KHÁI NIỆM Phytoremediation công nghệ thực vật xử lý môi trường = phyto + remediation Ra đời vào năm 1991 và ngay sau đó nó được sử dụng rộng rãi để chỉ công nghệ sử dụng thực vật lo
Trang 1ỨNG DỤNG THỰC VẬT
TRONG XỬ LÝ NƯỚC THẢI
GVHD: TS.Đinh Thị Nga
Nguyễn Ngọc Như Quỳnh
Trang 2KHÁI NIỆM
Phytoremediation ( công nghệ thực vật xử lý môi trường ) = phyto + remediation
Ra đời vào năm 1991 và ngay sau đó nó được sử dụng rộng rãi để chỉ công nghệ sử dụng thực vật loại bỏ các chất ô nhiễm hữu cơ (thuốc bảo vệ thực vật, các hợp chất cao phân tử, ) và vô cơ (Cu, Pb, Zn, Cd, thậm chí cả các nguyên tố phóng xạ) ra khỏi môi trường bị ô nhiễm (đất, nước ngầm,nước thải, bùn thải).
Phytoremediation là công nghệ được sử dụng rộng rãi ở những vùng:
ô nhiễm có nồng độ thấp
thời gian xử lý không bắt buộc (có thể kéo dài
thường được áp dụng trên diện rộng
kèm theo đó là có các biện pháp kiểm soát hợp lý
Hiện nay các nhà khoa học phát hiện ra khoảng 400 loài thực vật có khả năng sử dụng làm nguyên liệu cho công nghệ Phytoremediation và kèm theo đó là 30.000 chất ô nhiễm có thể xử lý.
Trang 3VAI TRÒ CỦA THỰC VẬT
Tác động
lý học
Ảnh hưởn
g tính thấm của đất
Bề mặt cho vi sinh vật bám lên
Tạo
mt hiếu
Phón
g thích chất hữu cơ
Tạo cảnh quan
Trang 4ĐẤT NGẬP NƯỚC KIẾN TẠO
Ưu điểm và nhược điểm 4
Khái niệm 1
Phân loại 2
Cơ chế loại bỏ chất thải 3
Trang 5KHÁI NIỆM
Đất ngập nước kiến tạo được định nghĩa là một hệ thống công trình xử lý nước thải được kiến thiết và tạo dựng
mô phỏng có điều chỉnh theo tính chất của đất ngập nước tự nhiên với cây trồng chọn lọc.
Trang 6PHÂN LOẠI
Trang 7• Nitrat hóa / khử nitrat
• Sự bay hơi của NH3
• Sự hấp thụ của thực vật
• Sự hấp thụ của thực vật
• Các quá trình đồng hóa của vi khuẩn
• Sự hấp thụ lên đất, vật liệu lọc và các chất hữu cơ
• Kết tủa lắng cùng các ion Ca2+, Mg2+, Fe3+, Mn2+
• Kết tủa và lắng ở dạng hydroxit không tan trong vùng hiếu khí, ở dạng
sunfit kim loại trong vùng kị khí của lớp vật liệu
• Hấp phụ lên các kết tủa oxyhidroxit sắt, mangan trong vùng hiếu khí
• Kết hợp lẫn thực vật và đất - Hấp phụ vào rễ, thân và lá của thực vật trong
bãi lọc trồng cây.
Các chất rắn lắng được loại bỏ dễ dàng nhờ cơ chế lắng trọng lực, vì các hệ thống này có thời gian lưu nước dài Chất rắn không lắng được, chất keo có thể được loại bỏ thông qua các cơ chế lọc
Trang 8CƠ CHẾ
QT xử lí vi khuẩn và virut
QT xử lí các chất hữu cơ
có khả năng phân hủy sinh học
Trong các bãi lọc, sự phân hủy sinh học đóng vai trò lớn nhất trong
việc loại bỏ các chất hữu cơ dạng hòa tan hay dạng keo có khả năng
phân hủy sinh học (BOD) trong nước thải BOD còn lại cùng các
chất rắn lắng được sẽ bị loại bỏ nhờ quá trình lắng
QT xử lí các hợp chất hữu cơ
Vi khuẩn và virut có trong nước thải được loại bỏ nhờ: các quá trình vật lí như lắng, dính kết, lọc, hấp phụ; bị tiêu diệt do điều kiện môi trường không thuận lợi trong một thời gian dài
Các hợp chất hữu cơ được loại bỏ trong các hệ thống chủ yếu nhờ cơ chế bay hơi, hấp phụ, phân hủy bởi các vi sinh
vật (chủ yếu là vi khuẩn và nấm) và hấp phụ của thực vật
Các chất bẩn hữu cơ chính còn có thể loại bỏ nhờ quá trình hút bám vật lí lên bề mặt các chất lắng được và sau đó là
