DE THI HSG MON SINH 9 CAP HUYEN Moi

Câu 7:3 điểm Một hợp tử của một loài sinh vật, sau 7 đợt nguyên phân liên tiếp, môi trường tế bào đã cungcấp nguyên liệu tương đương với 1016 nhiễm sắc thể đơn.. Nếu có sự rối loạn phân

b) Trên con đường vận chuyển các chất dinh dưỡng về tim thì gan có vai trò như thế nào?

c) Huyết áp là gì? Giải thích thế nào là huyết áp tối đa, tối thiểu

d) Hãy cho biết huyết áp sẽ thay đổi như thế nào trong các trường hợp nêu ra dưới đây và giảithích lí do: Khi ngủ; khi chạy

1 Cho sơ đồ dưới đây: Gen ( một đoạn ADN ) -> mARN -> Prôtêin -> Tính trạng

a) Sơ đồ thể hiện mối quan hệ nào đã học

b) Nêu bản chất mối quan hệ theo sơ đồ

2 Vì sao nói prôtêin có vai trò quan trọng đối với tế bào và cơ thể?

Câu 5 ( 2,5 điểm):

a) Thường biến là gì? Cho ví dụ

b) Mối quan hệ giữa kiểu gen, môi trường và kiểu hình

Câu 6 ( 3,0 điểm):

1 Một phân tử AND có tỉ lệ phần trăm nucleotit loại T = 20% tổng số nucleotit của ADN

a) Tính tỉ lệ phần trăm mỗi loại nucleotit còn lại

b) Nếu số lượng nucleotit loại X = 300000 thì hãy tính số lượng mỗi loại nucleotit còn lại

c) Tính số liên kết hiđrô của phân tử ADN

d) Tính chiều dài của phân tử ADN

2 Ở lúa nước, bộ NST 2n = 24 Xét một tế bào của loài trải qua nguyên phân liên tiếp 9 đợt.Hãy tính:

a) Số tế bào con được sinh ra

b) Số NST đơn chứa trong các tế bào con

c) Môi trường cần phải cung cấp bao nhiêu NST đơn cho quá trình trên

d) Có bao nhiêu thoi phân bào bị hủy qua cả quá trình trên

Câu 7 ( 3,0 điểm):

1 Ở một loài thực vật, A là gen trội quy định tính trạng hoa đỏ, a là gen lặn quy định tính trạnghoa trắng

a) Sự tổ hợp của 2 gen trên có thể tạo ra mấy kiểu gen, viết các kiểu gen đó

b) Khi giao phối ngẫu nhiên, có bao nhiêu kiểu giao phối khác nhau từ các kiểu gen đó? Hãyviết các kiểu gen của P có thể có khi tiến hành giao phối

2 Biết trong quá trình giảm phân, các gen liên kết hoàn toàn với nhau Xác định tỉ lệ giao tửcủa các cá thể có kiểu gen như sau: 1 AB/ ab 2 Ab/aB

Đề 2;

Câu 8 (1điểm)

Tế bào lưỡng bội của ruồi giấm có ( 2n = 8) có khoảng 2,83 x108 cặp nuclêotit Nếu chiều dàitrung bình của nhiễm sắc thể ruồi giấm ở kì giữa dài khoảng 2 micromet, thì nó cuộn chặt lại và làmngắn đi bao nhiêu lần so với chiều dài kéo thẳng của phân tử AND?

Câu 9 (1điểm)

Ở chó màu lông đen (A) là trội so với màu lông trắng (a), lông ngắn (B) là trội so với lông dài (b).Các cặp gen quy định các cặp tính trạng này nằm trên các cặp nhiễm sắc thể tương đồng khác nhau.Cho P : Chó lông đen, ngắn x Chó lông đen, dài được F1 có 18 đen, ngắn và 19 đen, dài Xác định kiểugen của P?

Câu 10.(1điểm)

Ở một loài bọ cánh cứng: Alen A mắt dẹt, trội hoàn toàn so với alen a quy định mắt lồi; alen Bquy định mắt xám là trội hoàn toàn so với alen b quy định mắt trắng Biết gen nằm trên nhiễm sắc thểthường và thể mắt dẹt đồng hợp bị chết ngay sau khi được sinh ra Trong phép lai AaBb x AaBb, người

ta thu được 780 cá thể con sống sót Xác định số cá thể con có mắt lồi, màu trắng

a- Nội dung cơ bản của phương pháp phân tích thế hệ lai của Menden gồm những điểmnào?

b- Biến dị tổ hợp là gì? Biến dị tổ hợp được xuất hiện ở hình thức sinh sản nào? Tại sao?

Câu 2: (2 điểm)

a- Công nghệ tế bào là gì? Gồm những công đoạn thiết yếu nào?

b- Kỹ thuật gen là gì? Gồm những khâu cơ bản nào?

c- Hiện tượng thoái hóa là gì? Vì sao tự thụ phấn bắt buộc ở cây giao phấn và giao phốigần ở động vật qua nhiều thề hệ có thể gây ra hiện tượng thoái hóa? Cho ví dụ

d- Ưu thế lai là gì? Muốn duy trì ưu thế lai thì phải dùng biện pháp gì?

