Đai cuong u xuong1

• U xương có thể từ nhiều tổ chức sinh ra:tế bào xương, sụn, hay từ tuỷ xương.. Ác tính-u xương ác tínhosteosarcome -u sụn ác tínhChondrosarcome 1.3.Trung gian: có thể tiến triển thành á

Đại cương về u xương

TS Đinh Ngọc Sơn

BM Ngoại

Đặt vấn đề

• U xương đã được nghiên cứu từ rất lâu.

• U xương có thể từ nhiều tổ chức sinh ra:tế bào xương, sụn, hay từ tuỷ xương

• Giải phẫu bệnh lý: lành hoặc ác tính,

nguyên phát hay thứ phát

• Lâm sàng thường nghèo nàn.

• Chẩn đoán chủ yếu dụa vào xq, CTscan,

IRM, đồng vị phóng xạ,xét nghiệm tế bào học

Phân loại u xương theo TCYTTG

1.Từ tế bào cấu trúc của xương(U tạo

1.2 Ác tính

-u xương ác tính(osteosarcome)

-u sụn ác tính(Chondrosarcome)

1.3.Trung gian: có thể tiến triển thành ác tính.

-u xương sụn lành tính(1-2% tiến triển thành ác

2 U xương xuất phát từ tuỷ xương:

2.1 lành tính: U xơ, u máu trong xương

Phân loại theo tiến triển của u

xương(hệ T.N.M)

• To: chưa có u

• T1: u chưa thay đổi màng xương

• T2: u thay đổi màng xương,chưa thâm nhiễm

phần mềm.

• T3: u thay đổi màng xương, thâm nhiễm phần

mềm gây gãy xương bệnh lý.

• T4: u ăn mòn, phá huỷ xương bên cạnh

• No: không sờ thấy hạch khu vực

• N1: sờ thấy hạch ở khu vực

• Mo: không có biểu hiện di căn xa.

• M1: có biểu hiên di căn xa.

Lâm sàng

1.Hỏi bệnh:

-đa số u lành tính thấy ở người trẻ

-đau là dấu hiệu phổ biến nhất.

-có khi chấn thương là dịp để phát hiện ra khối u tiềm tàng, có khi gây gãy xương bệnh lý.

-u lành tính gây đau ê ẩm, hoạt động thì đau tăng lên, đau tiến triển chậm.

-u xương ác tính gây đau tăng nhanh, không liên quan tới hoạt động, đau làm mất ngủ về đêm

Khám thực thể

• Khám toàn diện: nhìn-sờ-gõ-nghe

• Nhìn: vết nâu nhạt kiểu café sữa: bệnh

loạn sản xơ Recklinghausen

• sờ: -u rắn, nhiều cục, nhiều nơi, gần các

đầu xương dài, không thâm nhiễm phần mềm thường là các u xương sụn lành

tính

-u có phần mềm xung quanh rắn chắc,

cố định, căng ở dưới lớp cân nông…ác

tính

Analytic approach to evaluation

of the bone neoplasm

Chụp XQ thông thường

• Chụp phim thẳng và nghiêng

• Đánh giá mức độ cản quang

• Có phản ứng màng xương?

• vỏ xương có bị phá huỷ không?

• Có phản ứng xương quanh khối u không?

• Có khuyết xương? Nhiều chỗ?

Radiographic features of bone tumors

Radiographic features that may help differentiate benign from malignant lesions

U xương ác tính

• ở đầu xương dài,

gặp ở trẻ em 6-8

tuổi, xương thưa

ra, thoái hoá không

đều, như vỏ hành,

như khói

Distribution

Osteosarcoma

Radiograph

Osteosarcoma

Gross features

Chụp cộng hưởng từ

-Công dụng như CTscan

-Ngoài ra còn cho biết chi tiết hơn về

phần mềm liên quan

Phóng xạ đồ: hay dùng chất Technetium và Gallium

IRM

Sinh thiết chẩn đoán

• Là tiêu chuẩn vàng để xác định bản chất u

xương

• Yêu cầu:

-lấy đúng chỗ, lấy nhiều nơi trên khối u,

sinh thiết cả phần mềm quanh u

-đọc chính xác Có thể gủi tiêu bản đi

nhiều nơi để hội chẩn

- là xét nghiệm quyết định có cắt cụt hay

không?

Xét nghiệm máu

• Không có giá trị chẩn đoán

• Trong một số Sarcome xương, tốc độ máu

lắng cao, phôtphataza kiềm tăng

Chẩn đoán

1.Lâm sàng: đau chi, sờ thấy u

2.XQuang:xquang quy chuẩn và xquang đặc biệt

3.Sinh thiết khối u: để xác

Điều trị

1 Điều trị u xương lành tính

2 Điều trị u xương ác tính -phẫu thuật

-điều trị tia

-hoá trị liệu

Điều trị u xương lành tính

• Đục bỏ u: u xương sụn

• Lấy bỏ khối u và đoạn xương rồi

ghép xương: u tế bào khổng lồ

• Lấp đầy khối u nang xương bằng

xương tự thân hay ghép xương bảo quản: khi u nang xương đơn độc ở

thiếu nhi

Điều trị u xương ác tính

• Cần mổ sớm và phối hợp các phương pháp với

nhau

1.phẫu thuật:

-Cắt đoạn chi trên một khớp

-Tháo khớp nếu u xương ở đùi hoặc ở cánh tay.

2 Điều trị tia: điều trị tia đơn thuần hoặc kết hợp trước và sau mổ.

3.Hoá trị liệu:

-Các loại hoá chất điều trị trong ung thư xương

có tác dụng tới phân chia tế bào

-Nội tiết: đặc biệt trong di căn

-Kháng sinh tác dụng tới u.