quá trình lắng Quá trình này thường xảy ra ở phần đầu bãi lọc
Trang 9ƯU ĐIỂM VÀ NHƯỢC ĐIỂM
• Thân thiện với sinh thái
• Trực quan rất hấp dẫn
• Thân thiện với môi trường, phòng chống ô nhiễm
• Tiết kiệm chi phí vận hành
• Nguồn nước sau khi xử lí nếu đạt tiêu chuẩn cho phép thì hoàn toàn an toàn cho các mục đích sử dụng khác
• Có thể tận dụng trồng cá, sản xuất sinh khối, phân bón, tiềm năng về giáo dục và giải trí
• Diện tích lớn
• Tích lũy kim loại trong thực vật
• Cần điều kiện môi trường thuận lợi
• Muỗi và côn trùng khác
• Kiểm soát mầm bệnh
• Gia cầm và các động vật hoang dã trong các hệ thống
• Kiểm soát mực nước
• Cần theo dõi tốc độ tăng trưởng thực vật, hoạt động hệ thống thoát nước, cấu trúc và thiệt hại, bay hơi, rò rỉ,
tích lũy trầm tích, mật độ của thực vật
•
Trang 10MỘT SỐ MÔ HÌNH ĐẤT NGẬP NƯỚC
Các hệ thống chảy trên bề mặt (Free water surface - FWS):
• lưu vực chứa nước hoặc các kênh dẫn nước
• lớp lót bên dưới để ngăn sự rò rỉ nước, đất
• Lớp nước nông
• tốc độ dòng chảy chậm
• sự có mặt của thân cây quyết định dòng chảy
Các hệ thống với dòng chảy thẳng đứng (Vertical subsurface flow - VSF):
• Nước thải được đưa vào hệ thống qua ống dẫn trên bề mặt.
• Nước sẽ chảy xuống dưới theo chiều thẳng đứng
• Ở gần dưới đáy có ống thu nước đă xử lý để đưa ra ngoài
• Bãi lọc trồng cây ngập nước (FWS);
• Bãi lọc trồng cây dòng chảy ngầm(SSF)
Trang 11PHÂN BỐ THỰC VẬT TRONG WETLAND
Trang 12BỒN BỒN
Trang 13BÈO NHẬT BẢN
Hàm lượng chất rắn lơ lửng trong nước giảm đi nhiều nhờ 2 quá trình chính:
- Bám dính vào rễ cây: Bộ rễ cây bèo tây có rất nhiều rễ nhỏ, mang điện tích do vậy nó có khả năng hấp phụ một lượng lớn các chất lơ lửng trong nước
- Lắng đọng trong nước: nhờ có lớp bèo bao phủ trên bề mặt mà mặt nước ít bị xáo trộn bởi gió cũng như dòng chảy trên mặt, giảm sự xáo trộn nước bởi nhiệt
do đó tạo điều kiện cho các chất lơ lửng lắng tốt hơn
Trang 14CỎ HƯƠNG BÀI
Trang 15NGÃI HOA, RAU MUỐNG, XÀ LÁCH
Trang 18THỰC HÀNH TÍNH TOÁN THIẾT KẾ
Trang 20THIẾT KẾ TÍNH TOÁN
Thể tích bể xử lý
Thời gian lưu nước
Tải trọng
bề mặt
Trang 21Đánh dấu vị trí các bồn chứa
Duy trì lượng nước phù hợp
Hạn chế bồn chứa phụ
Giảm việc sử dụng các sản phẩm tạo rác vào hệ thống
Không phun ra chất độc hại
Không dẫn nước từ hồ bơi,bình nước nóng, nước chứa chlorinated vào hệ thống
Không dẫn nước từ hồ bơi,bình nước nóng, nước chứa chlorinated vào hệ thống
Không kết nối mái cống; tầng hầm hoặc ống cống
Rũ sạch đất quanh gốc cây trước khi trồng
Lựa chọn loại cây cẩn thận
Không sử dụng sỏi đá vôiDUY TU, BẢO DƯỠNG MÔ HÌNH ĐNN
Trang 22TỔNG KẾT
Xử lý nước thải bằng mô hình ĐNN nhân tạo là một
phương pháp hiệu quả và thân thiện với môi trường
sinh thái và con người
Trên thế giới mô hình này đã được nghiên cứu và
ứng dụng nhiều mang kết quả tốt
Tuy nhiên, lĩnh vực này còn khá mới mẻ ở Việt Nam,
cần có những nghiên cứu sâu hơn để ứng dụng
nhằm phục vụ sản xuất và sinh hoạt.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
TS Ngô Thị Diễm Trang (2014), Cơ chế làm sạch môi trường nước bằng thực vật
TS Lê Tuấn Anh (2009), Đất ngập nước kiến tạo
Trang 23CHÂN THÀNH CÁM ƠN MỌI NGƯỜI
ĐÃ THEO DÕI!
CHÂN THÀNH CÁM ƠN MỌI NGƯỜI
ĐÃ THEO DÕI!