Một cặp vợ chồng đều thuận tay phải, mắt nâu, sinh được 3 người con:

- Đứa đầu: thuận tay phải, mắt nâu

- Đứa thứ hai: thuận tay trái, mắt nâu

- Đứa thứ ba: thuận tay phải, mắt đen

Tìm kiểu gen chắc có của những người trong gia đình trên Biết rằng mỗi gen xác địnhmột tính trạng nằm trên một cặp nhiễm sắc thể thường

Câu 8: (2 điểm)

Một tế bào sinh dục sơ khai của gà (2n = 78) Sau một số đợt nguyên phân liên tiếp, môitrường tế bào đã cung cấp 19812 NST có nguyên liệu mới hoàn toàn Các tế bào con đều trởthành tế bào sinh trứng, giảm phân cho trứng Hiệu suất thụ tinh của trứng là 25%, của tinhtrùng là 3,125% Mỗi trứng thụ tinh với một tinh trùng tạo ra một hợp tử lưỡng bội bìnhthường

a- Tìm số hợp tử hình thành?

b- Số lượng tế bào sinh tinh trùng và sinh trứng cần thiết cho quá trình thụ tinh?

c - Số đợt nguyên phân của tế bào sinh dục cái?

Câu 9: (2 điểm)

Khối lượng một đoạn ADN là 9.105 đv.C Đoạn ADN này gồm 2 gen cấu trúc Gen thứnhất dài hơn gen thứ hai 0,102 micromet

Cho biết khối lượng phân tử trung bình của một nuclêôtit là 300 đv.C

a- Tính chiều dài mỗi gen

b- Tính số axit amin của mỗi phân tử prôtêin được tổng hợp từ các gen đó

c- Nếu mỗi gen trờn đều cú 5 ribụxụm trượt một lần thỡ số lượt ARN vận chuyển tham giagiải mó là bao nhiờu?

Cõu 10: (2 điểm)

Bệnh mỏu khú đụng ở người gõy ra do một đột biến gen lặn( h) nằm trờn nhiễm sắc thểgiới tớnh X Một người mắc bệnh mỏu khú đụng cú một người em sinh đụi bỡnh thường:

a- Hai người sinh đụi này là sinh đụi cựng trứng hay khỏc trứng?

b- Người mắc bệnh này là gỏi hay trai? Giải thớch Viết kiểu gen của cặp sinh đụi trờn vàcủa người mẹ về bệnh mỏu khú đụng

c- Nếu cặp sinh đụi trờn đều mắc bệnh, ta cú thể suy ra họ là sinh đụi cựng trứng haykhụng? Giải thớch

d- Nếu cặp sinh đụi trờn cú cựng giới tớnh và cựng khụng mắc bệnh, làm thế nào để nhậnbiết họ là sinh đụi cựng trứng hay khỏc trứng?

a, Giun dẹp thường ký sinh ở bộ phận nào trong cơ thể người và động vật ? vỡ sao ?

b, Để phũng chống giun dẹp ký sinh, cần phải ăn uống, giữ vệ sinh như thế nào chongười và gia sỳc ?

Cho F1 giao phấn với 3 cây khác, thu đợc kết quả nh sau

- Với cây 1 thu đợc 6,25% cây thấp , quả vàng

- Với cây 2 thu đợc 75% cây cao quả đỏ và 25% cây cao quả vàng

- Với cây 3 thu đợc 75% cây cao quả đỏ và 25% cây thấp quả đỏ

Cho biết mỗi gen qui định một tính trạng và các gen nằm trên các NST thờng khác nhau Hãybiện luận và viết sơ đồ lai cho mỗi trờng hợp

Cõu 6 :(3 điểm)

Ở cỏ kiếm, gen A qui định mắt đen trội hoàn toàn so với gen a qui định mắt đỏ

a, Trong một phép lai giữa cặp cá bố mẹ, người ta thu được 1498 con cá mắt đen, 496con cá mắt đỏ Xác định kiểu gen, kiểu hình cặp cá bố mẹ đem lai ?

b, Nếu không biết kiểu gen của cá bố mẹ thì chọn cặp cá đem lai có kiểu hình như thếnào để đời con đồng nhất ( cùng loại ) về kiểu hình ? viết sơ đồ lai minh họa

Câu 7:(3 điểm)

Một hợp tử của một loài sinh vật, sau 7 đợt nguyên phân liên tiếp, môi trường tế bào đã cungcấp nguyên liệu tương đương với 1016 nhiễm sắc thể đơn

a Xác định bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội của loài ?

b Xác đinh số tế bào con hình thành sau quá trình nguyên phân trên ?

c Tổng số NST trong các tế bào con là bao nhiêu?

-HẾT-Câu 1 (1 điểm) So sánh động mạch và tĩnh mạch (ở người) về cấu tạo và chức năng.

Câu 2 (1 điểm) Vì sao nói chuyển hoá vật chất và năng lượng là đặc trưng cơ bản của sự

sống ?

