sau khi thay đổi phương án thiết kế)
Báo cáo giữa kì
Lưu ý lại hướng thực hiện đồ án (mô hình)
Trường,PhươngVy,Phương
80%
Hoàn thành 80% mục tiêu tuần
Cần nhanh chóng tìm ra giải pháp để tạo hình cho thuyền
Mua mút xốp Hoàn thành.
Tất cảthànhviên
100%
Tạo mẫu thử nghiệm với mút xốp
Thiếu công
cụ và kinh nghiệm nên không hoàn thành tốt việccắt mẫu
Trường,Phương
Vy, ThảoVi,Phương
Tạo hình thân thuyền Hoàn thành.
Tất cảthànhviên
100%
Ngày 06/01 hoàn thành tốt với 40% đồ án
Chế tạo cánh buồm Hoàn thành
Phương
Chế tạo bánh đạp nước
Cưa xong phần khoanh gỗ
Thảo Vi,Phương 50%
Trang 17động cơ, bánh lái.
khăn trong việc tính toán, gia công, kết hợpgiữa các bộ phận
Lâm thêm tại nhà
11/01/2014
–
14/01/2014
Hoànthành đồán
Hoàn thiện bánh đạp nước
Hoàn thành Phương 100%
Đã hoàn thành 100% đồ án, chuẩn bị đầy
đủ cho báo cáocuối kì và ngàyhội kỹ thuật
Sửa chữa, gỉai quyết vấn đề ở động cơ
Hoàn thành Trường 100%
Lắp động cơvào thuyền, trang trí
Hoàn thành
Tất cảthànhviên
100%
Tiến hành chạy thử nghiệm mô hình
Hoàn thành
Tất cảthànhviên
100%
Hoàn thành báo cáo, nhật ký đồ
án, bài thuyết trình,clip
Hoàn thành
PhươngVy,Phương,Lâm,Thảo Vi
100%
Kết luận:
Trong 3 tuần cuối cùng của đồ án, sau khi thay đổi phương án làm, nhóm đã đẩy nhanh tiến
độ thực hiện và hoàn thành đúng hạn
Hình 4.1: Cắt, khoét mút, mài nhẳn
Trang 18Nguyễn Thị Thảo Vi
Nguyễn Thuỵ Phương Vy
Nguyễn Minh Phương
Phạm Hoàng Lâm
Trang 19Tinh thẩn làm
Trang 20CHƯƠNG 5: KẾT QUẢ 5.1 Kết quả đạt được
Trang 21Bảng 5.1: Bảng ghi nhận hoạt động của các bộ phận
Thân thuyền Thân thuyền nổi tốt những chưa ổn định
khi động cơ hoạt động
Bánh đạp nước Hoạt động khá tốt
Pin Mặt Trời Cường độ dòng điện đo được là 50mA,
hiệu điện thế 6,9V, công suất tính được là0,3495W
Hình 5.1: Sản phẩm hoàn thiện của nhóm
5.2 Ưu điểm của sản phẩm
- Sử dụng năng lượng mặt trời và gió nên không gây ô nhiễm môi trường.
- Vật liệu mỏng nhẹ, dễ thiết kế, gia công và trang trí
- Khi hoạt động, thuyền còn bị rung lắc
- Thuyền không chạy theo một đường thẳng mà chạy vòng do trọng lượng của hai bánh đạp nước không cân đối
- Tốc độ của thuyền chưa cao do bánh đạp nước chưa có thiết kế tối
ưu để hạn chế lực cản của nước
Trang 22CHƯƠNG 6: KẾT LUẬN VÀ HƯỚNG PHÁT TRIỂN 6.1 Kết luận
Sau quá trình thực hiện đồ án, nhóm nhận ra những điều bất cập sau đây: nhóm gặp khókhăn trong việc làm quen với những kĩ năng liên quan đến việc thực hiện sản phẩm như cưa
gỗ, cắt mica, hàn chì,… Ngoài ra, nhóm còn chậm trễ trong việc hoàn thành công việc báocáo cuối kì như viết báo cáo, làm clip, power point Nhưng sau cùng, nhóm đã hoàn thành tất
cả công việc một cách trọn vẹn, đúng hạn và nhóm hài long với kết quả đạt được
6.2 Hướng phát triển
Trong tương lai, nhóm sẽ nghiên cứu để cải tiến chiếc thuyền để thuyền có thể chạy nhanh và ổn định hơn, có thể bẻ lái và chạy theo ý muốn Ngoài ra, mô hình thuyền buồm củanhóm còn có thể làm cơ sở tạo nên những chiếc thuyền với kích thước thật
Trang 23PHỤ LỤC
Trang 24Kết quả khảo sát nhu cầu sử dụng thuyền buồm sử dụng năng lượng Mặt Trời