Câu 3 (1 điểm) Nêu nguyên nhân của hiện tượng thoái hóa giống và hiện tượng ưu thế lai Câu 4 (2,5 điểm)

Có thể sử dụng phép lai phân tích về 2 cặp tính trạng để kiểm tra kiểu gen của một cơ thể nào

đó là thuần chủng hay không thuần chủng không? Cho ví dụ và lập sơ đồ lai minh họa

Câu 5 (2 điểm)

Ở ruồi giấm có bộ NST 2n bằng 8, một tế bào của loài đang phân bào, người ta quan sát thấy có

4 NST kép xếp hàng trên mặt phẳng xích đạo của thoi vô sắc

a/ Em hãy cho biết tế bào đang ở kỳ nào của quá trình phân bào? giải thích?

b/ Nếu tế bào của loài trên thực hiện quá trình nguyên phân, hãy xác định: số tâm động, số cromatit, số NST đơn ở kỳ giữa và kỳ sau của quá trình phân bào?

Câu 6 (2,5 điểm)

Ở lúa, tính trạng thân cao (A), thân thấp (a), chín muộn (B), chín sớm (b), hạt dài(D), hạt tròn(d) Các gen trên phân li độc lập

Cho ba thứ lúa di hợp tử về cả 3 tính trạng thân cao, chín muộn, hạt dài lai với lúa đồng hợp tử

về thân cao, dị hợp tử về tính trạng chín muộn và hạt tròn Không viết sơ đồ lai (hoặc kẻ bảng)hãy xác định :

a/ Số loại và tỉ lệ phân li kiểu gen ở F1?

b/ Số loại và tỉ lệ phân li kiểu hình ở F1?

Đ5

-HẾT -Câu 1(1.5đ) Trình bày vắn tắt cơ chế hình thành các loại tế bào có bộ NST n; 2n; 3n từ loại tế

bào ban đầu có bộ NST 2n ?

Câu 2(2.75điểm):

a Giải thích cơ chế duy trì ổn định bộ nhiễm sắc thể của loài qua các thế hệ cơ thể? Nguyênnhân nào làm cho bộ nhiễm sắc thể đặc trưng của loài không được duy trì ổn định?

b Kiểu gen BbDd cho các loại giao tử nào? Nếu có sự rối loạn phân ly của cặp nhiễm sắcthể kép tương đồng trong lần giảm phân I thì kiểu gen trên có thể cho ra các loại giao tử nào?

-HẾT -Đ6

Câu 1 (2, 0 điểm):

Công nghệ tế bào là gì, nêu các giai đoạn của công nghệ tế bào? Tại sao trong nuôi cấy

tế bào và mô, cơ quan hoặc cơ thể hoàn chỉnh lại có kiểu gen giống ở dạng gốc?

Câu 3 (2, 0 điểm):

Từ một phép lai giữa hai cây, người ta thu được:

+ 120 cây có thân cao hạt dài

+ 119 cây có thân cao hạt tròn

+ 121 cây có thân thấp hạt dài

+ 120 cây có thân thấp hạt tròn

Biết hai tính trạng chiều cao thân và hình dạng hạt di truyền độc lập với nhau, thân cao

và hạt dài là hai tính trội Hãy giải thích kết quả để xác định kiểu gen, kiểu hình của cây bố mẹ

và lập sơ đồ lai?

Câu 4 (2, 0 điểm):

Hãy giải thích sự biểu hiện của nguyên tắc bổ sung trong mối quan hệ giữa ADN,

mARN và prôtêin trong sơ đồ dưới đây và nêu ý nghĩa của mỗi sự biểu hiện đó?

Sơ đồ: Gen (một đoạn ADN)  (1) mARN   (2) prôtêin

Câu 5 (2, 0 điểm):

Một loài sinh vật có bộ NST lưỡng bội kí hiệu AaBbDdXY

a, Xác định tên của loài sinh vật trên

b, Kí hiệu các NST được sắp xếp như thế nào trong các kì của giảm phân: kì cuối 1; kì cuối 2

Một cá thể F1 lai với 2 cơ thể khác:

- Với cá thể thứ nhất được thế hệ lai, trong đó có 6,25% kiểu hình cây thấp, hạt dài

- Với cá thể thứ hai được thế hệ lai, trong đó có 12,5% kiểu hình cây thấp, hạt dài

Cho biết mỗi gen nằm trên một NST qui định một tính trạng và đối lập với các tính trạngcây thấp, hạt dài là các tính trạng cây cao, hạt tròn

Hãy biện luận và viết sơ đồ lai của 2 trường hợp nêu trên?

Mức phản ứng là gì ? Cho một ví dụ trên cây trồng hoặc vật nuôi Mức phản ứng

có di truyền được không ? Tại sao ?

Một tế bào sinh dưỡng của ngô (2n = 20 nhiễm sắc thể), nguyên phân liên tiếp 6 đợt

đã đòi hỏi môi trường nội bào cung cấp nguyên liệu để tạo nên các nhiễm sắc thể tươngđương với bao nhiêu nhiễm sắc thể đơn và tạo được tổng số bao nhiêu tế bào con ?

- 25% chuột thân xám lông xù - 25% chuột thân xám lông thẳng

- 25% chuột thân đen lông xù - 25% chuột thân đen lông thẳng

Biện luận để xác định kiểu gen, kiểu hình của hai chuột P và lập sơ đồ lai

Câu 1: (1 điểm)

Mức phản ứng là gì ? Cho một ví dụ trên cây trồng hoặc vật nuôi Mức phản ứng

có di truyền được không ? Tại sao ?

Nêu các biện pháp để bảo vệ hệ sinh thái rừng và hệ sinh thái biển.

Một tế bào sinh dưỡng của ngô (2n = 20 nhiễm sắc thể), nguyên phân liên tiếp 6 đợt

đã đòi hỏi môi trường nội bào cung cấp nguyên liệu để tạo nên các nhiễm sắc thể tươngđương với bao nhiêu nhiễm sắc thể đơn và tạo được tổng số bao nhiêu tế bào con ?

- 25% chuột thân xám lông xù - 25% chuột thân xám lông thẳng

- 25% chuột thân đen lông xù - 25% chuột thân đen lông thẳng

Biện luận để xác định kiểu gen, kiểu hình của hai chuột P và lập sơ đồ lai

Câu 1 (2,5đ)

Phát biểu nội dung của quy luật phân li và quy luật phân li độc lập ?

Qua đó so sánh điểm giống và khác nhau giữa 2 quy luật này

a.Phân biệt đột biến gen và đột biến NST

b.Trong chọn giống cây trồng, người ta đó sử dụng những phương pháp nào ?

Câu 4 (1đ)

a.Trì bày phương pháp phân biệt thể đa bội và thể lưỡng bội ?

b.cơ sở khoa học của việc cấm kết hôn ở những người có quan hệ huyết thống trong vũng 4 đời của luật hôn nhân và gia đình

Câu 5 (1,5đ)

Ở một bệnh nhân, người ta đếm thấy trong bộ NSTcó 45 chiếc, gồm 44 chiếc NST thường,và 1 chiếc NST giới tính X

a Bệnh nhân là nam hay nữ ?vì sao ?

b Đây là loại bệnh gi? Biểu hiện bên ngoài và biểu hiên sinh lí ra sao ?

Câu 6 (1,5đ)

a.Công nghệ tế bào là gì? Gồm những công đoạn thiết yếu nào ?

b.ADN tái tổ hợp tạo ra trong kĩ thuật di truyền sẽ hoạt động như thế nào khi được truyền vào tế bào nhận?

-Hết -ĐÁP ÁN CHẤM MÔN: SINH HỌC

Đáp án Đ2

ĐÁP ÁN CHẤM

1 Điều kiện nghiệm đúng cho mỗi quy luật:

- Điều kiện nghiệm đúng của quy luật phân li: Quá trình giảm phân hình thành giao tử

diễn ra bình thường………

- Điều kiện nghiệm đúng của quy luật phân li độc lập: Quá trình giảm phân diễn ra bình

thường và các cặp alen nằm trên các cặp nhiễm sắc thể tương đồng khác nhau………

0,5

0,5

2 - Phương pháp nghiên cứu của Menđen là: Phương pháp lai và phân tích cơ thể lai (Nếu

HS nêu 4 bước trong phương pháp nghiên cứu của Menđen vẫn cho điểm)

- Các cặp tính trạng di truyền độc lập với nhau vì: Xác suất xuất hiện mỗi kiểu hình ở F2

bằng tích xác suất của các tính trạng hợp thành nó

0,50,5

3 ADN có cấu trúc 2 mạch có ý nghĩa:

- Cấu trúc bền vững, ổn định………

- Tạo thuận lợi cho quá trình tái bản ADN (Tiết kiệm vật chất, năng lượng và thời gian……

- Tạo điều kiện cho quá trình sửa sai………

- Sắp xếp của 2 mạch theo nguyên tắc bổ sung -> Chi phối truyền đạt thông tin di truyền…

0,250,25 0,250,25

4 * Cần ARN trung gian vì:

- Đối với sinh vật nhân thực ADN ở trong nhân trong khi quá trình dịch mã xảy ra ở tế bào

- Việc sử dụng trung gian là ARN giúp bảo quản TTDT ………

- AND có cấu trúc xoắn kép gồm 2 mạch đơn song song xoắn đều liên kết với nhau bằng liên kết hidro nên không phù hợp để làm khuôn dịch mã………

0,25 0,25 5 * Nguyên nhân phát sinh: Do đột biến (đột biến gen, NST)………

* Một số biện pháp hạn chế: - Đấu tranh với các hành vi gây ô nhiễm môi trường, chống sản xuất, thử, sử dụng vũ khí hạt nhân, vũ khí hóa học………

- Sử dụng đúng quy cách các loại thuốc trừ sâu, diệt cỏ dại, thuốc chữa bệnh……….…

- Hạn chế kết hôn giữa những người có nguy cơ mang gen gây các tật, bệnh di truyền hoặc hạn chế sinh con của các cặp vợ chồng nói trên………

0,25 0,25 0,25 0,25 6 * Các khâu chủ yếu của kĩ thuật cấy gen: - Tách ADN của tế bào cho và tách phân tử ADN dùng làm thể truyền - Tạo ADN tái tổ hợp - Chuyển ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận tạo điều kiện cho gen đã ghép được biểu hiện

* Trong sản xuất và đời sống, kĩ thuật gen được ứng dụng trong các lĩnh vực chủ yếu sau: - Tạo các chủng vi sinh vật mới - Tạo giống cây trồng biến đổi gen - Tạo động vật biến đổi gen

0,5 0,5 7 - Gọi x là số tế bào sinh tinh trùng, y là số tế bào sinh trứng => số tinh trùng tạo ra 4x, số trứng tạo ra là y………

- Ta có 38x + 38y = 760 (1)

19 4x – 19y = 1140 (2)

- Từ (1) và (2) => x = 16, y = 4

- Số tinh trùng tạo ra là: 16 x 4 = 64………

- Số trứng tạo ra là: 4………

0,25 0,25 0,25 0,25 8 - Chiều dài của bộ NST của ruồi giấm là : 2,83 x 108 x 3,4A0 = 9,62 x 108 (A0)………

- Chiều dài trung bình 1 ADN của ruồi giấm là : (9,62 x 108 ) : 8 = 1,2 x 108 A0 ………

- Vậy NST đã cuộn chặt với số lần là : Biết 2µm = 2 x 104 A0 (1,2 x 108 A0 ) : ( 2 x 104 A0) = 6013 lần………

0,25 0,25 0,5 9 * Kiểu gen của P. Xét riêng từng tính trạng - P: lông đen x lông đen => F1 : 100% lông đen => kiểu gen của P về tính trạng này có thể là AA x AA hoặc AA x Aa - P: Lông ngắn x lông dài => F1 : 1 lông ngắn : 1 lông dài => Kiểu gen của P về tính trạng này là Bb x bb………

- Kết hợp các kiểu gen riêng => kiểu gen của P + TH1: AABb x + AAbb………

+ TH2: AABb x Aabb………

+ TH3: AaBb x AAbb………

0,25 0,25 0,25 0,25 10 - P : AaBb x AaBb G : AB, Ab, aB, ab AB, Ab, aB, ab F1:Lập bảng ta thấy: 2AABb, 2AAbb chết ngay sau khi sinh ra………

- Tổng số tổ hợp ở F1 là 16 -> Số tổ hợp sống sót là 12………

- Số cá thể được sinh ra ở F1 là 780 (16/12) = 1040 (Con)………

- Tỉ lệ số cá thể mắt lồi, màu trắng là: 1/16 x 1040 = 65 (Con)………

0,25 0,25 0,25 0,25

Đáp án Đ1

Câu Đáp án Điểm

Câu 1

(3,0

điểm)

1.1.Các chất dinh dưỡng được hấp thụ sẽ chuyển dần đến các tế bào

của cơ thể người theo hai con đường:

+ Đường máu: Gluco, axitamin, nước, muối khoáng hòa tan`vào

máu, chảy qua gan về tim

+ Đường bạch huyết: Các vitamin tan trong dầu và 70% lipit

1.2 Trên con đường vận chuyển về tim thì gan có vai trò:

+ Điều hòa nồng độ các chất dinh dưỡng trong máu được ổn định

+ Khử các chất độc có hại với cơ thể

1.3 Huyết áp: Là áp lực của dòng máu lên thành mạch

+ Khi tâm thất co tạo huyết áp tối đa

+ Khi tâm thất giãn tạo huyết áp tối thiểu

1.4 Khi ngủ mọi hoạt động của cơ thể ở mức thấp nhất, tim đập

chậm lại do vậy huyết áp thấp hơn khi thấp

+ Khi chạy tim phải đập nhanh để cung cấp máu đến các cơ bắp nên

huyết áp sẽ tăng

0,25 0,25

0,5 0,5 0,5 0,25 0,25 0,25 0,25

Câu 2

(2,5

điểm)

2.1 Nội dung cơ bản của phương pháp phân tích các thế hệ lai của

Menđen gồm những điểm sau:

+ Lai các cặp bố mẹ khác nhau về một hoặc một số cặp tính trạng

thuần chủng tương phản rồi theo dõi sự di truyền riêng rẽ của từng

cặp tính trạng đó trên con cháu của từng cặp bố mẹ

+ Dùng toán thống kê để phân tích số liệu thu được từ đó rút ra quy

luật di truyền các tính trạng

2.2 Biến dị tổ hợp là: Sự tổ hợp lại các tính trạng của P biểu hiện

các kiểu hình khác P

Nó được xuất hiện ở hình thức sinh sản hữu tính vì:

Sinh sản hữu tính phải dựa vào hai quá trình giảm phân và thụ tinh

- Trong quá trình giảm phân do sự phân li độc lập và tổ hợp tự do

của các cặp NST đồng dạng dẫn đến sự phân li độc lập và tổ hợp tự

do của các cặp gen hoặc do sự trao đổi chéo diễn ra ở kì trước I của

giảm phân đã tạo ra nhiều loại giao tử

- Trong quá trình thụ tinh có sự kết hợp ngẫu nhiên của các loại giao

tử đực và cái đã tạo thành nhiều hợp tử mang các kiểu gen khác P và

biểu hiện thành kiểu hình khác P

0,5 0,5

Phân biệt quá trình phát sinh giao tử đực và giao tử cái ở động vật

Phát sinh giao tử cái Phát sinh giao tử đực

Noãn bào bậc 1 qua giảm phân

Từ mỗi noãn bào bậc I qua

giảm phân cho 2 thể cực và 1 tế

Từ mỗi tinh bào bậc 1 qua giảmphân cho 4 tinh trùng, các tinh

1

1

a Sơ đồ thể hiện mối quan hệ giữa gen và tính trạng.

b Bản chất mối quan hệ theo sơ đồ

+ Trình tự các nucleotit trong mạch khuôn của ANDN quy địnhtrình tự các nucleotit trong mạch mARN

+ Trình tự các nucleotit trong mạch mARN quy định trình tự cácaxita min trong cấu trúc bậc 1 của prôtêin

+ Prôtêin trực tiếp tham gia và cấu trúc và hoạt động sinh lí của

tế bào từ đó biểu hiện thành tính trạng của cơ thể sinh vật

4.2 Prôtêin có vai trò quan trọng đối với tế bào và cơ thể vì

Prôtêin có nhiều chức năng quan trọng: Là thành phần cấu trúc của

tế bào, xúc tác và điều hòa các quá trình trao đổi chất, bảo vệ cơ thể,

vận chuyển, cung cấp năng lượng…liên quan đến toàn bộ hoạt động

sống của tế bào, biểu hiện thành tính trạng của cơ thể

0,5 0,5 0,5

a Thường biến: Thường biến là những biến đổi về kiểu hình của

cùng một kiểu gen phát sinh trong đời cá thể dưới ảnh hưởng phức

tạp của môi trường

* Ví dụ đúng:

b Mối quan hệ giữa kiểu gen, môi trường và kiểu hình

- Sự nghiên cứu thường biến cho thấy, bố mẹ không truyền cho con

những tính trạng đã được hình thành sẵn mà truyền một kiểu gen

quy định cách phản ứng trước môi trường

- Kiểu hình là kết quả của sự tương tác giữa kiểu gen và môi trường

- Các tính trạng chất lượng phụ thuộc chủ yếu vào kiểu gen, thường

ít chịu ảnh hưởng của môi trường

- Các tính trạng số lượng thường chịu ảnh hưởng nhiều của môi

trường tự nhiên hoặc điều kiện trồng trọt và chăn nuôi nên biểu hiện

rất khác nhau

0,5 0,25

0,25 0,5 0,5 0,5

a Số tế bào con được sinh ra 29 = 512 tế bào

b Số NST đơn chứa trong các tế bào con.512 x 4 = 12288

c Số NST đơn cho quá trình trên (29 – 1) x 24 = 12264

d Số thoi phân bào bị hủy qua quá trình trên (29 – 1) = 511 0,25

a Sự tổ hợp của 2 gen trên có thể tạo ra 3 kiểu gen AA, Aa, và aa

b Khi giao phối ngẫu nhiên, có 6 kiểu giao phối khác nhau từ cáckiểu gen đó

P1: AA x AA HS viết sơ đồ lai đúng

P2: aa x aa

P3: Aa x Aa

P4: AA x AaP5: Aa x aa

Đáp án Đ3 HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ CHÍNH THỨC

Môn : SINH – THCS

Câu Hướng dẫn chấm Điểm Câu 1

(2 điểm) a- Nội dung cơ bản của phương pháp phân tích thế hệ lai của Menden gồm những điểm nào?

- Lai các cặp bố mẹ khác nhau về một hoặc một số cặp tính trạngtương phản, rồi theo dõi sự di truyền riêng rẽ của từng cặp tính trạng

đó trên con cháu của từng cặp bố mẹ

- Dùng toán thống kê để phân tích các số liệu thu được Từ đó rút

ra quy luật di truyền các tính trạng

b- Biến dị tổ hợp là gì? Biến dị tổ hợp được xuất hiện ở hình thức

sinh sản nào? Tại sao?

- Biến dị tổ hợp là sự tổ hợp lại các tính trạng đã có ở bố mẹ làmxuất hiện các kiểu hình khác bố mẹ

- Biến dị tổ hợp xuất hiện ở những loài sinh vật có hình thức sinhsản hữu tính (giao phối)

- Sinh sản hữu tính được thực hiện bằng con đường giảm phân tạogiao tử và thụ tinh có xảy ra phân li độc lập, tổ hợp tự do và trao đổiđoạn giữa các NST đã tạo ra nhiều loại giao tử, nhiều loại hợp tử khácnhau về nguồn gốc và chất lượng

0,5 điểm

0,5 điểm

0,25 điểm 0,25 điểm 0,5 điểm

Câu 2

(2 điểm)

a- Công nghệ tế bào là gì? Gồm những công đoạn thiết yếu nào?

- Công nghệ tế bào là ngành kỹ thuật về quy trình ứng dụngphương pháp nuôi cấy tế bào hoặc mô để tạo ra cơ quan hoặc cơ thểhoàn chỉnh

- Công nghệ tế bào gồm 2 công đoạn thiết yếu là: Tách tế bào hoặc

0,25 điểm

0,25 điểm

mô từ cơ thể rồi mang nuôi cấy thành mô sẹo, dùng hoocmôn sinhtrưởng kích thích mô sẹo phân hóa thành cơ quan hoặc cơ thể hoànchỉnh.

b- Kỹ thuật gen là gì? Gồm những khâu cơ bản nào?

- Kỹ thuật gen là tập hợp những phương pháp tác động định hướnglên ADN cho phép chuyển gen từ một cá thể của một loài sang cá thểcủa loài khác

- Kỹ thuật gen gồm 3 khâu cơ bản là: tách, cắt, nối để tạo ADN tái

tổ hợp, đưa ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận

c- Vì sao tự thụ phấn bắt buộc ở cây giao phấn và giao phối gần ở động vật qua nhiều thề hệ có thể gây ra hiện tượng thoái hóa? Cho

ví dụ.

- Tự thụ phấn bắt buộc ở cây giao phấn và giao phối gần ở động vậtqua nhiều thề hệ có thể gây ra hiện tượng thoái hóa vì tạo ra các cặpgen lặn đồng hợp gây hại

- Để duy trì ưu thế lai, dùng phương pháp nhân giống vô tính

So sánh cấu tạo và chức năng di truyền của ADN và prôtêin.

a- Các điểm giống nhau:

- Về cấu tạo:

+ Đều thuộc loại đại phân tử, có kích thước và khối lượng lớn trong tế bào

+Đều cấu tạo theo nguyên tắc đa phân do nhiều đơn phân hợp lại

+Giữa các đơn phân có các liên kết hóa học nối lại đã tạo thành mạch

+Đều có tính đa dạng và tính đặc thù do thành phần, số lượng và trật tựcác đơn phân quy định

- Về chức năng: cả ADN và prôtêin đều có vai trò trong quá trình truyền đạt tính trạng và thông tin di truyền của cơ thể

b- Các điểm khác nhau:

Cấu tạo Có cấu tạo hai mạch song song và xoắn lại Có cấu tạo bởi một hay nhiều chuỗi axit amin

Đơn phân là các nuclêôtit Đơn phân là các axit amin

Có kích thước và khối lượng lớn hơn prôtêin

Có kích thước và khối lượng nhỏ hơn ADNThành phần hóa học cấu

tạo gồm C, H, O, N, P Thành phần chủ yếu cấu tạogồm C, H, O, N

Chức năng

Chứa gen quy định cấu trúc của prôtêin

Prôtêin được tạo ra trực tiếpbiểu hiện thành tính trạng

0,5 điểm

0,25 điểm

1,25 điểm

Câu 4

(2 điểm) Giải thích tại sao nhiễm sắc thể được xem là cơ sở vật chất của hiện tượng di truyền ở cấp độ tế bào?

- - Nhiễm sắc thể là cấu trúc mang gen:

+ NST chứa ADN , ADN mang thông tin di truyền, gen phân bố trên NST và chiếm một vị trí nhất định

+ NST có những biến đổi về số lượng và cấu trúc gây ra những biến đổi

về tính trạng Đại bộ phận những tính trang được di truyền bởi các gen trên NST

- - NST có khả năng tự nhân đôi đảm bảo ổn định vật chất di truyền qua các

thế hệ

- - Sự tự nhân đôi kết hợp với sự phân ly, tổ hợp của NST và thụ tinh là cơ

chế di truyền ở cấp độ tế bào ở các loài giao phối Ở các loài sinh sản sinh dưỡng nhờ cơ chế nhân đôi và phân ly đồng đều các NST về 2 cực của tế bào là cơ chế ổn định vật chất di truyền trong một đời cá thể ở cấp

độ tế bào

0,5 điểm 0,5 điểm

0,5 điểm 0,5 điểm

Câu 5

(2 điểm) a- Quan hệ giữa các cá thể trong hiện tượng tự tỉa ở thực vật là mối quan hệ gì? Trong điều kiện nào hiện tượng tự tỉa diễn ra mạnh mẽ?

- Mối quan hệ cạnh tranh cùng loài và khác loài

- Hiện tượng tự tỉa của các cành cây phía dưới là do chúng nhận được

ít ánh sáng nên quang hợp kém, tổng hợp ít chất hữu cơ, lượng chất hữu

cơ tích lũy không đủ bù lại năng lượng tiêu hao do hô hấp.Thêm vào đókhi cây quang hợp kém thì khả năng lấy nước của cây cũng kém nênnhững cành ở phía dưới sẽ khô héo và rụng

- Khi trồng cây quá dày, thiếu ánh sáng thì hiện tượng tự tỉa sẽ diễn ramột cách mạnh mẽ

b- Trong thực tiễn sản xuất, cần phải làm gì để tránh sự cạnh tranh giữa các cá thể sinh vật để không làm giảm năng suất vật nuôi và cây trồng?

- Trong trồng trọt: trồng cây với mật độ thích hợp, kết hợp với tỉa thưa cây, chăm sóc đầy đủ tạo điều kiện cho cây trồng phát triển tốt

- Đối với chăn nuôi: khi đàn quá đông và nhu cầu về nơi ăn chỗ ở trở nên thiếu thôn, môi trường bị ô nhiễm ta cần tách đàn, cung cấp đầy đủ thức ăn cho chúng cùng với kết hợp vệ sinh môi trường sạch sẽ, tạo điềukiện cho vật nuôi phát triển

0,25 điểm 0,5 điểm

0,25 điểm

0,5 điểm 0,5 điểm

Câu 6

(2 điểm) Vận dụng kiến thức về mối quan hệ giữa kiểu gen, môi trường và kiểu hình hãy phân tích vai trò của các nhân tố: “Nước, phân, cần,

giống” trong việc nâng cao năng suất cây trồng, từ đó nêu ý nghĩa của việc đưa giống mới vào nông nghiệp để nâng cao năng suất lúa trong bước tiến nhảy vọt về năng suất lúa hiện nay.

- Kiểu gen là tổ hợp toàn bộ các gen trong tế bào cơ thể

- Kiểu hình là tổ hợp toàn bộ các tính trạng của cơ thể

- Kiểu hình là kết quả sự tương tác giữa kiểu gen và môi trường

- Ảnh hưởng của môi trường đến sự thể hiện của kiểu gen thành kiểuhình là có giới hạn Giới hạn thường biến của tính trạng gọi là mức phảnứng được quy định bởi kiểu gen Cho ví dụ

- Kiểu gen (giống) quy định mức phản ứng (năng suất) của cơ thể trước

0,25 điểm 0,25 điểm

0,25 điểm

môi trường, môi trường sẽ quy định kiểu hình cụ thể trong giới hạn mứcphản ứng do kiểu gen quy định.

- “Nước, phân, cần, giống” chỉ là các yếu tố kỹ thuật, chỉ ảnh hưởng

đến năng suất có giới hạn Giới hạn đó được quy định bởi giống Giốngquy định giới hạn của năng suất nên muốn vượt giới hạn năng suất củagiống cũ phải dùng giống mới Do đó yếu tố giống phải là hàng đầu

- Trong thực tiễn nông nghiệp của nước ta hiện nay sự tiến nhanh vềnăng suất lúa là kết quả của một cuộc cách mạng về giống trên nền tảngcủa việc giải quyết tốt vấn đề thủy lợi, phân bón, thâm canh tăng vụ

Việc nhập nội các giống lúa mới cải tạo các giống lúa địa phương bằnglai tạo, gây đột biến … là một việc làm có cơ sở khoa học Biện pháp kỹthuật sẽ quy định năng suất cụ thể trong giới hạn năng suất do giống quyđịnh Có giống tốt mà kỹ thuật kém, đồng ruộng không được cải tạocũng không phát huy được hết khả năng của giống tốt

0,5 điểm

0,75 điểm

Câu 7

(2 điểm) Một cặp vợ chồng đều thuận tay phải, mắt nâu, sinh được 3 người con:

- Đứa đầu: thuận tay phải, mắt nâu.

- Đứa thứ hai: thuận tay trái, mắt nâu.

- Đứa thứ ba: thuận tay phải, mắt đen.

Tìm kiểu gen chắc có của những người trong gia đình trên Biết rằng mỗi gen xác định một tính trạng nằm trên một cặp nhiễm sắc thể thường.

- Bố mẹ đều thuận tay phải, mắt nâu sinh con đứa thứ hai: thuận tay trái,

mắt nâu, đứa thứ ba: thuận tay phải, mắt đen chứng tỏ tính trang thuậntay phải là trội so với thuận tay trái, mắt nâu là trội so với mắt đen

- Quy ước gen: N: mắt nâu, n: mắt đen, P: thuận phải, p: thuận trái

- Đứa thứ hai thuận trái có kiểu gen: pp, nhận một giao tử p từ bố và mộtgiao tử p từ mẹ vậy bố mẹ thuận phải có kiểu gen Pp

- Xét tính trạng màu mắt, đứa thứ ba mắt đen có kiểu gen nn, nhận mộtgiao tử n từ bố và một giao tử n từ mẹ, vậy bố mẹ mắt nâu có kiểu genNn

- Trên cơ sở kiểu gen của bố mẹ NnPp, ta có thể suy ra các khả năng vềkiểu gen có thể có ở đời con

- Con trai đầu có thể có 1 trong 4 kiểu gen: NNPP, NnPP, NNPp, NnPp

- Con trai thứ hai có 1 trong 2 kiểu gen: NNpp, Nnpp

- Con trai thứ ba có 1 trong 2 kiểu gen: nnPP, nnPp

0,25 điểm

0,25 điểm 0,25 điểm 0,25 điểm

0,25 điểm

0,25 điểm 0,25 điểm 0,25 điểm

Câu 8

(2 điểm)

Một tế bào sinh dục sơ khai của gà (2n = 78) Sau một số đợt nguyên phân liên tiếp, môi trường tế bào đã cung cấp 19812 NST có nguyên liệu mới hoàn toàn Các tế bào con đều trở thành tế bào sinh trứng, giảm phân cho trứng Hiệu suất thụ tinh của trứng là 25%, của tinh trùng là 3,125% Mỗi trứng thụ tinh với một tinh trùng tạo ra một hợp

tử lưỡng bội bình thường.

a- Tìm số hợp tử hình thành?

Theo giả thuyết : nếu gọi k là số đợt nguyên phân, ta có phương trình đểxác định số tế bào sinh trứng: (2k – 2) 78 = 19812

0,5 điểm